Showing posts with label рд░рд╡ि рд╢рд░्рдоा. Show all posts
Showing posts with label рд░рд╡ि рд╢рд░्рдоा. Show all posts

рд╣िрдоांрд╢ु рдЬोрд╢ी: рдПрдХ рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ (рд╕ुрдЦрдж рдЕрдиुрднूрддिрдпाँ)

рд╣िрдоांрд╢ु рдЬोрд╢ी
(4 рдордИ 1935 - 23 рдирд╡рдо्рдмрд░ 2018)

- рд░рд╡ि рд╢рд░्рдоा (рд╢ोрдзाрд░्рдеी)

                             рдЬुрд▓ाрдИ рдоाрд╣ рдХी рдЪिрд▓рдЪिрд▓ाрддी рдзूрдк рдФрд░ рдкрд╕ीрдиे рд╕े рд▓рдмрд░ेрдЬ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░्рдоी рд╣ोрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рднी рдоेрд░ा рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХрдо рдирд╣ीं рд╣ो рд░рд╣ा рдеा рдХ्рдпोंрдХि рд░рд╡िрд╡ाрд░, 27 рдЬुрд▓ाрдИ 2014 рдХो рдоैं рдПрдХ рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╕े рдоिрд▓рдиे рдЬा рд░рд╣ा рдеा рдЬो рд╣िंрджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдорд╣ाрди рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ों рдоें рдЕрдкрдиा рд╕्рдеाрди рд░рдЦрддे рдеे। рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рд╣ी рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдоेрд░े рдорди рдоें рд╕рдоाрдпा рд╣ुрдЖ рдеा рдХि рдЗрддрдиे рдорд╣ाрди рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рд╕े рдЖрдЬ рдоेрд░ी рдоुрд▓ाрдХाрдд рд╣ोрдЧी। рд╣िрдоांрд╢ु рдЬोрд╢ी рдЬी рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдоिрд▓рдиे рдХा рдЬो рд╕рдордп рджिрдпा рдЧрдпा рдеा рдЙрд╕ी рд╕рдордп рдоैं рдЗрдирдХे рдиिрд╡ाрд╕ рд╕्рдеाрди рдирд╡рднाрд░рдд рдЯाрдЗрдо्рд╕ рдЕрдкाрд░्рдЯрдоेंрдЯ, рдордпूрд░ рд╡िрд╣ाрд░, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдкрд╣ुँрдЪा। рдЬрдм рдоैं рдЗрдирдХे рдЕрдкाрд░्рдЯрдоेंрдЯ рдХि рд╕ीрдвिрдпाँ рдЪреЭ рд░рд╣ा рдеा рддो рдорди рдоें рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рдШрдмрд░ाрд╣рдЯ рднी рдеी рдХि рдЬोрд╢ी рдЬी рдХा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоेрд░े рдк्рд░рддि рдХैрд╕ा рд░рд╣ेрдЧा? рдЗрди рд╕рдм рд╕्рдеिрддिрдпों рдХो рдорди рдоें рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдоैं рдЬोрд╢ी рдЬी рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ुрдЖ। рдк्рд░рдердо рдкрд░िрдЪрдп рд╣ोрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рднी рдЬोрд╢ी рдЬी рдХा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдПрдХ рдоिрдд्рд░ рдХे рд╕рдоाрди рд░рд╣ा। рдЬрдм рдоैंрдиे рдЬोрд╢ी рдЬी рдХे рдк्рд░рдердо рджрд░्рд╢рди рдХिрдП рддो рдЗрдирдХे рдЖрдХрд░्рд╖рдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдиे рд╕рд╣рдЬ рд╣ी рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдУрд░ рдЖрдХрд░् рд╖िрдд рдХिрдпा। рдЗрдирдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЪрдордХ, рднрд░ा рд╣ुрдЖ рдЪेрд╣рд░ा, рдЖँрдЦों рдкрд░ рдЪрд╢्рдоा рдФрд░ рд▓рдо्рдмा рдХрдж рдЖрджि рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдиे рдПрдХ рдЪुрдо्рдмрдХीрдп рдЖрдХрд░्рд╖рдг рдЙрдд्рдкрди्рди рдХिрдпा। рдоैं рдЗрдирдХे рдЖрдХрд░्рд╖рдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╕े рдк्рд░рдердо рдкрд░िрдЪрдп рд╣ोрддे рд╣ुрдП рднी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдЖ। рдЬोрд╢ी рдЬी рдиे рдПрдХ рдоिрдд्рд░ рдХे рд╕рдоाрди рдШрд░ рдХे рдЕंрджрд░ рдЖрдиे рдХा рдЖрдЧ्рд░рд╣ рдХिрдпा рдоुрдЭрд╕े рдкрд░िрдЪрдп рдирд╣ीं рд╣ोрддे рд╣ुрдП рднी рдоुрдЭे рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рдЙрдЪिрдд рд╕्рдеाрди рджिрдпा, рдЖрд╡рднрдЧрдд рдХी, рдоुрдЭे рдЕрдкрдиे рдиिрдХрдЯ рдмैрдаाрдпा, рд╕рд╣рдЬрддा рдПрд╡ं рд╕рд░рд▓рддा рд╕े рд╡ाрд░्рддा рдХी рдФрд░ рдоेрд░े рд╕ुрдЦ-рджुрдЦ рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдкूрдЫा; рдЖрджि рдЗрдирдХे рд╕рд░рд▓ рд╣ृрджрдп рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдиे рдПрдХ рдоिрдд्рд░ рдХा рд╕ा рдЕрд╣рд╕ाрд╕ рдХрд░ाрдпा।

