рднाрд╖ा: рдмрд▓ूрдЪी
рдЕрдиुрд╡ाрдж: рджेрд╡ी рдиाрдЧрд░ाрдиी
рд╡рд╣ рд╢ाрдпрдж реШрдмूрд▓िрдпрдд рдХा рд▓рдорд╣ा рдеा। рдмाрджрд▓ों рдиे рдЙрд╕рдХी рдЖрд╡ाреЫ рд╕ुрди рд▓ी рдеी। рдмेрдХрд╕ी рдФрд░ рдмेрдмрд╕ी рдХी рдлрдЯी рдкुрд░ाрдиी рдЪाрджрд░ рдУреЭे рд╡рд╣ рдоाрд╕ूрдо рд░ूрд╣ рдЙрд╕ реЮिреЫा рдХे рджाрдпрд░े рдоें рд╢ाрдпрдж рдЕрдкрдиी рдЖрд╡ाреЫ рдХी рдЧूंрдЬ рд╕ुрдирдиा рдЪाрд╣рддी рдеी। рдЙрд╕рдХी рдзीрдоी рдФрд░ рдордж्рдзिрдо рдЖрд╡ाреЫ реШрд░ीрдмी реЮाрд╕рд▓ों рддрдХ рдХो рдиाрдкрдиे рдХे реШाрдмिрд▓ рддो рди рдеी, рдлिрд░ рднी рд╡рд╣ рдЙрд╕рдХे рдЗрди्рддреЫाрд░ рдоें рдЦрдб़ी рдеी।
рдЧрдЧрдирдЪुрдо्рдмी рдЗрдоाрд░рддों рдХे рдЗрд╕ рдоीрд▓ों рдлैрд▓े рд╢рд╣рд░ рдоें рдХिрд╕ी рдЦुрд▓े рдоैрджाрди рдХा рддрд╕рд╡्рд╡ुрд░ рднी рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рдеा। рд╢рд╣рд░ рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдРрд╕ा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддा рдеा рдЬैрд╕े реЫрдоीрди рд╕िрдХुреЬ рдЧрдИ рд╣ो। рдоैрджाрдиों рдХी рдорд╣рджूрджрдЧी рдХी рдмुрдиिрдпाрдж рдкрд░ рдоुрд╣рд▓्рд▓े рдХे рдмрдЪे рдЪौрд░ाрд╣ों рдкрд░ рдпा рдЕрдкрдиे рдШрд░ों рдХे рд╕ाрдордиे рдЙрди рддंрдЧ рдЧрд▓िрдпों рдоें рдЬрд╣ाँ рд╕ूрд░рдЬ рдХी рд░ोрд╢рдиी рдХा рдЧुреЫрд░ рднी рдирд╣ी рд╣ोрддा, рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдФрд░ рд╣ॉрдХी рдЦेрд▓рдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рдеे। рд╣ाँ, рд╢рд╣рд░ рдоें рдЬрдЧрд╣-рдЬрдЧрд╣ рдРрд╕े рдЦाрд▓ी рдк्рд▓ाрдЯ реЫрд░ूрд░ рдоौрдЬूрдж рдеे рдЬिрдирдХे рджौрд▓рддрдоंрдж рдоाрд▓िрдХ рдЙрди рдк्рд▓ाрдЯों рдкрд░ рдпा рддो рд╢ॉрдкिंрдЧ рдк्рд▓ाреЫा рдмрдирд╡ाрдиे рдХे рдордирд╕ूрдмे рдмрдиा рд░рд╣े рдеे рдпा рдлिрд░ рдЙрдирдХी реШीрдордд рдмреЭрдиे рдХा рдЗрди्рддреЫाрд░ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рддाрдХि рдЙрди рдк्рд▓ाрдЯों рдХो рджुрдЧुрдиी-рддिрдЧुрдиी реШीрдордд рдкрд░ рдмेрдЪ рдХрд░ рдЕрдЪ्рдЫा рдЦाрд╕ा рдоुрдиाреЮा рдХрдоा рд╕рдХें।
![]() |
| рдЖрд░िреЮ реЫिрдпा |
