Showing posts with label рд╢िрд╡ाрдиी рдпाрджрд╡. Show all posts
Showing posts with label рд╢िрд╡ाрдиी рдпाрджрд╡. Show all posts

рдоुрд▓ाрдпрдо рд╢рдм्рджों рдоें рдЬीрд╡рди рдХे рдШрд░्рд╖рдг рдХो рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддी рдХрд╡िрддाрдПँ

рд╕рдоीрдХ्рд╖рдХ: рд╢िрд╡ाрдиी рдпाрджрд╡


рддिрддрд▓िрдпों рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें (рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣)
рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी: рдЛрддु рдд्рдпाрдЧी 
рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рдкुрд╕्рддрдХрдиाрдоा, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी 
рдк्рд░рдердо рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг-2024, рдкृрд╖्рда-112, рдоूрд▓्рдп ₹ 200 

рд╣рдоाрд░े рдЖрд╕рдкाрд╕ рдЬो рднी рдШрдЯрддा рд╣ै рдЙрд╕ рдШрдЯрдиा рдкрд░ рд╣рдоाрд░ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣рдоाрд░े рдк्рд░рдХृрдд рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖрддी рд╣ै। рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЖрдиा рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЕрдиाрдпाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै рд╕ाрдпाрд╕ рдирд╣ीं рдФрд░ рдРрд╕ा рд╣ी рд▓ेрдЦрди рдоें рднी рд╣ोрддा рд╣ै। рдХрд╡िрддा рдХा рдк्рд░рд╕्рдлुрдЯрди рдЬрдм рд╕рд╣рдЬрддा рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै рддрдм рдЙрд╕рдХा рд╕ौрди्рджрд░्рдп рдмреЭ рдЬाрддा рд╣ै। рдоेрд░рда рдиिрд╡ाрд╕ी рдЛрддु рдд्рдпाрдЧी рдХा рд╕рдж्рдп рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ ‘рддिрддрд▓िрдпों рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें’ рдХी рдХрд╡िрддाрдУं рдХा рдпрд╣ी рд╕ौрди्рджрд░्рдп рд╣ै। рдЛрддु рдд्рдпाрдЧी рдХा рдпрд╣ рдЪौрдеा рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै рдЗрд╕рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдЙрдирдХे рджो рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ ‘рдХुрдЫ рд▓ाрдкрддा рдЦ्рд╡ाрдмों рдХी рд╡ाрдкрд╕ी’ рдФрд░ ‘рд╕рдордп рдХी рдзुрди рдкрд░’ рдмोрдзि рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╕े рдФрд░ рддीрд╕рд░ा рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ ‘рдоुрдЭे рдкрддंрдЧ рд╣ो рдЬाрдиा рд╣ै’ рдкुрд╕्рддрдХрдиाрдоा рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдоें рдЫोрдЯी рдХрд╡िрддाрдУं рдХा рдХोрд▓ाрдЬ рд╣ै рдЬिрд╕े рджрд╕ рднाрдЧों рдоें рдмांрдЯрдХрд░ рдЙрдо्рджा рдЧрдж्рдп рдХे рд╕ाрде рдкिрд░ोрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХी рднूрдоिрдХा ’рдордирдХрд╣ी’ рдоें рдЛрддु рдд्рдпाрдЧी рд╕्рд╡рдпं рдЕрдкрдиी рд▓рдШुрддा рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░рддी рд╣ैं-