             рд╣िрдоांрд╢ु рдЬोрд╢ी рдЬी рдоाрдирд╡рддाрдпुрдХ्рдд рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, "рдЖрдЗрдП рдмैрдаिрдП! рдЗрд╕ рдЪिрд▓рдЪिрд▓ाрддी рдзूрдк рдоें рдЖрдк рдЕрдиेрдХ рдХрд╖्рдЯ рд╕рд╣рдХрд░ рдоुрдЭрд╕े рдоिрд▓рдиे рдЖрдП, рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрднाрд░! рдЖрдкрдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рд╣े рдЧрдпे рдЗрди рдХрд╖्рдЯों рдХा рдоूрд▓्рдп рдоैं рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЪुрдХा рд╕рдХрддा рд╣ूँ, рдХрд╣िрдП!" рдЗрд╕ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдиे рдоुрдЭे рдЬोрд╢ी рдЬी рдоें рд╡िрдж्рдпрдоाрди рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрд╡ेрджрдиा рдХा рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рджрд░्рд╢рди рдХрд░ाрдпा рдФрд░ рдоैंрдиे рдпрд╣ рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा рдХि рдПрдХ рдорд╣ाрди рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдРрд╕े рд╣ी рдиिрд░्рдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ो рдЬाрддा рдХ्рдпोंрдХि рдЙрд╕рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕े рдХुрдЫ рдЕрд▓рдЧ рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╣ोрддी рд╣ै рддрднी рд╡рд╣ рджूрд╕рд░ों рдХे рджुрдЦ-рджрд░्рдж рдХो рдЕрдкрдиा рд╕рдордЭрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЕрдкрдиा рдиाрдо рдПрд╡ं рд╕्рдеाрди рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
       рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡ाрд░्рддाрд▓ाрдк рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЬोрд╢ी рдЬी рд╕े рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рджौрд░ рдк्рд░ाрд░ंрдн рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдк्рд░рдердо рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрддे рд╣ुрдП рдоैंрдиे рдХрд╣ा -
рдк्рд░рд╢्рди:  рдЕрдкрдиे рдЬрди्рдо рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдПрд╡ं рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдмрддाрдЗрдП?
рдЙрдд्рддрд░ -  рдк्рд░рд╢्рди рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рдЬोрд╢ी рдЬी рдеोреЬा рдоुрд╕्рдХрд░ाрдпे рдФрд░ рдЧंрднीрд░ рд╣ोрдХрд░ рдмोрд▓े - рдоेрд░ा рдЬрди्рдо рдкрд░्рд╡рддीрдп рдЕंрдЪрд▓ рдоें 4 рдордИ 1935 рдХो рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рдЕрд▓्рдоोреЬा рдЬिрд▓े рдХे рдЬोрд╕्рдпूреЬा рдЧ्рд░ाрдо рдоें рд╣ुрдЖ рдеा рдоेрд░े рдкिрддा рдкूрд░्рдгाрдиंрдж рдЬोрд╢ी рдФрд░ рдоाрддा рддुрд▓рд╕ी рджेрд╡ी рдеी। рдЗрдирдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдиे рдоुрдЭे рдЬीрд╡рди рд╕े рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдХा рдЬोрд╢ рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा। рдкрд░्рд╡рддीрдп рдЕंрдЪрд▓ рдХी рдХрдаोрд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдиे рднी рдоुрдЭे рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा рдХि рдЪाрд╣े рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдХैрд╕ी рднी рд╣ो рдШрдмрд░ाрдиा рдирд╣ीं рдЪाрд╣िрдП рдХ्рдпोंрдХि рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рдЗрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рд╕े рд╕рдордЭौрддा рдирд╣ीं рдХрд░рдХे рдЗрди рдкрд░ рд╡िрдЬрдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै рд╡рд╣ी рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░рдЧрддि рдХे рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдЕрдЧ्рд░рд╕рд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬीрд╡рди рдоें рд╕рджैрд╡ рд╡िрдкрд░ीрдд рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рд╣ोрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рднी рдоैंрдиे рдХрднी рд╣ाрд░ рдирд╣ीं рдоाрдиी рдФрд░ рдЗрдирд╕े рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рддा рд░рд╣ा рдФрд░ рдИрд╢्рд╡рд░ рднी рдоेрд░ा рд╕ाрде рджेрддा рд░рд╣ा рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдЖрдЬ рдоैं рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рд╣ूँ рдХि рдХोрдИ рднी рд╡िрдкрд░ीрдд рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдоुрдЭे рд╡िрдЪрд▓िрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддी рд╣ै। рдмрдЪрдкрди рдоें рдЬीрд╡рди рдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рддрдм рддрдХ рдЕрдиुрдХूрд▓ рд░рд╣ी рдЬрдм рддрдХ рдкिрддाрдЬी рдЬिрд╡िрдд рдеे। рдкिрддाрдЬी рдХे рджेрд╣ांрдд рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЬीрд╡рди рд╕ंрдШрд░्рд╖ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ा рддрдеा рдоेрд░ी рдоाрддाрдЬी рдХे рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдиे рдЬीрд╡рди рдХी рдЙрдЪिрдд рдкрд░िрднाрд╖ा рдоेрд░े рд╕рдордХ्рд╖ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी।