рдирди्рд╣ी реЫुрдмेрджा, рдЬिрд╕рдХी рдмेрд╡ा рдоाँ рдЙрд╕े реЫेрдмू рдХрд╣рдХрд░ рдкुрдХाрд░рддी рдеी, рдЗрд╕ рдХ़िрд╕्рдо рдХे рдПрдХ рдк्рд▓ाрдЯ рдоें рд╕ाрде рд╡ाрд▓ी рдЫрд╣ рдоंреЫिрд▓ा рдЗрдоाрд░рдд рдХे рд╕ाрдП рддрд▓े рдПрдХ рдЭुрдЧ्рдЧी рдоें рд░рд╣рддी рдеी। рдпрд╣ рдк्рд▓ाрдЯ рдПрдХ рд░िрдЯाрдпрд░्рдб рдХрд╕्рдЯрдо рдСреЮिрд╕рд░ рдХी реЫाрдпрджाрдж рдеी, рдЬो рд╢ाрдпрдж рдк्рд▓ाрдЯ рдХी реШीрдордд рдоें рдЗреЫाрдлे рдХा рдЗрди्рддреЫाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा। реЫेрдмो рдХी рдЙрдо्рд░ рдЙрд╕ рд╡реШ्рдд рдЫрд╣-рд╕ाрдд рдмрд░рд╕ рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рдеी। рдЙрд╕рдХा рдмाрдк рдЙрд╕рдХी рдкैрджाрдЗрд╢ рдХे рдПрдХ рд╕ाрд▓ рдмाрдж рдЪрд▓ рдмрд╕ा рдеा। рдмाрдк рдХी рдоौрдд рдХे рдмाрдж рдЬैрд╕े рд╣ी рдЖрдорджрдиी рдХा рд╕िрд▓рд╕िрд▓ा рдмंрдж рд╣ुрдЖ рддो рдоाрд▓िрдХ рдордХाрди рдиे рдоाрд╣рд╡ाрд░ рдХिрд░ाрдпा рд╣ाрд╕िрд▓ рди рдХрд░ рдкाрдиे рдХी реЮिрдХ्рд░ рдоें реЫेрдмू рдХी рдоाँ рдХो рдордХाрди-рдмрджрд░ рдХрд░ рджिрдпा। рд╡рд╣ рдмेрдЪाрд░ी рдоाрд╕ूрдо реЫेрдмू рдХो рд╕ीрдиे рд╕े рд▓рдЧाрдП рдХुрдЫ рдЕрд░рд╕े рддрдХ рджूрд░ рдХे рд░िрд╢्рддेрджाрд░ों рдХे рдпрд╣ाँ рджिрди рдЧुреЫाрд░рддी рд░рд╣ी, рд▓ेрдХिрди рдХिрд╕ी рд░िрд╢्рддेрджाрд░ рдиे рдЙрд╕े рд╣реЮ्рддे рдпा рджो рд╣реЮ्рддे рд╕े реЫ्рдпाрджा рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рд░рдЦрдиा рдЧрд╡ाрд░ा рди рдХिрдпा। рдЕрдкрдиे рд╕рд░рддाрдЬ рдХी реЫिрди्рджрдЧी рдоें рдоाрди-рд╕рдо्рдоाрди рд╕े рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рд░рд╣рдиेрд╡ाрд▓ी рдФрд░рдд рдЕрдм рдЦुрд▓े рдЖрд╕рдоाрди рддрд▓े рдкрдиाрд╣ рд▓ेрдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рд╣ो рдЧрдИ। рдЙрд╕рдиे рд░िрдЯाрдпрд░्рдб рдХрд╕्рдЯрдо рдЗंрд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░ рдХे рдк्рд▓ाрдЯ рдкрд░ рдЫрд╣ рдоंрдЬिрд▓ рдЗрдоाрд░рдд рдХे рд╕ाрдП рддрд▓े рдПрдХ рдЭुрдЧ्рдЧी рдбाрд▓ी рдФрд░ реЫेрдмू рдХे рд╕ाрде реЫिрди्рджрдЧी рдХी рддрдоाрдо рдЖреЮрддें рдЭेрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рд╣ो рдЧрдИ। рд╡рд╣ рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХी рдХोрдаिрдпों рдоें рдЬाрдХрд░ рдоेрд╣рдирдд рдореЫрджूрд░ी рдХрд░рддी рдФрд░ рдХाрдо рдХे рдмрджрд▓े рдЙрдирдХे рдШрд░ों рдХा рдмрдЪा рд╣ुрдЖ рдЦाрдиा, рдЙрдирдХी рдЙрддрд░рди рдФрд░ рдоाрд╣рд╡ाрд░ рдЪंрдж рд░ुрдкрдпे рдмрддौрд░ рддрдиреЩ्рд╡ाрд╣ рд╡рд╕ूрд▓ рдХрд░рддी। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ реЫिрди्рджрдЧी рдХे рдорд╣ीрдиे рдФрд░ рд╕ाрд▓ рдЧुреЫрд░рдиे рд▓рдЧे। рджूрдз рдкीрддी реЫेрдмू рдЕрдкрдиे рдмрдЪрдкрди рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рдоाँ рдмुрдв़ाрдкे рдХा рд╕реЮрд░ рддрдп рдХрд░рддे рд░рд╣े। рдЙрд╕ рджौрд░ाрди рдоाрд▓िрдХ рдиे рдоाँ-рдмेрдЯी рдХो рдк्рд▓ाрдЯ рдмрджрд░ рдХрд░рдиे рдХी рд╕ोрдЪी। рд▓ेрдХिрди рд╢ाрдпрдж рдЙрд╕े рдЗрд╕ рдЙрдо्рд░ рдХा рдпреШीрди рд╣ो рдЧрдпा рдеा рдХि рдПрдХ рдХрдореЫोрд░-рд╕ी рдФрд░рдд рдЙрд╕рдХे рдк्рд▓ाрдЯ рдкрд░ рдХрдм्реЫा рдХрд░рдиे рдХी рддौреЮीреШ рдирд╣ीं рд░рдЦрддी рдФрд░ рдЙрд╕рдиे рдк्рд▓ाрдЯ рдХी рдЪौреШीрджाрд░ी рдХे рд▓िрдпे рдЭोंрдкрдб़ी рдХो рдк्рд▓ाрдЯ рдкрд░ рдмрд░реШрд░ाрд░ рд░рд╣рдиे рджिрдпा।
![]() |
| рджेрд╡ी рдиाрдЧрд░ाрдиी |
рд╡рд╣ рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ рдХा рджिрди рдеा। рдЖрд╕рдоाрди рдкрд░ рд╕ुрдмрд╣ рд╕े рдЧрд╣рд░े рдмाрджрд▓ рдЫाрдП рд╣ुрдП рдеे рд▓ेрдХिрди рдЙрди рдмाрджрд▓ों рд╕े рдмाрд░िрд╢ рдХी рдПрдХ рдмूंрдж рднी рдирд╣ीं рдмрд░рд╕ी рдеी। рдРрд╕ा рдЧुреЫрд░े рдЪंрдж рдорд╣ीрдиों рд╕े рд╣ो рд░рд╣ा рдеा। рдЧрд╣рд░े рдмाрджрд▓ рдЖрд╕рдоाрди рдкрд░ рдЫा рдЬाрддे рд▓ेрдХिрди рдмाрдд рдоाрдоूрд▓ी рдмूंрджा-рдмांрджी рддрдХ рдорд╣рджूрдж рд░рд╣ рдЬाрддी। рдЬрдмрдХि реЫрд░ूрд░рдд рд▓рдЧाрддाрд░ рдФрд░ рдоूрд╕рд▓ाрдзाрд░ рдмाрд░िрд╢ рдХी рдеी। ‘рд╕ूрдЦा’ рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдпे рдПрдХ рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрди рдЪुрдХा рдеा। рдЖрдЬ реЫेрдмू рдХी рдоाँ рдХो рдмुреЩाрд░ рдеा। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡рд╣ рдХाрдо рдкрд░ рди рдЬाрдХрд░ рдЕрдкрдиी рдХुрдЯिрдпा рдоें рд╣ी рдкрдб़ी рд░рд╣ी। реЫेрдмू рдЭुрдЧ्рдЧी рдХे рд╕ाрдордиे рдЦेрд▓ рд░рд╣ी рдеी। рдЬुрдо्рдоे рдХी рдирдоाреЫ рдХे рдХुрдЫ рд╣ी рджेрд░ рдмाрдж рд▓ोрдЧों рдХा рдПрдХ рдЬुрд▓ूрд╕ рдк्рд▓ाрдЯ рдоें рджाрдЦिрд▓ рд╣ुрдЖ। рдЬुрд▓ूрд╕ рдоें