 ‘рдоैं рд╣рдоेрд╢ा рджीрд░्рдШ рд╕े реЫ्рдпाрджा рд▓рдШु рдкрд░ рд░ुрдХी рджोрд╕्рддों рдиे рдХрд╣ा ‘рдеोреЬा рдмреЬा рд▓िрдЦो’ рдкрд░ рдоैं рд▓рдШु рдкрд░ рдЕрдЯрдХी рд░рд╣ी рдпा рдРрд╕ा рднी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдоेрд░े рдкैрди рдоें рд╕्рдпाрд╣ी рд╣ी рдЗрддрдиी рд╣ो, рдЦैрд░ рдпे рдЬो рднी рдеा, рдирджी рдХे рдкाрдиी рдХी рддрд░рд╣ рдеा, рд▓рд╣рд░ें рдЙрдарддी-рдЧिрд░рддी рд░рд╣ी, рддрдЯ рд╕े рдЯрдХрд░ाрдХрд░ рд▓ौрдЯрддी рд░рд╣ी। рдоैंрдиे рдмाँрдз рдмрдиाрдиे рдХी рдХрднी рдХोрд╢िрд╢ рдирд╣ीं рдХी; рдмрд╣ рдЬाрдиे рджिрдпा। рдЕрдЪ्рдЫे-рдмुрд░े, рд╡ाрдж-рдк्рд░рддिрд╡ाрдж рд╕े рдкрд░े; рдЬो рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╡ो рдоेрд░ी рддрд░рд╣ рд▓рдШु рд╣ी рдеा।  

рддो рдЕрдм рдоेрд░ी рд▓рдШुрддा рдХा рд╣ी рдмрдпाँ рд╣ै рдпे рдХिрддाрдм ‘рддिрддрд▓िрдпों рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें’ рдЬिрд╕े рдоैंрдиे рджрд╕ рд▓рдШु рдЯुрдХреЬों рдоें рдмांрдЯा рд╣ै- ’рддिрддрд▓िрдпों рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें’, ’рдкीрда рдкрд░ рднी рдЦिрд▓рддी рд╣ैं рдк्рд░ाрд░्рдердиाрдПँ’, ‘рд╕рдордп рдХी рдЯिрдХ-рдЯिрдХ’, ‘реЫिрди्рджрдЧी рдХी рдРрдирдХ рдХा рдиंрдмрд░’, ‘рдорди्рдирддों рдХे рдмीрдЬ’, ‘рд╡рд╣ рдк्рд░ेрдо рд╣ी рдеा’, ‘рдоैं рд╕ूँрдШрддी рд╣ूँ рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПँ рд╕рдкрдиे рдоें рднी’, ‘рддुрдо्рд╣ाрд░े рдХृрдд्рдп рдХा рдк्рд░рддिрдмिंрдм’, ‘рдР рд╕्рдд्рд░ी’, рдФрд░ ‘рдХुрдЫ рд╕िрд░рдлिрд░े рд╢рдм्рдж।’

рдЬीрд╡рди рдХैрд╕ा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕े рдХैрд╕े рдЬिрдпा рдЬाрдП? ‘рддिрддрд▓िрдпों рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें’ рд╕рд╣ेрдЬी рдЧрдИ рдХрд╡िрддाрдУं рдХा рдпрд╣ी рд╕्рд╡рд░ рд╣ै। рдЬैрд╕ा рдХि рдЗрд╕рдХे рд╢ीрд░्рд╖рдХ рд╕े рд╡िрджिрдд рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рд╣рдоाрд░े рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХी рд╡िрд╡िрдз рд░ंрдЧी рджुрдиिрдпा рдХी рдЫрдЯा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдЖрдкрдХो рдмेрд╣рддрд░ीрди рдЧрдж्рдп рдФрд░ рдХрд╡िрддाрдУं рдХा рдоिрд▓ा рдЬुрд▓ा рд░ूрдк рдкреЭрдиे рдХो рдоिрд▓ेрдЧा- 