рдк्рд░рд╢्рди: рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЖрдкрдХा рд▓рдЧाрд╡ рдХैрд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ुрдЖ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди рд╡िрд╡िрдз рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рд╣ी рдордиुрд╖्рдп рдХो рдмрдиाрддी рд╣ैं। рдоैं рднाрд╡ुрдХ рд╣ृрджрдп рд╡ाрд▓ा рд╣ूँ। рдмрдЪрдкрди рдоें рднाрд╡ों рдХी рдзाрд░ा рдиिрд░рди्рддрд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрддी рд░рд╣рддी рдеी। рдЗрди рднाрд╡ों рдХो рдЬрдм рдХрднी рдоैं рд▓िрдЦ рднी рджेрддा рдеा рддो рдпрд╣ рдоुрдЭे рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧрддा рдеा। рдзीрд░े-рдзीрд░े рдпрд╣ рд▓рдЧाрд╡ рдХрд╡िрддा рдХे рдк्рд░рддि рдмрдврддा рдЧрдпा рдФрд░ рдоैं рдХрд╡िрддा рд▓िрдЦрдиे рд▓рдЧा। рдХрд╡िрддा рд▓िрдЦрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдк्рд░ौреЭрддा рдЖрдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рднी рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд╣ोрдиे рд▓рдЧे рдФрд░ рдоैं рдХрд╡िрддा рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдХрд╣ाрдиी, рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдЖрджि рд╡िрдзाрдУं рдоें рднी рд▓िрдЦрдиे рд▓рдЧा। рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд╡िрдЪाрд░ों рдХा рдк्рд░рдердо рдЖрдпाрдо 1955 рдоें рдЙрджिрдд рд╣ुрдЖ рдЬрдм рдоेрд░ी рдк्рд░рдердо рдХрд╣ाрдиी ‘рдмुрдЭेрджीрдк’ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдИ। рдпрд╣ рдХрд╣ाрдиी рдХाрдлी рдкрд╕ंрдж рдХी рдЧрдИ рдФрд░ рдоैं рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕ृрдЬрди рдХрд░рддा рдЧрдпा। рдЧрдж्рдп рдХी рд▓рдЧрднрдЧ рд╕рдорд╕्рдд рд╡िрдзाрдУं рдкрд░ рдоैं рд▓ेрдЦрдиी рдЪрд▓ा рдЪुрдХा рд╣ूँ। рд▓िрдЦрдиे рдХी рддрдеा рдФрд░ рдкреЭрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдЖрдЬ рднी рд╣ोрддी рд╣ै।
 