рд╢िрд░рдХрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ों рдХी рддाрджाрдж рдмрд╣ुрдд рдмрдб़ी рдеी, рдЬिрд╕рдоें рд╣рд░ рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдХे рдпोрдЧ्рдп рд╡िрдж्рд╡рдЬ्рдЬрди рд╢ाрдоिрд▓ рдеे। рдирди्рд╣ी реЫेрдмू рдиे рд▓ोрдЧों рдХे рдЙрд╕ рд╣ुрдЬूрдо рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдЦेрд▓ рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдеा рдФрд░ рдЭुрдЧ्рдЧी рдоें рд▓ेрдЯी рдоाँ рдХे рдкाрд╕ рдЖ рдЧрдИ।
‘рдЕрдо्рдоी рд╣рдоाрд░े рдШрд░ рдоें рдмрд╣ुрдд рд╕े рд▓ोрдЧ рдЖрдП рд╣ैं।’ рдЙрд╕рдиे рдоाрд╕ूрдоिрдпрдд рд╕े рдХрд╣ा।
‘рдмेрдЯी, рдпрд╣ рд▓ोрдЧ рдирдоाреЫ рдкреЭрдиे рдЖрдП рд╣ैं’ рдоाँ рдиे рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा।
рд▓ेрдХिрди реЫेрдмू рдирдоाреЫ рдХी рд░рд╡ाрдпрдд рдХे рдмाрд░े рдоें рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдЬाрдирддी рдеी। рдЙрд╕рдХे рд╕рд╡ाрд▓ рдХे рдЬрд╡ाрдм рдоें рдоाँ рдиे рдмрддाрдпा, "рдпे рд▓ोрдЧ рдЬрдм рдирдоाреЫ рдкреЭрдХрд░ рдЕрд▓्рд▓ा рдоिрдпाँ рд╕े рджुрдЖ рдХрд░ेंрдЧे рддो рдмрд╣ुрдд реЫोрд░ рдХी рдмाрд░िрд╢ рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рд╕े реЫрдоीрди рд╣рд░ी-рднрд░ी рд╣ोрдХрд░ рдЕрдЪ्рдЫी рдФрд░ реЫ्рдпाрджрд╣ реЮрд╕рд▓ рджेрдЧी।"
рдоुрдордХिрди рдеा рдХि реЫेрдмू рдХोрдИ рдФрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдХрд░рддी рдкрд░ рдоाँ рдиे рдЙрд╕े рдмाрд╣рд░ рдЬाрдХрд░ рдЭुрдЧ्рдЧी рдХे рд╕ाрдордиे рдЦेрд▓рдиे рдХो рдХрд╣ा। рд╡рд╣ рдЭुрдЧ्рдЧी рд╕े рдмाрд╣рд░ реЫрдоीрди рдкрд░ рдмैрда рдЧрдИ, "рдЬрдм рдпрд╣ рд▓ोрдЧ рдирдоाреЫ рдкреЭрдХрд░ рджुрдЖ рдХрд░ेंрдЧे рддो рдмрд╣ुрдд реЫोрд░ рдХी рдмाрд░िрд╢ рд╣ोрдЧी।"
рдоाँ рдХे рдХрд╣े рд╣ुрдП рд╢рдм्рдж рдЙрд╕рдХे рдирди्рд╣े реЫेрд╣рди рдоें рдЧूँрдЬрдиे рд▓рдЧे рдФрд░ рдлिрд░ рдкिрдЫрд▓े рдмрд░рд╕ рдХा рд╡рд╣ рджिрди рдпाрдж рдЖ рдЧрдпा рдЬрдм рдмрд╣ुрдд реЫोрд░ рдХी рдмाрд░िрд╢ рд╣ुрдИ рдеी рдФрд░ рдк्рд▓ाрдЯ рдХा рддрдоाрдо рдкाрдиी рдЙрдирдХी рдЭुрдЧ्рдЧी рдоें рднрд░ рдЧрдпा рдеा।