рдПрдХ рдмाрдирдЧी рджेрдЦिрдП-
‘рд╕рдоंрджрд░ рдХा рдирдордХ рдЬрдм рддрдХ рджेрд╣ рдкрд░ рдиा рд▓рдЧे рддрдм рддрдХ рдЙрд╕рдХी рдЧрд╣рд░ाрдИ рдХी рдеाрд╣ рдкрддा рд╣ी рдирд╣ीं рдЪрд▓рддी рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдХुрдЫ рдкрд╣ाреЬों рдХे рд╕ाрде рднी рд╣ै, рдХрдорд╕िрди рд╕реЬрдХों, рдЧрдЭिрди рдЧрд▓िрдпों, рджुंрджुрднी рдмрдЬाрддी рд╣рд╡ा рдЫाрддी рдкрд░ рдмाрджрд▓ों рдХो рдЪिрдкрдХाрдпे рдЖрд╕рдоाрди рдФрд░ рдпे рд╕рдм рддिрддрд▓िрдпों рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें рдШрдЯрддा рд╣ै рдмрд╢рд░्рддे рд╣рдоें рд░ंрдЧों рд╕े рдоोрд╣рдм्рдмрдд рд╣ों...’

рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी рдЙрдо्рдоीрдж рдХो рд╣рдоेрд╢ा рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓ेрдХрд░ рдЪрд▓рддी рд╣ैं рдЙрдирдХी рдЙрдо्рдоीрдж рд╕िрд░्рдл рдмुрд░े рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╡рд╣ рдЙрдирдХी рдХрд▓рдо рдХी рд╕्рдпाрд╣ी рдоें рд╣ी рдШुрд▓ рдЧрдИ рд╣ै। рдПрдХ рдЕрдз्рдпाрдкिрдХा рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдмрдЪ्рдЪे рдЕрдиाрдпाрд╕ рд╣ी рдЙрдирдХी рдЙрдо्рдоीрдж рддрдеा рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдХेंрдж्рд░ рдмिрди्рджु рдмрди рдЬाрддे рд╣ैं-

‘рд╢рд╣рд░ рддुрдо рдХрдкाрд╕ рд╣ो рдЬाрдУ!
рдирд░्рдо..рдоुрд▓ाрдпрдо...
рдЖँрд╕ू рднी рд╕ोрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ो рдлिрд░ рддुрдо
рд╣рд▓्рдХे рдЗрддрдиे рдХि рд╣рд╡ा рдХे рд╕ाрде рдЙрда рд╕рдХो
рдФрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдЙँрдЧрд▓ी рдеाрдоे рдХोрдИ рдмрдЪ्рдЪा реЮाреЩ्рддा рдХो рдкрдХреЬ рд╕рдХे।’ (рдкृрд╖्рда рд╕ं-13)

рдЛрддु рдд्рдпाрдЧी рдХी рдХрд╡िрддाрдПँ рдХрдо рдФрд░ рдоुрд▓ाрдпрдо рд╢рдм्рджों рдоें рдЬीрд╡рди рдХे рдШрд░्рд╖рдг рдХो рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рджेрддी рд╣ैं рд╡рд╣ाँ рдЖрдХрд░ рд╕рдордп рдЦुрдж рд╣ी рдзреЬрдХрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै-

‘рдоैंрдиे рдЙрдо्рдоीрдж рдкрд░ рдмाрдд реЩрдд्рдо рдХी...
рддुрдо рдиाрдоुрд░ाрдж рдиैрд░ाрд╢्рдп рдХो рдШрд╕ीрдЯ рд▓ाрдпे
рдЕрдердХ рджौреЬ рд░рд╣े
рд╕рдордп рдХी рдЯिрдХ-рдЯिрдХ рдоें, 
рддрдд्рд╕рдо рд╢рдм्рджों рдХा рд╡िрди्рдпाрд╕ рдордд рдвूंрдвों!
...
рдЬीрд╡рди рдз्рд╡рди्рдпाрдд्рдордХ рднी рд╣ोрддा рд╣ै।’ (рдкृрд╖्рда рд╕ं-28)

рдЬीрд╡рди рдХी рдЗрд╕ рдзреЬрдХрди рдХो рдпрджि рдЖрдк рд╕ुрдирдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рддो рдЖрдкрдХो рдпे рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдЕрд╡рд╢्рдп рдкреЭрдиा рдЪाрд╣िрдП।
***

рд╢िрд╡ाрдиी рдпाрджрд╡
рджेрд╣рд░ाрджूрди