рдк्рд░рд╢्рди: рдЖрдк рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд▓ेрдЦрди рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХ्рдпा рдоाрдирддे рд╣ैं рддрдеा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - (рдХुрдЫ рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП) рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдоाрдЬ рдХा рдПрдХ рджрд░्рдкрдг рд╣ै। рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╕рдоाрдЬ рдХा рдк्рд░рддिрдмिрдо्рд╡ рд░ूрдкाрдпिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЕрднाрд╡ рдоें рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдХोрдИ рдФрдЪिрдд्рдп рдирд╣ीं рд╣ै। рдоेрд░ी рджृрд╖्рдЯि рдоें рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдордп рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдкрдиी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдмрджрд▓рддा рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рднिрди्рди рдеी рддो рдЙрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕ृрдЬрди рд╣ोрддा рдеा рдФрд░ рдЖрдЬ рдЙрд╕рд╕े рднिрди्рди। рдЖрдЬ рдХी рд╕्рдеिрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдкрдиा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЖрдЬ рд╡рд╣ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХी рдпрдеाрд░्рде рд╕्рдеिрддिрдпों рдПрд╡ं рд╡िрд╕ंрдЧрддिрдпों рдХो рд╕рдоाрдЬ рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рд▓ाрдХрд░ рдЙрдирдХे рдиिрд╡ाрд░рдг рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ें рдФрд░ рдРрд╕े рд╣ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХो рдоैं  рд╢्рд░ेрд╖्рда рдоाрдирддा рд╣ूँ рдЬो рд╕рдоाрдЬ рд╣िрдд рдХे рд▓िрдП рд▓िрдЦा рдЬाрддा рд╣ो рдХ्рдпोंрдХि рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣ी рд╕рднी рдХा рд╣िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдЬो рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдоाрдЬ рдХा рд╣िрдд рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ेрдЧा рд╡рд╣ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдоाрдЬ рдХे рдиिрдХрдЯ рдкрд╣ुँрдЪрдХрд░ рдЬрдирд╕ाрдоाрди्рдп рдХे рд╣ृрджрдп рдХा рд╣ाрд░ рдмрдиेрдЧा рдЬैрд╕ा рдХि рдк्рд░ेрдордЪंрдж рдХे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╣рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै।

рдк्рд░рд╢्рди: рдЖрдкрдХे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЬрдирдЬीрд╡рди рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ुрдИ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоेрд░ा рдЬрди्рдо рдкрд╣ाреЬी рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдкрд░िрд╡ेрд╢ рдоें рд╣ुрдЖ рдоैंрдиे рдЬीрд╡рди рдХा рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рд╕рдордп рд╡рд╣ाँ рд╡्рдпрддीрдд рдХिрдпा рдФрд░ рдоाрдирд╡ рдХी рдЬрди्рдорд╕्рдерд▓ी рд╕рджैрд╡ рдЙрд╕рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै। рдЖрдЬ рдоैं рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдоें рд░рд╣ рд░рд╣ा рд╣ूँ рдФрд░ рдпрд╣ाँ рдХे рдкрд░िрд╡े рд╢ рдХो рднी рдмрд╣ुрдд рдиिрдХрдЯ рд╕े рджेрдЦा рд╣ै рд╡ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХिрдпा рд╣ै। рдпрджि рдоेрд░े рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЬрдирдЬीрд╡рди рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рдЬाрдП рддो рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдФрд░  рд╢рд╣рд░ी рджोрдиों рд╣ी рдкрд░िрд╡ेрд╢ों рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЬैрд╕े ‘рдЕрд░рдг्рдп’, ‘рдХрдЧाрд░ рдХी рдЖрдЧ’ рдЖрджि рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдоें рдкрд░्рд╡рддीрдп рдЕंрдЪрд▓ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдкрд░िрд╡ेрд╢ рдХा рддрдеा ‘рддुрдо्рд╣ाрд░े рд▓िрдП’ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдоें рдкрд░्рд╡рддीрдп рдЕंрдЪрд▓ рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде  рд╢рд╣рд░ी рдкрд░िрд╡ेрд╢ рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдоेрд░ी рдХрд╣ाрдиिрдпों рдоें рднी рдпे рджोрдиों рдкрд░िрд╡ेрд╢ рджेрдЦे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдоेрд░ा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЗрди рджोрдиों рд╣ी рдкрд░िрд╡ेрд╢ों рдХा рдоिрд▓ा-рдЬुрд▓ा рд░ूрдк рд╣ै। рдоैं рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╕े рднी рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░  рд╢рд╣рд░ рдЖрдХрд░ рдпрд╣ाँ рдХे рдкрд░िрд╡ेрд╢ рд╕े рднी। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдоेрд░े рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЗрди рджोрдиों рд╣ी рдк्рд░рдХाрд░ों рдХे рдЬрдирдЬीрд╡рди рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ुрдИ рд╣ै।