рджोрдиों рдоाँ-рдмेрдЯी рдк्рд▓ाрдЯ рдоें рдЬрдоा рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдФрд░ рдЭुрдЧ्рдЧी рдХी рд╕рдб़ी-рдЧрд▓ी рдкुрд░ाрдиी рдЫрдд рд╕े рдЯрдкрдХрддे рдкाрдиी рдоें рдШंрдЯों рднीрдЧрддी рд░рд╣ी рдеीं। рдЙрд╕рдХे рдоाрд╕ूрдо реЫेрд╣рди рдкрд░ рдПрдХ рдЦौреЮ-рд╕ा рдЫा рдЧрдпा... рдЙрд╕рдиे рдЦौреЮреЫрджा рдиिрдЧाрд╣ों рд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рджेрдЦा। рдоौрд▓рд╡ी рд╕ाрд╣рдм рд╣ाрде рдмुрд▓рди्рдж рдХрд░рдХे рдЕрд▓्рд▓ा рдоिрдпाँ рд╕े реЫोрд░рджाрд░ рдмाрд░िрд╢ рдХी рджुрдЖ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे рдФрд░ рд▓ोрдЧ рдЖрдоीрди-рдЖрдоीрди рдХрд░ рд░рд╣े рдеे। рдирди्рд╣ीं реЫेрдмू рдХो рди рдЬाрдиे рдХ्рдпा рд╕ूрдЭी, рдЙрд╕рдиे рднी рдЕрдкрдиे рдирди्рд╣े-рдирди्рд╣े рд╣ाрде реЮिреЫा рдоें рджुрдЖ рдоांрдЧрдиे рдХे рдЕंрджाреЫ рдоें рдмुрд▓рди्рдж рдХрд░ рджिрдпे рдФрд░ рджुрдЖ рдХी ‘рдЕрд▓्рд▓ा рдоिрдпाँ рдмाрд░िрд╢ рдордд рдХрд░рдиा, рдоैं рдФрд░ рдоेрд░ी рдоाँ рдмाрд░िрд╢ рдоें рднीрдЧ рдЬाрдПँрдЧे। рдЖрдк рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рдЕрдо्рдоी рдмрд╣ुрдд рдмीрдоाрд░ рд╣ैं। рдЙрдирдХो рд╕ेрд╣рдд рджे рджो। рд╣рдо рдпрд╣ाँ рд╕े рдХिрд╕ी рдорд╣рдлूреЫ рдЬрдЧрд╣ рдЪрд▓े рдЬाрдПँрдЧे рдФрд░ рдлिрд░ рд╕рдмрдХे рд╕ाрде рдмाрд░िрд╢ рдХी рджुрдЖ рдоाँрдЧेंрдЧे। рдЕрд▓्рд▓ा рдоिрдпाँ рдЕрднी рдмाрд░िрд╢ рдордд рдХрд░рдиा।’
реШрдмूрд▓िрдпрдд рдХा рд▓рдо्рд╣ा рдЬैрд╕े рдоाрд╕ूрдо реЫेрдмू рдХी рдЦुрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣рдеेрд▓िрдпों рдоें рд╕िрдордЯ рдЖрдпा рдеा। рд╡рд╣ рдЦाрд▓ी-рдЦाрд▓ी рдЖँрдЦों рд╕े рд╢ूрди्рдп рдоें рддрдХрддी рд░рд╣ी рдФрд░ рдлिрд░ рдЭुрдЧ्рдЧी рдХी рддрд░реЮ рдЪрд▓ рдкрдб़ी। рдЬрдм рдирдоाреЫ рдкреЭрдиे рд╡ाрд▓े рдФрд░ рдкैрд░рд╡ी рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рджुрдЖ рдХрд░ рдЪुрдХे рддो рдЖрд╣िрд╕्рддा рд╕े рдоौрд╕рдо рдмрджрд▓рдиे рд▓рдЧा। рдЧрд╣рд░े рд╕्рдпाрд╣ рдмाрджрд▓ों рдоें рджрд░ाрд░ рдкреЬ рдЧрдИ। рдХुрдЫ рджेрд░ рдоें рдЖрд╕рдоाрди рдмाрджрд▓ों рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕ाреЮ рд╣ो рдЪुрдХा рдеा рдФрд░ рд╕ूрд░рдЬ рдкूрд░े рдЖрдм-рдУ-рддाрдм рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиी рдЪрдордХ рджिрдЦा рд░рд╣ा рдеा।