рдк्рд░рд╢्рди: рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХो рдЬीрд╡рди рдХा рдЖрдзाрд░ рдмрдиाрдиे рдХा рдХोрдИ рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рдпोрдЬрди рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рджेрдЦिрдП, рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдЦुрд▓े рдЧрдЧрди рдХा рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдкрдХ्рд╖ी рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡рд╣ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЬो рдмुрд░ाрдИ рджेрдЦрддा рд╣ै рдЙрд╕рдХे рдиिрд╡ाрд░рдгाрд░्рде рддрдд्рдХाрд▓ рдЕрдкрдиी рд▓ेрдЦрдиी рдЪрд▓ा рджेрддा рд╣ै, рдЙрд╕рдХी рдХрд▓рдо рдоें рдЬो рддाрдХрдд рд╣ोрддी рд╣ै рдЙрд╕рд╕े рд╡рд╣ рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╣рд░ рдмुрд░ाрдИ рдкрд░ рд╡рдЬ्рд░рдкाрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдиे рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рддрд░рдл рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХिрдпा। рдоैं рднी рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╡िрд╕ंрдЧрддिрдпों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рдеा рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рдоाрдз्рдпрдо рдФрд░ рдХ्рдпा рд╣ो рд╕рдХрддा рдеा рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें рдоैंрдиे ‘рдХाрджंрдмिрдиी’ рддрдеा ‘рдирд╡рднाрд░рдд рдЯाрдЗрдо्рд╕’ рдЬैрд╕ी рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдоें рдЕрдкрдиे рдЗрд╕ рдХाрд░्рдп рдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣ рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рдХिрдпा। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдоैंрдиे рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХा рдоाрдз्рдпрдо рдмрдиाрдпा рдФрд░ рдЬीрд╡िрдХोрдкाрд░्рдЬрди рдХा рд╕ाрдзрди рднी рдпрд╣ी рдмрдиा।

рдк्рд░рд╢्рди: рдЖрдк рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдХिрди-рдХिрди рд▓ेрдЦрдХों рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдП рд╣ैं рддрдеा рдЗрдирдХा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЖрдкрдХो рдХ्рдпों рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоैंрдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрдиेрдХ рд▓ेрдЦрдХों рдХे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рдФрд░ рдЗрди рд╕рднी рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ों рдиे рдХрд╣ीं рди рдХрд╣ीं рдоुрдЭे рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдЕрд╡рд╢्рдп рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрдирдоें рдмांрдЧ्рд▓ा рд▓ेрдЦрдХ  рд╢рд░рдд्рдЪंрдж्рд░, рдк्рд░ेрдордЪंрдж, рдЪेрдЦрд╡, рдЯाрд▓्рд╕рдЯॉрдп, рд╕्рдЯीрдлрди рдЖрджि рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ैं। рдоैं рдЗрди рд╕рдмрдХा рдХृрддрдЬ्рдЮ рд╣ूँ рдХि рдЗрди्рд╣ोंрдиे рдЗрддрдиी рдЕрдЪ्рдЫी рдХृрддिрдпाँ рд╕рдоाрдЬ рдХो рдк्рд░рджाрди рдХी। рдЗрдирдХे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрдиुрднूрддि рд╣ुрдИ рдХि рдоुрдЭे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рдХोрдИ рд╕ाрдеी рдирд╣ीं рдоिрд▓ा। рдЗрди рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ों рдХा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬрдирдЬीрд╡рди рдХा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣ै। рдЬрдирд╕ाрдоाрди्рдп рдЗрдирдХे рдиाрдпрдХ рд╣ैं। рдЬрдм рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдХिрд╕ी рдХृрддि рдХा рдиाрдпрдХ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рдХृрддि рд╡िрд╢ेрд╖ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рдЬрдирд╕ाрдоाрди्рдп рддрдХ рдЕрдкрдиी рдкрд╣ुँрдЪ рдмрдиा рд▓ेрддी рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдЬрдирд╕ाрдоाрди्рдп рдкрд░ рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣ी рдоुрдЭे рдЕрдзिрдХ рдк्рд░िрдп рд▓рдЧрддा рд╣ै рдФрд░ рдоैंрдиे рднी рдЕрдкрдиे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЕрдзिрдХांрд╢рддः рдЗрд╕ी рдкрд░ंрдкрд░ा рдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣ рдХिрдпा рд╣ै।

рдк्рд░рд╢्рди:  рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдЖрдк рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХो рдХिрд╕ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦрддे рд╣ो рддрдеा рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЖрдкрдХा рдХ्рдпा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ -  рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдЬрдм рдоैं рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХो рджेрдЦрддा рд╣ँ рддो рдЙрд╕рдоें рдХрд╣ीं-рдХрд╣ीं рдоुрдЭे рдЙрдкрдпोрдЧिрддाрд╡ाрдж рдХी рдЭрд▓рдХ рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдоैं рд╕рдорд╕्рдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं рдХрд╣ рд░рд╣ा рдмрд▓्рдХि рдХुрдЫ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд▓िрдЦा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬिрд╕рд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХो рдХोрдИ рд▓ाрдн рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рдоेрд░े рдорди рдоें рдПрдХ рдЗрдЪ्рдЫा рдЖрдЬ рднी рдоुрдЭे рдХрдЪोрдЯрддी рд╣ै рдХि рдоैंрдиे рдЕрдм рддрдХ рдЬो рдХुрдЫ рд▓िрдЦा рд╣ै рдоैं рдЙрд╕рд╕े рдФрд░ рднी рдЕрдЪ्рдЫा рд▓िрдЦ рд╕рдХрддा рдеा рдФрд░ рдЙрд╕े рд▓िрдЦрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рднी рдХिрдпा рдеा рдкрд░рди्рддु рд╡рд╣ рдЖрдЬ рддрдХ рдирд╣ीं рд▓िрдЦ рд╕рдХा рдЬो рдоैं рд▓िрдЦрдиा рдЪाрд╣рддा рдеा, рдХोрдИ рдПрдХ рдРрд╕ी рд░рдЪрдиा рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рдФрд░ рдПрдХ рдоिрд╕ाрд▓ рдХाрдпрдо рдХрд░ рд╕рдХे। рдоैं рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдпाрд╕рд░рдд рд╣ूँ। рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдмрддाрддे рд╣ुрдП рдЬोрд╢ी рдЬी рдЖрдЧे рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рд╕рдоाрдЬрд╣िрдд рдХे рд▓िрдП рдЬो рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕ृрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рд╡рд╣ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдоैं рдРрд╕े рд╣ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдкрдХ्рд╖рдзрд░ рд╣ूँ।

      рдХुрдЫ рдоुрд╕्рдХрд░ाрддे рд╣ुрдП рдЬोрд╢ी рдЬी рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдЖрдЬ рднी рдЖрдк рд▓ोрдЧों рдХी рдоुрдЭрдкрд░ рдФрд░ рдоेрд░े рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЬो  рд╢्рд░рдж्рдзा рд╣ै рд╡рд╣ рдоेрд░े рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЖрдЬ 79 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╣ोрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рднी рдЬрдм рдЖрдк рдоुрдЭрд╕े рдпрд╣ рдХрд╣рддे рд╣ो рдХि рдЕрдм рдЖрдк рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рддो рдоेрд░ी рдЗрдЪ्рдЫा рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рдХुрдЫ рдЕрдЪ्рдЫा рд▓िрдЦрдиे рдХी рд╣ोрддी рд╣ै рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рдЗрдЪ्рдЫा рдХेрд╡рд▓ рдЗрдЪ्рдЫा рддрдХ рд╣ी рд╕ीрдоिрдд рд░рд╣ рдЬाрддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрддрдиी рдЙрдо्рд░ рд╣ोрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рддрдеा рдЕрд╕्рд╡рд╕्рдерддा рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдм рд▓िрдЦрдиा рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрддा рд╣ै।