***
рд╕्рд░ोрдд рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдиाрдо: рдЕंрдЬीрд░ рдХे рдлूрд▓ - рдмрд▓ोрдЪिрд╕्рддाрди рдХे рдЕреЮрд╕ाрдиे: (рдЙрд░्рджू рдЕрдиुрд╡ाрдж рд╡ рд╕рдо्рдкाрджрди: рдЕреЮрдЬрд▓ рдоुрд░ाрдж)
рд▓ेрдЦрдХ рдкрд░िрдЪрдп: рдЖрд░िреЮ реЫिрдпा рдЕрд╕рд▓ी рдиाрдо рдоुрд╣рдо्рдордж рдЖрд░िреЮ , 1953 рдоें рдХुрд╡ेрдЯा (Queta) рдоें рдкैрджा рд╣ुрдП। рдмрд░ाрд╣рд╡ी (рдмрд▓ूрдЪिрд╕्рддाрди рдХी рднाрд╖ा) рдХे рдЕрдлрд╕ाрдиा рдиिрдЧाрд░। рдЙрдирдХा рдПрдХ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ “реЫрд░ाрдм” рдЗрд╕ी рднाрд╖ा рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдкрддा: Post Box No 21, Queta
***
рдкрд░िрдЪрдп: рджेрд╡ी рдиाрдЧрд░ाрдиी
рдЬрди्рдо: 1941 рдХрд░ाрдЪी, рд╕िंрдз (рддрдм рднाрд░рдд), 12 реЪреЫрд▓-рд╡ рдХाрд╡्рдп-рд╕ंрдЧ्рд░рд╣, 2 рднрдЬрди-рд╕ंрдЧ्рд░рд╣, 12 рд╕िंрдзी рд╕े рд╣िंрджी рдЕрдиुрджिрдд рдХрд╣ाрдиी-рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд। рд╕िंрдзी, рд╣िрди्рджी, рддрдеा рдЕंрдЧ्рд░ेреЫी рдоें рд╕рдоाрди рдЕрдзिрдХाрд░ рд▓ेрдЦрди, рд╣िрди्рджी- рд╕िंрдзी рдоें рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдЕрдиुрд╡ाрдж। рд╢्рд░ी рдоोрджी рдХे рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣, рдЪौрдеी рдХूрдЯ (рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी рдк्рд░рдХाрд╢рди), рдЕрдд्рддिрдпा рджाрдКрдж, рд╡ рд░ूрдоी рдХा рд╕िंрдзी рдЕрдиुрд╡ाрдж. NJ, NY, OSLO, рддрдоिрд│рдиाрдбु, рдХрд░्рдиाрдЯрдХ-рдзाрд░рд╡ाреЬ, рд░ाрдпрдкुрд░, рдЬोрдзрдкुрд░, рдХेрд░рд▓ рд╡ рдЕрди्рдп рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд। рдбॉ. рдЕрдоृрддा рдк्рд░ीрддрдо рдЕрд╡ाрд░्рдб, рд╡ рдоीрд░ рдЕрд▓ी рдоीрд░ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕िंрдзी рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░िрд╖рдж рд╡ рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕िрди्рдзी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी рд╕े рдкुрд░рд╕्рдХृрдд। рд╕िрди्рдзी рд╕े рд╣िंрджी рдЕрдиुрджिрдд рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХो рд╕ुрдиें
рдЕंрддрд░्рдЬाрд▓: https://nangranidevi.blogspot.com
рдИрдоेрд▓: dnangrani@gmail.com