(рдЬोрд╢ी рдЬी рдХे рдШрд░ рдоें рдкрдХ्рд╖िрдпों рдХे рдШोंрд╕рд▓ों рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдПрдХ рдк्рд░рд╢्рди рд╕рд╣рдЬ рд╣ी рдоेрд░े рдорди рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ुрдЖ)
рдк्рд░рд╢्рди: рдпे рдШोंрд╕рд▓े рдкрдХ्рд╖िрдпों рдиे рд╕्рд╡рдпं рдмрдиाрдпे рд╣ैं рдпा рдЖрдкрдиे?         
рдЙрдд्рддрд░- рд╣рдоाрд░े рдШрд░ рдоें рдкрдХ्рд╖ी рдЖрддे-рдЬाрддे рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдкрд╣рд▓े рдпे рдкрдХ्рд╖ी рдЬрдм рдЖрддे рдеे рддो рдШрд░ рдоें рдмिрдЬрд▓ी рд╕े рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдкंрдЦे рд╕े рдЗрдирдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрддी рдеी рдкрд░рди्рддु рдЕрдм рдоैंрдиे рдЗрдирдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ рд╕े рдШोंрд╕рд▓ा рдмрдиा рджिрдпा рд╣ै। рдЬिрд╕рдоें рдпे рдЖрд░ाрдо рд╕े рд░рд╣ рд╕рдХें। рдЬोрд╢ी рдЬी рдХा рдкрдХ्рд╖िрдпों рдХे рдк्рд░рддि рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдд्рдордХ рдЬрдмाрд╡ рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рдоैं рдЧрдж्рдЧрдж рд╣ो рдЧрдпा।

        рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЗрдирдХे рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдпुрдХ्рдд рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдиे рдоुрдЭे рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХिрдпा। рдЬोрд╢ी рдЬी рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рджौрд░ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рддрдеा рдоैंрдиे рдЗрдирд╕े рдШрд░ рдЬाрдиे рдХी рдЖрдЬ्рдЮा рдоाँрдЧी рддो рд╡े рдЕрд╕्рд╡рд╕्рде рд╣ोрддे рд╣ुрдП рднी рдоुрдЭे рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХे рдЧेрдЯ рддрдХ рдЫोреЬрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдП।

23 рдирд╡ंрдмрд░, 2018 рдХो рдЬрдм рдоैंрдиे рдпрд╣ рд╕ुрдиा рдХि рдЬोрд╢ी рдЬी рджिрд╡्рдпрд▓ोрдХ рдЧрдорди рдХрд░ рдЧрдпे рддрдм рдоेрд░ा рд╣ृрджрдп рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рджुрдЦी рд╣ुрдЖ। рдЬोрд╢ी рдЬी рдХा рд╡рд╣ рдЪेрд╣рд░ा рдЬो рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ рдХे рд╕рдордп рдоुрдЭे рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा рд╡рд╣ рдЖрдЬ рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдирд╣ीं рд░рд╣ा! рдоैं рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкा рд░рд╣ा рдеा рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ी рд╕рдд्рдп рдеा рдФрд░ рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рдпрд╣ी рдЗрдЪ्рдЫा рдеी। рдоैंрдиे рдЕрдкрдиी рдирдо рдЖँрдЦों рд╕े рдЗрд╕ рдорд╣ाрди рдЖрдд्рдоा рдХो  рд╢्рд░рдж्рдзाрдЬंрд▓ि рджी। рдоैं рдЖрдЬ рднी рдЬोрд╢ी рдЬी рдХे рдорд╣ाрдирддрдо рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдФрд░ рдЗрдирдХे рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдпुрдХ्рдд рдЖрджрд░्рд╢ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХे рдк्рд░рддि рдирддрдорд╕्рддрдХ рд╣ूँ।

рдбॉ. рдЕрд╢ोрдХ рдХुрдоाрд░ рдЧुрдк्рддा                              рд░рд╡ि  рд╢рд░्рдоा
рд╢ोрдз-рдиिрд░्рджेрд╢рдХ, рдПрд╕ोрд╕िрдПрдЯ рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░                 рд▓ेрдЦрдХ, рд╢ोрдзाрд░्рдеी
рдЪрд▓рднाрд╖: +91 861 946 1921                        рдЪрд▓рднाрд╖: +91 894 709 2951
рд╣िрди्рджी рд╡िрднाрдЧ, рдПрдо. рдПрд╕. рдЬे рд░ाрдЬрдХीрдп, рд╕्рдиाрддрдХोрдд्рддрд░ рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рднрд░рддрдкुрд░ (рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди)