Showing posts with label 202211H. Show all posts
Showing posts with label 202211H. Show all posts

рдХाрд╡्рдп: рдЧिрд░िрдЬा рдХुрд▓рд╢्рд░ेрд╖्рда

рдЧिрд░िрдЬा рдХुрд▓рд╢्рд░ेрд╖्рда

рд╕рд╣ी рдкрддा


рдмेрдШрд░, рдмंрдЬाрд░ा рдорди
рднрдЯрдХрддा рд╣ै рджिрд╢ाрд╣ीрди  
рдпрд╣ाँ, рд╡рд╣ाँ, рдЬाрдиे рдХрд╣ाँ, рдХрд╣ाँ
рдирд╣ीं рд╣ै рдЬрдм рдХोрдИ рд╕्рдеाрдИ рдкрддा।

рд╕рд╣ी рдкрддा рд╣ोрддा рд╣ै рддो
рдЖрддा рд░рд╣рддा рд╣ै рдЕрдЦрдмाрд░, рдкрдд्рд░िрдХाрдПँ।

рджрд╕्рддрдХ рджेрддा рд░рд╣рддा рд╣ै рджрд░рд╡ाрдЬे рдкрд░
рдХोрдИ рди рдХोрдИ рдЕрдкрдиा рд╕ा।

рдкोрд╕्рдЯрдоैрди рд╕рд░рдХा рдЬाрддा рд╣ै рдХिрд╡ाрдб़ों рдХे рдиीрдЪे рд╕े
рдХोрдИ рдмрдб़ा рд╕ा рд▓िрдлाрдлा।

рдк्рд░рддीрдХ्рд╖िрдд рдкрдд्рд░...
рдкрдд्рд░ рдЬो рдЦिрдб़рдХी рдкрд░ рдЧूँрдЬрддे рд╣ैं  
рдЪिрдб़िрдпों рдХे рдХрд▓рд░рд╡ рдЬैрд╕े।

рднाрди рдХрд░ाрддे рд╣ैं, рд╕рдмेрд░ा рд╣ोрдиे рдХा।

рдкрдд्рд░ рдоें рдЫुрдкे рдлूрд▓ рдорд╣рдХा рджेрддे рд╣ैं рд╕ाрд░ा рдЖँрдЧрди
рдЬैрд╕े рдорд╣рдХрддा рд╣ै рдоोрдЧрд░ा рд╕ुрдмрд╣ рд╕ुрдмрд╣।

рдХрднी рдорд╣рдХा рднी рдХрд░рддे рдеे рд╢рдм्рдж, рдЗрд╕ी рддрд░рд╣
рдЬрдм рд╕рд╣ी рдкрддा рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा।

рд╕ाँрд╕ों рдХा рддेрдЬ рд╕्рдкрди्рджрди।

рдпा рдмुрдЭрддी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХी рдЪुрднрди рд╕े
рдЙрдордб़ рдЖрдП рдЖँрд╕ू  
рдПрд╣рд╕ाрд╕ рдХрд░ाрддे рдеे рдЬ़िрди्рджा рд╣ोрдиे рдХा।

рдЪрд▓ рдкрдб़рддी рдеी рд░ुрдХी рд╣ुрдИ рд╕ी рдЬिрди्рджрдЧी рдлिрд░ рд╕े...
рд╕рдордЭ рдЖрддा рд╣ै
рдХि рдХिрддрдиा рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै
рдЕрдкрдиे рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдпे
рдПрдХ рд╕рд╣ी рдкрддे рдХा рд╣ोрдиा।

рд▓ा-рдкрддा рд╣ोрдиा
рд╡ंрдЪिрдд рд╣ो рдЬाрдиा рд╣ै ,
рдЕрдкрдиी рдЬ़рдоीрди рд╕े ,
рдЕрдкрдиे рдЖрдкрд╕े।

-----------------

рдЧिрд░िрдЬा рдХुрд▓рд╢्рд░ेрд╖्рда
рдоोрд╣рд▓्рд▓ा - рдХोрдЯा рд╡ाрд▓ा, рдЦाрд░े рдХुрдПँ рдХे рдкाрд╕,
рдЧ्рд╡ाрд▓िрдпрд░, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ (рднाрд░рдд)

рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп рдкрд░ंрдкрд░ा: рдПрдХ рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдЕрд╡рд▓ोрдХрди

рдЦुрд╢рдмू
-рдЦुрд╢рдмू

рд╕рд╣ाрдпрдХ рдк्рд░ाрдз्рдпाрдкрдХ (рд╣िंрджी рд╡िрднाрдЧ), рдЧंрдЧा рджेрд╡ी рдорд╣िрд▓ा рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдкрдЯрдиा।
рдИрдоेрд▓: Khushi28914@gmail.com
рдЪрд▓рднाрд╖: 9968746826

рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рджрд╕рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХे рдЖрд╕-рдкाрд╕ рд▓рдЧрднрдЧ рдПрдХ рд╕ौ рдкрдЪाрд╕ рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рд░рдЪрдиाрдУं рдХा рдЕрднाрд╡ рдеा। рд╡े рдпрд╣ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдЬрдм рдоुрд╕рд▓рдоाрдиों рдХा рдЖрдХ्рд░рдордг рд╣ुрдЖ рддрдм рджेрд╢ी рдХाрд╡्рдп рдиे рдЕрдкрдиा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा рдЬिрд╕рдоें рд╡ीрд░рддा, рд╢ौрд░्рдп рдФрд░ рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рдмрдиे। рдкрд░ рдЗрд╕рдХे рдкрд╣рд▓े рднी рдоुंрдЬ рдХे рджोрд╣े рд╢ौрд░्рдп рдФрд░ рд╡ीрд░рддा рдХी рджुंрджुрднी рдмрдЬा рдЪुрдХे рдеे рдЬिрдирдоें рд╢ौрд░्рдп, рдкрд░ाрдХ्рд░рдо, рд╡ीрд░рддा рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╕ौрди्рджрд░्рдп рдХे рд╣ृрджрдпрд╕्рдкрд░्рд╢ी рдЪिрдд्рд░ рд╣ै।1

рдЖрдЪाрд░्рдп рд╣рдЬाрд░ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╣рдЯ्рдЯ рдХाрд▓ рдоें рддрдеा рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдЖрджिрдХाрд▓ рдоें (рд╕рди् 1000-1400 рдИ. рддрдХ) рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд░рдЪрдиाрдПँ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ैं –

1. рдЬैрди рдк्рд░рднाрд╡ाрдкрди्рди рдкрд░िрдиिрд╖्рдаिрдд рдЕрдкрдн्рд░ंрд╢ рдХी рд░рдЪрдиाрдПँ। рдЗрд╕ рд╢्рд░ेрдгी рдоें рд╣ेрдордЪрди्рдж рдХे рд╡्рдпाрдХрд░рдг, рдоेрд░ूрддुंрдЧ рдХे рдк्рд░рдмंрдз рдЪिрди्рддाрдордгि, рд░ाрдЬрд╢ेрдЦрд░ рдХे  ‘рдк्рд░рдмрди्рдз рдХोрд╢ рдЖрджि рдоें рд╕ंрдЧ्рд░рд╣िрдд рджोрд╣े рдЖрддे рд╣ै।

2. рд░ाрд╕ो рдЧ्рд░рди्рде – рдЦुрдоाрдг рд░ाрд╕ो, рдмीрд╕рд▓рджेрд╡ рд░ाрд╕ो, рдЬрдпрдЪंрдж्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢, рдЬрдпрдоंрдпрдХ рдЬрд╕рдЪрди्рдж्рд░िрдХा, рд╣рдо्рдоीрд░ рд░ाрд╕ो, рд╡िрдЬрдпрдкाрд▓ рд░ाрд╕ो, рдХीрд░्рддिрд▓рддा рдФрд░ рдХीрд░्рддिрдкрддाрдХा рдХो рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдкुрд╕्рддрдХ рдоाрдиा рд╣ै рдФрд░ рдЦुрдоाрдг рд░ाрд╕ो (рдЖрд▓्рд╣ा рдХा рдоूрд▓ рд░ूрдк) рдЦुрд╕рд░ों рдХी рдкрд╣ेрд▓िрдпाँ рдФрд░ рд╡िрдж्рдпाрдкрддि рдкрджाрд╡рд▓ी рдХो рджेрд╢рднाрд╖ा рдХाрд╡्рдп рдоाрдиा рд╣ै।2

рдЖрдЪाрд░्рдп рд╣рдЬाрд░ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рднाрд░рддीрдп рдХрд╡िрдпों рдиे рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдиाрдо рднрд░ рд▓िрдпा, рд╢ैрд▓ी рдЙрдирдХी рд╡рд╣ी рдкुрд░ाрдиी рд░рд╣ी। рдЬिрд╕рдоें рдХाрд╡्рдп-рдиिрд░्рдоाрдг рдХी рдУрд░ рдЕрдзिрдХ рдз्рдпाрди рдеा, рд╡िрд╡рд░рдг рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХी рдУрд░ рдХрдо, рдХрд▓्рдкрдиा рд╡िрд▓ाрд╕ рдХा рдЕрдзिрдХ рдоाрди рдеा, рддрде्рдп рдиिрд░ूрдкрдг рдХा рдХрдо, рдЙрд▓्рд▓рд╕िрдд рдЖрдиंрдж рдХी рдУрд░ рдЕрдзिрдХ рдЭुрдХाрд╡ рдеा рд╡िрд▓ाрд╕िрдд рддрде्рдпाрд╡рд▓ी рдХी рдУрд░ рдХрдо। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдХрд▓्рдкрдиा рдХे рд╣ाрдеों рдкрд░ाрд╕्рдд рд╣ोрдиा рдкрдб़ा। рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рддрде्рдп рдЗрди рдХाрд╡्рдпों рдоें рдХрд▓्рдкрдиा рдХो рдЙрдХрд╕ा рджेрдиे рдХे рд╕ाрдзрди рдоाрди рд▓िрдП рдЧрдП рд╣ैं। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдЬрдм рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХा рднी рдЪрд░िрдд्рд░ рд▓िрдЦा рдЬाрдиे рд▓рдЧा, рддрдм рднी рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рдХाрд░्рдп рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ। рдЕрди्рдд рддрдХ рдпे рд░рдЪрдиाрдПँ рдХाрд╡्рдп рд╣ी рдмрди рд╕рдХीं, рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдирд╣ीं। рдлिрд░ рднी рдиिрдЬंрдзрд░ी рдХрдеाрдУं рд╕े рд╡े рдЗрд╕ рдЕрд░्рде рдоें рднिрди्рди рдеीं рдЙрдирдоें рдмाрд╣्рдп рддрде्рдпाрдд्рдордХ рдЬрдЧрдд् рд╕े рдХुрдЫ-рди-рдХुрдЫ рдЕрд╡рд╢्рдп рд░рд╣рддा рдеा।3

рд░ाрд╕ो-рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рдорддрднेрдж рд╣ै। рдЕрдзिрдХांрд╢ рд░ाрд╕ो рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рдк्рд░рдХ्рд╖िрдк्рдд рдЕंрд╢ों рдХ рднрд░рдоाрд░ рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдХुрдЫ рд╡िрдж्рд╡ाрди рдЗрди्рд╣ें рдЕрдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рд░рдЪрдиा рдоाрдирддे рд╣ैं। рддрдд्рдХाрд▓ीрди рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें рдпрджि рджेрдЦा рдЬाрдП рддो рд╡िрджिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕ рд╕рдордп рд░ाрдЬ्рдп рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рдеा рдФрд░ рдЬिрд╕ рдЪрд░िрдд-рдиाрдпрдХ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд░ाрд╕ो рдХी рд░рдЪрдиा рд╣ोрддी рдеी, рдЙрд╕рдХे рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рдЕрдкрдиे рд╡рд░्рдгрди рднी рдЗрди рдЧ्рд░рди्рдеों рд╕े рдЬुрдб़рд╡ा рджेрддे рдеे। рдкрд░рди्рддु рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд░ाрд╕ो рдЧ्рд░рди्рде рд╣ी рдЕрдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рд╣ों, рдРрд╕ा рдирд╣ीं рд╣ै। рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдпे рдЖрджिрдХाрд▓ рдХी рд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ैं рддрдеा рдЗрдирдоें рдмाрдж рдХी рд░рдЪрдиाрдУं рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдк рдХрд░ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╣िрди्рджी-рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд▓िрдЦрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рднी рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдиे рдЗрди्рд╣ें рдЖрджिрдХाрд▓ рдХा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдХे рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдЕрдкрдиे рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рдХिрдпा рд╣ै।

 

рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп-рдкрд░рдо्рдкрд░ा

рд░ाрд╕ो рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоूрд▓рддः рд╕ाрдоंрддी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╕े рдЙрдкрдЬा рд╣ुрдЖ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рд╕ंрдмंрдз рдкрд╢्рдЪिрдоी рд╣िрди्рджी-рдк्рд░рджेрд╢ рд╕े рд╣ै। рдЗрд╕े рджेрд╢рднाрд╖ा рдХाрд╡्рдп рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рд╣िрди्рджू рд░ाрдЬрдкूрдд рд░ाрдЬाрд╢्рд░рдп рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдЪाрд░рдг рдпा рднाрдЯ рдеे। рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдХा рдЬुрдб़ाрд╡ рд╕ीрдзे рд░ाрдЬा рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै рдЕрддः рдЙрдирдХा рд╕рдоाрдЬ рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рд╕рдо्рдоाрди рдеा। рдЪाрд░рдг рдХрд▓ा-рд░рдЪрдиा рдоें рдХुрд╢рд▓ рд╣ोрддे рдеे। рд╡े рдпोрдж्рдзा рднी рд╣ोрддे рдеे, рдЬो  рдпुрдж्рдз рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ेрдиा рдХी рдЕрдЧुрд╡ाрдИ рд╡िрд░ूрджाрд╡рд▓ी рдЧा-рдЧाрдХрд░ рдХिрдпा рдХрд░рддे рдеे। рдпे рд░ाрдЬाрдУं, рдЖрд╢्рд░рдпрджाрддाрдУं, рд╡ीрд░ рдкुрд░ुрд╖ों рддрдеा рд╕ैрдиिрдХों рдХे рд╡ीрд░ोрдЪिрдд рдпुрдж्рдз рдШрдЯрдиाрдУं рдХा рдЕрддिрд╢рдпोрдХ्рддिрдкूрд░्рдг рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рдеे, рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдпрдеाрд░्рдердкрд░рдХ рд╕्рдеिрддिрдпों рдПрд╡ं рд╕рди्рджрд░्рднों рдХो рднी рдмाрд░ीрдХी рдХे рд╕ाрде рдЪिрдд्рд░िрдд рдХрд░рддे рдеे। рд╡ीрд░ोрдЪिрдд рднाрд╡рдиाрдУं рдХे рд╡рд░्рдгрди рдХे рд▓िрдП рдЗрди्рд╣ोंрдиे рд░ाрд╕рдХ рдпा рд░ाрд╕ो рдЫंрдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдеा, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдЫंрдж рдЗрд╕ рднाрд╡рдиा рдХो рд╕рдо्рдк्рд░ेрд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрдХूрд▓ рдеा। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЪिрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХो рд░ाрд╕ो рд╕ाрд╣िрдд्рдп рднी рдХрд╣ा рдЧрдпा।

рдЪाрд░рдг рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рд░рдЪрдиा рдХे рд╕рдордп рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╕्рдеिрддि рдЕрдЪ्рдЫी рдирд╣ीं рдеी। рдкूрд░ा рджेрд╢ рдХрдИ рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдмँрдЯ рдЧрдпा рдеा। рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд░ाрдЬा рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрддा рдеा। рдЙрдирдоें рдЖрдпे рджिрди рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा। рд╕рднी рд░ाрдЬा рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рд╕े рдоेрд▓-рдЬोрд▓ рд░рдЦрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЖрдкрд╕ рдоें рд▓рдб़рддे-рднिрдб़рддे рд░рд╣рддे рдеे। рд░ाрдЬ्рдп-рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрди्рд╣ें рдпुрдж्рдз рдХрд░рдиा рдЬрд░ूрд░ी рдеा। рд╡िрджेрд╢ी рд╕ाрдоंрддों рдХे рдЖ рдЬाрдиे рд╕े рдпुрдж्рдз рдХा рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдФрд░ рдЧрд░्рдо рд╣ो рдЧрдпा। рд╡िрджेрд╢ी рд╕ाрдоंрддों рдиे рджेрд╢ी рд░ाрдЬाрдУं рдоें рдлूрдЯ рдбाрд▓ो рдФрд░ рд░ाрдЬ рдХрд░ो рдХी рдиीрддि рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдХिрдпा рдФрд░ рдПрдХ рджिрди рд╡े рдкूрд░े рд╣िрди्рджू-рдЬाрддि рдХे рд╢ाрд╕рдХ рдмрди рдЧрдП। рдЬिрд╕ рд╣िрди्рджू рд░ाрдЬा рдиे рдЙрдирдХा рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा рдЙрд╕рд╕े рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпुрдж्рдз рдХी рдаाрди рд▓ी рдФрд░ рд╢िрдХाрд░ рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рдЕрдзीрди рдХрд░ рд▓िрдпा। рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕्рдеिрддि рдХे рдмिрдЧрдб़рдиे рд╕े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рдеिрддि рдоें рднी рдмिрдЦрд░ाрд╡ рдЖрдпा। рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣िрди्рджू рдЬाрддिрдпाँ рдЙрдкрдЬाрддिрдпाँ рдоें рдмрдв़рддी рдЧрдИं। рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рднी рдЙрдкрд╕рдо्рдк्рд░рджाрдпों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рд╣ो рдЧрдП। рд╕рднी рдЬाрддिрдпों рдФрд░ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдпों рдоें рдЬो рдоेрд▓рдЬोрд▓ рдФрд░ рд╕ौрд╣ाрд░्рдж рдкрд╣рд▓े рдеा, рд╡рд╣ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╡ैрдордирд╕्рдп рднाрд╡ рдоें рдмрджрд▓ рдЧрдП। рдЖрдпे рджिрди рдПрдХ рдЬाрддि рдХे рд▓ोрдЧ рджूрд╕рд░ी рдЬाрддि рд╕े рдФрд░ рдПрдХ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдХे рд▓ोрдЧ рджूрд╕рд░े рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рд╕े рд▓рдб़рдиे-рднिрдб़рдиे рд▓рдЧे। рдЗрд╕рд╕े рд╕рдоाрдЬ рдоें рдпुрдж्рдзोрди्рдоाрдж рдмрдв़ा। рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдоेрд▓рдЬोрд▓ рдФрд░ рдПрдХрддा рдХे рдЕрднाрд╡ рдиे рдЗрд╕े рдФрд░ рдмрдв़рдиे рджिрдпा। рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рдЗрд╕ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рд╕े рджेрд╢ рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рджрдпрдиीрдп рд╣ो рдЧрдпी। рд▓ोрдЧ рднूрдЦों рдорд░рдиे рд▓рдЧे। рднूрдЦे рд▓ोрдЧों рдХो рдорд░рдиे рдФрд░ рдоाрд░рдиे рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдФрд░ рдХोрдИ рдХाрдо рдирд╣ीं рд░рд╣ рдЧрдпा рдеा। рдХिрди्рддु  рдпे рд▓ोрдЧ рдЬो рдиिрдо्рди рдФрд░ рдиिрдо्рди рдордз्рдпрд╡рд░्рдЧ рдХे рдеे, рд▓рдб़ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣े рдеे। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд▓рдб़рдиे рд╡ाрд▓ी рдЬाрддि, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рд░ाрдЬрдкूрдд рдЬाрддि рдХी рд╕ेрд╡ा рдХी рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рд▓рдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдХрд╕ाрдпा। рд╡े рдЕрдкрдиी рдк्рд░рдЬा рдХो рджुःрдЦी рдирд╣ीं рджेрдЦ рд╕рдХрддे рдеे। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпुрдж्рдз рдХрд░рдиा рдЕрдкрдиा рдиैрддिрдХ рдХрд░्рдд्рддрд╡्рдп рдоाрди рд▓िрдпा। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдПрдХ рдзрд░्рдо рдФрд░ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдХे рд▓ोрдЧ рджूрд╕рд░े рдзрд░्рдо рдФрд░ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рд╕े рдЕрдкрдиे рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиे рдоें рд▓рдЧे рд╣ुрдП рдеे। рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдг рднी рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдмрдв़ा। рд▓ोрдЧ рдХ्рд░рдорд╢ः рдЬाрддिрдпों рдФрд░ рдЙрдкрдЬाрддिрдпों рддрдеा рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдпों рдФрд░ рдЙрдкрд╕рдо्рдк्рд░рджाрдпों рдоें рд╡िрднрдХ्рдд рд╣ोрддे рдЬा рд░рд╣े рдеे। рд▓рдб़рдиे рд╡ाрд▓ी рдЬाрддि рдХे рд▓िрдП рд╕рдЪрдоुрдЪ рд╣ी рдЪैрди рд╕े рд░рд╣рдиा рдЕрд╕рдо्рднрд╡ рд╣ो рдЧрдпा рдеा рдХ्рдпोंрдХि рд╕рднी рджिрд╢ाрдУं рд╕े рдЖрдХ्рд░рдордг рд╣ोрдиे рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рдеी। рдиिрд░рди्рддрд░ рдпुрдж्рдз рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиे рдХो рднी рдПрдХ рд╡рд░्рдЧ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рдЪाрд░рдг рдЗрд╕ी рд╢्рд░ेрд╖्рда рдХे рд▓ोрдЧ рд╣ैं। рдЙрдирдХा рдХाрдо рд╣рд░ рдк्рд░рд╕ंрдЧ рдоें рдЖрд╢्рд░рдпрджाрддा рдХे рдпुрдж्рдзोрди्рдоाрдж рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдШрдЯрдиा-рдпोрдЬрдиा рдХा рдЖрд╡िрд╖्рдХाрд░ рдХрд░рдиा рдеा। рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдХोрдИ рджेрд╢ рдпा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ (рдЬाрддि) рдпुрдж्рдз рдоें рд╡्рдпрд╕्рдд рд░рд╣рддा рд╣ै рдЙрд╕ рд╕рдордп рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХрд░्рдо рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдЙрд╕े рдЪेрддрдиा рдоें рд╕्рдеाрди рджेрдиा। рдЪाрд░рдг-рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдпा рд░ाрд╕ो рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд╡рд░ рд╡ीрд░рдд्рд╡ рд╣ोрдиे рдХा рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рдеा।

рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХा рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕्рдеाрди рд╣ै। рд░ाрд╕ो рд╢рдм्рдж рдХी рд╡्рдпुрдд्рдкрдд्рддि рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдЕрдм рддрдХ рдХрдИ рдордд рд╕ाрдордиे рдЖрдП рд╣ै। рдЗрддिрд╣ाрд╕рдХाрд░ рдЧाрд░्рд╕ा рдж рддाрд╕ी рдиेрд░ाрд╕ो рд╢рдм्рдж рдХी рд╡्рдпुрдд्рдкрдд्рддि рд░ाрдЬрд╕ूрдп, рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдиेрд░рд╕ाрдпрдг рдФрд░ рдбॉ. рдоोрддीрд▓ाрд▓ рдоेрдиाрд░िрдпा рдиेрд░рд╣рд╕्рдп рд╕े рдоाрдиा рд╣ै। рдЖрдЪाрд░्рдп рд╣рдЬाрд░ीрдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджीрд░ाрд╕рдХ рдХो рдПрдХ рдЫंрдж рднी рдоाрдирддे рд╣ै рдФрд░ рдХाрд╡्рдп-рднेрдж рднी। рдРрд╕ рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕ рдХाрд╡्рдп рдХी рдХрд╡िрддा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЫंрджों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा। рдпे рдХाрд╡्рдп рдЪрд░िрдд्рд░-рдк्рд░рдзाрди рд╣ैं। рдЗрди рдЪрд░िрдд्рд░ों рдХो рдХाрд╡्рдп рдоें рдмाँрдзрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдЗрд╕ рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд░рд╣ा рд╣ै। рд╡рд╕्рддुрддः рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп рдоूрд▓рддः рд░ाрд╕рдХ рдЫंрдж рдХा рд╕рдоुрдЪ्рдЪрдп рд╣ै। рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп рдоें рдПрдХ рд╕ाрде рд╡ीрд░ोрдЪिрдд рдЫंрдж рдХा рд╕рдоुрдЪ्рдЪрдп рд╣ै। рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп рдоें рдПрдХ рд╕ाрде рд╡ीрд░ोрдЪिрдд рдФрд░ рд╢ृंрдЧाрд░ोрдЪिрдд рднाрд╡рдиाрдУं рдХे рд╡рд░्рдгрди рд╕ुрд▓рднрддाрдкूрд░्рд╡рдХ рдоिрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं। рд░ाрд╕ो рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХे рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдЧ्рд░рди्рде рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै -  

1. рдЦुрдоाрдг рд░ाрд╕ो – рдЗрд╕ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдХृрддिрдпों рдоें рдЦुрдоाрдг рд░ाрд╕ो рдХा рд╕्рдеाрди  рд╕рд░्рд╡ोрдкрд░ि рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рд╢िрд╡ рд╕िंрд╣ рд╕ेंрдЧрд░ рдХी рдХृрддि рд╢िрд╡рд╕िंрд╣ рд╕рд░ोрдЬ рдоें рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд░рдЪрдпिрддा рджрд▓рдкрддि рд╡िрдЬрдп рд╣ै। рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪंрдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдЗрд╕рдХो рдирд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी (рд╕рди् 812 рдИ.) рдХी рд░рдЪрдиा рдоाрдирддे рд╣ै।4 рдЗрд╕рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЪिрдд्рддौрдб़-рдирд░ेрд╢ рдЦुрдордг (рдЦुрдо्рдоाрдг) рдж्рд╡िрддीрдп рдХे рдпुрдж्рдзों рдХा рд╕рдЬीрд╡ рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдХिрди्рддु рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рд╡ृрдд्рдд-рд╕ंрдЧ्рд░ाрд╣рдХों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ рд╕рдд्рд░рд╣рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХी рд░рдЪрдиा рдард╣рд░рддी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╕рдд्рд░рд╣рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХे рдЪिрдд्рддौрдб़-рдирд░ेрд╢ рд░ाрдЬрд╕िंрд╣ рддрдХ рдХे рд░ाрдЬाрдУं рдХे рдпрд╢ोрдЧाрди рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдоिрд▓рддा рд╣ैं рдФрд░ рдЗрд╕ी рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЗрд╕рдХो рдЖрджिрдХाрд▓ीрди рд░рдЪрдиाрдУं рдХे рднीрддрд░ рдирд╣ीं рд░рдЦрддे рд╣ैं। рдбॉ. рдирдЧेрди्рдж्рд░ рдХे рд╢рдм्рджों рдоें рд╡ृрдд्рдд рд╕ंрдЧ्рд░ाрд╣рдХों рдХे рдкाрд╕ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी рдкैрдиी рджृрд╖्рдЯि рдеी; рдЗрд╕ीрд▓िрдП рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рднी рд╡े рдЖрджिрдХाрд▓ рдХी рд╕рдоाрдк्рддि рдХो рднрдХ्рддिрдХाрд▓ рдФрд░ рд░ीрддिрдХाрд▓ рдХे рднрдг्рдбाрд░ рдоें рдбाрд▓рдиे рдХा рдкुрд░ाрдЧ्рд░рд╣ рдХрд░рдХे рдпрд╢ рдЕрд░्рдЬिрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЬрдм рдХि рд╡рд╣ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдЙрди рдХाрд▓ों рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдпों рд╕े рдХिрд╕ी рднी рд░ूрдк рдоें рдоेрд▓ рдирд╣ीं рдЦाрддी। рдЗрди рд▓ोрдЧों рдиे рд░рдЪрдиाрдХाрд░ों рдХे рдиाрдоों рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рднी рдн्рд░рдо рдкैрджा рдХिрдпा рд╣ै।5 рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдбॉ. рдоोрддीрд▓ाрд▓ рдоेрдиाрд░िрдпा рдЬैрд╕े рдк्рд░рдмुрдж्рдз рдЗрддिрд╣ाрд╕рдХाрд░ рдиे рднी рдЗрд╕ рдХृрддि рдХे рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рджрд▓рдкрддि-рд╡िрдЬрдп рдХो рдЬैрди рд╕ाрдзु рдоाрдиा рд╣ै рдЬो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдЧрд▓рдд рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд░рдЪрдиा-рд╢िрд▓्рдк рдФрд░ рд╡рд╕्рддु-рд╡िрдзाрди рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдпрд╣ рдХाрд╡्рдп рдХिрд╕ी рдЬैрди рд╕ाрдзु рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд░рдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддा। рдпрджि рдРрд╕ा рд╣ोрддा рддो рдЕрд╡рд╢्рдп рд╣ी рдЗрд╕ рд░рдЪрдиा рдХी рдЕрди्рддрд░्рд╡рд╕्рддु рдоें рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХा рдк्рд░рд╕ाрд░ рдоिрд▓рддा, рдЬो рдХि рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рдЗрд╕рдХा рд░рдЪрдиाрдХाрд▓ рдирд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоाрди рд▓ेрдиे рдоें рдХोрдИ рдЖрдкрдд्рддि рдирд╣ीं рджिрдЦाрдИ рдкрдб़рддी।

рдЗрд╕ рдЧ्рд░рди्рде рдХी рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рд╣рд╕्рддрд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рддि рдкूрдиा-рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдХुрд▓ рдкाँрдЪ рд╣рдЬाрд░ рдЫंрдж рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рд╕рдордХाрд▓ीрди рд░ाрдЬाрдУं рдХे рдЖрдкрд╕ी рд╡िрд╡ाрджों рдХे рдмाрдж рд╣ुрдП рдПрдХрддा рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЕрдм्рдмाрд╕िрдпा рд╡ंрд╢ рдЕрд▓рдоॉрдоू рдЦрд▓ीрдлा рдФрд░ рдЦुрдоाрдг рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдП рдпुрдж्рдз рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдХृрддि рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕рд░ोрдХाрд░ рд░ाрдЬा рдЦुрдоाрдг рдХा рдЪрд░िрдд्рд░ांрдХрди рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЙрдирдХे рдк्рд░ेрдо рдХो рджрд░्рд╢ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдХृрддिрдХाрд░ рдиे рдиाрдпिрдХा рднेрдж рдФрд░ рд╖рдЯ्рдЛрддुрд╡рд░्рдгрди рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рднी рдХिрдпा рдЬो рд░рдордгीрдп। рд╡ीрд░ рдФрд░ рд╢ृंрдЧाрд░ рд░рд╕ рдХे рд╕ाрде рдЗрд╕рдоें рджोрд╣ा, рд╕рд╡ैрдпा рдФрд░ рдХрд╡िрдд्рдд рдЫंрджों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рднाрд╖ा рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рд╣िрди्рджी рд╣ै। рдЬैрд╕े –

рдкिрдЙ рдЪिрдд्рддौрдб़ рди рдЖрд╡िрдК рд╕ाрд╡рдг рдкрд╣िрд▓ी рддीрдЬ।

рдЬौрд╡े рд╡ाрдЯ рд░рддि рд╡िрд░рд╣िрдгी, рд░िрд╡рдг-рд░िрд╡рдг рдЕрдгрд╡ै рдЦीрдЬ

рд╕ंрджेрд╕ो рдкिрдЙ рд╕ाрд╣िрдмा, рдкाрдЫो рдлिрд░िрдп рди рджेрд╣।

рдкंрдЫी рдШाрд▓्рдпा рдкीрдЬ्рдЬрд░े, рдЫूрдЯрдг рд░ो рд╕ंрджेрд╕॥”6

2. рдкрд░рдоाрд▓ рд░ाрд╕ो – рдЗрд╕ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдЕрдЧрд▓ी рдХृрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░рдоाрд▓ рд░ाрд╕ो рдХा рдиाрдо рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ेрдЖрд▓्рд╣ाрдЦрдг्рдб рднी рдХрд╣рддे рд╣ै। рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдиे рдЗрд╕े рдмैрд▓ेрдб рддрдеा рдбॉ. рд░ाрдордХुрдоाрд░ рд╡рд░्рдоा рдиे рдЗрд╕े рд╡ीрд░рдЧाрдеा рдХाрд╡्рдп рдХрд╣ा рд╣ै।7 рдЕрднी рддрдХ рдЗрд╕рдХी рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рдк्рд░рддि рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ै рдЬो  ‘рдЖрд▓्рд╣ाрдЦрдг्рдб рдк्рд░рдк्рдд рд╣ै рд╡рд╣ рдмрд╣ुрдд рдмाрдж рдоें рд▓िрдкिрдмрдж्рдз рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╕рди् 1865 рдИ. рдоें рдЪाрд░्рд▓्рд╕ рдЗрд▓िрдпрдЯ рдиे рдЬिрд╕рдЖрд▓्рд╣ाрдЦрдг्рдб рдХा рдк्рд░рдХाрд╢рди рдХрд░ाрдпा рдеा, рд╡рд╣ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдоौрдЦिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рддि рдХो рдЖрдзाрд░ рдмрдиाрдХрд░ рдбां. рд╢्рдпाрдорд╕ुंрд░ рджाрд╕ рдиे  ‘рдкрд░рдоाрд▓ рд░ाрд╕ोрдХा рдкाрда рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХिрдпा рдФрд░ рдиाрдЧрд░ी рдк्рд░рдЪाрд░рдгी рд╕рднा, рдХाрд╢ी рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░ाрдпा। рдкाрда-рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХे рдмाрдж рднी рдпрд╣ рдХृрддि рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рдирд╣ीं рдмрди рд╕рдХी। рдпрд╣ 13рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХे рдк्рд░ाрд░ंрдн рдХी рд░рдЪрдиा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдЬрдЧрдиिрдХ рд╣ैं,рдЬो рдорд╣ोрдмा рдХे рдирд░ेрд╢ рдкрд░рдорд░्рджिрджेрд╡ рдХा рдЖрд╢्рд░िрдд рдеा। рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдиे рдЗрд╕ рдХाрд╡्рдп рдоें рдорд╣ोрдмा рдХे рджो рджेрд╢ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╡ीрд░ों рдЖрд▓्рд╣ा рдФрд░ рдКрджрд▓ рдХे рд╡ीрд░ рдЪрд░िрдд्рд░ рдХो рдпрдеाрд░्рде рдв़ंрдЧ рд╕े рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЖрд▓्рд╣ा рдЫंрдж (рд╡ीрд░рдЫंрдж) рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рднाрд╖ा рдмैрд╕рд╡ाрдб़ी рд╣ै।

рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рд╡ैрд╕े рд╕ाрд░े рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдоें рд╣ै рдкрд░ рдмैрд╕рд╡ाрдб़ा рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдХेрди्рдж्рд░ рд╣ै। рд╡рд╣ाँ рдЗрд╕рдХे рдЧाрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдзिрдХ рдоिрд▓рддे рд╣ैं। рдмुрди्рджेрд▓рдЦрдг्рдб рдоें, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рдоें рдорд╣ोрдмा рдХे рдиिрдХрдЯ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЗрд╕рдХा рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рдЪрд▓рди рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЧीрдд-рдпोрдЬрдиा рдФрд░ рдЫंрдж рд╡िрдзाрди рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдпрд╣ рдПрдХ рд╡ीрд░рдЧीрддाрдд्рдордХ рдХाрд╡्рдп рд╣ै-

рдмाрд░рд╕ рдмрд░िрд╕ рд▓ै рдХुрдХूрд░ рдЬिрдПँ, рдФ рддेрд░рд╣ рд▓ै рдЬिрдПँ рд╕िрдпाрд░।

рдмрд░िрд╕ рдЕрдаाрд░рд╣ рдХ्рд╖рдд्рд░ी рдЬिрдПं, рдЖрдЧे рдЬीрд╡рди рдХो рдзिрдХ्рдХाрд░॥”8

3. рдЬрдпрдЪрди्рдж्рд░рдк्рд░рдХाрд╢ рдФрд░ рдЬрдпрдордпंрдХ рдЬрд╕-рдЪрди्рдж्рд░िрдХा – рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рдЬрдпрдЪрди्рдж्рд░рдк्рд░рдХाрд╢ рдФрд░  ‘рдЬрдпрдордпंрдХ рдЬрд╕-рдЪрди्рдж्рд░िрдХाрдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдиे рд╢िрд╡рд╕िंрд╣ рд╕рд░ोрдЬ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЗрди्рд╣ें рдХ्рд░рдорд╢: рднрдЯ्рдЯрдХेрджाрд░ рддрдеा рдордзुрд░рдХрд╡ि рдХी рдХृрддि рдоाрдиा рд╣ै। рдпे рд░рдЪрдиाрдПँ рд╕рди् 1167 рдИ. рд╕े рд╕рди् 1186 рдИ. рдХे рдордз्рдп рд▓िрдЦी рдЧрдИ рдеी। рдпे рдХрд╡ि рдХрди्рдиौрдЬ рдХे рд░ाрдЬा рдЬрдпрдЪрди्рдж्рд░ рдХे рд╕рдордХाрд▓ीрди рдеे рдФрд░ рдЙрдирдХे рджрд░рдмाрд░ рдХी рд╢ोрднा рдмрдв़ाрддे рдеे। рдХुрдЫ рдЗрддिрд╣ाрд╕рдХाрд░ рдиे рднрдЯ्рдЯ рдХेрджाрд░ рдХो рд╢рд╣ाрдмुрдж्рджीрди рдЧोрд░ी рдХा рджрд░рдмाрд░ी рдХрд╡ि рдоाрдиा рд╣ै рдЬो рдХि рдЧрд▓рдд рд╣ै। рд╕ोрдЪрдиे рдХी рдмाрдд рд╣ै рдХि рдпрджि рдпे рд╢рд╣ाрдмुрдж्рджीрди рдЧोрд░ी рдХे рджрд░рдмाрд░ी рдХрд╡ि рд╣ोрддे рддो рдЙрдирдХा рдпрд╢ोрдЧाрди рдХрд░рддे, рдкрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдРрд╕ा рди рдХрд░рдХे, рдЬрдпрдЪрди्рдж्рд░ рдХा рдпрд╢ोрдЧाрди рдХिрдпा рд╣ै।  ‘рдЬрдпрдордпंрдХрдЬрд╕-рдЪрди्рдж्рд░िрдХा рдХे рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдордзुрдХрд░ рдиे рднी рдЗрд╕ рдЧ्рд░рди्рде рдоें рдЬрдпрдЪрди्рдж्рд░ рдХे рдк्рд░рддाрдк рдФрд░ рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрди рдХृрддिрдпों рддрдеा рд╣рд╕्рддрд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рддिрдпों рдХी рдЕрдиुрдкрд▓рдм्рдзрддा рдХे рдХाрд░рдг рдЗрдирдХा рдЕрд╕िрдд्рд╡ рдЦрддрд░े рдоें рд╣ै। рдЬो рднी рд╣ो, рдПрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ंрджрд░्рднों рдоें рдЗрди рдХрд╡िрдпों рдХा рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै, рднрд▓े рд╣ी рдпे рдХृрддिрдпां,рдиोрдЯिрд╕рдоाрдд्рд░ рд╣ी рдХ्рдпों рди рд╣ों।

4. рд╣рдо्рдоीрд░ рд░ाрд╕ो -  рдЗрд╕ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдЪौрдеी рдХृрддि рдХा рдиाрдо рд╣рдо्рдоीрд░ рд░ाрд╕ोрд╣ै। рдЖрдЬ рддрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд░ूрдк рдоें рдЗрд╕ рд░рдЪрдиा рдХी рдЦोрдЬ рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдпी рд╣ै। рд╣ाँ,рдк्рд░ाрдХृрддрдкैंрдЧрд▓рдо् рдоें рд╣рдо्рдоीрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЖрда рдЫंрдж рдЕрд╡рд╢्рдп рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ैं। рдЗрди्рд╣ीं рдЖрда рдЫंрджों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдиे  рдЗрд╕рдХे рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХी рдХрд▓्рдкрдиा рдХी рд╣ै। рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рдзाрд░рдгा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕ рдХृрддि рдХे рд░рдЪрдпिрддा рд╢ाрдб़рд░्рдЧрдзрд░ рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं рдкं. рд░ाрд╣ुрд▓ рд╕ांрдХृрдд्рдпाрдпрди рдиे  ‘рдк्рд░ाрдХृрдд рдкैрдб.рдЧрд▓рдо рдХे рдЖрда рдЫंрджों (рд╣рдо्рдоीрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд) рд╕े рд░рдЪрдпिрддा рдХे рд░ूрдк рдоेंрдЬрдЬ्рдЬрд▓ рдХा рдиाрдоोрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рд╣ै - рдЙрдЪिрдд рднी рд╣ै। рд╕рдЪрдоुрдЪ рдк्рд░ाрдХृрддрдкैंрдЧрд▓рдо् рдХे рджो рдЫंрджों рдоें рдЗрд╕ рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдХा рдиाрдо рдЖрдпा рд╣ै –

1. рд╣рдо्рдоीрд░ рдХрдЬ्рдЬु рдЬрдЬ्рдЬрд▓ рднрдгрд╣ рдХोрдгाрд╣рдг рдоुँрд╣ рдорд╣ рдЬрд▓рдЙ।

рд╕ुрдгрддाрди рд╕ीрд╕ рдХрд░рд╡ाрдг рджрд╣ рддेрдЬ्рдЬि рдХрдмрд▓ेрд░ рджीрдЕрдЪрд▓рдЙ।9

2. рдвोрдг्рдгा рдоाрд░िрдЕ рдвिрдг्рдгी рдорд╣ рдоुрдЪ्рдЫिрдо рдоेрдЪ्рдЫ рд╕рд░ीрд░।

рдкुрд░ рдЬрдЬ्рдЬрд▓ा рдоंрддिрд╡ाрд░ рдЪрд▓िрдЙ рд╡ीрд░ рд╣рдо्рдоीрд░।10

рджूрд╕рд░े рдХी рдЕंрддिрдо рдкंрдХ्рддि рдХा рдЕрд░्рде рдпрд╣ рд╣ै рдЬрдЬ्рдЬрд▓ рдФрд░ рдоंрдд्рд░िрд╡рд░ рдЖрдЧे рдХрд░рдХे рд╡ीрд░ рд╣рдо्рдоीрд░ рдЪрд▓े рди рдХि рдЖрдЧे рдоंрдд्рд░िрд╡рд░ рдЬрдЬ्рдЬрд▓ рдХो рдХрд░рдХे рд╡ीрд░ рд╣рдо्рдоीрд░ рдЪрд▓े (рдЬैрд╕ा рдХि рдЖрдЪाрд░्рдп рд╢ुрдХ्рд▓ рдиे рдХिрдпा рд╣ै)। рдЙрд╕ рдХाрд▓ рдХा рдХрд╡ि рддрд▓рд╡ाрд░ рдХा рднी рдзрдиी рд╣ोрддा рдеा рдЬो рд╕ेрдиा рдХे рдЖрдЧे-рдЖрдЧे рдЪрд▓рддा рдеा рдЬैрд╕े рдЪрди्рджрдмрд░рджрдпी। рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рд░ाрдЬा рд░рд╣рддे рдеे। рдбॉ. рдоाрддाрдк्рд░рд╕ाрдж рдЧुрдк्рдд рдЬैрд╕े рд╡िрдж्рд╡ाрди рдЗрди рдкंрдХ्рддिрдпों рдХे рдЕрд░्рде рдХो рди рд╕рдордЭ рдкाрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ी рдЙрдЬ्рдЬрд▓ рдХो рдоंрдд्рд░ी рдоाрди рд▓िрдпा рд╣ै। рд╣рдо्рдоीрд░рджेрд╡ рд╕рди् 1300 рдИ. рдоें рдЕрд▓ाрдЙрдж्рджीрди рдХी рдЪрдв़ाрдИ рдоें рдоाрд░े рдЧрдП рдеे। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЗрд╕ рдХृрддि рдХा рд░рдЪрдиाрдХाрд▓ 13рд╡ीं рд╢рддी рд╣ी рдоाрдирдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЗрд╕рдоें рд╣рдо्рдоीрд░ рджेрд╡ рдФрд░ рдЕрд▓ाрдЙрдж्рджीрди рдХे рдпुрдж्рдз рдХा рд╣ी рдЪिрдд्рд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

5. рд╡ीрд╕рд▓рджेрд╡ рд░ाрд╕ो -  ‘рд╡ीрд╕рд▓рджेрд╡ рд░ाрд╕ो рдЗрд╕ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдкाँрдЪрд╡ी рдХृрддि рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рд░рдЪрдиा рдмाрд░рд╣ рд╕े рд╡рд╣ोрдд्рддрд░ाँ рдордЭाрд░ि। рдЬाрда рд╡рджी рдирд╡рдоी рдмुрдзрд╡ाрд░ि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬेрд╖्рда рд╡рджी рдирд╡рдоी, рджिрди рдмुрдзрд╡ाрд░ рд╕рди् 1155 рдИ. (рд╕ंрд╡рдд् 1212 рд╡ि.) рдоें рд╣ुрдИ рдеी। рдЗрд╕рдХे рд░рдЪрдпिрддा – рдирд░рдкрддि рдиाрд▓्рд╣ рдеे, рдЬो рдЕрдЬрдоेрд░ рдХे рдЪौрд╣ाрди рд░ाрдЬा рдмीрд╕рд▓рджेрд╡ (рд╡िрдЧ्рд░рд╣рд░ाрдЬ рдЪрддुрд░्рде) рдХे рд╕рдордХाрд▓ीрди рдеे। рдпрд╣ рдПрдХ рд╢ृंрдЧाрд░рдоूрд▓рдХ рд░рдЪрдиा рд╣ैं рдЬो рдЧेрдп рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЪाрд░ рдЦрдг्рдб рд╣ैं। рдкूрд░ी рд░рдЪрдиा рд╢ृंрдЧाрд░рдоूрд▓рдХ рд░рдЪрдиा рд╣ैं рдЬो рдЧेрдп рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЪाрд░ рдЦрдг्рдб рд╣ैं। рдкूрд░ी рд░рдЪрдиा рд▓рдЧрднрдЧ 2000 рдЪрд░рдгों рдоें рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ुрдИ рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЪाрд░ рдЦрдг्рдб рдоें рдмीрд╕рд▓рджेрд╡ рдФрд░ рдоाрд▓рд╡ा рдХे рднोрдЬ рдкрд░рдоाрд░ рдХी рдХрди्рдпा рд░ाрдЬрдорддी рдХा рд╡िрд╡ाрд╣-рд╡рд░्рдгрди, рджूрд╕рд░े рдЦрдг्рдб рдоें рдмीрд╕рд▓рджेрд╡ рдХा рд░ाрдиी рд╕े рд░ूрдардХрд░ рдЙрдб़ीрд╕ा рдЬाрдиा рддрдеा рд╡рд╣ाँ рдмाрд░рд╣ рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рд░рд╣рдиा, рддीрд╕рд░े рдЦрдг्рдб рдоें рд░ाрдЬрдорддी рдХा рд╡िрд░рд╣-рд╡рд░्рдгрди рдмीрд╕рд▓рджेрд╡ рдХा рдЙрдб़ीрд╕ा рд╕े рд▓ौрдЯрдиा рдФрд░ рдЪौрдеे рдЦрдг्рдб рдоें рднोрдЬ рдХा рдЕрдкрдиी рдкुрдд्рд░ी рдХो рдЕрдкрдиे рдШрд░ рд▓े рдЖрдиे рдХी рдХрдеा рддрдеा рдмीрд╕рд▓рджेрд╡ рдХा рдЙрд╕े рдкुрдиः рдЪिрдд्рддौрдб़ рд▓ौрдЯा рд▓ाрдиे рдХा рдк्рд░рд╕ंрдЧ рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ै। рдкूрд░ा рдХाрд╡्рдп рд╡рд░्рдгрдиाрдд्рдордХ рд╢ैрд▓ी рдоें рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдПрдХ рдХोрдорд▓рдзрд░्рдоी рд░ाрд╕рдХ рдХाрд╡्рдп рд╣ै рдЬो рдк्рд░ेрдо рдк्рд░рдзाрди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЧेрдп рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдоिрд▓рди рдХी рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдПं рдХрдо, рд╡िрд░рд╣ рдХी рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдПँ рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ंрджрд╢рдХाрд╡्рдп, рдЧेрдпрдХाрд╡्рдп рдФрд░ рд╡िрд░рд╣ рдк्рд░рдзाрди рдХाрд╡्рдп рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рднाрд╖ा рдкрд░рд╡рд░्рддी рдЕрд╡рд╣рдЯ्рдЯ рд╣ै।

6. рд╡िрдЬрдпрдкाрд▓ рд░ाрд╕ो – рдоिрд╢्рд░рдмрди्рдзुрдУं рдиे рдЗрд╕ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдПрдХ рдХृрддिрд╡िрдЬрдпрдкाрд▓ рд░ाрд╕ो рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдирд▓्рд▓рд╕िंрд╣ рд╣ै। рдЗрд╕ рдХृрддि рдХा рдиाрдпрдХ рд╡िрдЬрдпрдкाрд▓ рд╕рдо्рднрд╡рддः рд╡िрд╢्рд╡ाрдоिрдд्рд░ рдЧोрдд्рд░ीрдп рдЧुрд╣िрд▓рд╡ंрд╢ीрдп рд░ाрдЬा рд╡िрдЬрдпрдкाрд▓ рд╕े рднिрди्рди рд╣ै рдЬिрд╕рдиे рдХाрдИ рдиाрдордХ рд╡ीрд░ рдпोрдж्рдзा рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХिрдпा рдеा। рдЗрд╕ рд░ाрдЬा рдХे рдк्рд░рдкौрдд्рд░ рд╡िрдЬрдп рд╕िंрд╣ рдХा рдПрдХ рд╣िрди्рджी рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ рджрдоोрд╣ (рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢) рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै; рдиे рдЗрд╕ рд░рдЪрдиा рдоें рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдиे рд░ाрдЬा рд╡िрдЬрдпрдкाрд▓ рд╕िंрд╣ рдФрд░ рдмंрдЧрд░ाрдЬा рдХे рдмीрдЪ рд╣ुрдП рдпुрдж्рдзों рдХो рд╕рдЬीрд╡ рд░ूрдк рдоें рдЪिрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рд░рдЪрдиाрдХाрд▓ рд╕рди् 1298 рдИ. рд╣ै। рдЖрдЪाрд░्рдп рд╣рдЬाрд░ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджी рдиे рдЗрд╕ी рдиाрдо рдХी рджूрд╕рд░ी рдХृрддि рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рднी рдХिрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдорд▓्рд▓рджेрд╡ рд╣ै। рд╢िрд▓्рдк-рд╡िрдзाрди рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдпрд╣ рдЖрджिрдХाрд▓ рдХे рдмाрдж рдХी рд░рдЪрдиा рдард╣рд░рддी рд╣ै।

7. рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो – рдЗрд╕ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдЕрди्рддिрдо рдХृрддि рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдЪрди्рджрдмрд░рджाрдИ рд╣ै। рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдХे рд╢рдм्рджों рдоें – рдпे рд╣िрди्рджी рдХे рдк्рд░рдердо рдорд╣ाрдХрд╡ि рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЗрдирдХा рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो рд╣िрди्рджी рдХा рдк्рд░рдердо рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рд╣ै। рдЪंрдж рджिрд▓्рд▓ी рдХे рдЕंрддिрдо рд╣िрди्рджू рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдорд╣ाрд░ाрдЬ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдХे рд╕ाрдоंрдд рдФрд░ рд░ाрдЬрдХрд╡ि рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ैं। рдпे рдорд╣ाрд░ाрдЬ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдХे рд░ाрдЬрдХрд╡ि рд╣ी рдирд╣ीं, рдЙрдирдХे рд╕рдЦा рдФрд░ рд╕ाрдоंрдд рдеे; рддрдеा рд╖рдб् рднाрд╖ा, рд╡्рдпाрдХрд░рдг, рдХाрд╡्рдп, рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдЫंрджрд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдЬ्рдпोрддिрд╖, рдкुрд░ाрдг, рдиाрдЯрдХ рдЖрджि рдЕрдиेрдХ рд╡िрдзाрдУं рдоें рдкाрд░ंрдЧрдд рдеे।11 рдЗрдирдХा рдЬрди्рдо рд╕рди् 1168 рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЬрдирд╢्рд░ुрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдЪौрд╣ाрди рдХो рдоुрд╣рдо्рдордж рдЧोрд░ी рдмрди्рджी рдмрдиाрдХрд░ рд▓े рдЬा рд░рд╣ा рдеा, рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЪрди्рдж рднी рдорд╣ाрд░ाрдЬ рдХे рд╕ाрде рдЧрдпा рдеा। рдЙрд╕ी рд╕рдордп рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдкुрдд्рд░ рдЬрд▓्рд▓ (рдЬрд▓्рд╣рдг) рдХो рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो рдХो рд╕ौंрдк рдЧрдпा рдеा।рдкुрд╕्рддрдХ рдЬрд▓्рд╣рдг рд╣рдд्рде рджै, рдЪрд▓ि рдЧрдЬ्рдЬрди рдиृрдк рдХाрдЬ। рдРрд╕ा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рдЬрд▓्рд╣рдг рдиे рдЪрди्рдж рдХे рдЕрдкूрд░्рдг рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдХो рдкूрд░ा рдХिрдпा рдеा।

рдЕрднी рддрдХ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो рдХे рдЪाрд░ рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рд╣ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ैं। рдк्рд░рдердо рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдЬिрд╕рдХा рдХрд▓ेрд╡рд░ рдмрдб़ा рд╣ै, рдХाрд╢ी рдиाрдЧрд░ी рдк्рд░рдЪाрд░िрдгी рд╕рднा рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ै рдФрд░ рдЬिрд╕рдХी рд╣рд╕्рддрд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рддिрдпाँ рдЙрджрдпрдкुрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░рддि 17рд╡ीं рд╢рддी рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХी рд╣ै। рддीрд╕рд░ा рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд▓рдШु рд╣ै рдЬिрд╕рдоें 3500 рдЫंрдж рд╣ी рд╕ंрдХрд▓िрдд рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рдХेрд╡рд▓ 19 рд╕рдордп рд╣ैं। рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рддि рдмीрдХाрдиेрд░ (рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди) рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै। рдЪौрдеे рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдХे рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो рдоें рдХेрд╡рд▓ 1300 рдЫंрдж рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдк्рд░рдХाрд╢рдирд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рднाрд░рддी рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै।

рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рд░ाрд╕ो рдХाрд╡्рдп-рд░ूрдк рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдПрдХ рдРрд╕ा рдмेрдЬोрдб़ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдоाрдирд╡-рдЬीрд╡рди рдХे рджोрдиों рдЧрд░िрдоाрдордп рдФрд░ рдЙрджाрди्рдд рдкрдХ्рд╖ों рддрдеा рд╡ीрд░ рдФрд░ рд╢ृंрдЧाрд░-рднाрд╡рдиाрдУं рдХा рдк्рд░рднाрд╡рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рдПрдХ рд╕ाрде рд╡рд░्рдгिрдд рджिрдЦрд▓ाрдИ рджेрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдиाрдпрдХ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдЕрдоिрдд рдкौрд░ुрд╖ рдФрд░ рд╢ौрд░्рдп рдХे рд╣ी рдирд╣ीं, рдЙрд╕ рдпुрдЧ рдХे рдЧौрд░рд╡рд╢ाрд▓ी рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं। рдпрд╣ рдХृрддि рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕-рдЧाрдеा рдХी рдХрдб़ी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдЙрд╕ рдпुрдЧ рдХे рд╕ाрдоंрддी-рдЬीрд╡рди рдХे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдкрд░िрд╡ेрд╢ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдХрд░्рдо рдХो рдпрдеाрд░्рде рд╕ंрджрд░्рднों рдоें рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЗрд╕рдоें рд╡рд╕्рддु-рд╡рд░्рдгрди, рднाрд╡-рд╡्рдпंрдЬрдиा, рдЫंрдж рдк्рд░рдпोрдЧ рдФрд░ рдЕрд▓ंрдХाрд░-рд╡िрдзाрди рдХा рдЕрдиूрдаा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рднाрд╖ा рдбिंрдЧрд▓ рдФрд░ рдкिंрдЧрд▓ рджोрдиों рд╣ै। рдпुрдж्рдзों рдХे рд╡рд░्рдгрди рдоें рд╡ीрд░рддा рдФрд░ рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рдХी рдЕрдж्рднूрдд рд╕рд░्рдЬрдиा рд╣ैं, рд╕ौрди्рджрд░्рдп, рдк्рд░ेрдо-рд╡िрд▓ाрд╕ рдХे рд░рд╕ीрд▓े рдЪिрдд्рд░ рдЙрддाрд░े рдЧрдП рд╣ैं – рдкрд░рди्рддु рдиैрддिрдХ рдорд░्рдпाрджाрдУं рдХा рдХрд╣ीं рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рд╣ै। рд╡рд╕्рддु, рд╕ंрд╡ेрджрди, рд░ंрдЧ рдФрд░ рдз्рд╡рдиिрдпों рдХे рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдк्рд░рднाрд╡ рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╕рд╣рдЬ рд╣ी рдоिрд▓ рдЬाрддे рд╣ै –

рд╡рдЬ्рдЬिрдп рдШोрд░ рдиिрд╕ाрди рд░ाрди рдЪौрд╣ाрди рдЪрд╣ूँ рджिрд╕ि।

рд╕рдХрд▓ рд╕ूрд░ рд╕ाрдоंрдд рд╕рдорд░ рдмрд▓ рдЬंрдд्рд░ рдоंрдд्рд░ рддिрд╕ि।

рдЙрда्рдаि рд░ाрдЬ рдк्рд░рдеिрд░ाрдЬ рдмाрдЧ рд▓рдЧ्рдЧ рдордирд╣ु рд╡ीрд░ рдирдЯ।

рдХрдв़рдд рддेрдЧ рдорди рдмेрдЧ рд▓рдЧрдд рдордирд╣ु рдмीрдЬु рдЭрдЯ्рдЯ рдШрдЯ्рдЯ।12

рдЪाрд░рдг-рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЕрдкрдиा рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ, рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдФрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рд╣ै। рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдпрд╣ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЙрди рд╕ाрдоंрддो рдХे рд╢ोрд╖рдг-рдХрд░्рдо рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рд╕ंрдмंрдз рдЬрд░, рдЬोрд░ू рдФрд░ рдЬрдоीрди рд╕े рдеा। рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЬो рднी рдпुрдж्рдз рдХिрдП рдЬाрддे рд░рд╣े рдЙрдирдХा рд╕ंрдмंрдз рдХेрд╡рд▓ рдЙрди्рд╣ीं рд╕े рдеा। рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬрдирддा рд╕े рдЗрд╕рдХा рджूрд░ рддрдХ рдиाрддा рдирд╣ीं рдеा। рдпुрдж्рдз рдХे рдЬीрдд рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣рд╕्рддрдЧрдд рдиाрд░ी рдХेрд╡рд▓ рд╕ाрдоंрддों рдХी рднोрдЧ्рдпा рдмрди рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी। рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬрдирддा рдХे рд╣िрдд-рдЪिрди्рддрди рдЬैрд╕े рд╕рд░ोрдХाрд░ों рд╕े рдЙрд╕рдХा рдХोрдИ рд╕ंрдмंрдз рдирд╣ीं рдеा। рд░ाрдЬрдиीрддि рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЬो рднी рд╣рдердХрдг्рдбे рдЕрдкрдиाрдП рдЬाрддे рдеे – рдЙрд╕рд╕े рдоाрдд्рд░ рд╕ाрдоंрддो рдХा рд╣िрдд-рдЪिрди्рддрди рд╣ोрддा рдеा। рдпुрдж्рдз рдЗрд╕ рдХाрд▓ рдоें рд╕ाрдоंрддों рдХी рдк्рд░рд╕िрдж्рдзी рдФрд░ рдЧौрд░рд╡ рдХा рдХाрд░рдг рдмрдиी рд╣ुрдИ рдеी। рдоाрдирд╡-рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рд╕рд░्рд╡рд╣ाрд░ा рд╡рд░्рдЧ рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ोрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдЕрд╡рдХाрд╢ рдирд╣ीं рдеा। рдпुрдж्рдз рдЬाрддि рд╡िрд╢ेрд╖ рдХा рдкेрд╢ा рдмрди рдЧрдпा рдеा। рдЗрди рд╕ाрдоंрддों рдХे рджो рд╣ी рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░्рдп рдеे – рдпुрдж्рдз рдХрд░рдиा рдФрд░ рдпुрдж्рдз рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдЧрдИ рд╡рд╕्рддुрдУं рдХा рдЙрдкрднोрдЧ рдХрд░рдиा। рдиाрд░िрдпों рдХो рднोрдЧ्рдпा рд╡рд╕्рддु рдмрдиाрдХрд░ рдЗрди рд╕ाрдорди्рддों рдиे рдЕрдкрдиे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рддрд░ рдХो рдФрд░ рднी рдЧिрд░ा рджिрдпा рдеा। рдмाрд╣рд░ी рдЖрдХ्рд░рдордгों рдиे рджेрд╢, рдЬाрддि рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рдЕрд╡рдирддि рдХे рдХрдЧाрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪा рджिрдпा। рдиिрд░ंрддрд░ рдпुрдж्рдз рдХे рдЕрдиुрдЧूँрдЬ рд╕े рджेрд╢ рдФрд░ рдЬाрддि рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЧрддि рдердо-рд╕ी рдЧрдИ рдеी। рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХे рд░рдЦ-рд░рдЦाрд╡ рдХी рдЪाрд╣ рд╕ाрдоंрддों рдоें рди рдеी। рдпुрдж्рдз рдФрд░ рд╡िрд▓ाрд╕िрддा рд╣ी рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рд░ोрдХाрд░ рдмрди рдЧрдпा рдеा। рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЬिрди рдЪाрд░рдг-рд░рдЪрдиाрдХाрд░ों рдХो рдк्рд░рд╢्рд░рдп рджे рд░рдЦा рдЦा рдЙрдирдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░्рдп рдпुрдж्рдзोрди्рдоाрдж рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдШрдЯрдиा-рдпोрдЬрдиा рдХा рдЖрд╡िрд╖्рдХाрд░ рдеा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬрдирддा рдХो рд░рдЪрдиा рдоें рд╕्рдеाрди рдирд╣ीं рджिрдпा। рд╕ाрдоंрдд рд╣ी рдЙрдирдХे рд▓िрдП рд╕рдм рдХुрдЫ рдеे। рд╕ाрд░ी рд╕ृрдЬрдиाрдд्рдордХ рдКрд░्рдЬा рд▓рдЧी рд╣ुрдИ рдеी। рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдХрд░्рдо рдХे рд╡िрд╡िрдз рдкрд╣рд▓ुрдУं рдХी рдУрд░ рдЙрдирдХी рджृрд╖्рдЯि рдирд╣ीं рдЬा рд╕рдХी। рдиिрдо्рди-рдордз्рдпрд╡рд░्рдЧ рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдЙрдирдХी рд░рдЪрдиाрдУँ рдоें рдирд╣ीं рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рдеी। рджेрд╢ рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рднीрддрд░ी рд▓рдб़ाрдИ рдФрд░ рдмाрд╣рд░ी рдЖрдХ्рд░рдордгों рд╕े рдиिрдо्рди-рдордз्рдпрд╡рд░्рдЧ рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рд▓рдб़рдЦрдб़ा рдЙрдаी। рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЬो рд░рдЪрдиाрдПँ рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рдЙрдиें рдХेрд╡рд▓ рд╕ाрдоंрддों рдХे рдЧुрдгрдЧाрди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦрддा рд░рд╣ी। 


рд╕рди्рджрд░्рдн рдЧ्рд░рди्рде рд╕ूрдЪी

1. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 20
2. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕, рд╣рдЬाрд░ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджी, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 37         
3. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕, рд╣рдЬाрд░ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджी, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 49
4. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЖрджिрдХाрд▓, рд╣рдЬाрд░ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдж्рд╡िрд╡ेрджी
5. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 20
6. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕, рд╕ं. рдбॉ. рдирдЧेрди्рдж्рд░, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 53
7. рдЦुрдо्рдоाрдг рд░ाрд╕ो, рд▓ेрдЦрдХ – рджрд▓рдкрддि рд╡िрдЬрдп, рд╕рдо्рдкाрджрди – рдм्рд░рдЬрдоोрд╣рди рдЬाрд╡рд▓िрдпा
8. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 33
9. рд╡рд╣ी, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 33
10. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рд╣िрди्рджी рдХрд╡िрддा, рдк्рд░рдХाрд╢ рдЖрддुрд░, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 22
11. рд╡рд╣ी
12. рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдЖрдЪाрд░्рдп рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 24

*** 


рдк्рд░рдХाрд╢рдкрд░्рд╡ рдпा рдЧुрд░ुрдиाрдирдХ рдЬрдпंрддी рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рддिрдХ рдкूрд░्рдгिрдоा

реЮोрдЯो реЮीрдЪрд░: рджीрдкिрдХा рднाрдЯिрдпा

 
рдЧुрд░ु рдкрд░्рд╡ рд╕िрдЦ рдзрд░्рдо рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдд्рдпौрд╣ाрд░ рд╣ै рдЬो рд╕िрдЦों рдХे рдкрд╣рд▓े рдЧुрд░ु- рдЧुрд░ु рдиाрдирдХ рджेрд╡ рдЬी рдХे рдЬрди्рдорджिрди рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢рдкрд░्рд╡ рдпा рдЧुрд░ुрдиाрдирдХ рдЬрдпंрддी рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рддिрдХ рдкूрд░्рдгिрдоा рдХे рджिрди рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рд╢्рд░ी рдЧुрд░ु рдиाрдирдХ рджेрд╡ рдЬी рдХे рдк्рд░рдХाрд╢ рдкрд░्рд╡ рдкрд░ рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдирдЧрд░ рдХीрд░्рддрди рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЗрд╕рдоें рд╣рдЬाрд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд╕ंрдЧрдд рдиे рдмреЭ рдЪреЭ рдХрд░ рд╣िрд╕्рд╕ा рд▓िрдпा। рдЧुрд░ुрдж्рд╡ाрд░े рдоें рдЕрд░рджाрд╕ рдХे рдмाрдж рдирдЧрд░ рдХीрд░्рддрди рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ।

рдирдЧрд░ рдХीрд░्рддрди рдкांрдЪ рдк्рдпाрд░ों рдХी рдЕрдЧुрд╡ाрдИ рдоें рдЧुрд░ु рдЧ्рд░ंрде рд╕ाрд╣िрдм  рдХी рдЫрдд्рд░рдЫाрдпा рдоें рдиिрдХाрд▓ा рдЧрдпा рдЧुрд░ु рдЧ्рд░ंрде рд╕ाрд╣िрдм рдХी рдкाрд▓рдХी рдХो рдмрд╣ुрдд рдЦूрдмрд╕ूрд░рддी рдХे рд╕ाрде рд╕рдЬाрдпा рдЧрдпा। рдирдЧрд░ рдХे рд░ाрд╕्рддे рдоें рд╕ंрдЧрдд рдХे рд▓िрдпे рд▓ंрдЧрд░ рдХे рд╕्рдЯॉрд▓ рд▓рдЧाрдпे рдЧрдпे। рдкूрд░े рдирдЧрд░ рдХा рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрдХрд░ рдирдЧрд░ рдХीрд░्рддрди рдХा рд╕рдоाрдкрди рдЧुрд░ुрдж्рд╡ाрд░े рдоें рд╢рдмрдж рдХीрд░्рддрди рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдЖ।

рдЧुрд░ुрдкрд░्рд╡ рдХे рд╢ुрдн рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд░ाрдд рдХो рдЦुрд▓े рд▓ंрдЧрд░ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЬिрд╕рдоें рд╣рд░ рдзрд░्рдо рдХे рд▓ोрдЧों рдиे рд▓ंрдЧрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЧुрд░ु рдХा рдк्рд░рд╕ाрдж рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा। рдЧुрд░ुрдкрд░्рд╡ рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдк्рд░рднाрдд рдлेрд░ी рдФрд░ рдирдЧрд░ рдХीрд░्рддрди рдХी рдХुрдЫ рдЭрд▓рдХिрдпाँ-


рдирдЧрд░ рдХीрд░्рддрди рдХा рдЖрд░рдо्рдн

рдкंрдЬ рдк्рдпाрд░े







рдЧुрд░ुрдЧ्рд░ंрде рд╕ाрд╣िрдм/ рдкाрд▓рдХी рд╕ाрд╣िрдм








рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдоें рд╣рдд्рдпा рдХी рднूрдоिрдХा

рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा

- рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा

 рдоृрдд्рдпु рдПрдХ рдРрд╕ा рд░рд╣рд╕्рдп рд╣ै рдЬिрд╕े рдХोрдИ рддрдд्рдд्рд╡рдЬ्рдЮाрди, рдХोрдИ рдкुрд░ाрдг-рд╡िрдж्рдпा, рдХोрдИ рдоिрдердХ-рд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдХोрдИ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкाрдпा। рд╢ाрдпрдж рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдпрд╣ рдЪिрд░рдХाрд▓ рд╕े рд░ुрдЪि рдХा рд╡िрд╖рдп рд░рд╣ा рд╣ै।

 рдЕрдкрд░ाрдз-рд▓ेрдЦрди рдХी рдорд╣ाрд░ाрдиी рдоाрдиी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдкी.рдбी. рдЬेрдо्реЫ (1920-2014) рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддी рдеीं рдХि рдоृрдд्рдпु рдоें рдЙрдирдХी рд░ुрдЪि рдмрд╣ुрдд рдЫोрдЯी рдЙрдо्рд░ рд╣ी рд╕े рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдЬрдм рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрдЪрдкрди рдоें рд╣рдо्рдкрдЯी-рдбрдо्рдкрдЯी рд╡ाрд▓ा рдирд░्рд╕рд░ी рдЧीрдд рд╕ुрдиा:
 рд╣рдо्рдкрдЯी-рдбрдо्рдкрдЯी рд╕ैрдЯ рдФрди рдЕрд╡ौрд▓,
 рдПрди्рдб рд╣ैрдб рдЖ рдЧ्рд░ेрдЯ рдлौрд▓।
 рдФрд▓ рдж рдХिрди्рдЧреЫ рд╣ौрд░्рд╕िрд╕ рдПрди्рдб
  рдФрд▓ рдж рдХिрди्рдЧреЫ рдоेрди
 рдХुрдбрди्рдЯ рдкुрдЯ рд╣рдо्рдкрдЯी рдЯुрдЧेрджрд░ рдЕрдЧेрди।
 (рд╣рдо्рдкрдЯी-рдбрдо्рдкрдЯी рдПрдХ рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдмैрдаा рдеा
 рдФрд░ рджीрд╡ाрд░ рд╕े рдиीрдЪे рдЧिрд░ рдЧрдпा।
 рдФрд░ рд░ाрдЬा рдХे рдШोреЬे рдФрд░ рд░ाрдЬा рдХे рджрд░рдмाрд░ी
 рд╕рднी рдЙрд╕े рд╡ाрдкिрд╕ рд▓ाрдиे рдоें рдЕрд╕рдлрд▓ рд░рд╣े)

рддो рддрдд्рдХ्рд╖рдг рдЙрди рдХे рджिрдоाрдЧ рдоें рдк्рд░рд╢्рди рдХौंрдзा рдеा: рд╣рдо्рдкрдЯी-рдбрдо्рдкрдЯी рдЧिрд░ा рдеा ? рдпा рдЙрд╕े рдЧिрд░ाрдпा рдЧрдпा рдеा ?
 рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдХी рд╕рдм рд╕े рдмреЬी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╡ рд╢्рд░ेрд╖्рдарддा рдпрд╣ी рд╣ै рдХि рдоृрдд्рдпु рд╡рд╣ाँ рд╣рдд्рдпा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрддी рд╣ै рдФрд░ рдоृрдд्рдпु рдХा рдмोрдз рд╕рд░рдХ рдХрд░ рд╣рдд्рдпाрд░े рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдоें рдЖрди рдиिрд╣िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।

 рдЕрдЪ्рдЫे-рдмुрд░े рдХे рдк्рд░рдеाрдЧрдд рд╡िрд╡ेрдХ рдХे рд╕ाрде рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рд╡ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╣рдд्рдпाрд░े рдХो рджंрдб рджिрд▓ाрдиे рдкрд░ рдЦрдд्рдо рд╣ुрдЖ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдПрдХ рдУрд░ рдЬрд╣ाँ рдкाрдардХ рдХी рди्рдпाрдпрдкрд░ाрдпрдгрддा рдХो рд╕ंрддुрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд╣рдд्рдпा рдХी рдЧुрдд्рдеी рдХो рдиीрддि-рд╕ंрдЧрдд рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдХे рд╕ाрде рдкрд░िрдгाрдо рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪा рдХрд░ рдЙрд╕рдХी рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рдХो рднी рд╢ाрди्рдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдпुрдХ्рддिрдпुрдХ्рдд рддрд░्рдХ-рдЕрдиुрдоिрддि рдХे рд╕ंрдЧ, рд╡िрдЪाрд░рдгा рдХे рд╕ाрде।

 рдЬрд╕ूрд╕ी рд▓ेрдЦрдХ рд░ेрдордг्рдб рд╢ैрдг्рдбрд▓рд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ 'рдЖ рдЯै┬крдЬिрдбी рд╡िрдж рдЕ рд╣ैрдк्рдкी рдПрди्рдбिрдЧ' рд╣ै। рдПрдХ рджुрдЦाрди्рдд рдХो рд╕ुрдЦाрди्рдд рдоें рдмрджрд▓ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдХृрддि рд╣ै। рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╣рдо рдХिрд╕ी рд╣рдд्рдпा рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдмाрдж рдоें рдЙрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╣ो рд▓ेрдиे рдХे рдЕрдкрд░ाрдз рд╕े рд╕्рд╡рдпं рдХो рдоुрдХ्рдд рднी рдХрд░ рд▓ेрддे рд╣ैं। рдоृрдд्рдпु рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рд╕े рджूрд░ рдЬा рдХрд░। рдХुрдЫ рдкрдХ्рд╖рдзрд░ рддो рдпрд╣ рднी рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि рдЬाрд╕ूрд╕ी рдХрдеा-рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣рдоाрд░े рдЕрд╡рдЪेрддрди рдорди рдХे рдЕрдкрд░ाрдз-рднाрд╡ рд╡ рд╕рдо्рднाрд╡्рдп рдЦрдЯрдХों рдХे рднрдп рдХो рдЫिрддрд░ा рджेрдиे рдоें рд╣рдоाрд░े рдХाрдо рдЖрддा рд╣ै।

 рддीрди рд╕ंрдШрдЯрдХ рд▓िрдП рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдПрдХ рд╣рдд्рдпा, рдЙрд╕рдХी рдЫाрдирдмीрди рд╡ рдЙрд╕рдХा рд╕рдоाрдзाрди рдкाрдардХ рдХे рд╕ाрдордиे рд░рдЦрддा рд╣ै рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдкृрд╖्рда рдкрд░ рдПрдХ рд╣ी рдк्рд░рд╢्рди-рд╣рдд्рдпाрд░ा рдХौрди-рдЫोреЬрддा рдЪрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЙрдд्рддрд░ рдЕंрддिрдо рдкृрд╖्рда рдкрд░ рдЬा рдХрд░ рд╣ी рджेрддा рд╣ै।

 рд╕рдЪ рдкूрдЫें рддो рдкूрд░ा рдХिрд╕्рд╕ा рд╣ी рдкाрдардХ рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦ рдХрд░ рдЧреЭा рдЬाрддा рд╣ै।
 рдЙрд╕े рд░िрдЭाрдиे-рдмрд╣рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП।
 рдмрд╣рдХाрдиे-рдЦिрдЭाрдиे рдХे рд▓िрдП।
 рдЖрд╢ंрдХा рд╡ рдЙрд▓्рд▓ाрд╕ рдХे рдмीрдЪ рджूрдмрдиे-рдЙрддрд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП।

 рдзीрдоी рдЧрддि рд╕े рдЪрд▓ рд░рд╣ी рдиीрд░рд╕ рд╡ рдШрдЯрдиाрд╡िрд╣ीрди рдЙрд╕ рдХी рджिрди-рдЪрд░्рдп्рдпा рд╕े рдЙрд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓ рдХрд░ рдЙрд╕े рдХाрдЧреЫी 'рд╣ाрдп-рд╕्рдкीрдб, рде्рд░िрд▓ рд░ाрдЗрдб' рджेрдиे рдХे рд▓िрдП।

 рдЖреЫрдоाрдиे-рдЬрддाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХि рдпрджि рд╡рд╣ рд▓ेрдЦрдХ рдХे рд╕ाрде рд╣рдд्рдпाрд░े рдХो рдЪिрд╣्рдоिрдд рдХрд░рдиे рдХी рд╣ोреЬ рдоें рдмंрдзрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕंрдд рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдЙрд╕ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрддा рд╣ै рддो рднी рд╣рдд्рдпा рдХा рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рд╡ рдкрд░िрд╡ाрд╣рдХ рддो рд╡рд╣ рд▓ेрдЦрдХ рд╕्рд╡рдпं рд╣ी рд░рд╣ेрдЧा। рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рдЬाрдирддा рд╣ै рдкाрдардХ рдоृрдд्рдпु рдЬैрд╕े рд░рд╣рд╕्рдп рдоें рдЧрд╣рд░ी рд░ुрдЪि рд░рдЦрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдоें рд░рдЦी рдЧрдпी рдоृрдд्рдпु рддो рд╣ुрдИ рднी рдЕрд╕्рд╡ाрднрд╡िрдХ рдеी, рдЕрдиैрддिрдХ рдеी, рдЖрдХрд╕्рдоिрдХ рдеी, рд╕ंрджिрдЧ्рдз рдеी рддो рдРрд╕े рдоें рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ु рдкाрдардХ рдЙрд╕ рдХे рдорд╣ाрдЬाрд▓ рдоें рдХैрд╕े рди рдЦिंрдЪा рдЪрд▓ा рдЖрдПрдЧा।

 рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдЬाрд╕ूрд╕ी рд▓ेрдЦрдХ рдоिрдХ्рдХी рд╕्рдкीрд▓ैрди рдХрд╣рддे рднी рд╣ैं, рдХिрд╕ी рднी рдЬाрд╕ूрд╕ी рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдкрд╣рд▓ा рдкृрд╖्рда рдЙрд╕ рдХा рдЕंрддिрдо рдкृрд╖्рда рдЙрд╕ рд▓ेрдЦрдХ рдХी рдЕрдЧрд▓ी рд▓िрдЦी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдкुрд╕्рддрдХ рдХो рдмिрдХрд╡ाрддा рд╣ै। рдХрдеाрд╡рд╕्рддु рд╕рдм рдХी рд╕рд░्рд╡рд╕ाрдоाрди्рдп рд╣ै। рдкुрд░्рд╡ाрдиुрдоाрдиिрдд рд╣ै। рд╕ुрдЦ-рдмोрдз рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै।

 рд╕рднी рдоें рдк्рд░рд╢्рди рднी рдПрдХрд▓। рдЙрдд्рддрд░ рднी рдПрдХрд▓। рдЬाрд╕ूрд╕ рднी рдПрдХрд▓। рд╣рдд्рдпाрд░ा рднी рдПрдХрд▓।

 рд╣ाँ, рдордЧрд░ рдкाрдд्рд░ реЫрд░ूрд░ рдПрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ैं। рддाрдХि рд╣рд░ рджूрд╕рд░े рддीрд╕рд░े рдкृрд╖्рда рдкрд░ рд╕ंрджेрд╣ рдХी рд╕ुрдИ рдЕрдкрдиी рдЬрдЧрд╣ рдмрджрд▓рддी рд░рд╣े рдФрд░ рд╣рдд्рдпाрд░े рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдЯрд▓рддी рдЪрд▓ी рдЬाрдП। рдФрд░ рдкाрдардХ рдХी рдЙрдд्рд╕ुрдХрддा рдмреЭрддी рд░рд╣े। рдХрд╣рдиा рди рд╣ोрдЧा рд╕рд░рд▓-рд╕्рд╡рднाрд╡ी рдкाрдардХ рд╕рдирд╕рдиीрдЦेреЫ рдЗрд╕ рдШाрдд рдоें рдлिрд░ рдЬाрд╕ूрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╣ो рд▓ेрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рднी рдЬाрд╕ूрд╕ рдХी рднांрддि рд╣рдд्рдпा рдХे рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рд╕े рдмाрд╣рд░ рд╣ी рд░рд╣ा рдеा рддрдеा рдЕрдм рдЙрд╕े рднी рд╣рдд्рдпा рдХे рдЕрдиुрдХ्рд░рдо рд╡ рдЙрджрднाрд╡рди рдХा рдкрддा рд▓рдЧाрдиे рд╣ेрддु рдЬाрд╕ूрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рд╕рдордХाрд▓िрдХ рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдХे рдкाрд░ рд╡िрдЧрдд рдкूрд░्рд╡ рд╡्рдпाрдкी рдкृрд╖्рдарднाрдЧ рдХो рдмрдЭाрдиा рд╣ै, рдкрдХреЬрдиा рд╣ै। рд╕рдордп рд╕े рдЖрдЧे рднी рдмреЭрдиा рд╣ै рдФрд░ рдкीрдЫे рднी рдЬाрдиा рд╣ै।

 рдЕрдЪрд░рдЬ рдирд╣ीं рдЬो рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдпों рдоें рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдХी рдоांрдЧ рд╕рд╡ाрд░्рдзिрдХ рд░рд╣ा рдХрд░рддी рд╣ै। рдлुрдЯрдкाрдеों рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмреЬे рдмाреЫाрд░ों, рд░ेрд▓рд╡े рдк्рд▓ेрдЯрдлाрд░्рдо рд╕े рд▓े рдХрд░ рдкुрд╕्рддрдХ рдоेрд▓ों рддрдХ рдЗрди рдХी рдкрд╣ुँрдЪ рд╡ рдмिрдХ्рд░ी рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рд╕ीрдоा рдЫू рд▓ेрддी рд╣ै।
 рдпрд╣ рдЕрдХाрд░рдг рдирд╣ीं।

 рдЗрди рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдоें рди рддो рдХोрдИ рднाрд╡-рдк्рд░рдзाрди рдШрдЯрдиा рд╣ी рд░рд╣рддी рд╣ै рдФрд░ рди рд╣ी рдХोрдИ рджрд░्рд╢рди рдЕрдерд╡ा рдЪिрди्рддрди।   
 
рднाрд╖ा рднी рдЗрдирдХी рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рд╡ рд╕рдкाрдЯ рд░рд╣ा рдХрд░рддी рд╣ै। рдШुрдоाрд╡рджाрд░ рдЕрдерд╡ा рддрд╣рджाрд░ рдирд╣ीं। рд╕ाрд░рдЧрд░्рдоिрдд рдирд╣ीं।
рдЗрди्рд╣ें рдкреЭрдиे рдХे рдмाрдж рдкाрдардХ рдХो рд▓рдЧрддा рд╣ै рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рддрд░ рд░рдЦрддे рд╣ैं, рджुрд╖्рдЯ рдкрдХреЬे рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рджंрдбिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдХाрдиूрди рд╡ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рднंрдЧ рдЕрд▓्рдкрдХाрд▓िрдХ рд╣ै। рдЕрди्рддрддः рд╕ुрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рдк्рд░рднाрд╡-рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ी рдлрд▓рддा-рдлूрд▓рддा рд╣ै।

рдпрд╣ाँ рдпрд╣ рдЬोреЬрдиा рдЕрдд्рдпाрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХि рд╣рдд्рдпा рдХी рдпрд╣ рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдЬाрд╕ूрд╕ी рдХिрд╕्рд╕ों рдХो рд▓ोрдХрдк्рд░िрдпрддा рд╣ी рджिрд▓ाрддी рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рдЧंрднीрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рд╕्рдеाрди рдирд╣ीं।

рдЪेрдЦрд╡ рдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рд▓ेрдЦрдХ рдХा рдХाрдо рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрдиा рд╣ै, рдЙрд╕ рдХा рдЙрдд्рддрд░ рджेрдиा рдирд╣ीं। рдФрд░ рдЧंрднीрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдХेрд╡рд▓ рд╡рд╣ी рдк्рд░рд╢्рди рдирд╣ीं рдкूрдЫे рдЬाрддे рдЬिрди рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд╣рдоाрд░े рдкाрд╕ рд░рд╣рддे рд╣ैं। рд╡рд╣ी рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ рдирд╣ीं рдЙрдаाрдпी рдЬाрддीं рдЬिрдирдХे рд╣рд▓ рд╣рдо рджे рд╕рдХें।
рд╕рдоाрдзाрдиाрддीрдд рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рддрдеा рдЕрдиिрд╢्рдЪिрдд рднрд╡िрд╖्рдп рд╕े рдЬूрдЭ рд░рд╣े рдкाрдд्рд░ рдЧंрднीрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдк्рд░ेрдоिрдпों рдХो рдЕрдзिрдХ рднाрддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рдкुрд╕्рддрдХों рдХे рдкाрд╕ рдХेрд╡рд▓ рд╕рдордп рдХाрдЯрдиे рдирд╣ीं рдЬाрддे, рд╡рд╣ाँ рдордиोрд░ंрдЬрди рдвूंрдврдиे рдирд╣ीं рдЬाрддे, рд╡рд╣ाँ рдЬीрд╡рди рдХो рдЕрдзिрдХ рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рднाрд╖ा рдХा рд░рд╕ рд▓ेрдиे рдЬाрддे рд╣ैं, 'рдордиुрд╖्рдпрддрд░' рд╣ो рдХрд░ рд▓ौрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ें рджो рдмाрд░, рддीрди рдмाрд░, рдЪाрд░ рдмाрд░ рдкреЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдЦрд░ीрджрддे рд╣ैं । рдЬрдм рдХि рдЬाрд╕ूрд╕ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рджोрдмाрд░ा рдХрдо рд╣ी рдкреЭे рдЬाрддे рд╣ैं।

рдХрд╣ाрдиी: рдЖँрдЦ рдХी рдкुрддрд▓ी

рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा

- рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा


"рдХैрд╕े рд╣ैं, рдмाрдмूрдЬी?" рдмुрдз рдХे рдмुрдз рдХी рд╢ाрдо рд╡ृंрджा рдХा рд╕ाрдд, рд╕рд╡ा-рд╕ाрдд рдХे рдмीрдЪ рдлोрди рдЖрдиा рддрдп рд░рд╣рддा рд╣ै।
 "рддुрдо्рд╣ें рдПрдХ рдЪिрдЯ्рдаी рд▓िрдЦी рд╣ै।" рддोрддे рдХी рддрд░рд╣ рдлрд░्рд╕्рдЯ рдХ्рд▓ाрд╕ рдмोрд▓рдиे рдХी рдмрдЬाрдп рдЙрд╕ рдмुрдз рдХो рдоैंрдиे рджूрд╕рд░ा рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा।
 рдЕрдкрдиे рдмेрдЯे рд░ाрдЬेрд╢ рдХा рдШрд░ рдЕрдм рдоैं рдЫोреЬ рджेрдиा рдЪाрд╣рддा рдеा। рдлौрд░рди। 
 "рдХ्рдпों?" рд╡ृंрджा рдХी рдЖрд╡ाреЫ рд░ूँрдз рдЧрдИ, "рд╕рдм рдаीрдХ рдирд╣ीं рдХ्рдпा?"
 "рдоेрд░ी рдпрд╣ рдЪिрдЯ्рдаी рдкреЭрдиे рдХे рдмाрдж рддुрдо рдоुрдЭे рдлिрд░ рдлोрди рдХрд░рдиा।" рд╡ृंрджा рдХे рдлोрди рдХे рд╕рдордп рдоेрд░े рд╣ाрде рдоें рд╣ैंрдб-рд╕ेрдЯ рдердоाрдХрд░ рд░ाрдЬेрд╢ рдХी рдкрдд्рдиी рд░ेрдгु рдЙрдзрд░ рдЯेрд▓ीрдлोрди рдХी рдоुрдЦ्рдп рд▓ाрдЗрди рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рд╣рдоाрд░ी рдмाрддрдЪीрдд рдХी рдХрдирд╕ुрдИ рд▓ेрдиे рд▓рдЧрддी।
 "рдаीрдХ рд╣ै," рд╡ृंрджा рдиे рдХрд╣ा, "рдоैं рдлोрди рд░рдЦрддी рд╣ूँ...।"
 рдмृрд╣рд╕्рдкрддि рдФрд░ рд╢ुрдХ्рд░ рддो рдоैंрдиे рдЬैрд╕े-рддैрд╕े рдХाрдЯ рджिрдП, рд▓ेрдХिрди рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдХे рдЖрддे рд╣ी рдоेрд░ी рдмेрдЪैрдиी рдмреЭ рдЧрдИ।
 рд╡ृंрджा рдХो рдЕрдм рддрдХ рдоेрд░ी рдЪिрдЯ्рдаी реЫрд░ूрд░ рдоिрд▓ рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП рдеी।
 рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭे рддрдм рднी рдлोрди рдХ्рдпों рди рдХिрдпा рдеा?
 рдбाрдХрдЦाрдиे рдХे рдмрд╣ाрдиे рджोрдкрд╣рд░ рдоें рдоैं рдПрдХ рдкीрд╕ीрдУ рдЬा рдкрд╣ुँрдЪा।
 "рд╣ैрд▓ो!" рдлोрди рдоेрд░े рдиाрддी рдЯीрдкू рдиे рдЙрдаाрдпा।
 "рд▓ाрдоा?" рдЯीрдкू рдХो рдоैं рд▓ाрдоा рдХрд╣ा рдХрд░рддा। рдЪैрджрд╣ рд╕ाрд▓ рдкрд╣рд▓े рдЬрдм рд╡рд╣ рдЗрдзрд░ рдХрд╕्рдмाрдкुрд░ рдоें рд╣рдоाрд░े рдпрд╣ाँ рдкैрджा рд╣ुрдЖ рдеा, рддो рдЙрд╕рдХी рд╕ूрд░рдд рд╣ू-рдм-рд╣ू рдПрдХ рддिрдм्рдмрддी рд▓ाрдоा рд╕े рдоिрд▓рддी рд░рд╣ी рдеी।
 "рдЬी" рдЙрд╕рдХी рдЖрд╡ाреЫ рдмрд╣ुрдд рдзीрдоी рдеी, "рдордоी рдЕрднी рдШрд░ рдкрд░ рдирд╣ीं рд╣ैं...।"
 "рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЗрдо्рддिрд╣ाрди рдЪрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं?" рд╡ृंрджा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдоुрдЭे рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдкूрд░ी рдЦрдмрд░ рд░рд╣рддी। рдпрдж्рдпрдкि рдЯीрдкू рдФрд░ рдоेрд░ा рджाрдоाрдж рд╕ुрдзीрд░ рдоुрдЭрд╕े рдмाрдд рдХрд░рдиे рдХा рдоौрдХा рдХрдо рдиिрдХाрд▓ рдкाрддे। рдпूँ рднी рдоुंрдмрдИ рдФрд░ рдХрд╕्рдмाрдкुрд░ рдХे рдмीрдЪ рдХा рдлाрд╕рд▓ा рдбेреЭ рд╣реЫाрд░ рдоीрд▓ рддो рдХрдо-рдЕреЫ-рдХрдо рд░рд╣ा рд╣ी। рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдЬрдм рднी рдЙрдирдоें рд╕े рдХिрд╕ी рд╕े рдмाрдд рд╣ोрддी, рддो рдЕрд▓्рдкрддрдо рд╣ी рдФрд░ рдпрд╣ाँ рддрдХ рдоुрд▓ाрдХाрдд рдХा рд╕рд╡ाрд▓ рд░рд╣ा, рддो рд╡рд╣ рднी рдкिрдЫрд▓े рддीрди рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рд▓рдЧाрддाрд░ рдЯрд▓рддी рдЪрд▓ी рдЧрдИ рдеी, рдмрд▓्рдХि рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдЬрдм рдоेрд░ी рдкрдд्рдиी рдЗंрджुрдорддि рдХा рджेрд╣ांрдд рднी рд╣ुрдЖ, рддो рд╕ुрдзीрд░ рдФрд░ рдЯीрдкू рд╡ृंрджा рдХे рд╕ाрде рдХрд╕्рдмाрдкुрд░ рди рдЖ рдкाрдП рдеे। рдЙрди्рд╣ीं рджिрдиों рд╕ुрдзीрд░ рдиे рдЪेрдо्рдмूрд░ рдХा рдЕрдкрдиा рдл्рд▓ैрдЯ рдмेрдЪрдХрд░ рдмांрдж्рд░ा рдоें рдирдпा рдл्рд▓ैрдЯ рдЦрд░ीрджा рдеा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдирдП рдкреЬोрд╕ рдоें рдЕрдкрдиी рдЧ्рд░ाрд╣्рдпрддा рдЕрд░्рдЬिрдд рдХрд░рдиा рдЙрдирдХे рд▓िрдП рдЬ़्рдпाрджा реЫрд░ूрд░ी рд░рд╣ा рдеा।
 "рдЬी।" рдЯीрдкू рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдХрд╕рд░ рдмрд╣ुрдд рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд░рд╣рддे рд╣ैं।
 "рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рдкाрд╕ рдЖ рд░рд╣ा рд╣ूँ," рдоैं рд╣ँрд╕ा, "рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдоुंрдмрдИ рдХे рдкाрд░्рдХ рджेрдЦрдиे...।"
 рдкाрд░्рдХ рдоें рдШूрдордиे рдХा рдЯीрдкू рдХो рдмрд╣ुрдд рд╢ौрдХ рд╣ै। рдЗрдзрд░ рдХрд╕्рдмाрдкुрд░ рдоें рдЬрдм-рдЬрдм рднी рд╡рд╣ рдЖрдпा рд░рд╣ा, рдоेрд░े рд╕ाрде рдкाрд░्рдХ рдоें рдШूрдордиे реЫрд░ूрд░ рдЧрдпा, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ाँ рдкाрд░्рдХ рдоें рдХрд╣ी рдЧрдИ рдЙрд╕рдХी рдПрдХ рдмाрдд рдоैं рдЖрдЬ рджрд╕ рд╕ाрд▓ рдмाрдж рднी рдпाрдж рдХрд░рдХे рд╣ँрд╕рддा рд╣ूँ। рддрдм рд╡рд╣ рдЪाрд░ рд╕ाрд▓ рдХा рдеा рдФрд░ рдЗрдзрд░ рдХрд╕्рдмाрдкुрд░ рдХे рд╣рдоाрд░े рдкाрд░्рдХ рдоें рдлрд╡्рд╡ाрд░े рдХे рдЖрдЧे рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХी рдЬो рдоूрд░्рддि рд░рд╣ी, рдЙрд╕े рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рджेрдЦा, рддो рдоुрдЭрд╕े рдкूрдЫрдиे рд▓рдЧा, "рдЧांрдзी рддो рдХिрд╕ी рдХो рдоाрд░рдиे рдоें рдпрдХीрди рдирд╣ीं рд░рдЦрддे рдеे, рдлिрд░ рд╡рд╣ рд╣ाрде рдоें рдпрд╣ рдХैрд╕ी рд▓ाрдаी рд▓िрдП рд╣ैं?"
 "рдпрд╣ рд▓ाрдаी рдоाрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं рд╣ै," рд╣ँрд╕рдХрд░ рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рдЧोрдж рдоें рдЙрдаा рд▓िрдпा рдеा, "рдФрд░ рд▓ाрдаी рдоाрд░рдиे рдХे рд╣ी рдХाрдо рдирд╣ीं рдЖрддी। рдмूреЭों рдХो рдЯेрдХ рджेрдиे рдХे рдХाрдо рднी рдЖрддी рд╣ै...।" рдордЧрд░ рдЙрд╕рдХे рдоाрд╕ूрдо рдЪेрд╣рд░े рдХा рдЕрд╕ंрддोрд╖ рдоिрдЯा рдирд╣ीं рдеा।
 "рдХрдм?" рдЯीрдкू рдиे рдкूрдЫा, "рдХрдм рдЖрдПँрдЧे?"
 "рдЬрд▓्рджी рд╣ी," рдоैं рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рд╣ुрдЖ, "рд╕рдордЭो, рдмрд╕ рдЗрди्рд╣ीं рдЪाрд░-рдкाँрдЪ рджिрдиों рдХे рдЕंрджрд░...।"
 рдЬрднी рд╢ाрдпрдж рдлोрди рдХे рдкाрд╕ рдХोрдИ рдЖ рдкрд╣ुँрдЪा, рдХ्рдпोंрдХि рдЯीрдкू рдиे рдлोрди рдХे рдкाрд╕ рдХрд╣ा, "рдордоी’реЫ рдлाрджрд░...।"
 "рдоाрдИ рдЧ्рд░ांрдб рдлाрджрд░।" рдЙрд╕рдиे рдХ्рдпा рдЗрд╕рд▓िрдП рдирд╣ीं рдХрд╣ा, рддाрдХि рдлोрди рдХे рдЙрд╕ рджूрд╕рд░े рд╕िрд░े рдкрд░ рдЦреЬे рдЖрдЧंрддुрдХ рдХो рдХोрдИ рдн्рд░рдо рди рд░рд╣ рд╕рдХे?
 "рдЖрдкрдХे рдХोрдИ рджोрд╕्рдд рдЖрдП рд╣ैं рдХ्рдпा?" рдоैंрдиे рдкूрдЫा।
 "рдирд╣ीं, рдкाрдкा рд╣ैं।" рдЙрд╕рдиे рдХрд╣ा।
 ’рдордоी’реЫ рдлाрджрд░’ рдЙрд╕рдиे рд╕ुрдзीрд░ рд╕े рдХрд╣ा рдХ्рдпा? рдоेрд░े рд▓िрдП?
 рдмाрдк-рдмेрдЯे рдХे рд▓िрдП рдоैं рдмाрд╣рд░ी рдЖрджрдоी рдеा рдХ्рдпा?
 рдХेрд╡рд▓ рд╡ृंрджा рдХा рдкिрддा?
 рдЯीрдкू рдХा рдиाрдиा рдирд╣ीं?
 рд╕ुрдзीрд░ рдХा рд╕рд╕ुрд░ рдирд╣ीं?
 рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиी рд╢ाрджी рд╕े рдкрд╣рд▓े рддो рд╕ुрдзीрд░ рдоेрд░ा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рднी рд░рд╣ рдЪुрдХा рдеा। рдкूрд░े рдкाँрдЪ рд╕ाрд▓।
 "рдоेрд░ी рдмाрдд рдХрд░ाрдиा।" рдоैं рдоैрджाрди рдоें рдЙрддрд░ рд▓िрдпा। 
 "рд╣ैрд▓ो!" рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд╕े рд╕ुрдзीрд░ рдХी рдЖрд╡ाреЫ рдЖрдИ।
 "рдоैंрдиे рд╡ृंрджा рдХो рдПрдХ рдЪिрдЯ्рдаी рд▓िрдЦी рдеी...।"
 "рдПрдХ рдЪिрдЯ्рдаी?" рд╕ुрдзीрд░ рд╣ँрд╕ा, "рдЖрдк рддो рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХो рд╣рд░ рд░ोреЫ рдПрдХ рдЪिрдЯ्рдаी рд▓िрдЦрддे рд╣ैं? рдирд╣ीं рдХ्рдпा?"
 рдпрд╣ рд╕рдЪ рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЗрдзрд░ рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХे рдЧुреЫрд░ рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рд╕े рддो рд╡ृंрджा рдХрдИ рдмाрд░ рдПрдХ рд╣ी рджिрди рдоें рджो рдХ्рдпा рддीрди рдЪिрдЯ्рдаिрдпाँ рднी рд▓िрдЦ рджिрдпा рдХрд░рддी।
 "рдЪिрдЯ्рдаी рдоें рдоैंрдиे рдЕрдкрдиी рдПрдХ рдпोрдЬрдиा рднेрдЬी рдеी...।"
 "рдпोрдЬрдиा?" рд╕ुрдзीрд░ рдиे рд╣ैрд░ाрдиी рдЫрд▓рдХाрдИ, "рдХैрд╕ी рдпोрдЬрдиा?"
 "рдоैं рдЕрдм рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣ूँрдЧा," рдоैंрдиे рдХрд╣ा, "рдЫрд╣ рд╣реЫाрд░ рдХे рдХрд░ीрдм рдоेрд░ी рдкेंрд╢рди рд╣ै рдФрд░ рдлिрд░ рдоेрд░े рдкाрд╕ рдкी0рдПрдл0 рд╣ै...рдкौрдиे рддीрди рд▓ाрдЦ рдЙрд╕рдоें рдЬрдоा рд╣ै...рд╡рд╣ рднी рдоैं рдоुंрдмрдИ рдоें рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдХрд░рд╡ा рд▓ूँрдЧा...।"
 "рд╕्рдХीрдо рдпрд╣ рд╡ृंрджा рдХी рд╣ै?" рд╕ुрдзीрд░ рдХा рд╕्рд╡рд░ рдЙрдЦреЬ рд▓िрдпा, "рдпा рд░ाрдЬेрд╢ рдХी?"
 "рд╕्рдХीрдо рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдоेрд░ी рд╣ी рд╣ै," рдоैंрдиे рдХрд╣ा, "рд░ाрдЬेрд╢ рд╕े рддो рдоैंрдиे рдЕрднी рдХोрдИ рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рддрдХ рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै। рд╕рдм рдХुрдЫ рдкрд╣рд▓े рдЖрдк рд▓ोрдЧों рд╕े рддрдп рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рдеा। рд╕ोрдЪрддा рдеा, рдкрд╣рд▓े рддрдп рдХрд░ рд▓ूँ, рдлिрд░ рдЙрд╕े рдЪौंрдХाрдКँ...।"
 "рдпोрд░ рдлाрджрд░।" рддрднी рд╕ुрдзीрд░ рдиे рдлोрди рдкрд░ рд╕े рдЕрдкрдиे рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░ рд▓िрдпा।
 рд╡्рд╣ рдмाрд╣рд░ рд╕े рд▓ौрдЯ рдЖрдИ рдеी рдХ्рдпा?
 рдордЧрд░ ’рдпोрд░ рдлाрджрд░’?
 рдЯीрдкू рдХे ’рдордоी’реЫ рдлाрджрд░’ рдХे рдмाрдж рдЕрдм рд╕ुрдзीрд░ рдХा рдпрд╣ ’рдпोрд░ рдлाрджрд░’ рдоुрдЭे рдХाँрдЯे-рд╕ा рдЦрдЯрдХ рдЧрдпा।
 рд╡ृंрджा рд╕े рдЗрддрдиी рдмेрдЧाрдирдЧी рдмрд░рддрддे рдеे рдпे рд▓ोрдЧ?
 рдЗрддрдиी рдмेрд▓िрд╣ाреЫी?
 "рд╣ैрд▓ो, рдмाрдмूрдЬी," рд╡ृंрджा рдиे рдлोрди рдкрд░ рдХрд╣ा, "рдЕрднी-рдЕрднी рдЖрдкрдХो рд▓िрдЦी рдЕрдкрдиी рдЪिрдЯ्рдаी рд▓ेрдЯрд░-рдмाॅрдХ्рд╕ рдоें рдбाрд▓рдХрд░ рдЖ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдбाрдХ, рдмрд╕ рдЗрд╕ рд╕рдордп рдиिрдХрд▓ рд╣ी рд░рд╣ी рд╣ोрдЧी...।"
 рд╡ृंрджा!
 рдоेрд░ी рдмрд╣ाрджुрд░ рдмेрдЯी, рд╡ृंрджा!
 рдЕрдкрдиे рдордирд╕्рддाрдк рдХो рдоुрдЭ рдкрд░ рдк्рд░рдХрдЯ рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдоेрд░ी рдмрдЪ्рдЪी, рд╡ृंрджा!
 "рдЕрдЪ्рдЫा," рдоैंрдиे рдХрд╣ा, "рдордЧрд░ рдоेрд░ी рд╡рд╣ рдЪिрдЯ्рдаी рдПрдХ рдореЫाрдХ рдеा... рд╡рд╣ рдоैंрдиे рд╕िрд░्рдл рдореЫाрдХ рдоें рд▓िрдЦी рдеी...। рдЙрд╕ рдкрд░ рддुрдо рддрдиिрдХ рдз्рдпाрди рди рджेрдиा рдФрд░ рджेрдЦो, рд╕ुрдзीрд░ рд╕े рдХрд╣ рджेрдиा, рд░ाрдЬेрд╢ рд╕े рдоेрд░ी рдпोрдЬрдиा рдХी рдмाрдд рдХрднी рди рдХрд╣े...।"
 "рдЖрдк рдмрд╣ुрдд рдмрд╣ाрджुрд░ рд╣ैं, рдмाрдмूрдЬी!" рд╡ृंрджा рд░ोрдиे рд▓рдЧी।
 "рддुрдорд╕े рдХрдо," рдоेрд░ी рдЖँрдЦें рднीрдЧ рдЪрд▓ीं, "рдмрд╣ुрдд рдХрдо...।"
 "рдирд╣ीं рдмाрдмूрдЬी," рдЕрдкрдиे рдЖँрд╕ुрдУं рдХे рдмीрдЪ рд╡ृंрджा рдмोрд▓ी, "рдЖрдк рд╣ी рдмрд╣ाрджुрд░ рд╣ैं, рдоैं рдирд╣ीं...।"
 рдоैंрдиे рдлोрди рдХाрдЯ рджिрдпा।
 "рддीрди рд╕ौ рддिрд░рдкрди рд░ूрдкрдП।" рдкी0рд╕ी0рдУ0 рд╡ाрд▓े рдиे рдЕрдкрдиे рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕े рдоेрд░ी рдкрд░्рдЪी рдиिрдХाрд▓ी।

рд░ाрдд рдХो рдЦाрдиे рдХे рдмाрдж рд░ेрдгु рдЬрдм рдоेрд░ी рдоेреЫ рдкрд░ рдоेрд░े рд▓िрдП рджूрдз рдЯिрдХाрдиे рдЖрдИ рддो рд░ाрдЬेрд╢ рднी рдЙрд╕рдХे рд╕ंрдЧ рдоेрд░े рдХрдорд░े рдоें рдЪрд▓ा рдЖрдпा।
 "рд╕ोрдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं?" рдХुрд░्рд╕ी рдкрд░ рдмैрдардиे рдХे рдмрдЬाрдп рд░ाрдЬेрд╢ рдоेрд░े рдмिрд╕्рддрд░ рдкрд░ рдоेрд░ी рдмрдЧрд▓ рдоें рдмैрда рдЧрдпा, "рд╕ुрдзीрд░ рдиे рдЖрдЬ рд╢ाрдо рдоुрдЭे рдоेрд░े рдоोрдмाрдЗрд▓ рдкрд░ рдлोрди рдХिрдпा рдеा...।"
 "рдХ्рдпा рдХрд╣ा, рдЙрд╕рдиे?" рдЕрдкрдиी рдмेрдЖрд░ाрдоी рдЫिрдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиी рдоेреЫ рдкрд░ рд╕े рдоैंрдиे рджूрдз рдХा рдЕрдкрдиा рдордЧ рдЙрдаा рд▓िрдпा।
 "рдЖрдкрдиे рдЙрд╕े рдоुंрдмрдИ рдоें рдЕрдкрдиे рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрдорд░ा рдвूँреЭрдиे рдХो рдмोрд▓ा рд╣ै?"
 "рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЙрд╕рдиे?" рд╕ुрдзीрд░ рдкрд░ рдЖрдпा рдЕрдкрдиा рдЧुрд╕्рд╕ा рд░ाрдЬेрд╢ рдкрд░ рдоैंрдиे рдк्рд░рдХрдЯ рди рдХिрдпा।
 "рдоाрд▓ूрдо рд╣ै, рдмाрдмूрдЬी?" рд░ेрдгु рдиे рдХрд╣ा, "рдоुंрдмрдИ рдоें рдРрд╕ा рдХрдорд░ा рджрд╕ рд╣реЫाрд░ рд░ूрдкрдП рдорд╣ीрдиे рдкрд░ рднी рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХрддा...।"
 "рдоैं рдЬाрдирддा рд╣ूँ ।" рдоैंрдиे рдХрд╣ा।
 "рдпрд╣ рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХ्рдпा?" рд░ेрдгु рдХुрд░्рд╕ी рдкрд░ рдмैрда рдЧрдИ, "рд╡рд╣ी рд╡ृंрджा рдЬीрдЬी рдЬो рд╕ाрд▓ рдоें рд╕िрд░्рдл рджो рдмाрд░ рдЗрдзрд░ рдоेрд╣рдоाрди рдХी рддрд░рд╣ рдЖрддी рд╣ैं рдФрд░ рд╣ाрде рдкрд░ рд╣ाрде рдЯिрдХाрдХрд░ рдЖрдкрдХी рддрд░рдл рдардХुрд░рд╕ुрд╣ाрддी рдХी рдХрдоाрдиी рдЙрдаाрд▓рддी рд╣ैं, рдЙрдзрд░ рдоुंрдмрдИ рдоें рд╡рд╣ी рд╡ृंрджा рдЬीрдЬी рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рдоुрдЭрд╕े рдЖрдзी рдХ्рдпा, рдПрдХ рдЪौрдеाрдИ рдлुрд░्рд╕рдд рднी рди рдиिрдХाрд▓ рдкाрдПँрдЧी...।"
 "рдпрд╣ рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдЦрдпाрд▓ рд╣ै, рдоेрд░ा рдирд╣ीं...।" рд╡ृंрджा рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдоैं рдПрдХ рднी рд╢рдм्рдж рд╕ुрдирдиे рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рди рдеा।
 "рд▓ेрдХिрди рдмाрдмूрдЬी," рд░ाрдЬेрд╢ рдиे рдоेрд░े рдШुрдЯрдиों рдкрд░ рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рдЯिрдХा рджिрдП। рдЬрдм рднी рд╡рд╣ рдоेрд░े рд╕ाрде рд╕ुрд▓рд╣ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдРрд╕ा рд╣ी рдХрд░рддा рд╣ै, "рдЖрдкрдХे рд╡рд╣ाँ рдЬाрдиे рдХा рдХोрдИ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдарддा рд╣ै рдХ्рдпा? рдпрд╣ाँ рдХोрдИ рддрдХрд▓ीрдл рд╣ै рдХ्рдпा? рдЖрдкрдХा рдХोрдИ рдХрд╣ा рдХрднी рдмेрдХрд╣ा рд╣ुрдЖ рдХ्рдпा? рдЖрдкрдХी рдХोрдИ реЫрд░ूрд░рдд рдХрднी рдмेрдоाрдиी рдоाрдиी рдЧрдИ рдХ्рдпा?"
 "рдирд╣ीं," рдЙрд╕рдХे рд╣рд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдХा рдЬрд╡ाрдм ’рд╣ाँ’ рдеा, рд▓ेрдХिрди рдоैं рдЙрд╕рдХी рдмाрдд рджрд░ рддुрд░्рд░ा рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рдеा, "рдХрднी рдирд╣ीं...।"
 рд░ाрдЬेрд╢ рдиे рдоेрд░े рдШुрдЯрдиे рдЕрдкрдиी рдмाँрд╣ों рдоें рдШेрд░ рд▓िрдП।
 "рдоैं рди рдХрд╣рддी рдеी?" рд░ेрдгु рд╣ँрд╕ी, "рдмाрдмूрдЬी рд╕िрд░्рдл рд╣рдоें рдкрд░рдЦ рд░рд╣े рд╣ैं। рдХрд╣ीं рдЖрдПँрдЧे-рдЬाрдПँрдЧे рдирд╣ीं...।"
 "рдФрд░ рдирд╣ी рддो рдХ्рдпा?" рдоेрд░े рдШुрдЯрдиों рдкрд░ рд░ाрдЬेрд╢ рдХा рджрдмाрд╡ рдмреЭ рдЧрдпा।
 рдоैं рдЕрдкрдиा рджूрдз рдкीрддा рд░рд╣ा рдЪुрдкрдЪाрдк।
 "рд▓ाрдЗрдП, рдоुрдЭे рджीрдЬिрдП," рдЦाрд▓ी рдордЧ рдХो рдоेреЫ рдкрд░ рдЯिрдХाрдиे рдЬा рд░рд╣े рдоेрд░े рд╣ाрдеों рд╕े рд░ेрдгु рдиे рдЕрдкрдиी рдХुрд░्рд╕ी рд╕े рдЙрдардХрд░ рдордЧ рдеाрдо рд▓िрдпा।
 "рдоैं рдЕрдм рд╕ोрдКँрдЧा ।" рдоैंрдиे рдХрд░рд╡рдЯ рд▓ी।
 рдоेрд░े рдШुрдЯрдиों рд╕े рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рд╣рдЯा рд▓ेрдиे рдкрд░ рд░ाрдЬेрд╢ рдордЬрдмूрд░ рд╣ो рдЧрдпा।
 "рдмрдд्рддी рдмुрдЭा рджूँ рдХ्рдпा?" рдоेрд░े рдмिрд╕्рддрд░ рд╕े рдЕрдм рд╡рд╣ рдЙрда рдЦреЬा рд╣ुрдЖ।
 "рд╣ाँ" рдоैंрдиे рдЙрд╕рдХी рдЖрдд्рдоीрдпрддा рд╕्рд╡ीрдХाрд░ी ।
 рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рдоेрд░े рддрдХिрдП рдиे рдоेрд░े рд╕िрд░ рдХो рдЕंрдЧीрдХाрд░ рдХिрдпा...
 рдФрд░ рдмрдд्рддी рдмुрдЭ рдЬाрдиे рдкрд░ рдоेрд░े рдЖँрд╕ुрдУं рдХो рднी...।


рдХрд╣ाрдиी: рдоंрдд्рд░рдгा

рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा

- рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा


рддूрдлाрди рдХी рдЖँрдЦ? рдХрдирдХрд▓рддा рдХो рдЖрдЬ рдЕрдЦрдмाрд░ рдоें рджेрдЦा рддो рднूрдЧोрд▓ рдоें рджी рдЧрдИ рддूрдлाрди рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдФрд░ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдпाрдж рд╣ो рдЖрдИ:
’рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рддूрдлाрди рдХा рдПрдХ рдХेंрдж्рд░ рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рдЖँрдЦ рдХी рд╢рдХ्рд▓ рд▓िрдП рд░рд╣рддा рд╣ै। рдк्рд░рдЪंрдб рд╣рд╡ाрдУं рдХे рдЕंрдзреЬ рдФрд░ рдоूрд╕рд▓ाрдзाрд░ рдмाрджрд▓ों рдХे рдЭрдХ्рдХреЬ рджो рд╕ौ рдоीрд▓ рдк्рд░рддि рдШंрдЯे рдХी рддेрдЬ, рд╕рд░्рдкिрд▓ рдЧрддि рд╕े рдЙрд╕ рдЖँрдЦ рдХे рдЧिрд░्рдж рдкрд░िрдХ्рд░рдоा рддो рдХрд░рддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрддे। рдЖँрдЦ рд╢ांрдд рд░рд╣рддी рд╣ै, рд╕ूрдЦी рд░рд╣рддी рд╣ै...’

рдЗрд╕ी рджिрд╕ंрдмрд░ рдХे рдкिрдЫрд▓े рд╕рдк्рддाрд╣ рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдЙрд╕े рдоेрд░े рдХ्рд▓िрдиिрдХ рдкрд░ рд▓ाрдпा рдеा, ’рд╣рд░ рдлाрджрд░्рд╕ рдбेрде рд╣ैрдЬ рдбिрдоेрди्рдЯिрдб рд╣рд░ (рдЗрд╕рдХे рдкिрддा рдХी рдоृрдд्рдпु рдиे рдЗрд╕े рд╡िрдХ्рд╖िрдк्рдд рдХрд░ рд░рдЦा рд╣ै)।’
рдкैрд░рдШिрд╕्рд╕ू рдЪाрд▓ рд╕े рдХрдирдХрд▓рддा рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдлिрд░ рдПрдХ рдмँрдзी рдЧрдард░ी-рд╕ी рдоेрд░े рд╕ाрдордиे рдХी рдПрдХ рдХुрд░्рд╕ी рдкрд░ рд╕िрдордЯ рд▓ी рдеी। рдХीрдорддी рдбिрдЬाрдЗрдирд░ рд╕рд▓рд╡ाрд░-рд╕ूрдЯ рдХे рд╕ाрде рдорд╣ीрди рдХреЭाрдИ рд╡ाрд▓ा рдПрдХ рдмाрджाрдоी рдкрд╢рдоीрдиा рд╢ॉрд▓ рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рдЧिрд░्рдж рд▓рдкेрдЯ рд░рдЦा рдеा, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХे рдкрд╣рдиाрд╡े рд╕े рдЬ्рдпाрджा рддाрдЬा рдХрдЯे рдЙрд╕рдХे рдмाрд▓ों рдиे рдоेрд░ा рдз्рдпाрди рдЕрдкрдиी рдУрд░ рдЦींрдЪा рдеा। рдЙрд╕рдХा рд▓ंрдмूрддрд░ा рдЪेрд╣рд░ा рд╡िрд╢ुрдж्рдз рднाрд░рддीрдп рдеा  рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдХाрдиों рдкрд░ рдЦрдд्рдо рд╣ो рд░рд╣ी рдЙрд╕рдХे рдмाрд▓ों рдХी рд╡рд╣ рдХाрдЯ рд╡िрд╢ुрдж्рдз рд╡िрджेрд╢ी।
’рд╢ी рдЗрдЬ рдЗрди рдЕ рдбिрдк्рд▓ोрд░ेрдмрд▓ рд╕्рдЯेрдЯ (рдпрд╣ рд╢ोрдЪрдиीрдп рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ै),’ рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдиे рдПрдХ рд░ेрд╢рдоी рд░ूрдоाрд▓ рдХे рд╕ाрде рдЪाрд░рдЦाрдиा рдХीрдорддी рдЯ्рд╡ीрдб рдХोрдЯ рдХे рдЪाрд░ рдЦाрдиे рд╕рдорд░ूрдк рд░ँрдЧ рд▓िрдП рдеे: рдЧрд╣рд░ा рд▓ाрд▓, рд╣рд▓рдХा рд╣рд░ा рдФрд░ рддीрдЦा рдХाрд▓ा। рдЙрд╕рдХा рдЪेрд╣рд░ा рдПрдХ рдлुрд░рддीрд▓ाрдкрди рд▓िрдП рдеा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╣ोंрда рдПрдХ рд▓ीрд▓ा рднाрд╡। рдЖँрдЦें рдЙрд╕рдХी рдЫोрдЯी рдЬрд░ूрд░ рдеीं рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдоें рдЪрдордХ рднी рдеी рдФрд░ рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рднी।
“рд╕рд╡िрддा,” рдоैंрдиे рдЕрдкрдиी рд╕ेрдХ्рд░ेрдЯрд░ी рдХो рдкुрдХाрд░ा, “рдЗрдирдХा рдлॉрд░्рдо рддैрдпाрд░ рд╣ै?”
рдоेрд░े рд╕ाрде рдЕрдкॉрдЗंрдЯрдоेंрдЯ рд▓ेрддे рд╕рдордп рдоेрд░े рдХ्рд▓ाрдЗंрдЯ рдХो рдПрдХ рдлॉрд░्рдо рдЦрд░ीрджрдиा рдкреЬрддा рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рдкाँрдЪ рд╕ेрд╢рди рдХी рдПрдХ рди्рдпाрд╕ी рд░рдХрдо рдЬрдоा рдХрд░। рдлॉрд░्рдо рдоें рдкेрд╢ेंрдЯ рдХी рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдкрд░ рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬिрдирдХे рдЙрдд्рддрд░ рдХ्рд▓ाрдЗंрдЯ рдХो рднрд░рдиे рд╣ोрддे рд╣ैं।
“рдЬी, рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕ाрд╣рдм!” рд╕рд╡िрддा рдиे рдХрдирдХрд▓рддा рдХा рдлॉрд░्рдо рдоुрдЭे рдердоा рджिрдпा, “рдЗрди्рд╣ें рдЕंрджрд░ рд▓े рдЬाрдКँ?”
рдЕंрджрд░ рд╡ाрд▓े рдХрдорд░े рдоें рд╡рд╣ ’рдХाрдЙрдЪ’ рд╣ै рдЬिрд╕ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рд╕्рдеाрди рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░ рд▓ेрдиे рдкрд░ рдоेрд░े рдордиोрд░ोрдЧी рдмेрдЭिрдЭрдХ рдФрд░ рдЕрдмोрдз рдЕрдкрдиे рд░рд╣рд╕्рдп рдоुрдЭ рдкрд░ рдЦोрд▓рддे рд╣ैं рдФрд░ рдоैं рдЙрдирдХा рдЙрди्рдоाрдж рддोрд▓рддी рд╣ूँ рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдоंрдд्рд░рдгा рд╕ाрдзрддी рд╣ूँ।
“рд╣ाँ, рдоैं рд╡рд╣ाँ рдкрд╣ुँрдЪрддी рд╣ूँ।”
“рдЖрдЗ рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдпू рд╡िрд▓ рд╕्рдЯ्рд░ेрдЯрди рд╣рд░ рдЖрдЙрдЯ (рдоुрдЭे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै, рдЖрдк рдЙрд╕рдХी рдЙрд▓рдЭрди рд╕ुрд▓рдЭा рд▓ेंрдЧी।” рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдиे рдоुрдЭрд╕े рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рд▓ेрдиा рдЪाрд╣ा, “рдж рд╣ोрд▓ рдЯाрдЙрди рд╕ेрдЬ рдпू рдЖрд░ рдж рдмेрд╕्рдЯ рдеेрд░ेрдкिрд╕्рдЯ (рд╢рд╣рд░-рднрд░ рдХे рд▓ोрдЧ рдЖрдкрдХो рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рдордиोрдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдоाрдирддे рд╣ैं)।”
“рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рдирд╣ीं,” рдоैं рдоुрд╕्рдХрд░ाрдИ, “рдЕрдиुрднрд╡ी। рдХेрд╡рд▓ рдЕрдиुрднрд╡ी।”
рд╕्рдеाрдиीрдп рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬ рдХे рдордиोрд░ोрдЧ рд╡िрднाрдЧ рд╕े рдоैं рдкैंрддीрд╕ рд╕ाрд▓ рддрдХ рд╕ंрдмрдж्рдз рд░рд╣ी рд╣ूँ рдФрд░ рдкिрдЫрд▓े рд╣ी рд╡рд░्рд╖ рд╡рд╣ाँ рд╕े рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рдХे рдкрдж рд╕े рд░िрдЯाрдпрд░ рд╣ुрдИ рд╣ूँ।
“рдЖрдкрдиे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХो рдЗрд╕ी рд╡рд░्рд╖ рдЦोрдпा?” рдоैंрдиे рдЕрдкрдиा рд╕ेрд╢рди рд╢ुрд░ू рдХिрдпा।
рдлॉрд░्рдо рдоें рдХрдирдХрд▓рддा рдХे рдкिрддा рдХी рдоृрдд्рдпु рдХी рддिрдеि рджрд░्рдЬ рдеी-11 рдЕрдк्рд░ैрд▓, 2002।
“рд╣ाँ, рдоुँрд╣ рдоें рдЕрдкрдиा рддंрдмाрдХू рдбाрд▓े рд╣ी рдеे рдХि рдЕрдЪाрдирдХ рдоाрдиो рд╣рд╡ा рдХी рдирд▓ी рдоें рдХुрдЫ рдЪрд▓ा рдЧрдпा рдФрд░ рд╡े рдЦाँрд╕рддे-рдЦाँрд╕рддे рдПрдХाрдПрдХ рдЪुрдк рд╣ो рд▓िрдП।”
“рддीрди рднाрдИ рд╣ैं?”
“рд╕ाрде рдоें рддीрди рднाрднिрдпाँ рднी рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ीं рдХे рдХрд╣рдиे рдкрд░ рднाрдИ рд╕рднी рдЕрдм рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं। рдЗрддрдиी рдмреЬी рдмेрдХрд░ी рдеी। рдЙрд╕рдХे рддीрди рдЯुрдХреЬे рдХрд░ рджिрдП। рдЗрддрдиा рдмреЬा рдордХाрди рдеा, рдЙрд╕рдХे рддीрди рд╣िрд╕्рд╕े рдХрд░ рджिрдП।”
“рдЖрдкрдХो рдХुрдЫ рдирд╣ीं рджिрдпा?”
“рдирд╣ीं । рдирд╣ीं рджिрдпा।”
“рдмрд╣рди рдЖрдкрдХी рдХोрдИ рд╣ै рдирд╣ीं। рдоाँ рднी рдмीрд╕ рд╕ाрд▓ рд╕े рдирд╣ीं। рдПрддрд░ाрдЬ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдлिрд░ рдЖрдкрдХे рдкрддि рд╣ी рдмрдЪे?”
“рд╣ाँ। рд╡рд╣ी рдПрдХ рд╣ैं ।”
“рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдХрд╣ा? рдЖрдкрд╕े? рдЖрдкрдХे рднाрдЗрдпों рд╕े?”
“рдирд╣ीं। рдЙрд╕рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рдоें рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдЪрд▓ी рдЖрдИ।
“рдЖрдкрдХी рд╢ाрджी рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рд╣ुрдИ 13 рджिрд╕ंрдмрд░, 2001 рдХे рджिрди?” рдоैं рдЖрдЧे рдмреЭ рд▓ी।
“рд╣ाँ।” рдЙрд╕рдиे рд╕िрд░ рд╣िрд▓ाрдпा।
“рдЙрдо्рд░ рдоें рдЖрдкрдХे рдкрддि рдЖрдкрд╕े рдиौ рд╕ाрд▓ рдмреЬे рд╣ैं? рд╡े рдмрдпाрд▓ीрд╕ рдХे рд╣ैं рдФрд░ рдЖрдк рддैंрддीрд╕ рдХी?”
“рдЙрд╕рдХी рдкрд╣рд▓ी рдкрдд्рдиी рднी рдоुрдЭрд╕े рдмреЬी рд░рд╣ीं। рд╕ाрдд рд╕ाрд▓ рдмреЬी।”
“рдЖрдк рдЙрди्рд╣ें рдЬाрдирддी рдеीं?” рдлॉрд░्рдо рдоें рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдкрдд्рдиी рдХे рдмाрд░े рдоें рдПрдХ рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рджрд░्рдЬ рди рдеी।
“рд╣ाँ। рд╡े рдЙрд╕ी рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдкреЭाрддी рдеीं рдЬрд╣ाँ рдоैं рдЕрднी рднी рдкреЭाрддी рд╣ूँ...”
“рд╡े рдХैрд╕े рдорд░ीं?”
“рдХैंрд╕рд░ рд╕े। рдм्рд▓рдб рдХैंрд╕рд░ рд╕े।”
“рдЖрдкрдХी рд╕ौрддेрд▓ी рдмेрдЯी рдмाрд░рд╣ рд╕ाрд▓ рдХी рд╣ै? рдЖрдкрдХी рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рдХैрд╕ी рдкрдЯрддी рд╣ै?”
“рд╡рд╣ рдоुрдЭे рдмाрдд-рдмाрдд рдкрд░ рдбंрдХ рдоाрд░рддी рд╣ै। рдоुрдЭे рджेрдЦ-рджेрдЦрдХрд░ рдЕрдкрдиी рдиाрдХ рд╕िрдХोреЬрддी рд╣ै, рд╣ोंрда рд╕ुреЬрд╕ुреЬाрддी рд╣ै, рдЧाрд▓ рдЪрдмाрддी рд╣ै, рдЬрдмреЬे рдЦोрд▓рддी рд╣ै, рдЖँрдЦ рдордЯрдХाрддी рд╣ै, рджाँрдд рднींрдЪрддी рд╣ै, рдЕрдкрдиी рдХॉрдкिрдпों рдоें рдоेрд░े рдХाрд░्рдЯूрди рдмрдиाрддी рд╣ै....”
рдк्рд░рдоाрдг рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрдиे рдмрдЯुрдП рд╕े рдХुрдЫ рд░ेрдЦांрдХрди рдиिрдХाрд▓рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдоेрд░े рд╕ाрдордиे рдмिрдЫा рджिрдП, “рдХाрд░्рдЯूрди рдкрд░ рд▓ोрдореЬी рд▓िрдЦा рд╣ै рдФрд░ рдЧाрд▓ рдоेрд░े рд╣ैं। рдЪौंрд╕िंрдШрдиी рд▓िрдЦा рд╣ै рдФрд░ рдЖँрдЦ рдоेрд░ी рд╣ै। рдмिрд▓्рд▓ी рд▓िрдЦा рд╣ै рдФрд░ рд╣ोंрда рдоेрд░े рд╣ैं...”
рдХрдЪ्рдЪी-рдЕрдирдЧреЭ, рдоोрдЯी-рдЭोрдЯी, рдЙрд▓рдЯी-рд╕ीрдзी рдЙрди рд▓рдХीрд░ों рдоें рдмेрд╢рдХ рди рдврдм рд░рд╣ा, рди рдлрдм, рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдоें рдПрдХ рдЕрдЬीрдм рдЙрдЫाрд▓ рдеा, рдПрдХ рдЬрдмрд░рджрд╕्рдд рд╡ेрдЧ। рд╕ाрде рдоें рд░рд╣ी рдПрдХ рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рд╕рдоाрдирддा। рдХрдирдХрд▓рддा рдХी рдЖँрдЦ рдХे рд╕ाрде, рдЧाрд▓ рдХे рд╕ाрде, рд╣ोंрда рдХे рд╕ाрде।
рд╕ेрд╢рди рдХे рдмाрдХी рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡рд░्рдгрди рдоें рди рдЬाрдХрд░ рдоैं рдЗрддрдиा рдЬрд░ूрд░ рдмрддाрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ूँ рдХि рдХрдирдХрд▓рддा рдиे рдмाрдХी рд╕ाрд░ा рд╕рдордп рдЕрдкрдиी рд╕ौрддेрд▓ी рдмेрдЯी рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкीреЬрди рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рджेрдиे рд╣ी рдоें рд╡्рдпрддीрдд рдХिрдпा।
“рдоैрдбрдо рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ैं рдХ्рдпा, рдбॉ0 рд╕ाрд╣рдм?” рд╕рд╡िрддा рдХो рдоेрд░ा рд╕्рдеाрдпी рдЖрджेрд╢ рд╣ै рдХि рдоेрд░े рд╕ेрд╢рди рдХे рдкрдЪाрд╕ рдоिрдирдЯ рдХे рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ी рд╡рд╣ рд╡рд╣ рдЕंрджрд░ рдоेрд░े рдкाрд╕ рдЪрд▓ी рдЖрдпा рдХрд░े।
“рд╣ाँ,” рдоैंрдиे рдХрд╣ा, “рдЗрдирдХे рдкрддि рдЗрди्рд╣ें рд▓ेрдиे рдЖ рдЧрдП рдХ्рдпा?”
“рдЬी। рдЗрдирдХी рдмेрдЯी рднी рд╕ाрде рдоें рдЖрдИ рд╣ैं....”
рдХрдирдХрд▓рддा рд╕े рдкрд╣рд▓े рдоैं рдмाрдк-рдмेрдЯी рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪी। рджोрдиों рдЙрд╕ рджीрд╡ाрд░ рдХे рдкाрд╕ рдЦреЬे рдеे рдЬрд╣ाँ рдоैंрдиे рджो рдкुрдирд░्рдоुрдж्рд░рдг рд▓рдЧा рд░рдЦे рд╣ैं: рдПंрдб्рд░рдпू рд╡ाрдпрде рдХी рдкेंрдЯिंрдЧ ’рдХिрд╕्рдЯीрдиा’рдЬ рд╡рд░्рд▓्рдб’ рдХा рдФрд░ рдЬॉрд░्рдЬ рд╢ुрдХрд╢ैंрдХ рдХे рдХाрд░्рдЯूрди ’рдЕ рдеंрдбрд░िंрдЧ рд╣ैंрдЧ-рдУрд╡рд░’ рдХा।
“рд╢ुрдХрд╢ैंрдХ? рд╡ाрдпрде?” рдоैं рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдкрд░ рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдоेрд░ी рдУрд░ рдоुреЬ рд▓िрдпा।
“рдЖрдк рджोрдиों рдХो рдЬाрдирддे рд╣ैं?” рдоैं рд╣ैрд░ाрди рд╣ुрдИ। 20рд╡ीं рд╕рджी рдХे рд╡ाрдпрде рдХी рддुрд▓рдиा рдоें 19рд╡ीं рд╕рджी рдХे рд╢ुрдХрд╢ैंрдХ рдХो рдХрдо рд▓ोрдЧ рдЬाрдирддे рд╣ैं।
“рдиॉрдЯ рдЬрд╕्рдЯ рдоी। рдоाрдЗ рдбॉрдЯрд░ рдЯू (рдоैं рд╣ी рдирд╣ीं, рдоेрд░ी рдмेрдЯी рднी),” рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдиे рдЕрдкрдиी рдЧрд░्рджрди рд▓рд╣рд░ाрдИ।
“рдУрд▓िрд╡рд░ рдЯ्рд╡िрд╕्рдЯ рдХे рдЪिрдд्рд░ рд╢ुрдХрд╢ैंрдХ рд╣ी рдиे рддो рдмрдиाрдП рд╣ैं।” рд▓реЬрдХी рдХे рдоुँрд╣ рдоें рдЪुрдЗंрдЧрдЧрдо рдеी। рдиीрд▓ी рдЬींрд╕ рдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдиे рдЪрдЯрдЦ рдкीрд▓े рд░ंрдЧ рдХा рдкोрд▓ो рдиेрдХ рдкुрд▓ोрд╡рд░ рдкрд╣рди рд░рдЦा рдеा। рдЙрд╕рдХे рдмाрд▓ों рдХी рдХाрдЯ рд╣ूрдмрд╣ू рдХрдирдХрд▓рддा рдЬैрд╕ी рдеी, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े-рдоोрд╣рд░े рдХे рд╕ाрде рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдоेрд▓ рдЦा рд░рд╣ी рдеी। рдЙрд╕рдХा рдоुँрд╣ рдЧोрд▓ाрдИ рд▓िрдП рдеा, рд╣ाрд▓ाँрдХि рдЙрд╕рдХा рдоाрдеा рдЦूрдм рдЪौреЬा рдеा рдФрд░ рдиाрдХ рдЕрдЪ्рдЫी рдиुрдХीрд▓ी। рд╣ोंрда рдЙрд╕рдХे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХी рддрд░рд╣ рдкрддрд▓े рд░рд╣े рдФрд░ рдирдеुрдиे рднी рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рдРंрдаे рд╣ुрдП।
“рдУрд▓िрд╡рд░ рдЯ्рд╡िрд╕्рдЯ рддुрдордиे рдкреЭ рд░рдЦा рд╣ै?” рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣ा। рдЙрд╕рд╕े рдмाрдд рдХрд░рдиे рдХी рдоेрд░े рдЕंрджрд░ рддीрд╡्рд░ рдЙрдд्рдХंрдаा рд░рд╣ी। рдмрдирдХрд▓рддा рдЬैрд╕े рдмॉрд░्рдбрд░рд▓ाрдЗрди рдкрд░्рд╕рдиेрд▓िрдЯी рдХेрд╕ेрдЬ рдоें рдлैрдоिрд▓ी рдеेрд░ेрдкी рд╕े рдЕрдЪ्рдЫे рдирддीрдЬे рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ рдЪुрдХे рдеे।
“рд╣ाँ,” рд▓реЬрдХी рдиे рдЕрдкрдиी рдЪुрдЗंрдЧрдЧрдо рдЪुрднрд▓ाрдИ рдФрд░ рд╢ुрдХрд╢ैंрдХ рдкрд░ рд▓ौрдЯ рдЖрдИ, “рд╢ुрдХрд╢ैंрдХ рдХा рдпрд╣ рдХाрд░्рдЯूрди рдоैंрдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рджेрдЦा। рдЗрд╕рдоें рдбीрдоंрдЬ (рдкिрд╢ाрдЪ) рдЙрд╕рдиे рдЫोрдЯे рдЖрдХाрд░ рдХे рд░рдЦे рд╣ैं рдФрд░ рдмाрдХी рдлрд░्рдиीрдЪрд░ рдФрд░ рдЖрджрдоी рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрдХाрд░ рдХे...”
рд╡рд╣ рдХाрд░्рдЯूрди рд╕рдЪрдоुрдЪ рдиिрд░ाрд▓ा рд╣ै। рд╕ोрдлा рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ рдПрдХрджрдо рд╕рд╣ी рдЕрдиुрдкाрдд рдоें рдмрдиाрдП рдЧрдП рд╣ैं рдФрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рдЕрдкрдиे рд╣рдеौреЬों рдФрд░ рдЪिрдордЯों рдХी рдЧाрдЬ рдЧिрд░ाрдиे рдХो рдЖрддुрд░ рд╡े рдЖрда-рдиौ рдкिрд╢ाрдЪ рд╣ाрд╕्рдпाрд╕्рдкрдж рд╕ीрдоा рддрдХ рдмौрдиेрдиुрдоा।
“рдХ्рд░िрд╕्рдЯीрдиा’рдЬ рд╡рд░्рд▓्рдб,” рдоैंрдиे рдлिрд░ рдЙрдд्рд╕ुрдХрддा рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХिрдпा, “рдпрд╣ рднी рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рджेрдЦा?”
“рдирд╣ीं, рдирд╣ीं, рдирд╣ीं,” рдЕрддि рд╡िрд╢्рд╡рд╕्рдд, рдЕрдХाрд▓ рдк्рд░ौреЭ рдЙрд╕ рд▓реЬрдХी рдиे рдЕрдкрдиे рдХो рдКँрдЪी рдкीрдаिрдХा рдкрд░ рдЬा рдмिрдард▓ाрдпा, “рдЗрд╕े рдоैंрдиे рджेрдЦ рд░рдЦा рдеा। рд╡ाрдпрде рдХे рдкрд░िрдЪрдп рдХे рд╕ाрде। рдПрдирд╕ाрдЗрдХ्рд▓ोрдкीрдбिрдпा рдм्рд░िрдЯैрдиिрдХा рдХी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░। рд╣ाँ, рдпे рд░ंрдЧ рдЙрд╕рдоें рджेрдЦ рди рдкाрдИ рдеी। рдЗрдзрд░ рд╡ाрд▓ी рдШाрд╕ рдЙрд╕рдоें рднूрд░ी рди рдеी рдФрд░ рдЙрдзрд░ рд╡ाрд▓ी рдШाрд╕ рд╣рд░ी рди рдеी....”
рдХ्рд░िрд╕्рдЯीрдиा'рдЬ рд╡рд░्рд▓्рдб  рдХे рдмाрд░े рдоें рдоैं рдпрд╣ाँ рдпрд╣ рдмрддा рджूँ рдХि рдЙрд╕ рдкेंрдЯिंрдЧ рдоें рдиिрд░्рдЬрди, рднूрд░ी рдШाрд╕ рдкрд░ рдЕрдкрдиे рдШुрдЯрдиे рдФрд░ рд╣рдеेрд▓िрдпाँ рдЯिрдХाрдП рдПрдХाрдХी рдФрд░ рдЙрджाрд╕ рдПрдХ рдпुрд╡рддी рдЗрдзрд░ рдкीрда рдХिрдП рдоृрдЧрддृрд╖्рдгु рдЙрд╕ рджुрдиिрдпा рдХी рдУрд░ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдХी рддाрдХ рдоें рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдХुрдЫ рдордХाрди рд╕ाрдордиे рдмिрдЫे рд╣ैं, рд╣рд░ी рдФрд░ рдЪрдордХीрд▓ी рдШाрд╕ рдкрд░।
“рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рдоें рдмेрдЯी рдХी рд░ुрдЪि рдЖрдкрдиे рдмреЭाрдИ?” рдоैंрдиे рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдХी рдУрд░ рджेрдЦा।
“рдпрдк्рдк।” рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЧрд░्рд╡ рдЫрд▓рдХ рдЖрдпा।
“рдЖрдк рдЕंрджрд░ рд╡ाрд▓े рдХрдорд░े рдоें рдЖрдЗрдП! рдЕрдХेрд▓े!”
рдЕंрджрд░ рдкрд╣ुँрдЪрдХрд░ рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдХрд╣ीं рдмैрдаा рдирд╣ीं। рдоंрдж рд░ोрд╢рдиी рдЫोреЬ рд░рд╣े рдЯेрдмрд▓-рд▓ैंрдк рдХे рдкाрд╕ рдЬा рдЦреЬा рд╣ुрдЖ। рддेрдЬ рд░ोрд╢рдиी рд╡ाрд▓े рдмрд▓्рдм рдЦोрд▓рдХрд░ рдоैं рдЙрд╕рдХे рдиिрдХрдЯ рдЪрд▓ी рдЖрдИ।
“рдХрдирдХрд▓рддा рдХे рдЕрдиुрдоाрди рд╢ाрдпрдж рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдирд╣ीं, рддрдЯрд╕्рде рдирд╣ीं। рд╢ाрдпрдж рдЕрдиुрдХूрд▓рддा рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЬाрдиा рдЙрд╕рдХी рдЖрджрдд рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो...”
“рдпू рдоीрди, рдЕ рдоैрд▓ рдЕрдбैрдк्рдЯिрд╡ рд╣ैрдмिрдЯ?”
рдордиोрд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдкрд░ рдЕрдЪ्рдЫी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдПрдХрдд्рд░िрдд рдХрд░рддा рд░рд╣ा рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ! рдЕрдкрдиे рд▓ेрдЯрд░рд╣ेрдб рд╡ाрд▓े рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рдоैंрдиे рдоैрд▓ेрд░िрд▓ рдХी рдбोрд╕ेрдЬ рд▓िрдЦ рджी।
“рдоैрд▓ेрд░िрд▓?” рдЙрд╕рдиे рдкूрдЫा, “рдЕ рди्рдпूрд░ोрд▓ेрдк्рдЯिрдХ?”
“рди्рдпूрд░ोрд▓ेрдк्рдЯिрдХ। рдпрд╣ рдоेрд░ी рдкрд╣рд▓ी рдкрд╕ंрдж рд╣ै। рдЕрдоोрдиो рдПрдоाрдЗрди рдСрдХ्рд╕ीрдбेрдЬ рдЗрдирд╣िрдмिрдЯрд░ рдоेрд░े рд╕ाрде рджूрд╕рд░े рдиंрдмрд░ рдкрд░ рдЖрддी рд╣ै। рди्рдпूрд░ोрд▓ेрдк्рдЯिрдХ рдХे рдирддीрдЬे рдЕрдЪ्рдЫे рд░рд╣े рд╣ैं। рдПрдХ-рджो рдХेрд╕ेрдЬ рдоें рдЬрд░ूрд░ рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпों рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдоें рдЕрдирднिрдк्рд░ेрдд рдЧрддि рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рд╕ुрдирдиी рдкреЬी, рд▓ेрдХिрди рдЬ्рдпाрджा рдмाрд░ рдЗрд╕рдХे рд╕ेрд╡рди рдиे рд░ोрдЧी рдХो рджो рд╕рдк्рддाрд╣ рдХे рдЕंрджрд░ рд╣ी рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдкрд░ рд▓ौрдЯा рджिрдпा....”
“рдлैрдоिрд▓ी рдеेрд░ेрдкी?” рд╡рд╣ рд╣ँрд╕рдиे рд▓рдЧा।
“рд╣рд░्рдЬ рдХ्рдпा рд╣ै?” рдоैं рдоुрд╕्рдХрд░ाрдИ, “рдпрдХीрди рдоाрдиिрдП, рдЖрдкрдХी рдмेрдЯी рдХो рдЖрдкрдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рддрдиिрдХ рди рднреЬрдХाрдКँрдЧी। рдоैं рд╡рдЪрди рджेрддी рд╣ूँ....”
“рдбрди ।” рд╡рд╣ рдоाрди рдЧрдпा।

рддीрд╕рд░े рджिрди рдЬैрд╕े рд╣ी рд▓реЬрдХी рдоेрд░े рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪी, рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдЧुрдбрдЗрдирдл рдб्рд░ा-рдЕ-рдкрд░्рд╕рди рдЯेрд╕्рдЯ рджे рджिрдпा।
“рдХिрд╕рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдмрдиाрдиा рдЪाрд╣ोрдЧी?” рдоैंрдиे рдкूрдЫा।
“рдЖрдкрдХी рдмрдиा рджूँ?” рдЙрд╕рдХे рд╣ोंрдаों рдкрд░ рдкिрддा рд╡ाрд▓ा рд▓ीрд▓ा рднाрд╡ рдЖ рдмैрдаा।
“рдмрдиा рджो।” рдоैंрдиे рдХрд╣ा।
рдоेрд░ी рдоेрдЬ рдкрд░ рд░рдЦी рдкेंрд╕िрд▓ рд▓реЬрдХी рдиे рдЙрдаाрдИ, рдХाрдЧрдЬ рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рд╕рд░рдХाрдпा рдФрд░ рд╢ुрд░ू рд╣ो рд▓ी।
рдмाрд░рд╣ рд╕ाрд▓ рддрдХ рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдордиोрдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдЕрдХрд╕рд░ рдпрд╣ рдЯेрд╕्рдЯ рджे рджिрдпा рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЙрдирдХी рд╕рдордЭ рдоाрдкрдиे рд╣ेрддु। рдоाрдк рдХे рджो рдЖрдзाрд░ рд░рдЦे рдЬाрддे рд╣ैं। рдкрд╣рд▓ा, рдЬिрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдмрдЪ्рдЪे рдиे рдЪिрдд्рд░ рдмрдиाрдпा рд╣ै, рдЙрд╕рдоें рдЧुрдгाрдд्рдордХрддा рдХा рдЕंрд╢ рдХिрддрдиा рд░рд╣ा рдФрд░ рджूрд╕рд░ा, рдЪिрдд्рд░ рдоें рдмрдиाрдП рдЧрдП рдм्рдпोрд░े рдХिрддрдиे рдмрд░ाрдмрд░ рд░рд╣े।
рддрд╕्рд╡ीрд░ рдЬрдм рдкूрд░ी рд╣ुрдИ рддो рдоेрд░ी рд╣ँрд╕ी рдиिрдХрд▓ рдЧрдИ। рдоेрд░े рдмाрд▓ों рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рд╕рдм рдХुрдЫ рдКрдмреЬ-рдЦाрдмреЬ рдФрд░ рдЯेреЭा-рдоेреЭा рдеा рдЙрд╕рдоें! рдоेрд░े рд╕ंрджेрд╣ рдХी рдкुрд╖्рдЯि рд╣ो рдЧрдИ। рджो рджिрди рдкрд╣рд▓े рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдХрдирдХрд▓рддा рдХा рдоेрд░े рд╕ाрде рд╕ेрд╢рди рдЪрд▓ рд░рд╣ा рдеा, рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдЗрд╕ рд▓реЬрдХी рдХे рд╕ाрде рдмाрд╣рд░ рдоेрд░े рджрдл्рддрд░ рдоें рдмैрдаा рд░рд╣ा рдеा рдФрд░ рд▓реЬрдХी рдХे рдкूрдЫрдиे рдкрд░-рдоैं рджेрдЦрдиे рдоें рдХैрд╕ी рд╣ूँ?-рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдиे рд╕рд╡िрддा рд╕े рдПрдХ рдХाрдЧрдЬ рдоाँрдЧा рдеा, рдПрдХ рдкेंрд╕िрд▓ рдоाँрдЧी рдеी рдФрд░ рд╡рд╣ीं рдмैрдаे-рдмैрдаे рдоेрд░ा рдПрдХ рд╕्рдХेрдЪ рдмрдиा рдбाрд▓ा рдеा। рдлिрд░ рдмреЬी рдЪрддुрд░ाрдИ рд╕े рд╕рд╡िрддा рдиे рд╡рд╣ рд╕्рдХेрдЪ рдЙрд╕рд╕े рд╣рдеिрдпा рд▓िрдпा рдеा। рдпрд╣ рдХрд╣рдХрд░ рдХि рд╡рд╣ рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдФрд░ рдкрддि рдХे рд▓िрдП рд▓े рдЬाрдиा рдЪाрд╣ेрдЧी рдЬो рдЖрдП рджिрди рдЙрд╕рд╕े рдкूрдЫा рдХрд░рддे рд╣ैं, ’рдЬिрд╕ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рддुрдо рдЗрддрдиा рдбрд░рддी рд╣ो, рдЖрдЦिрд░ рджेрдЦрдиे рдоें рд╡рд╣ рд╣ै рдХैрд╕ी?’
рдиिрд╕्рд╕ंрджेрд╣ рд▓реЬрдХी рдХे рд╕्рдХेрдЪ рдоें рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рд╡ाрд▓े рд╕्рдХेрдЪ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЧुрдгाрдд्рдордХрддा рдХी рднाрд░ी рдХрдоी рдеी, рдХिंрддु рдЗрд╕рдоें рднी рдЙрд╕рдХी рддрд░рд╣ рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдоेрд░े рдмाрд▓ों рдХे рдм्рдпोрд░ों рдХो рджिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЙрдирдХे рдХैंрдЪी-рдоोреЬ, рдЙрдирдХी рдХंрдШी-рдкрдЯ्рдЯी, рдЙрдирдХी рд░рдЬ्рдЬु, рдЙрдирдХी рд░िрдХ्рддिрдпाँ рд╕рднी рдмाрд░ीрдХрдмीрдиी рд╕े рджрд░्рдЬ рдеीं। рд╡рд╣ीं-рд╡рд╣ीं рдХे рдХेрд╢ांрддрд░ рд░рдЦे рдЧрдП рдеे, рдЬрд╣ाँ-рдЬрд╣ाँ рдоेрд░े рдмाрд▓ рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЪुрдХे рдеे। рд░ंрдЧ-рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХे рд▓ंрдмे рдк्рд░рдпोрдЧ рдХे рдХाрд░рдг।
“рддुрдо рдЕрдЪ्рдЫी рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рдмрдиा рд▓ेрддी рд╣ो,” рдоैंрдиे рдХрд╣ा, “рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдоाँ рднी рдЕрдЪ्рдЫी рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рдмрдиाрддी рд░рд╣ीं?”
“рдирд╣ीं। рдб्рд░ाрдЗंрдЧ рд╕िрд░्рдл рдкрдкा рдХा рд╕рдм्рдЬेрдХ्рдЯ рд╣ै। рдкрдкा рдХा рд╢ौрдХ рд╣ै। рдоेрд░ी рдордоा рдкреЭрдиे рдХी рд╢ौрдХीрди рд░рд╣ीं।”
рдФрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдирдИ рдоाँ? рдЙрди्рд╣ें рдХ्рдпा рд╢ौрдХ рд╣ैं?”
“рдХрдирдХрд▓рддा рдХो?” рдЙрд╕ рдЙрдж्рджंрдб рд▓реЬрдХी рдиे рдЕрдкрдиे рд╕े рдЗрдХ्рдХीрд╕ рд╕ाрд▓ рдмреЬी рдХрдирдХрд▓рддा рдХे рдиाрдо рдХे рд╕ंрдЧ рддрдиिрдХ рд▓िрд╣ाрдЬ рди рдмрд░рддा, “рд╡рд╣ рдмрд╣ुрдд рджुрд╖्рдЯ рд╣ै। рдЬिрди рджिрдиों рдоेрд░ी рдордоा рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рдеीं, рд╡рд╣ рдкрдкा рдХो рджूрд╕рд░ी рд╢ाрджी рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рдХрд░ рд╣ी рдеी, рдоेрд░ा рд╣рд╡ाрд▓ा рджेрдХрд░...”
“рддुрдо्рд╣ें рдХिрд╕рдиे рдмрддाрдпा?”
“рдоुрдЭे рдоाрд▓ूрдо рд╣ै। рдЬिрд╕ рджिрди рдоेрд░ी рдордоा рдорд░ीं, рдмाрдЬाрд░ рдЬाрдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиी рд╢ाрджी рд╡ाрд▓ी рд╕ाреЬी рдЦрд░ीрдж рдбाрд▓ी...”
“рддुрдо्рд╣ें рдХिрд╕рдиे рдмрддाрдпा?” рдоैंрдиे рджोрдмाрд░ा рдкूрдЫा।
“рдкрдкा рдиे। рд╡े рдоुрдЭे рд╕рдм рдХुрдЫ рдмрддा рджेрддे рд╣ैं...”
“рдЙрд╕рд╕े рдЙрди्рд╣ें рдХрднी рдк्рдпाрд░ рди рдеा। рдХрдирдХрд▓рддा рд╣ी рдЙрдирдХी рдЦोрдЬ рдоें рд░рд╣ा рдХрд░рддी рдеी....”
“рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдордоा рдХे рд╕ाрдордиे? рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╕ाрдордиे?”
“рд╕ाрдордиे рднी рдФрд░ рдкीрдЫे рднी। рдКрдкрд░ рд╕े рдоेрд░ी рдордоा рдХी рдл्рд░ेंрдб рдмрдирддी рдеी, рдЕंрджрд░ рд╕े рдкрдкा рдХी рдл्рд░ेंрдб рдмрдирдиा рдЪाрд╣рддी рдеी...”
“рддुрдо рдЙрд╕े рдХрдм рд╕े рдЬाрдирддी рд╣ो?”
“рдмрдЪрдкрди рд╕े। рд░ोрдЬ рд╣ी рд╣рдоाрд░े рдШрд░ рдЖ рдзрдордХрддी рдеी। рдХрднी рдХेрдХ рдХे рд╕ाрде рддो рдХрднी рдмिрд╕्рдХिрдЯ рдХे рд╕ाрде। рдХрднी рд╕ैंрдбрд╡िрдЪ рдХे рд╕ाрде рддो рдХрднी рдмрди-рдХрдмाрдм рдХे рд╕ाрде...”
“рддрдм рднी рддुрдо्рд╣ें рдЕрдЪ्рдЫी рдирд╣ीं рд▓рдЧрддी рдеी?”
“рдоैं рдЙрд╕рдХे рдмाрд░े рдоें рддрдм рдХुрдЫ рд╕ोрдЪрддी рд╣ी рди рдеी। рди рдЕрдЪ्рдЫा, рди рдмुрд░ा।”
“рдФрд░ рдЕрдм?”
“рдЕрдм рд╡рд╣ рдмाрд╡рд▓ी рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै,” рд╡рд╣ рднрдХ्рдХ рд╕े рд╣ँрд╕ рдкреЬी, “рдЙрд╕рдХी рднाрднिрдпों рдиे рдЙрд╕рдХे рдХेрдХ-рд╢ेрдХ, рдЙрд╕рдХे рдмिрд╕्рдХिрдЯ-рд╢िрд╕्рдХिрдЯ рдЙрд╕рдХे рдмрди-рд╢рди рд╕рдм рдмंрдж рдХрд░ा рджिрдП рд╣ैं....”
“рддुрдо्рд╣ें рдЙрд╕ рдкрд░ рджрдпा рдирд╣ीं рдЖрддी?”
“рджрдпा рдХ्рдпों рдЖрдПрдЧी? рдЙрд╕े рд╣рдоाрд░ी рддрдиिрдХ рдЪिंрддा рдирд╣ीं, рддрдиिрдХ рдкрд░рд╡ाрд╣ рдирд╣ीं। рди рдоेрд░ी, рди рдкрдкा рдХी, рди рдШрд░ рдХी।”
“рдЕрдкрдиी рдЪिंрддा рдХрд░рддी рд╣ै? рдЕрдкрдиी рдкрд░рд╡ाрд╣ рдХрд░рддी рд╣ै?”
рднौрдЪрдХ рд╣ोрдХрд░ рд▓реЬрдХी рдоेрд░ा рдоुँрд╣ рддाрдХрдиे рд▓рдЧी।
рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдХो рдЙрд╕ рджिрди рдлिрд░ рдоैंрдиे рдЕंрджрд░ рдмुрд▓рд╡ाрдпा। рдЕрдХेрд▓े рдоें।
“рд╕рдоुрдж्рд░ рдкрд░ рджोрдиों рдХो рдЖрдк рд▓े рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं...”
“рд╡्рд╣ाрдЯ?” рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рдиे рдЕрдирднिрдЬ्рдЮрддा рдЬрддрд▓ाрдИ।
“рдкрдд्рдиी рдХो рдЬрд▓рдордЧ्рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдмेрдЯी рдХो рдЬрд▓рдкोрдд рдмрдиा рд░рд╣े рд╣ैं...”
“рд╡्рд╣ाрдЯ реЮॉрд░?”
“рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХी рдЬाрдпрджाрдж рдоें рдХрдирдХрд▓рддा рдХो рдЙрд╕рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдоिрд▓рдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдХ्рдпा рдЦрдд्рдо рд╣ुрдИ, рдЖрдкрдиे рддूрдлाрди рдмुрд▓ा рд▓िрдпा। рдирд╣ीं рдЬाрдирддे, рддूрдлाрди рдЖрдиे рдкрд░ рдмेрдЯी рднी рдбूрдм рдЬाрдПрдЧी?”
“рд╕े рдЗрдЯ рдЕрдЧेрди।”
“рдЖрдк рдЪाрд╣ें рддो рддूрдлाрди рд░ोрдХ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рд▓ौрдЯा рд╕рдХрддे рд╣ैं...”
“рдЖрдЗ рд╕рдо्рдкेрдХ्рдЯ рд╕िрдиिрд▓िрдЯी рд╣ैрдЬ рд╕्рдЯ्рд░рдХ рдпू (рдоुрдЭे рд╢рдХ рд╣ै, рд╕рдаिрдпाрдкा рдЖрдк рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рджिрдЦा рд░рд╣ा рд╣ै)।” рд╣рд░ीрд╢ рдкाрдардХ рддрдд्рдХाрд▓ рджौреЬ рдкреЬा। рджौреЬा-рджौреЬी рдоें рдХрдирдХрд▓рддा рдХी рдЕрдЧрд▓ी рдЕрдкॉрдЗंрдЯрдоेंрдЯ рд▓ेрдиा рднी рднूрд▓ рдмैрдаा।

рдЖрдк рдмूрдЭ рд▓िрдП рд╣ोंрдЧे, рдХрдирдХрд▓рддा рд╡рд╣ी рд╕्рдд्рд░ी рд╣ै, рдЬिрд╕рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдЖрдЬ рдЕрдЦрдмाрд░ рдоें рдЫрдкी рд╣ै। рддीрд╕рд░े рдкृрд╖्рда рдкрд░। рдЙрд╕рдХी рдЖрдд्рдорд╣рдд्рдпा рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдХे рд╕ाрде। рддेрд░рд╣ рджिрд╕ंрдмрд░, рджो рд╣рдЬाрд░ рджो рдХी рд╢ाрдо рдХो рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рдоैрд▓िрд░िрд▓ рдХी рдЕрддि рдоाрдд्рд░ा рдХा рд╕ेрд╡рди рдХिрдпा, рдЙрд╕рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧрдкрддि рдкрддि рдЕрдкрдиी рдЗрд╕ рджूрд╕рд░ी рдкрдд्рдиी рдХे рд╕ंрдЧ рд╣ुрдИ рдЕрдкрдиी рд╢ाрджी рдХी рдкрд╣рд▓ी рд╡рд░्рд╖рдЧाँрда рдордиाрдиे рдХी рддैрдпाрд░िрдпों рдоें рдЬुрдЯे рдеे।

рдХрд╡िрддा: рдорд╣ेрд╢ рдХुрдоाрд░ (рд╣рд░िрдпाрдгрд╡ी)

рдорд╣ेрд╢ рдХुрдоाрд░ (рд╣рд░िрдпाрдгрд╡ी)

рдЦिрд▓ाреЬी


рдЫोрдЯों рдХो рдЦिрд▓ाреЬी рджेрдЦा
рдмреЬो рдХो рдЕрдиाреЬी рджेрдЦा
рдлूрд▓ी рдХрдж-рдХाрдаी рджेрдЦ
рдбрд░рдиा рдиा рдоिрддрд╡ा।

рдЕрдХ्рд▓ рдХे рдмाрдЬ рджेрдЦे
рдмреЬे рдоोрд╣рддाрдЬ рджेрдЦे
рдиिрдпрдд рдЬिрддाрдПँ рдЬंрдЧ
рд▓िрдЦ рд▓िрдП рдлрддрд╡ा।

рдЦूрдм рдЪрд▓ा рдЦрд░рдЧोрд╢
рдорди рдоें рд╣ी рдорджрд╣ोрд╢
рд╣ोрд╢ рдЬो рдЧрд╡ाрдпा рдЬंрдЧ
рдЬीрдд рдЧрдпा рдХрдЫुрдЖ।

рд╣рд╡ा рдоें рдкрддंрдЧा рдирд╣ीं
рд╕ाрдЧрд░ рдоें рдЧंрдЧा рдирд╣ीं
рддेрд░ा рдЦुрдж рддुрдЭрдХो рд╣ी
рдвंрдЧ рдЬाрдП рдЬिрддрд╡ा।
***

рдЪрд▓рднाрд╖: 9015916317

рдХрд╣ाрдиी: рдЬो рд╣ुрдХ्рдо рдоेрд░े рдЖрдХा

рдЧрд░िрдоा рд╕ंрдЬрдп рджुрдмे
рдЧрд░िрдоा рд╕ंрдЬрдп рджुрдмे


рдХीрдмोрд░्рдб рдкрд░ рддेрдЬी рд╕े рдЪрд▓рддी рдЙंрдЧрд▓िрдпाँ рдЕрдкрдиे рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдХो рдкूрд░ा рдХрд░ рд░рд╣ी рдеीं, рд╡ेрд░िрдпेрдмрд▓, рдСрдкрд░ेрдЯрд░ рд╕िंрдмрд▓, рдХुрдЫ рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдХे, рд╕ंрдХेрддों рдХे рдоिрд╢्рд░рдг рд╕े рдЬाрдиे рдХैрд╕ा рдЬाрджू рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рдкूрд░ा рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рддैрдпाрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рддрдХрдиीрдХ рдХी рдЬाрджूрдИ рджुрдиिрдпा рдЬिрд╕े рд╕рдордЭ рдЖрддी рд╣ै, рдЙрд╕े рд╣ी рд╕рдордЭ рдЖрддी рд╣ै। рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдЖँрдЦें рдЧреЭाрдП рдХिрд╕ी рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдоें рд▓рдЧे рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХो рдХॉрдлी рдХी рддрд▓рдм рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ुрдИ, рдЙрд╕рдиे рддुрд░ंрдд рдЕрдкрдиे рдЕрд▓ाрджीрди рдХे рдЪिрд░ाрдЧ рдХो рдЖрджेрд╢ рджिрдпा, “рд╣े рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рд╡рди рдХрдк рдХॉрдлी рдк्рд▓ीрдЬ़”। 
“рдЬो рд╣ुрдХ्рдо рдоेрд░े рдЖрдХा” рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдХॉрдлी рдорд╢ीрди рдиे рдЕрдкрдиा рдХाрдо рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा।
“рдХॉрдлी рдЗреЫ рд░ेрдбी” рдХे рд╕ंрджेрд╢ рдХे рд╕ाрде рд░ोрдмोрдЯ рдиे рдХॉрдлी рд▓ाрдХрд░ рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рдЯेрдмрд▓ рдкрд░ рд░рдЦ рджी। 
 “рддрдХрдиीрдХ рднी рдХ्рдпा рдХрдоाрд▓ рдЪीрдЬ рд╣ै, рд▓ोрдЧ рдпूँрд╣ी рд░ोрддे рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдЗंрд╕ाрдиों рд╕े рддो рдорд╢ीрдиें рдЕрдЪ्рдЫी”। рдЖрд░्рдЯिреЮिрд╢िрдпрд▓ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕ рд╕े рд╕рдЬे рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рдмैрдаे рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдиे рд╕ोрдЪा, рдПрдХ рдмрдб़ी рдХंрдкрдиी рдоें рдбिрдкाрд░्рдЯрдоेंрдЯ рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╣ै рд╡рд╣, рдЬूрдиूрди рд╣ै рддрдХрдиीрдХ рдЙрд╕рдХा, рд╕рдкрдиा рд╣ै рдХि рдЗंрд╕ाрди рдХी рдЬрдЧрд╣ рд▓े рд▓े рддрдХрдиीрдХ, рдХिрд╕ी рдЗंрд╕ाрди рдХो рдЗंрд╕ाрди рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी рдлिрд░। 
“рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै, рдорд╢ीрдиें рдн्рд░рд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ोрддीं, рдЭूрда, рдмेрдИрдоाрдиी рдЫрд▓, рдХрдкрдЯ, рд╣िंрд╕ा рдХुрдЫ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी”, рдЙрд╕рдХा рдоाрдирдиा рдеा рдХि рдЗंрд╕ाрди рдХी рдЬрдЧрд╣ рдорд╢ीрди рдоें рддрдп рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдбाрд▓ рджुрдиिрдпा рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
“рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рднी рддो рд╕рдЪ рд╣ै рдХि рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдЗंрд╕ाрди рдмрдиाрддा рд╣ै, рддो рдЬрд╣ाँ рдЕрдЪ्рдЫी рд╣ोंрдЧी рд╡рд╣ाँ рдмुрд░े рджिрдоाрдЧ рдмुрд░े рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдмрдиाрдпेंрдЧे, рдлрд░्рдХ рдмрд╕ рдЗрддрдиा рд╣ै рдХि рдкрд╣рд▓े рдЗंрд╕ाрди рд▓рдб़рддे рдеे, рдЕрдм рдорд╢ीрди рд▓рдб़ेंрдЧी, рддрдХрдиीрдХ рд▓рдб़ेрдЧी”। рдЙрд╕рдХा рджोрд╕्рдд рдЕрдХ्рд╖рдп рдХрд╣рддा।
рддो рд╡рд╣ рдЬрд╡ाрдм рджेрддा “рд╣ाँ рддो рдаीрдХ рд╣ै рди рддрдХрдиीрдХ рд╕े рддрдХрдиीрдХ рд▓реЬे, рдордиुрд╖्рдп рддो рдмрдЪे рд░рд╣ेंрдЧे”।
“рд▓ेрдХिрди рдЬिрд╕ рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рддू рдЗंрд╕ाрди рдХो рд░िрдк्рд▓ेрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЗंрд╕ाрди рдмрдЪेंрдЧे рдХ्рдпा” рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдХрд╣ा 
“рд╣ाँ рдЗंрд╕ाрдиों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ी рдХ्рдпा, рдорд╢ीрди рд╣ी рджुрдиिрдпा рдЪрд▓ा рд▓ेрдЧी, рдЗंрд╕ाрди рдЖрд░ाрдо рдХрд░े, рдСрд░्рдбрд░ рджे рдпूрдиीрд╡рд░्рд╕ рдХे рд░рд╣рд╕्рдп рдвूंрдвें, рдФрд░ рд░िрд╕рд░्рдЪ рдХрд░े” рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдиे рдХॉрдлी рдХा рдШूंрдЯ рднрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा।
“рд▓ेрдХिрди рдЗंрд╕ाрди рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ो рддो рдлिрд░ рджुрдиिрдпा рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ी рдХ्рдпा рд╣ोрдЧी” рдмोрд▓” рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдХрд╣ा।
“рд╡ो рдЗंрд╕ाрди рдЬो рдорд╢ीрди рд╕े рджुрдиिрдпा рдЪрд▓ा рд╕рдХें, рдЪुрдиिंрджा рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рджुрдиिрдпा, рд░ाрдЬ рдХрд░ेंрдЧे” рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдиे рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा।
“рд░ाрдЬ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рджुрдиिрдпा рддो рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП, рдХ्рдпा рдорд╢ीрдиों рдкрд░ рд░ाрдЬ рдХрд░ेंрдЧे”, рдоाрдп рдбीрдпрд░ рдл्рд░ेंрдб рджुрдиिрдпा рджुрдиिрдпा рдХे рдЗंрд╕ाрди, рджुрдиिрдпा рдХी рдЦूрдмрд╕ूрд░рддी, реЫрдоीрди, рд╣рд╡ा, рдкाрдиी рд╕рдоंрджрд░ рдФрд░ рд╣рд░ рдХीрдорддी рдЪीрдЬ рдкрд░ рдЗंрд╕ाрди рд░ाрдЬ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рдФрд░ рддुрдо्рд╣ें рдкрддा рд╣ै рдЬिрддрдиा рд╕ुрдХूрди рдЙрд╕े рдЗंрд╕ाрдиों рдХो рддрдХрд▓ीрдл рджेрдХрд░ рдЙрдирдХी рдЪीрдЦे рд╕ुрди рдХрд░, рдЙрдирдХा рд▓рд╣ू рджेрдЦ рдХрд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै рдиा рдЙрддрдиा рдФрд░ рдХिрд╕ी рдЪीрдЬ рдоें рдирд╣ीं, рддुрдо्рд╣ें рдХ्рдпा рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЗंрд╕ाрди рдХिрд╕ी рдиिрд░्рдЬीрд╡ рдзрд░рддी рдкрд░ рд░ाрдЬ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рдирд╣ीं рд╡рд╣ рдЗंрд╕ाрдиों рдкрд░, реЫिंрджा рдЬाрдирд╡рд░ों рдкрд░, рд╕ांрд╕ рд▓ेрддी рдзрд░рддी рдкрд░ рд░ाрдЬ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рдорд╢ीрдиों рдкрд░ рд░ाрдЬ рдХрд░рдиे рдХा рдирд╢ा рдЗंрд╕ाрдиों рдкрд░ рд░ाрдЬ рдХрд░рдиे рд╕े рдмреЬा рдирд╣ीं рд╣ै, рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдкрд░ рдЕрдкрдиे рдк्рд░рднुрдд्рд╡ рдХो рджिрдЦाрдиे, рддाрдХрдд рдЖрдЬрдоाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЗंрд╕ाрди рдЪाрд╣िрдП, рдЬिрд╕рдХी рдХрдоी рдорд╢ीрди рдкूрд░ी рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддी, рдорд╢ीрди рдЪрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рднी рдЗंрд╕ाрди рдЪाрд╣िрдП, рдФрд░ рдХिрд╕ी рджिрди рдХिрд╕ी рд╡ाрдпрд░рд╕ рд╕े рддрдХрдиीрдХ рдЗंрд╕ाрди рдкрд░ рд╣ाрд╡ी рд╣ो рдЬाрдП рддो” рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдХрд╣ा।
“рдЕрд░े рдпाрд░ рдРрд╕ा рдХрднी рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा, рдорд╢ीрди рд╡рд╣ी рдХрд░ेंрдЧी рдЬो рд╣рдо рдХрд╣ेंрдЧे, рдЕрдм рдмрдиाрдУं рди рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо, рджрдпा рдХрд░ुрдгा, рдк्рд░ेрдо, рд╕рдд्рдп, рдЕрд╣िंрд╕ा, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХे рдФрд░ рдХрд░ рд▓ो рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рдорд╢ीрди рдоें, рд╡ैрд╕ा рд░ोрдмोрдЯ рдоिрд▓ेрдЧा” рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдиे рдХрд╣ा।
“рд╣ाँ рддो рдорд╢ीрдиों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣рдо рдХрд░ेंрдЧे, рдФрд░ рд╣рдо рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рдЗंрд╕ाрди рд╣ैं, рд╕рдмрдХो рдП рдЖрдИ рддрдХрдиीрдХ рд╕िрдЦा рджोрдЧे рддो, рдЪोрд░ рдЪोрд░ी рдХा рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдмрдиाрдПрдЧा, рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рдЖрддंрдХ рдХा, рдмрд▓ाрдд्рдХाрд░ी рдмрд▓ाрдд्рдХाрд░ рдХा, рдЬो рдЬैрд╕ा рд╣ै рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдХाрдо рдХрд░ेрдЧा, рдФрд░ рд╡ैрд╕ी рд╣ी рдорд╢ीрди рдмрдиाрдПрдЧा, рддो рд╕рдорд╕्рдпा рдЦрдд्рдо рдХрд╣ाँ рд╣ुрдИ, рдмреЭ рдЧрдИ, рдЗंрд╕ाрди рдоें рддो рдлिрд░ рднी рд╕ुрдзाрд░ рдХी рдЧुंрдЬाрдИрд╢ рд╣ोрддी рд╣ै, рдорд╢ीрди рдХो рдХैрд╕े рдмрджрд▓ोрдЧे। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣рд░ рдЬ्рдЮाрди рд╣рд░ рдХिрд╕ी рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рддрдХрдиीрдХ рдордиुрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рд╣ै рдпा рдордиुрд╖्рдп рддрдХрдиीрдХ рдХे рд▓िрдП, рдеोреЬा рд╕ोрдЪ рд▓े рднाрдИ” рдЕрдХ्рд╖рдп рдЙрд╕рдХे рддрдХрдиीрдХ рдХे рд▓िрдП рдЬूрдиूрди рд╕े рдкрд░ेрд╢ाрди рдеा।

“рдЕрд░े рдпाрд░ рддुрдо рджिрдоाрдЧ рдордд рдЦाрдУ, рдмрд╕ рдЖрдЧे рдХा рд╕рдордп рддрдХрдиीрдХ рдХा рд╣ै, рд╣рдоें рд╣ाрде рднी рдирд╣ी рд╣िрд▓ाрдиा рдкреЬेрдЧा рд╕рдм рдХाрдо рд╣ो рдЬाрдПрдЧा”, рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдиे рдХрд╣ा।
“рдЕрдЪ्рдЫा рдХैрд╕े”, рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдкूрдЫा।
“рдмрд╕ рдХрдоांрдб рджो рдФрд░ рдХाрдо рдЦрдд्рдо” 
“рдЬैрд╕े рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рд╕्рд╡िрдЪ рдСрдл рдж рд▓ाрдИрдЯ” 
рдФрд░ рд▓ाрдИрдЯ рдмंрдж 
“рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдЦाрдиा” 
“рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рд╡िрд▓ рдСрд░्рдбрд░ рдж рдлूрдб” рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХрд╣рддा рдЪрд▓ा рдЧрдпा।
“рдЕрд░े, рдХ्рдпा рдпрд╣ рдЗंрд╕ाрди рдХी рддрд░рд╣ рдЦाрдиा рдмрдиा рдкाрдПрдЧा рдпा рдХेрдкрд╕ूрд▓ рдЦाрдУрдЧे, рдкाрдиी рдкूрд░ी рдХे рдХेрдкрд╕ूрд▓, рдкाрд╡ рднाрдЬी рдХे, рдоाँ рдХे рд╣ाрде рдХे рдмेрд╕рди рдХे рд▓рдб्рдбू рдХा рд╕्рд╡ाрдж рднी рджेрдЧी рдпрд╣ рдорд╢ीрди” рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдлिрд░ рдкूрдЫा 
“рдХ्рдпों рдирд╣ीं, рдмрдиाрдУ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо, реЮीрдб рдХрд░ो, рдж рд░ोрдмोрдЯ рд╡िрд▓ рдоैрдХ рдЗрд╡рди рд░ोрдЯी рдлॉрд░ рдпू рдбाрд░्рд▓िंрдЧ” 
“рдШрд░ рдХे рд╕рдоाрди рдХी рд▓िрд╕्рдЯ рдбाрд▓ рджो, рдЖрдИрдЯी рд╡िрд▓ рдСрд░्рдбрд░, рд╕ाрд░े рдХाрдо рдХे рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдмрдиाрдХрд░ рдбाрд▓ рджो, рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै рдпाрд░, рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै, рд╕рдм рдХрд░ рддो рд░рд╣े рд╣ैं, рдлोрди рд╕े, рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕рдм, рдЕрднी рд╣рдо рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдмाрдж рдоें, рд╣рдордХो рдЗрддрдиा рдХाрдо рднी рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдкреЬेрдЧा, рдЯेрдХ्рдиिрдХ рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХрд░ेрдЧी, рд╣рдоाрд░े рдорди рдоें рдЖрдпा рдФрд░ рд╡िрд╢ рдкूрд░ी, рдЬрд╕्рдЯ рд▓ाрдИрдХ рдЕрд▓ाрджीрди рдХा рдЬिрди्рди, рдЬो рд╣ुрдХूрдо рдоेрд░े рдЖрдХा”, рдмोрд▓ рдХрд░”, рд╣ा рд╣ा рд╣ा рд╡рд╣ рдЬोрд░ рд╕े рд╣ँрд╕ा।
“рдУрдХे рдмाрдмा рдбू рдпोрд░ рд╡рд░्рдХ” рдХрд╣рдХрд░ рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдлोрди рдХाрдЯ рджिрдпा।
рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рдмрдЪрдкрди рд╕े рдЕрд▓ाрджीрди рдХा рдЬाрджूрдИ рдЪिрд░ाрдЧ рдЙрд╕рдХी рдкрд╕ंрдж рдХी рдХिрддाрдм рд░рд╣ी, рд╕ोрдЪрддा рдеा рдРрд╕ा рдХुрдЫ рд╣ाрде рд▓рдЧ рдЬाрдП рддो рдХрдоाрд▓ рд╣ो рдЬाрдП, рд░рд╣ी рд╕рд╣ी рдХрд╕рд░ рдбोрд░ेрдоोрди рдХाрд░्рдЯूрди рдиे рдкूрд░ी рдХрд░ рджी।
рдЗंрд╕ाрди рдпрд╣ी рддो рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рдХोрдИ рд╣ो рдЬो рдЙрд╕рдХी рд╣рд░ рдЗрдЪ्рдЫा рдкूрд░ी рдХрд░ рджे, рд╕рдкрдиे рдЙрд╕рдХी рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдХी рдкрд░рдЫाрдИ рд╣ी рддो рд╣ोрддे рд╣ैं, рд╡ो рдЙрди्рд╣ें рд╕рдкрдиे рдоें рдкूрд░ा рд╣ोрддे рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рддрд░рд╣ рддрд░рд╣ рдХी рдХрд▓्рдкрдиाрдПं рдХрд░рддा рд╣ै, рдЕрдкрдиे рд▓िрдП рд╕्рд╡рд░्рдЧ рд░рдЪрддा рд╣ै рдХрд▓्рдкрдиा рдоें, рдЬो рдХिрд╕ी рджिрди рд╡рд╣ рдкूрд░ी рд╣ोрдиे рд▓рдЧे рддो। рдмрдЪрдкрди рдХी рдХрд▓्рдкрдиाрд╢ीрд▓рддा рдиे рдЙрд╕рдХे рддрдХрдиीрдХ рджिрдоाрдЧ рдХो рдФрд░ рд╡िрд╕्рддृрдд рдХिрдпा।
рдЬैрд╕े рдЬैрд╕े рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी рдФрд░ рдмреЭрддा рдЧрдпा рд╡ैрд╕े рд╡ैрд╕े рддрдХрдиीрдХ рдХी рдЪрдордд्рдХाрд░ी рджुрдиिрдпा рдЙрд╕े рдЕрд▓ाрджीрди рдХा рдЪिрд░ाрдЧ рд╣ी рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧी, рдкреЭाрдИ рдкूрд░ी рдХрд░рдХे рдПрдХ рдХंрдкрдиी рдоें рдЕрдЪ्рдЫे рдкैрдХेрдЬ рдкрд░ рдЖ рдЧрдпा рд╡िрджेрд╢, рдЦाрд▓ी рд╕рдордп рдоें рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХो рдП рдЖрдИ рд╣ोрдо рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддा, рд╕рдм рдЕрдкрдиे рдЖрдк рд╣ोрдиे рд▓рдЧे, рдЫोрдЯे рдЫोрдЯे рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо, рдЫोрдЯे рдЫोрдЯे рдХाрдо рдХे рд▓िрдП рд░ोрдмोрдЯ рдмрдиाрдиा рдФрд░ рдХрдоांрдб рджेрдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рд╡ाрдиा рдЙрд╕рдХा рд╕рдкрдиा рдеा, рдХрдоांрдб рднी рди рджेрдиी рдкреЬे, рдмрд╕ рдорди рдоें рдЖрдП рдФрд░ рдЗрдЪ्рдЫा рдкूрд░ी, рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рд░ोрдмोрдЯ рдоें рдпрд╕ рдпा рдиो рдирд╣ीं, рдЬो рд╣ुрдХूрдо рдоेрд░े рдЖрдХा рдХा рдЯोрди рд╕ेрдЯ рдХिрдпा рдеा, рддрдХрдиीрдХ рдЙрд╕рдХे рд╣ाрде рдоें рдЬाрджुрдИ рдЪिрд░ाрдЧ рдФрд░ рдЬिрди्рди рдЬैрд╕ी рд╣ो рдЧрдИ рдеी। рдЙрд╕рдХी рдЗंрдЯेрд▓ीрдЬेрди्рд╕ рдХी рдХंрдкрдиी рднी рдХाрдпрд▓ рдеी рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдкैрд╕ा рднी рджेрддी рдеी। рдШрд░ рдПрдХ рдЫोрдЯी рдоोрдЯी рдХाрд░्рдпрд╢ाрд▓ा рдоें рддрдм्рджीрд▓ рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рд╕ेंрд╕ेрд░, рд░ोрдмोрдЯ рдпрд╣ рддो рдЕрдм рдкुрд░ाрдиी рдмाрдд рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧी рдеी, рдорди рдХी рднी рд╕ुрдирдиे рд▓рдЧी рдеी рддрдХрдиीрдХ, рд╡рд╣ рдЪाрд╣рддा рдеा рдХि рдХिрд╕ी рднी рдХाрдо рдХे рд▓िрдП рдЗंрд╕ाрди рдХे рд╢рд░ीрд░, рдорди рдХो рдХрд╖्рдЯ рди рд╣ो, рдмрд╕ рд╕ोрдЪे рдФрд░ рдкूрд░ी рд╣ो рдЬाрдП।
рдЙрд╕рдХे рдЗрд╕ рдЬूрдиूрди рд╕े рдЙрд╕рдХे рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓े рднी рдкрд░ेрд╢ाрди рд░рд╣рддे рдеे।
 рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдЖрдпा рдк्рд░ेрдо рдХрдм рдЗрд╕ рддрдХрдиीрдХी рдЬूрдиूрди рдХा рд╢िрдХाрд░ рд╣ो рдЧрдпा рдкрддा рд╣ी рдирд╣ीं рдЪрд▓ा, рдкाрдЦी, рд╣ाँ рдкाрдЦी рдЙрд╕рдХी рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдкाрд░्рдЯрдирд░ рддрдХрдиीрдХ рдоें рд╡рд╣ рднी рдХрдо рдирд╣ीं рдеी, рд▓ेрдХिрди рдЬीрд╡рди рдоें рдХिрд╕ рднाрд╡ рдХा рдХिрддрдиा рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै, рд╡рд╣ рдЬाрдирддी рдеी। рдк्рд░ेрдо рднी рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд▓िрдП рд░ोрдмोрдЯिрдХ рд╣ो рдЧрдпा рдеा, рдк्рд░ेрдо рдЙрдд्рддेрдЬрдиा рднी рдЙрд╕рдоें рд╕рдордп рджेрдЦрдХрд░ рдЙрднрд░рддी рдФрд░ рдХिрд╕ी рдмрдЯрди рдХी рдоाрдиिंрдж рдЦрддрдо рд╣ो рдЬाрддी, рдкाрдЦी рдХे рд╕ाрде рд╣ोрдХрд░ рднी рд╡рд╣ рд╡рд╣ рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдЙрд╕рдХी рдХрд▓्рдкрдиाрдПं, рд░ोрдоांрдЪ рд╕рдм рдорд╢ीрдиी рд╣ोрддे, рдЙрд╕े рдкाрдЦी рднी рдПрдХ рдорд╢ीрди рдирдЬрд░ рдЖрдиे рд▓рдЧी, рд╕्рд╡िрдЪ рдСрдл, рд╕्рд╡िрдЪ рдСрди। рд▓ेрдХिрди рдкाрдЦी рддो рдорд╢ीрди рдирд╣ीं рдеी рди, рд╡ो рддो рдЬीрдд рдЬाрдЧрддा рдЗंрд╕ाрди рдеी, рдЬिрд╕े рдЗंрд╕ाрдиी рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдПं рдЪाрд╣िрдП рдеी, рдПрдХ рджिрди рд░ोрддे рд░ोрддे рдХрд╣ рдЧрдИ, “рдЗрди्рд╣ी рдорд╢ीрдиों рд╕े рддрдХрдиीрдХ рд╕े рдЕрдкрдиे рд▓िрдП рдк्рд░ेрдо рдмрдиा рд▓ेрдиा рддुрдо”, 
“рд╣ाँ рд╣ाँ рдмрдиा рд▓ूँрдЧा, рдХрдо рд╕े рдХрдо рдХोрдИ рдбिрдоांрдб рддो рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी, рдоेрд░ी рд╣рд░ рдЬрд░ूрд░рдд рдкूрд░ी рдХрд░ рджेрдЧी, рдк्рд░ेрдо рднी рдмрдиा рд▓ूँрдЧा рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдк्рд░ेрдо рдХा рднी, рдЬाрдУ” рд╡рд╣ рдЪीрдЦा।
рд╡िрджेрд╢ рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрдЪिрдд рд╣िрди्рджुрд╕्рддाрдиी рд▓ोрдЧों рдХा рд╕рдоूрд╣ рдмрдиा рд▓ेрддे рд╣ैं, рд╕рдоूрд╣ рдоें рдПрдХ рдмुрдЬुрд░्рдЧ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рднी рдеे, рдЬो рдЬाрдиे рдоाрдиे рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рднी, рдЕंрдХрд▓ рд╕ेрда, рдЕрдХ्рд╕рд░ рдХрд╣рддे рдеे, “рдЕрддि рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рд╡рд░्рдЬрдпрддे, рдЖ рдмैрдарддे рдеे рдХрднी рдХрднी рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рдЬाрджूрдИ рдШрд░ рдоें, рдЖрдо рдЗंрд╕ाрди рдХे рд▓िрдП рддрдХрдиीрдХ рддो рдЬाрджू рд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै, рд╡ो рдХрд╣рддे рдХрднी рдХрднी “рддрдХрдиीрдХ рдк्рд░рдХृрддि рдХा рд╣ी рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рдбाрдпрдоेрди्рд╢рди рдорддрд▓рдм рдЖрдпाрдо рд╣ै”,
рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдЙрдирдХी рдмाрдд рдкрд░ рдз्рдпाрди рдирд╣ीं рджेрддा рдпрд╣ рд╡ो рдЬाрдирддे рдеे, рд▓ेрдХिрди рдлिрд░ рднी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддे рдХि рдпрд╣ рд▓реЬрдХा рдХрднी рддो рдиिрдХрд▓े рдЗрд╕ рдЬाрд▓ рд╕े।
рдХрднी рдХрд╣рддे “рджेрдЦो рд░ंрдЧ рдкрд╣рд▓े рд╕े рдеे, рдЗंрдж्рд░рдзрдиुрд╖ рдкрд╣рд▓े рд╕े рдеा, рдЙрди्рд╣ें рджेрдЦрдХрд░ рд╣ी рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдиे, рддрдХрдиीрдХ рдиे рдирдП рд░ंрдЧ, рдирдХрд▓ी рд░ंрдЧ рдИрдЬाрдж рдХिрдП, рдкाрдиी рдкрд╣рд▓े рд╕े рдеा рдЬिрд╕рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░ рдХुрдЫ рдЦोрдЬ рдХी рддрдХрдиीрдХ рдиे, рдЧ्рд░рд╣ рдкрд╣рд▓े рд╕े рдеे рддрдХрдиीрдХ рдиे рдЙрди्рд╣ें рдЦोрдЬा рднрд░ рд╣ै рдмрдиाрдпा рдирд╣ीं, рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рд╣ी рддो рддрдХрдиीрдХी рд╕ेрдЯेрд▓ाрдИрдЯ рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рдмрдиे, рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдк्рд░рдХृрддि рд╣ी рдЗрдирдкुрдЯ рдЗрдирдкुрдЯ рджेрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рд╕े рдЖрдзुрдиिрдХ рддрдХрдиीрдХ рдмрдирддी рд╣ै, рдиेрдЪрд░ рдЗрд╕ рдж рдЯ्рд░ू рдЗрди्рд╕्рдкрд░ैрд╢рди рдмिрд╣ाрдЗрди्рдб рдПрд╡्рд░ीрдеिंрдЧ, рдиेрдЪрд░ рдЗреЫ рдЧॉрдб рдпू рдиो, рдХрд╣ीं рдмाрд╣рд░ рдЪрд▓े рдЬाрдпा рдХрд░ो, рдпрд╣ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рд╣ी рд╣рд░ рд░ंрдЧ, рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рджृрд╢्рдп рдФрд░ рдЭрд░рдиों рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдХ्рдпा рдЕрд╕рд▓ी рд╕ुрдЦ рджेрдЧी”।
рд╡рд╣ рдХрд╣рддा, “рдоेрдЯाрд╡рд░्рд╕ рдЗрд╕ рдЕрдирджрд░ рдпूрдиीрд╡рд░्рд╕ рдЕंрдХрд▓рдЬी, рдмрд╕ рдЙрд╕рдоें рд╣ी рдЬीрдиा рд╣ै, рд╕рдм рд╣ै рдЙрд╕рдоें, рд╡рд╣ рдк्рд▓ाрдЬ्рдоा рдЯेрдХ्рдиॉрд▓рдЬी, рд╡рд░्рдЪुрдЕрд▓ рде्рд░ी рдбी, рдФрд░ рдоेрдЯाрд╡рд░्рд╕ рд╕े рд╣рдоें рдордирдЪाрд╣ी рдЬрдЧрд╣ рд╣ोрдиे рдХा рдЖрднाрд╕ рджिрд▓ा рджेрддा рд╣ै”।
рд╡े рдиिрд░ाрд╢ рд╣ोрдХрд░ рдХрд╣рддे “рдЖрднाрд╕ рд╣ी рд╣ै рдиा, рдоेрдЯाрд╡рд░्рд╕ рдоाрдпा рд╣ै, рдоाрдпा, рдмрдЪो”।
“рдЕंрдХрд▓ рдЬी рдЖрдк рдХрд╣рддे рд╣ो рдиा рдЬрдЧрдд рднी рдоाрдпा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд░рд╣рддे рд╣ो рди рдЗрд╕рдоें, рдлिрд░ рдоेрд░ी рдоाрдпा рдХो рдЧрд▓рдд рдХ्рдпों рдХрд╣рддे рд╣ो” рд╡рд╣ рдЦीрдЬрддा। 
рд╡े рдиिрд░ाрд╢ рд╣ो рдЬाрддे рдФрд░ рдЪрд▓े рдЬाрддे।
рд╡рд╣ рдЭрд▓्рд▓ाрддा, рдЕрдХ्рд╖рдп рд╕े рдХрд╣рддा, “рджेрдЯ рдУрд▓्рдб реЮेрд▓ो рд╣ैреЫ рдирдеिंрдЧ рдЯू рдбू рд╡िрдж рдЯेрдХ्рдиॉрд▓рдЬी” “рд╣ी рдЗрдЬ рд╕рдлрд░िंрдЧ рдл्рд░ॉрдо рдкेрдирдеेрдЗреЫ्рдо, рдЯू рд╕ी рдЧॉрдб рдПрд╡рд░ीрд╡ेрдЕрд░”। 
рдкрддा рд╣ै рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдоोрдмाрдИрд▓ рдлोрди рдЗрд╕ рдирдеिंрдЧ рдмрдЯ рдж рдЯ्рд░ांрд╕рдлॉрд░्рдоाрд╢рди рдСрдл рдЕрди рдУрд▓्рдб рд╕िрдж्рдзि, рдЬрд╣ाँ рдЛрд╖ि рдХिрд╕ी рдХी рддрд░ंрдЧों рдХी рд╡ाрдЗрдм्рд░ैрд╢рди рд╕े рдЙрд╕ рдЗंрд╕ाрди рдХा рдкрддा рд▓рдЧा рдХрд░ рдмाрдд рдХрд░ рд▓ेрддे рдеे, рддрдХрдиीрдХ рдиे рд╡рд╣ी рддो рдХिрдпा рд╣ै, рд╣рд░ рдЗंрд╕ाрди рдХे рд╣ाрде рдПрдХ рдЪिрдк рджेрдХрд░ рдЙрд╕рдХी рд╡ेрд╡рд▓ेрди्рде, рд╡ाрдЗрдм्рд░ैрд╢рди рдХो рдПрдХ рддрд░рд╣ рд╕े рдкрд╣рдЪाрди рд▓िрдпा рд╣ै, рд╣ा рд╣ा рд╣ा, рдпोрд░ рдоोрдмाрдИрд▓ рдЗреЫ рдирдеिंрдЧ рдмрдЯ рдЕ рдХोрдб рдСрдл рдпोрд░ рд╡ैрд╡्рд▓ेंрде, рд╡ैрд╕े рд╣ी рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдХी рд╡ाрдЗрдм्рд░ैрд╢рди рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрд╕े рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдХी рд╡िрдзा рдЬाрди рд▓ो рдФрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрдУ рдпा рдкрд╣рдЪाрди рд▓ो, рд╣ा рд╣ा рд╣ा”।
рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдЧौрд░ рд╕े рдЙрд╕े рджेрдЦрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, “рддो рдХ्рдпा рдЧрд▓рдд рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ैं рд╡े, рд╕рд╣ी рддो рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ैं, рд╕рдм рдЦेрд▓ рд╣ी рддो рд╣ै рддрд░ंрдЧों рдФрд░ рдлोрдЯॉрди्рд╕ рдХा, рдлिреЫिрдХ्рд╕ рдпू рдиो, рдЗрди рдбीрдк рдХोрд░ рдИреЫ рд╕्рдкिрд░िрдЪुрдЕрд▓, рдЯॉрдХ्рд╕ рдЕрдмाрдЙрдЯ рдПрд▓िрдоेंрдЯ्рд╕, рдпे рдлाрдЗрд╡ рдЬी, рд╕िрдХ्рд╕ рдЬी рдХ्рдпा рд╣ैं, рддрд░ंрдЧें рд╣ैं рди, рд░рдбाрд░ рдХैрд╕े рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХा рдкрддा рдХैрд╕े рдЪрд▓рддा рд╣ै, рд╕рд╣ी рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ैं рд╡े”।
рдПрдХ рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╕्рддрдм्рдз рд░рд╣ рдЧрдпा, “рд╣ाँ рд╕рд╣ी рдХрд╣ рд░рд╣े рдеे, рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдорди рдпрд╣ рдоाрдирдиे рдХो рддैрдпाрд░ рдирд╣ीं рдеा рдХि рддрдХрдиीрдХ рднी рджрд░рдЕрд╕рд▓ рдк्рд░рдХृрддि рдХा рд╣ी рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ै, рд╡рд╣ рдиेрдЪрд░ рдХो рддрдХрдиीрдХ, рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдоाрдирддा рд╣ै”।
рдЦैрд░, рдЙрд╕рдХी реЫिंрджрдЧी рдХी рдмोрд░्рдб рдкрд░ рдЪрд▓рддी рд╣ुрдИ рдЙँрдЧрд▓िрдпाँ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕрдиोрдЦे рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдХे рдмीрдЪ рд╣ी рд╕ांрд╕ рд▓े рд░рд╣ी рдеी।
 
рдЙрд╕рдХी рдЧाреЬी рдоें рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░ рдирд╣ीं рд╣ै, рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рд▓ैрдкрдЯॉрдк рдоें рд╕िрд░ рдШुрд╕ाрдП рдЧाреЬी рдоें рдмैрда рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рджрд░рд╡ाрдЬा рдЙрд╕рдХे рдЖрддे рд╣ी рдЦुрд▓ рдЬाрддा рд╣ै, рдШрд░ рд╕े рдСрдлिрд╕ рдХे рд░ाрд╕्рддे рдХी рд╕ेрдЯिंрдЧ рдХी рд╣ुрдИ рд╣ै рдЬो рдЙрд╕рдХे рдмैрдарддे рд╣ी, рдЪाрд▓ू рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рди рдЙрд╕े рджाрдпें рдмाрдПं рджेрдЦрдиा рд╣ोрддा, рди рдЖрдЧे рдкीрдЫे рдЧाреЬी рдЙрд╕े рдЙрд╕рдХे рдСрдлिрд╕ рдкрд╣ुँрдЪा рджेрддी рд╣ै। рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдкрд░ “рд╣рдо рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдП” рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдоिрд▓ рдЬाрддा рдФрд░ рд╡рд╣ рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рдЕрдкрдиे рд▓ैрдкрдЯॉрдк рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЕрдкрдиी рдбेрд╕्рдХ рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рдмैрда рдЬाрддा, рдбेрд╕्рдХ рддрдХ рдХा рд░ाрд╕्рддा рдЙрд╕рдХी рд╕्рдоाрд░्рдЯ рд╡ॉрдЪ рдЙрд╕े рдмрддाрддी рдЬाрддी। рджिрдирднрд░ рдЕрдкрдиा рдХाрдо рдХрд░ рдлिрд░ рд╕े рдШрд░, рдФрд░ рдЦाрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╣ोрдиे рдкрд░ рднोрдЬрди рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдСрд░्рдбрд░ рд╣ोрддा рдкेрдоेंрдЯ рдХрдЯ рдЬाрддा рдФрд░ рд╡рд╣, рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдХे рдХрд╣рдиे рдкрд░ “рдоाрд▓िрдХ рдЕрдм рд╕ोрдиे рдХा рд╕рдордп рд╣ो рдЧрдпा” рддो рд╕ो рдЬाрддा।
рдЙрд╕рдиे рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдоें рд╣рд░ рдШंрдЯे рджो рдШंрдЯे рдХे рдмाрдж рдХुрдЫ рдиिрд░्рджेрд╢ рдбाрд▓ рджिрдП рд╣ैं, рдЬैрд╕े рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдаिрдП, рдм्рд░рд╢ рдХीрдЬिрдП рдл्рд░ेрд╢ рд╣ो рдЬाрдИрдП, рдпा рдирд╣ा рд▓ीрдЬिрдП, рднोрдЬрди рдХा рд╕рдордп рд╣ै।
рдоौрд╕рдо рдмрд╣ुрдд рд╕ुрд╣ाрдиा рд╣ै, рдХ्рдпा рдХॉрдлी рдкीрдЬिрдПрдЧा, рдмाрд╣рд░ рд╣рд▓्рдХी рдмाрд░िрд╢ рдпा рдмрд░्рдл рдЧिрд░рдиे рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рд░ोрдмोрдЯ рдЙрд╕рд╕े рдкूрдЫрддे, рдоौрд╕рдо рдоें рдмрджрд▓ाрд╡, рд╣рд╡ाрдПं рддेрдЬ рдЪрд▓ेंрдЧी, рдмрд░्рдлрдмाрд░ी рд╣ोрдЧी рдпा рд╣рд░िрдпाрд▓ी рдЫाрдиे рд▓рдЧी рд╣ै рдЗрди рд╕рдмрдХा рдкрддा, рджिрдирд░ाрдд рдХा рдкрддा рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рд░ोрдмोрдЯ рд╕े рдЪрд▓рддा। рдШрд░ рд╕े рдлोрди рдЖрдиे рдкрд░ рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдЙрд╕े рдмрддाрддी рдоाँ рдХा рдлोрди рд╣ै, рдмрд╣рди рдХा рдлोрди рд╣ै, рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рд╡рд░्рдЪुрдЕрд▓ рдЗрдоेрдЬ рднी рдмрдиा рд▓िрдпा рдеा, рдЙрд╕рдХी рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рд╡рд╣ी рдоाँ, рдмрд╣рди, рдкिрддा, рджोрд╕्рддों рд╕े рдмाрдд рдХрд░ рд▓ेрддा рдеा। рдЙрд╕рдоें рд╕рдм рдоेрдоोрд░ी рдмрдЪрдкрди рдХी рдШрдЯрдиाрдП, рдпाрджें рдбाрд▓ рджी рдеी рдЙрд╕рдиे, рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЙрд╕рдХी рддрд░рд╣ рдХोрдИ рдкрд╣рдЪाрди рдирд╣ीं рд╕рдХрддा।
рдмрд╕ рд╡рд╣ рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рдеा рдХि рджुрдиिрдпा рдкрд░ рддрдХрдиीрдХ рд░ाрдЬ рдХрд░े рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рдкрд░ рд╡ो рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЬैрд╕े рд▓ोрдЧ। 
рдЙрд╕рдХा рд╣ंрд╕рдиे рдХा рдорди рдХрд░рддा рддो рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдЙрд╕े рдЪुрдЯрдХुрд▓ा рд╕ुрдиाрддी, рдЧाрдиे рд╕ुрдирдиे рдХा рдорди рдХрд░рддा рддो рдШрд░ рдХे рдеिрдпेрдЯрд░ рдоें рдЙрд╕рдХे рдорди рдкрд╕ंрдж рдЧाрдиे рдмрдЬрдиे рд▓рдЧрддे, рд╡рд╣ рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рддрдХрдиीрдХ рдХी рджुрдиिрдпा, рд╣рд░ рджिрди рдирдП рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ, рдирдИ рддрдХрдиीрдХ рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЬूрдиूрди। рд╡рд╣ рдорд╢ीрдиों рд╕े рдШिрд░ рдЧрдпा рдеा। 
рдоाрддा рдкिрддा рднाрдИ рдмрд╣рди рдПрдХ рдмाрд░ рдЖрдХрд░ рдоिрд▓ рдЧрдП, рддрдм рддрдХ рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдП рдЖрдИ рдШрд░ рдХो рдкूрд░ा рдХрд░ рдЪुрдХा рдеा, рдорд╣ीрдиे рднрд░ рд░рд╣рдиे рдХे рдмाрдж, рдорд╢ीрди рд╕े рдЪрд▓рддे рдШрд░, рдорд╢ीрди рд╕े рдЪрд▓рддी рдХाрд░ рд╕े рдЙрдирдХी рдЖँрдЦें рдЪौंрдзिрдпाँ рдЧрдИ рдеी, рдХрдИ рдЗрдиाрдо рдХрдИ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рднी рдоिрд▓ рдЪुрдХे рдеे। рдЬिрд╕े рд╡े рднाрд░рдд рдоें рдмैрдаे рд░िрд╢्рддेрджाрд░ों рдХे рдмीрдЪ рдмрддा рдмрддा рдХрд░ рдЦुрд╢ рд╣ोрддे рд░рд╣рддे। 
рдЗрди рджिрдиों рдоाँ рдмाрд░ рдмाрд░ рдлोрди рдХрд░рддी, рд╢ाрджी рдХे рд▓िрдП, рдЙрд╕рдиे рдмोрд▓ा “рдоेрд░ी рд╢ाрджी рддो рддрдХрдиीрдХ рд╕े рд╣ो рдЧрдИ, рдЬрдм рддрдХ рдПрдХ рдкूрд░ा рдЗंрд╕ाрди, рдЗंрд╕ाрди рдХे рдорди, рдмुрдж्рдзि рд╡ाрд▓ा рд░ोрдмोрдЯ рдирд╣ीं рдмрдиा рд▓ूँрдЧा рд╢ाрджी рдирд╣ीं рдХрд░ूंрдЧा”।
рдЙрд╕рдХा рдЬूрдиूрди рдЕрдм рдкाрдЧрд▓рдкрди рдХी рд╢рдХ्рд▓ рд▓ेрдиे рд▓рдЧा рдеा।
рдХुрдЫ рджिрдиों рд╕े рдЙрд╕े рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो рд░рд╣ा рдеा рдХि рд╡рд╣ рднूрд▓рдиे рд▓рдЧा рд╣ै рдЪीрдЬें, рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдХो рджी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдХрдоांрдб рдоें рдЧрд▓рддिрдпाँ рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рд╣ै рдирддीрдЬा рдЧрд▓рдд рдкрд░िрдгाрдо, рд╡рд╣ рднूрд▓рдиे рд▓рдЧा рдеा рдкाрдиी рдФрд░ рдЪाрдп рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░। рд░ंрдЧों рдХो рд╡рд╣ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рд╣ी рдкрд╣рдЪाрди рдкा рд░рд╣ा рдеा, рдЕрд╕рд▓ рд░ंрдЧ рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдоे рдЙрд╕े рдЧूрдЧрд▓ рд▓ेंрд╕ рдХी рдорджрдж рд▓ेрдиी рдкреЬрддी рдеी। 
рд╕ुрдмрд╣ рд╢ाрдо рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░ рдЙрд╕े рдорд╢ीрди рдмрддाрддी рдеी। рдЙрдЧрддे рд╕ूрд░рдЬ рдФрд░ рдврд▓рддे рд╕ूрд░рдЬ рдоें рдлрд░рдХ рд╡рд╣ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрддा, рджिрд╢ाрдУं рдХो рднूрд▓рдиे рд▓рдЧा рдеा, рдЬिрд╕े рдЙрд╕рдиे рдХाрдо рдХा рд╕्рдЯ्рд░ेрд╕ рдоाрди рдз्рдпाрди рдирд╣ीं рджिрдпा।
 рдПрдХ рджिрди рдСрдлिрд╕ рд╕े рдШрд░ рдЖрддे рд╣ुрдП рдмैрдЯрд░ी рдХрдо рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЙрд╕рдХी рдХाрд░ рдХा рдкрд░реЮॉрд░्рдоेंрд╕ рдмिрдЧреЬрдиे рд▓рдЧा рдЙрд╕рдиे рд╕ोрдЪा рдХि рд╡рд╣ рдЦुрдж рдХाрд░ рдЪрд▓ा рд▓ेрдЧा, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдХ्рдпा ? рдХाрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЪрд▓ рдирд╣ीं рд░рд╣ी рдеी, рд╡рд╣ рдХाрд░ рдЪрд▓ाрдиा рднूрд▓ рдЧрдпा рдеा, рдмрд░рд╕ों рд╕े рдорд╢ीрди рд╣ी рддो рдЪрд▓ा рд░рд╣ी рдеी рдХाрд░।
рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХी рджिрд╢ा рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХा рджिрдоाрдЧ рджाрдпाँ рдмाрдпां рднूрд▓ рдЧрдпा рдеा, рдХ्рдпोंрдХि рд╡ो рддो рдорд╢ीрдиें рдмрддाрддी рдеीं рдЙрд╕े, рдпрд╣ рдХाрдо рддो рд╡рд╣ рдХрдмрдХा рдЫोреЬ рдЪुрдХा рдеा, рджिрдоाрдЧ рдХो рдХोрдИ рдХрд╖्рдЯ рди рд╣ो, рд╕рдм рдиिрд░्рджेрд╢ рдоिрд▓рддे рд░рд╣े рдФрд░ рд╡рд╣ рдХрд░рддा рдЬाрдП, рд╡рд╣ рд░ोрдмोрдЯ рд╣ो рдЧрдпा рдеा, рдЙрд╕рдХे рджिрдоाрдЧ рдиे рдЦुрдж рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрдиा рдЫोреЬ рджिрдпा рдеा, рдЬो рддрдХрдиीрдХ рдЙрд╕рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рдкрд░ рдЪрд▓рддी рдеी, рд╡рд╣ рдХрдмрд╕े рдЙрд╕ рддрдХрдиीрдХ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ों рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рд▓рдЧा, рдкрддा рд╣ी рдирд╣ीं рдЪрд▓ा।
рд╡рд╣ рдкрд╕ीрдиे рдкрд╕ीрдиे рд╣ो рдЧрдпा, рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдпाрдж рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣े рдеे, рдмैрдЯрд░ी рдХे рдмैрдХрдЕрдк рдХрдоांрдб рдХे, рдЕрдм рдШрд░ рдЬाрдП рдХैрд╕े, рдХिрд╕ी рдХो рдлोрди рд▓рдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдХो рдмोрд▓ा рддो рд╡рд╣ рднी рдЬрд╡ाрдм рдирд╣ीं рджे рд░рд╣ी рдеी, рдЙрд╕рдХा рдлोрди рдХिрд╕ рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рд╕े рдЦुрд▓ेрдЧा рдпрд╣ рднी рдЙрд╕े рдпाрдж рдирд╣ीं рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рдХाрдо рднी рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдХрд░рддी рдеी, рдШрдмрд░ाрд╣рдЯ рдХे рдоाрд░े рдЙрд╕рдХा рдмी рдкी рдмреЭ рдЧрдпा рдеा, рдЪрдХ्рдХрд░ рдЖрдиे рд▓рдЧे рдеे, рд╡рд╣ рд╡рд╣ीं рд╕реЬрдХ рдкрд░ рд╕рд░ рдкрдХреЬ рдХрд░ рдмैрдардиे рд╡ाрд▓ा рдеा рдХि рдХाрд░ рдХे рдФрдЯोрдоेрдЯेрдб рд╕िрд╕्рдЯрдо рдиे рд╕िрд╕्рдЯрдо рджुрд░ुрд╕्рдд рдХрд░ рдЧाреЬी рдЪाрд▓ू рдХрд░ рджी, рд╡рд╣ рддुрд░ंрдд рдЙрд╕рдоें рд╕рд╡ाрд░ рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдЬैрд╕े рддैрд╕े рдШрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдпा।
рд╢ुрдХ्рд░ рдеा рдХि рдШрд░ рдХा рд╕िрд╕्рдЯрдо рдаीрдХ рдеा, рдП рдЖрдИ рдиे рддुрд░ंрдд рдЧреЬрдмреЬी рдкрдХреЬी рдФрд░ рд╕िрд╕्рдЯрдо рджुрд░ुрд╕्рдд рдХिрдпा, рдЙрд╕े рднी рдЕрдкрдиी рдк्рд░िрдп рдорд╢ीрдиों рдХे рдмीрдЪ рдкрд╣ुँрдЪ рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧा, рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдЙрд╕рдХी рдкूрд░ी рд╣ेрд▓्рде рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी рд╕्рдХैрди рдХрд░рдХे рднेрдЬ рджी рдеी, рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╣рд░рдХрддों рдХो рдиोрдЯ рдХрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдк्рд░िрд╕्рдХ्рд░ीрдк्рд╢рди рдоेрд▓ рдХिрдпा, рд░ोрдмोрдЯ рдиे рдоेрдбिрдХрд▓ рд╕्рдЯोрд░ рд╕े рджрд╡ाрдПं рдСрд░्рдбрд░ рдХрд░ рджी। рд╡рд╣ рджрд╡ाрдИ рд▓े рдХрд░ рд╕ो рдЧрдпा। рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдаा рддो рддрд░ोрддाрдЬा рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा। рдЗрддрдиे рдоें рдЕрдХ्рд╖рдп рдХा рдлोрди рдЖрдпा, рдЕрдм рд╡рд╣ рдЦुрдж рдлोрди рдирд╣ीं рдЙрдаाрддा, рдорд╢ीрди рдЙрд╕े рдЬोреЬ рджेрддी, рдкрд╣рдЪाрди рднी рдорд╢ीрди рдмрддाрддी рдЕрдХ्рд╖рдп рджोрд╕्рдд, рдЕрдиीрддा рдоाँ, рдЕрдЬрдп рд╢рд░्рдоा рдкाрдкा, рдЕрдиुрд░ाрдЧ рднाрдИ, рдФрд░ рдРрд╕े рд╣ी рд╕ाрд░े рд░िрд╢्рддेрджाрд░ों рдФрд░ рджोрд╕्рддों рдХे рдиाрдо рдП рдЖрдИ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рдбाрд▓ рджिрдП рд╣ैं, рдЙрд╕े рдЬрд╣рдордд рдирд╣ीं рдЙрдаाрдиी рдкреЬрддी рдХिрд╕ी рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдХी।
рдЕрдХ्рд╖рдп рдХा рдлोрди рд▓िрдпा, “рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ, рдПрд░рд░ рдоैрд╕ेрдЬ рдеा рдоेрд░े рдЗрдирдмॉрдХ्рд╕ рдоें”, рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдЪिंрддा рд╕े рдХрд╣ा।
рдЖрдЬ рди рдЬाрдиे рдХ्рдпों рдЕрдХ्рд╖рдп рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрд╕े рдЕрдЬрдирдмी рд╕ी рдоाрд▓ूрдо рд╣ो рд░рд╣ी рдеी, рдРрд╕ा рд▓рдЧा рдЬैрд╕े рд╡рд╣ рдЙрд╕рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╕ुрди рд░рд╣ा рд╣ै, рдлिрд░ рднी рдЙрд╕рдиे рдмोрд▓ рджिрдпा “рдорд╢ीрди рд╣ै, рдЬрдм рдЗंрд╕ाрди рдХा рд╢рд░ीрд░ рдЪрд▓рддे рдЪрд▓рддे рдердХ рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЧрд▓рддिрдпाँ рдХрд░рддा рд╣ै, рдорд╢ीрди рдоें рднी рдПрд░рд░ рдЖрдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд╣ै” рдоैं рдлिрд░ рдлोрди рд▓рдЧाрддा рд╣ूँ”, рдХрд╣рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдлोрди рдХाрдЯ рджिрдпा।
“рдРрд╕ा рдХैрд╕े рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рдоेрд░ी рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдоिंрдЧ рдоें рдЧреЬрдмреЬ рдХैрд╕े рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै” рд╡рд╣ рдЭрд▓्рд▓ाрдпा। рдЕрдкрдиे рдк्рд░िрдп рдЦिрд▓ौрдиे, рд╡ेрд░िрдпрдмрд▓्рд╕, рдЖрдЗрдбेंрдЯिреЮाрдпрд░्рд╕, рд╕िंрдЯेрдХ्рд╕, рд╕्рдкेрд╢рд▓ рдХेрд░ेрдХ्рдЯрд░, рдХी рд╡рд░्рдбрд╕ рдЬिрди्рд╣ें рд╡ो рдкाँрдЪ рддрдд्рд╡ рдХрд╣рддा рд╣ै, рдХрд╣рддा рд╣ै рдЬैрд╕े рд╕ृрд╖्рдЯि рдХी рд░рдЪрдиा рдкाँрдЪ рддрдд्рд╡ों рд╕े рд╣ुрдИ рд╣ै рди рд╡ैрд╕े рд╣ी рддрдХрдиीрдХ рдХी рджुрдиिрдпा рдЗрди рдкाँрдЪ рддрдд्рд╡ों рдХे рдХॉрдордмीрдиेрд╢рди рдкрд░ рд╣ी рдмрдиी рд╣ै, рдЬो рдЪाрд╣े рдмрдиा рд▓ो, рдХрд░рд╡ा рд▓ो, рджुрдиिрдпा рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЗрд╢ाрд░ों рдкрд░ рдиाрдЪेрдЧी। рдЙрд╕рдХा рджोрд╕्рдд рдЕрдХ्рд╖рдп рд╣рдоेрд╢ा рдХрд╣рддा “рд╕ाрд▓े рдкाँрдЪ рддрдд्рд╡ों рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрд░рдХे рдкूрд░े рдпूрдиीрд╡рд░्рд╕ рдХो рдЕрдкрдиी рдоुрдЯ्рдаी рдоें рдХрд░рдиे рдХा рд╕рдкрдиा рд░ाрдХ्рд╖рд╕ рджेрдЦрддे рдеे, рддू рд░ाрдХ्рд╖рд╕ рд╣ोрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рддрдХрдиीрдХ рдХा рд░ाрдХ्рд╖рд╕”।
рд╡рд╣ рдиाрдЯрдХीрдпрддा рд╕े рд░ाрдХ्рд╖рд╕ рдЬैрд╕ा рдЕрдЯ्рдЯрд╣ाрд╕ рдХрд░рдХे рдХрд╣рддा, “рд╣ा рд╣ा рд╣ा рд╣ाँ рд░ाрдХ्рд╖рд╕, рддрдХрдиीрдХ рдХा рд░ाрдХ्рд╖рд╕, рдпूрдиीрд╡рд░्рд╕ рдХे рдкेрд░ेрд▓рд▓, рдоेрдЯाрд╡рд░्рд╕ рд╣ा рд╣ा рд╣ा, рдкूрд░ी рджुрдиिрдпा рдоुрдЯ्рдаी рдоें рдПрдХ рдХрдорд░े рдоें, рдЙंрдЧрд▓िрдпों рдкрд░, рдоाрдпाрд╡ी рд╢рдХ्рддिрдпां, рдЬाрджुрдИ рддрдХрдиीрдХ рд╣ा рд╣ा рд╣ा”।
рдЕрдХ्рд╖рдп рдЪिंрддा рдХрд░рддा рд▓ेрдХिрди рдХुрдЫ рдХрд░ рдирд╣ीं рдкाрддा।
рдЖрдЬ рдЙрди्рд╣ीं рдкाँрдЪ рддрдд्рд╡ों рдХे рдоेрд▓ рдоें рдХोрдИ рд╡िрдХृрддि рдЖ рдЧрдИ рдеी, рдЬो рдмैрдХрдЕрдк рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЙрд╕рдХी рдХाрд░ рдмंрдж рдкреЬ рдЧрдИ рдеी, рдШрд░ рд╕े рднी рдЙрд╕рдиे рдмैрдХрдЕрдк рдХे рд╕िрдЧ्рдирд▓ рдбाрд▓ рджिрдП рдеे, рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХाрдо рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдХिрдпा। рдкूрд░े рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХो рд░िрд╡्рдпू рдХрд░рдиा рдкреЬेрдЧा, рдХрд╣ीं рдХोрдИ рд╡ाрдпрд░рд╕ рддो рдирд╣ीं, рдХोрдИ рд╣ैрдХिंрдЧ рддो рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ै рдЙрд╕рдХे рдоॉрдбрд▓ рдХे рд╕ाрде, рдХोрдИ рдФрд░ рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै рдЬैрд╕े рдЙрд╕рдХे рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХो, рдСрдлिрд╕ рд╕े рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдХो рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рдХрдоांрдб рджी, рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдиे рдЖрдЬ рд╕ुрдиा рд╣ी рдирд╣ीं, рдЙрд╕рдиे рдЦुрдж рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХो рдЦोрд▓рдиा рдЪाрд╣ा рд▓ेрдХिрди рдкाрд╕рд╡ॉрд░्рдб рдпाрдж рд╣ी рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣ा рдеा, рд╡рд╣ рддो рдПрд▓ेрдХ्рд╕ा рдФрдЯोрдоेрдЯेрдб рдоोрдб рдоें рдХрд░рддी рдеी рдЙрд╕рдиे рдЬाрдиे рджो рдмрд░рд╕ рд╕े рдЦुрдж рдЦोрд▓ा рд╣ी рдирд╣ीं। рд╕рд░ рдоें рддेрдЬ рджрд░्рдж рдеा рд╕ोрдЪा рдХुрдЫ рдкी рд▓िрдпा рдЬाрдП, рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдоें рдХ्рдпा рдкिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рд╡рд╣ рднी рдпाрдж рдирд╣ीं, рдЗрддрдиा рддो рд╡рд╣ рд╕рдордЭ рдЧрдпा рдеा рдХी рдЙрд╕рдХा рд╕िрд╕्рдЯрдо, рдП рдЖрдИ рд╣ोрдо рдФрд░ рд╕ाрд░ी рдорд╢ीрди рдоें рдХोрдИ рдПрд░рд░ рд╣ै, рдЙрдаा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рдШूрдордиे рд▓рдЧा, рдЖрдЬ рдХिрддрдиे рджिрди рдмाрдж рдорд╢ीрди рдмंрдж рдеी, рдЙрд╕рдХे рдШрд░ рдоें рдХрд╣ाँ рдХ्рдпा рд░рдЦा рдеा, рд╡рд╣ рднूрд▓ рдЪुрдХा рдеा, рдХिрдЪрди рдкाрдиी рдХрд╣ाँ рдеा, рдЙрд╕े рдпाрдж рдирд╣ीं рдРрд╕े рд╣ी рднрдЯрдХрддे рд╣ुрдП рд╡рд╣ рдХिрдЪрди рдоें рдкрд╣ुँрдЪा рдФрд░ рдХ्рдпों рдЧрдпा рдеा рдпрд╣ рднूрд▓ рдЧрдпा, рдШрдмрд░ा рдХрд░ рд╡ाрдкрд╕ рдЖрдпा, рдлोрди рдЙрдаाрдпा рд▓ेрдХिрди рджूрд╕рд░ी рдорд╢ीрдиों рд╕े рдЬुреЬे рдлोрди рдоें рдиंрдмрд░ рдвूँрдврдиे рдоें рдЙрд╕े рдкрд░ेрд╢ाрдиी рдЖрдИ, рдкрд╕ीрдиे рдкрд╕ीрдиे рд╣ो рдЙрд╕рдиे рдлिрд░ рд╕े рдорд╢ीрдиों рдХो рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी, рдПрдХ рд╡ाрдпрд░рд╕ рдиे рдЙрд╕рдХे рдкूрд░े рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХो рдз्рд╡рд╕्рдд рдХैрд╕े рдХрд░ рджिрдпा рдеा, рдПंрдЯी рд╡ाрдпрд░рд╕ рдХрд╣ीं рдЦрддрдо рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдЗрд╕ рдмीрдЪ рдХिрд╕ी рдмрдЧ рдиे рдХुрдЫ рдЧреЬрдмреЬ рдХी рдеी рд╢ाрдпрдж। рд╕िрд╕्рдЯрдо рдЦोрд▓ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдкूрд░ी рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдоिंрдЧ рдХो рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा, рддрдХрдиीрдХ рдХी рднाрд╖ा рдЕрдм рдЙрд╕рдХी рднाрд╖ा рдмрди рдЧрдИ рдеी рд╡рд╣ рдЬाрд╡ा, рдкाрдпрдерди рдоें рдмाрдд рдХрд░рддा, рд╕рдкрдиे рдоें рднी рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдоिंрдЧ рдФрд░ рдПрдХ्рд╕рдХ्рдпूрд╢рди рджिрдЦрддा, рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдкूрд░े рдкрд░िрд╡ेрд╢ рд╕े рдХрдЯ рдЧрдпा рдеा, рдЭрд░рдиे рдлूрд▓, рд╣рд░िрдпाрд▓ी, рдирдоीं рдЙрд╕े рдорд╣рд╕ूрд╕ рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рд╕ुрдЧंрдз рдкрд╣рдЪाрдирдиा рд╡рд╣ рднूрд▓ рдЪुрдХा рдеा।
рд╡рд╣ рдЬैрд╕े рд╣рд░ рдЪीрдЬ़ рдЕрдм рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рд╣ी рджेрдЦ рд╕рдордЭ рдкाрддा, рд╕ुрдмрд╣ рдХी рдзूрдк, рд╕ांрдЭ рдХा рд╕ौंрдзाрдкрди рд░ाрдд рдХे рддाрд░े рд╕рдм рдЙрд╕рдХी рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рджрдордХрддे рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╕ुंрджрд░ рдЫрд╡िрдпों рдХो рд╡рд╣ рд╡рд╣ीं рдиिрд╣ाрд░ рд▓ेрддा, рдоेрдЯाрд╡рд░्рд╕ рд╡рд░्рдЪुрдЕрд▓ рджुрдиिрдпा рдХे рдЗрд╕ рд╕рдЪ рдиे рдЙрд╕рд╕े рдЕрд╕рд▓ рд╕рдЪ рдХो рдХोрд╕ो рджूрд░ рдХрд░ рджिрдпा рдеा।
 рдкिрдЫрд▓े рджрд╕ рд╕ाрд▓ рд╕े рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХुрдЫ рд╕ोрдЪा рд╣ी рдирд╣ीं, рдХिрдпा рд╣ी рдирд╣ीं। рддрдХрдиीрдХ рдХी рдЬो рджुрдиिрдпा рдЙрд╕рдХे рд╕ाрдордиे рд╣ाрде рдмांрдзे рдЬो рд╣ुрдХूрдо рдоेрд░े рдЖрдХा рдХрд╣рддी рдЦреЬी рд░рд╣рддी рдеी, рдЖрдЬ рдЙрд╕рдХा рдЬैрд╕े рдХिрд╕ी рдиे рдЕрдкрд╣рд░рдг рдХрд░ рд▓िрдпा рдеा। рдЙрд╕рдХा рдЗंрдЯीрдЧ्рд░ेрдЯेрдб рд╕िрд╕्рдЯрдо рдз्рд╡рд╕्рдд рд╣ो рд░рд╣ा рдеा, рдЕрдкрдиे рд╕ाрдордиे рдмрдиाрдИ рджुрдиिрдпा рдХो рдпूँ рдмिрдЦрд░рддे рджेрдЦ рд╡рд╣ рдкрдЧрд▓ा рдЧрдпा рдеा, “рдпрд╣ рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддा рдоेрд░े рдмрдиाрдП рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдоें рдХрднी рдЧреЬрдмреЬ рд╣ो рд╣ी рдирд╣ीं рд╕рдХрддी, рдРрд╕ा рдХैрд╕े рд╣ो рдЧрдпा” рд╡рд╣ рдзреЬाрдзреЬ рдзреЬाрдзреЬ рдЕрдкрдиी рддрдХрдиीрдХ рдЪेрдХ рдХрд░рддा рд░рд╣ा, рдХрд░рддा рд░рд╣ा, рди рдЦाрдиे рдХी рд╕ुрдз рди рд╕ोрдиे рдХी, рдЙрд╕рдХे рддрдХрдиीрдХी рдХे рдкाँрдЪрддрдд्рд╡ों рдХे рдоिрд╢्рд░рдг рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЙрд╕рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рдкाँрдЪ рддрдд्рд╡ рдХा рдоिрд╢्рд░рдг рднी рдмुрд░ी рддрд░рд╣ рдЧреЬрдмреЬा рдЧрдпा рдеा। рднूрд▓рдиा, рдз्рдпाрди рдХрдо рд╣ोрдиा, рдиींрдж рдХрдо рд╣ोрдиा рддो рдХाрдлी рд╕рдордп рд╕े рд╣ो рд░рд╣ा рдеा, рд▓ेрдХिрди рд╕ाрдоाрди्рдп рдоाрди рд╡рд╣ рдЪрд▓рддा рд░рд╣ा, рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдпाрдж рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣े рдеे, рдХीрд╡рд░्рдб рднूрд▓ рдЧрдпा рдеा, рд╡ेрд░िрдПрдмрд▓्рд╕ рдХे рд╕ीрдХ्рд╡рди्рд╕ рдЙрд╕े рдЙрд▓рдЭा рд░рд╣े рдеे, рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдХी рдШрдмрд░ाрд╣рдЯ рдмैрдЪैрдиी рдиे рдЙрд╕рд╕े рдФрд░ рдЧрд▓рддिрдпाँ рдХрд░рд╡ाрдИ। рджो рддीрди рджिрди рд╕рддрдд рдХाрдо рдХрд░рддे рд░рд╣рдиे рдХे рдмाрдж рдЙрд╕े рдРрд╕ा рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧा рдЬैрд╕े рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рдЕंрдзे рдХूрдП рдоें рдЧिрд░рддा рдЪрд▓ рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЕंрдзेрд░े рдоें рд╕рдм рдЪीрдЬें рд╡िрд▓ीрди рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ी рдеीं, рдЬैрд╕े рдм्рд▓ैрдХрд╣ोрд▓ рд╕рдм рдХुрдЫ рдиिрдЧрд▓ рд▓ेрддा рд╣ै рдРрд╕े рд╣ी рдЙрд╕рдХे рджिрдоाрдЧ рдоें рдХोрдИ рдм्рд▓ैрдХрд╣ोрд▓ рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдЬो рдЙрд╕рдХी рдпाрдж, рдЙрд╕рдХी рднाрд╖ा, рдЙрд╕рдХी рд╕ीрдЦ, рдЙрд╕рдХा рд╕рдмрдХुрдЫ рдЬो рдЬीрд╡рди рдоें рдеा рдиिрдЧрд▓рддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рддрд╕्рд╡ीрд░ें рдзीрд░े-рдзीрд░े рдзूрдоिрд▓ рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ीं рдеीं, рдЬैрд╕े рдХोрдИ рдоिрдЯा рд░рд╣ा рд╣ो, рдЙрд╕рдХा рджिрдоाрдЧ рдЦाрд▓ी рдмрд░рддрди рдЬैрд╕ा рд╣ो рдЧрдпा рдеा, рдмрдЪрдкрди рдХी рдпाрджें, рджोрд╕्рдд, рдпाрд░, рдк्рдпाрд░ рд╕рдм рдЬैрд╕े рдкीрдЫे рдЫूрдЯрддे рдЬा рд░рд╣े рдеे, рдЖрдЦिрд░ рд╡рд╣ рдмेрд╣ोрд╢ рд╣ो рдЧрдпा, рддрдХрдиीрдХ рдЙрд╕рдХी рдХोрдИ рдорджрдж рдирд╣ीं рдХрд░ рдкा рд░рд╣ी рдеीं, рд╡рд╣ рдкреЬा рд╣ुрдЖ рдеा рдЕрдкрдиी рдорд╢ीрдиों рдХे рдмीрдЪ।

рдЗрдзрд░ рддीрди рджिрди рд╕े рдХोрдИ рдЦрдмрд░ рдирд╣ीं рдеी рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХी, рдлोрди рдХोрдИ рдЬрд╡ाрдм рдирд╣ीं рджे рд░рд╣े рдеे, рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдЙрд╕рдХे рдШрд░ рдХी рддрд░рдл рдХाрд░ рдоोреЬ рджी, рдмाрд╣рд░ рд╕े рд╣ी рдХुрдЫ рдЕрдирд╣ोрдиी рдХा рдЕंрджेрд╢ा рдЬाрдиे рдХ्рдпों рд╣ुрдЖ, рдШंрдЯी рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдХрднी рдирд╣ीं рд╣ोрддी рдеी, рд╕ेंрд╕рд░ рд╕े рджрд░рд╡ाрдЬे рдЦुрд▓ рдЬाрддे рдеे рдЖрдЬ рдирд╣ीं рдЦुрд▓े, рдЙрд╕рдХी рд╕рдордЭ рдоें рдЖ рдЧрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдиे рдШрд░ рдХे рдЪाрд░ों рддрд░рдл рджौреЬ рдХрд░ рдХिрд╕ी рдЦुрд▓ी рдЦिреЬрдХी рдпा рджрд░рд╡ाрдЬे рдХो рдвूँрдврдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी, рд╣ाрд░ рдХрд░ рдПрдХ рдмреЬा рдкрдд्рдерд░ рд▓ेрдХрд░ рд╢ीрд╢े рдХे рджрд░рд╡ाрдЬे рдкрд░ рджे рдоाрд░ा। рдкुрд▓िрд╕ рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рдкрд░ рдлोрди рднी рд▓рдЧाрдпा рдФрд░ рдШрд░ рдХे рдЕंрджрд░ рджाрдЦिрд▓ рд╣ुрдЖ, рджो рдоिрдирдЯ рдоें рдкुрд▓िрд╕ рдЖрдИ рдФрд░ рдПрдо्рдмुрд▓ेंрд╕ рднी, рдЙрд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдпा। рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рдШрд░ рднी рдлोрди рд▓рдЧा рджिрдпा। рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдиे рддुрд░ंрдд рдХेрд╕ рдХी рдЬांрдЪ рд╢ुрд░ू рдХी, “рди्рдпूрд░ोрд▓ोрдЬी рдХा рдХेрд╕ рд╣ै, рд╣рдоें рджिрдоाрдЧ рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी, рд▓рдЧрддा рд╣ै рдоाрдорд▓ा рдЧंрднीрд░ рд╣ै”, рдбॉрдХ्рдЯрд░्рд╕ рдиे рдкूрд░े рдЫрд╣ рдШंрдЯे рдЬांрдЪ рдоें рд▓рдЧाрдП।
 рд╡рд╣ рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХी рд▓ॉрдмी рдоें рдмैрдаे рдмैрдаे рдЙрд╕े рджेрдЦ рд░рд╣ा рдеा। рджो рджिрди рддрдХ рджрд╡ाрдЗрдпों рдкрд░ рд░рд╣ा рд╡ो, реЫिंрджा рдеा, рднाрд░рдд рд╕े рдЖрдиे рдоें рддीрди рджिрди рддो рд▓рдЧेंрдЧे рдЙрд╕рдХे рдШрд░рд╡ाрд▓ों рдХो, рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рд╕ोрдЪा।
рдкाँрдЪ рд╕ीрдиिрдпрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдХी рдЯीрдо рд▓рдЧी рдеी рдЙрд╕рдХे рдХेрд╕ рдоें, рдЬрдм рдбॉрдХ्рдЯрд░्рд╕ рдиे рдЙрд╕े рдмुрд▓ाрдпा рдФрд░ рдкूрд░ी рдмाрдд рдмрддाрдИ рддो рд╡рд╣ рд╕рди्рди рд░рд╣ рдЧрдпा, рдЙрд╕рдиे рдХрд╣ा “рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдРрд╕ा рдХैрд╕े рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХोрдИ рдлिрд░ рд╕े рдЕрдмोрдз рдирд╡рдЬाрдд рд╢िрд╢ु рдЬैрд╕ा рдХैрд╕े рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै”।
рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдХрд╣ा, “рдЕрдХ्рд╖рдп рддुрдордиे рдЬो рдкूрд░ी рдмाрдд рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рдЬूрдиूрди рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдИ рдеी, рдЙрд╕ рдЬूрдиूрди рдиे рд╣ी рдЗрд╕े рдЗрд╕ рд╣ाрд▓рдд рдоें рдкрд╣ुँрдЪा рджिрдпा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджिрдоाрдЧ рдХा рдПрдХ्рд╕ рд░े рдмрддाрдпा, рдЬрд╣ाँ-рдЬрд╣ाँ рдкрд░ेрд╢ाрдиिрдпाँ рдеी, рдЙрд╕ рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рд▓ाрд▓ рдиिрд╢ाрди рдеे, рдкूрд░े рджिрдоाрдЧ, рд░ीреЭ рдХी рд╣рдб्рдбी рдФрд░ рдкूрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХी рдоैрдкिंрдЧ рднी рджिрдЦाрдИ, рд╕рднी рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рдмреЬे рдмреЬे рд▓ाрд▓ рдиिрд╢ाрди рдеे, рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рд╕рдордЭाрдпा рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рддрдиाрд╡ рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рди्рдпूрд░ॉрдирд╕ рдоें рдЧंрднीрд░ рдХ्рд╖рддि рдкрд╣ुँрдЪी рд╣ै, рдЬैрд╕े рд╕рд░्рдХिрдЯ рдХे рддाрд░ рдЙрд▓рдЭ рдЬाрддे рд╣ैं, рд╡ैрд╕े рд╣ी рдпे рдЙрд▓рдЭ рдЧрдП рд╣ैं, рдЗрд╕рдХे рджिрдоाрдЧ рдХे рддрди्рддु, рдКрддрдХ рдм्рд▓ैрдХ рд╣ोрд▓ рдХी рддрд░рд╣ рдХाрдо рдХрд░рдиे рд▓рдЧे рд╣ैं, рджिрдоाрдЧ рдХा рд╡ो рд╣िрд╕्рд╕ा рдЬिрд╕рдоें рд╣рдоाрд░ी рдпाрджें, рд╕ेрд░ीрдм्рд░рдо, рдЬिрд╕рдоें рд╕ीрдЦ, рдкреЭाрдИ рд▓िрдЦाрдИ, рднाрд╖ा рд╕्рдЯोрд░ рд╣ोрддी рд╣ै рд╡рд╣ рдЦрддрдо рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै, рддुрдо्рд╣ाрд░ी рднाрд╖ा рдоें рдХрд╣ूँ рддो рджिрдоाрдЧ рд░ूрдкी рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी рдпрд╣ рдлाрдЗрд▓ рдХрд░рдк्рдЯ рд╣ो рдЧрдИ рдЬिрд╕рдоें рд╕ाрд░ी рдЬाрдирдХाрд░िрдпाँ рдеीं, рдпाрджाрд╢्рдд рдЦोрдиे рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЪीрдЬों рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиे рддрдХ рдЕрдм рджिрдоाрдЧ рдоें рдХुрдЫ рдирд╣ीं рд╣ो рд░рд╣ा, рдЗрд╕рдХी рд╣ाрд▓рдд рдЕрднी рдЕрднी рдкैрджा рд╣ुрдП рдмрдЪ्рдЪे рдЬैрд╕ी рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕े рдЗрд╕ рджुрдиिрдпा рдХी рдХोрдИ рдЦрдмрд░ рдирд╣ीं, рдЕрдм рдЙрд╕े рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдлिрд░ рд╕े, рдП рдмी рд╕ी рд╕े рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиी рдкреЬेрдЧी। рдФрд░ рдпрд╣ рд╣ोрдЧा рддрдм рдЬрдм рд╡рд╣ рдХोрдоा рд╕े рдмाрд╣рд░ рдЖрдПрдЧा”।
рд▓ेрдХिрди рдРрд╕ा рд╣ोрдиे рдХा рдХाрд░рдг рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдкूрдЫा, “рдЖрд░्рдЯिреЮिрд╢ीрдпрд▓ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕ рдиे рдЙрд╕рдХी рдиेрдЪрд░рд▓ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕ рдХो рдЦрддрдо рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै, рдоाрдп рдбीрдпрд░ рдл्рд░ेंрдб рддрдХрдиीрдХ рдЬрдм рддрдХ рдЗंрд╕ाрди рдХी рдЧुрд▓ाрдо рд░рд╣рддी рд╣ै рддрдм рддрдХ рдаीрдХ, рдЬिрд╕ рджिрди рдЗंрд╕ाрди рдЙрд╕рдХा рдЧुрд▓ाрдо рд╣ो рдЧрдпा, рдРрд╕े рд╣ी рдм्рд▓ैрдХ рд╣ोрд▓ рдмрдирддे рд░рд╣ेंрдЧे” рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдирдордиे рдвंрдЧ рд╕े рдЪिंрддा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा ।
“рдмрд╣ुрдд рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ी рдмाрдд рд╣ै рдХेрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рдЖрдиे рдХे рдмाрдж рд╣рдо рдорди рд╕े рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЫोрдЯे рдоोрдЯे рд╣िрд╕ाрдм рднूрд▓ рдЧрдП, рдлोрди рдЖрдиे рдХे рдмाрдж рдЬो рд╕ैрдХреЬों рдиंрдмрд░ рдпाрдж рд░рдЦрддे рдеे рд╡рд╣ рднूрд▓ рдЧрдП, рдЧूрдЧрд▓ рдоैрдк рдХे рд╕ाрде рд░ाрд╕्рддे рднूрд▓рдиे рд▓рдЧे, рдаीрдХ рд╡ैрд╕े рд╣ी рд╣рд░ рдмाрдд рдоें рддрдХрдиीрдХ рдХा рд╕ाрде рд╣рдоाрд░ी рд╕ाрдоाрди्рдп рдмुрдж्рдзि рдХो рдЦा рдЬाрдПрдЧा, рд╣рдо рд╣рд░ рдмाрдд рддрдХрдиीрдХ рд╕े рдкूрдЫрдХрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬाрдирдХрд░ рдХрд░ेंрдЧें, рддो рд╣рдоाрд░ी рдмुрдж्рдзि рдк्рд░рдЬ्рдЮा рдкрд░ рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиी рддрдп рд╣ै, рддрдХрдиीрдХ рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рд╣ै рдпा рд╣рдо рддрдХрдиीрдХ рдХे рд▓िрдП, рдаीрдХ рд╣ै рдЬीрд╡рди рдЖрд╕ाрди рдХिрдпा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЬीрд╡рди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЙрд╕рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ोрдЧा рддो рдРрд╕े рдХेрд╕ рдЖрддे рд░рд╣ेंрдЧे, рджिрд╕ рдЗреЫ рдЯेрдХ्рдиिрдХрд▓ рдкेंрдбेрдоिрдХ рдбीрдпрд░, рдПрдг्рдб рдиो рд╡ैрдХ्рд╕ीрдиेрд╢рди рдХैрди рдХ्рдпुрд░ рдИрдЯ, рдмрдЯ рдпрд╕ рд╕ेंрд╕िрдмрд▓ рдпूреЫ, рдЕрд▓рд░्рдЯ рдоाрдЗंрдб рдПрдг्рдб рдЯाрдЗрдо рд▓िрдоिрдЯ рд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ рдж рд▓ाрдЗрд╡्рд╕।

рдЕрдХ्рд╖рдп рдПрдХ рдаंрдбी рд╕ांрд╕ рднрд░ рдХрд░ рд╡рд╣ीं рдмैрда рдЧрдпा, рдЙрд╕े рдЗрд╕ी рдмाрдд рдХा рдбрд░ рдеा, “рдЕрдм рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा, рдХ्рдпा рдпрд╣ рдЗрддрдиा рдЙрди्рдирдд рджिрдоाрдЧ, рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЕрдмोрдз рдмрдЪ्рдЪे рдЬैрд╕ा рд╣ो рдЬाрдПрдЧा, рд╡рд╣ рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдЬिрд╕े рдХिрд╕ी рд░ंрдЧ рд╕ुрдЧंрдз рдХो рджेрдЦ рд╕ूंрдШ рдХрд░ рдХोрдИ рдЙрдд्рд╕ुрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ोрддी рдеी, рдЕрдм рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдХो рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рд╕े рджेрдЦेрдЧा рдЬैрд╕ा рдПрдХ рд╢िрд╢ु рджेрдЦрддा рд╣ै, рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдХो рдЙрд╕े рдлिрд░ рд╕े рд╕рдордЭрдиा рд╣ोрдЧा, рднाрд╖ा рдлिрд░ рд╕े рд╕ीрдЦрдиी рд╣ोрдЧी, рдХ्рдпा рдЙрд╕рдХे рднीрддрд░ рдПрдХ рд╢िрд╢ुрд╡рдд рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рдЬाрдЧेрдЧी, рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╣ोрдиे рдХे рднрд░рдо рдиे рдЗंрд╕ाрди рд╕े рдЙрд╕рдХी рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рдЫीрди рд▓ी рд╣ै, рдЬрдм рдЬो рдЬाрдирдиा рдЪाрд╣ो рдЙँрдЧрд▓िрдпाँ рдШुрдоाрдУ рд╣ाрдЬिрд░, рддрдХрдиीрдХ рдиे рдзीрд░े рдзीрд░े рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдЦुрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рд░рд╣рд╕्рдпों, рд╕рдордп рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдиुрднрд╡ों рдХे рдмीрдЪ рдХा рд╕рдордп рдЦрддрдо рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै, рдФрд░ рдЙрд╕ рдЦрддрдо рд╣ो рдЪुрдХे рд╕рдордп рдиे рдордиुрд╖्рдп рдХे рдЬीрд╡рди рд╕े рдзैрд░्рдп, рд╢ांрддि, рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдЙрдд्рд╕ुрдХрддा рд╕рдм рдЦрддрдо рдХрд░ рджी рд╣ै। рд╕рдЪ рдХрд╣рддे рд╣ैं рд╡ो рдмूреЭे рдЕंрдХрд▓ рдЕрддि рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдХी рдмुрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै”।
рдЙрд╕рдиे рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рд╕िрд░ рдкрд░ рд╣ाрде рдлेрд░ा рдФрд░ рдкूрдЫा “рдХ्рдпा рдХोрдИ рд╕ंрднाрд╡рдиा рдирд╣ीं”।
“рд╕ंрднाрд╡рдиा рдХ्рдпों рдирд╣ीं, рдоेрдбिрдХрд▓ рд╕ाрдЗंрд╕ рдХрднी рдЙрдо्рдоीрдж рдирд╣ीं рдЫोреЬрддा, рд╣ाँ рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै рдХिрддрдиा рд╡्рдпрдХ्рдд рд▓рдЧेрдЧा рдмрддाрдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै”, рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдХрд╣ा।
“рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рдЖрд░ोрдЧ्рдп” рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рд╕ुрди рд╡े рдЪौрдХे, рднाрд░рдд рд╕े рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рдоाрддा рдкिрддा рдФрд░ рднाрдИ рдпा рдЧрдП рдеे, рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдкाрдЦी рдХो рднी рдлोрди рдХрд░ рджिрдпा рдеा, рд░ुрджрди рд╕िрд╕рдХिрдпों рдХे рдмीрдЪ рд╕рдм рдмाрдд рдмрддाрдИ рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे। 
рд╢ाрдо рдХो рдоिрд▓рдиे рдХा рдХрд╣ рдХрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╡рд╣ाँ рд╕े рдЪрд▓े рдЧрдП, рджिрди рднाрд░ी рдеा, рдмाрд╣рд░ рдмрд░्рдл рдХी рдЪाрджрд░ рдиे рд╕рдм рдвँрдХ рд▓िрдпा рдеा, рдХोрд╣рд░ा рдШрдиा рдеा, рдкाрдЦी рдиे рдХрд╣ा, “рд╕्рдиो рдХрд╡рд░्рдб рдСрд▓ рд╕ीрди्рд╕ рдПреЫ рдЯेрдХ्рдиॉрд▓рдЬी рдХрд╡рд░्рдб рдЖрд░ोрдЧ्рдпाрд╕ рдоेрдоोрд░ी”, рдирдИ рдЕрдХ्рд╖рдп।
рдЕрдХ्рд╖рдп рдиे рдзीрд░े рд╕े рдЙрд╕рдХे рдХंрдзे рдкрд░ рд╣ाрде рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, “рдЗрдл рд╡िрди्рдЯрд░ рдХрдо्рд╕, рдХैрди рд╕्рдк्рд░िंрдЧ рдмी рдлाрд░ рдмिрд╣ाрдЗрди्рдб?
рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдЕंрджрд░ рдШुрд╕рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, “рдПрдХ्рд╕ेрдХ्рдЯрд▓ी, рд╣ोрдк рдЗрд╕ рдж рдмेрд╕्рдЯ рд░ेрдоिрдбी”,
рдкाрдЦी рдиे рдкूрдЫा, “рдбॉрдХ्рдЯрд░, рдХ्рдпा, рдХिрддрдиी рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै”।
“рдкोрд╕ीрдмीрд▓ीрдЯीрд╕ рдЖрд░ рдЗрди्рдлрдиाрдИрдЯ, рд╕ो рдПреЫ рдж рдЯाрдЗрдо {рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПं рдЕрдиंрдд рд╣ै, рдФрд░ рд╕рдордп рднी}।
рдХिрддрдиा рд╕рдордп рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдмрддाрдиा рдХрдаिрди рд╣ै, рджрд╡ाрдПं рдЕрдкрдиा рдХाрдо рдХрд░ेंрдЧी, рдиेрдЪрд░ рдЕрдкрдиा, рдмрд╣ुрдд рд╕ंрднрд╡ рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рджिрди рдХिрд╕ी рдкुрд░ाрдиी рдпाрдж, рдХोрдИ рдкुрд░ाрдиी рд╕ुрдЧंрдз, рдХोрдИ рдкुрд░ाрдиा рд╕्рд╡рд░, рджृрд╢्рдп рджेрдЦрдХрд░ рдХोрдИ рдЗрдЧ्рдиिрд╢рди рд╣ो рдЬाрдП рди्рдпूрд░ॉрдирд╕ рдоें рдФрд░ рд╡рд╣ рдЫोрдЯा рд╕ा рд╕्рдкाрд░्рдХ рджिрдоाрдЧ рдХी рдорд╢ीрди рдХो рдлिрд░ рд╕े рдЪाрд▓ू рдХрд░ рджे, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдХрдм рд╣ोрдЧा рдпрд╣ рдмрддाрдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕े рд▓े рдЬाрдИрдП рдШрд░, рдзीрд░े рдзीрд░े рдХोрд╢िрд╢ рдХीрдЬिрдП, рдкुрд░ाрдиे рд╕рдордп рдХी рдпाрджों рдХो, рдЪीрдЬों рдХो рдпाрдж рджिрд▓ाрдиे рдХी, рд▓ेрдХिрди рдмिрдиा рддрдиाрд╡ рджिрдП, рдиिрдпрдоिрдд рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдЖрддे рд░рд╣рдиा рд╣ोрдЧा”।

рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХो рдШрд░ рд▓े рдЖрдпा рдЧрдпा, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдХ्рдпा рдШрд░ рдХा рдирдХ्рд╢ा рдмрджрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा рдеा, рдЦिреЬрдХिрдпां рдЦोрд▓ рджी рдЧрдИं рдеीं, рднाрд░ी рдкрд░рджे рд╣рдЯ рджिрдП рдеे, рдЬрд░ूрд░рдд рдХी рдорд╢ीрдиों рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рд╕ाрд░ी рдорд╢ीрди рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЧрдИं рдеीं, рдШрд░ рдоें рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХी рдкрд╕ंрдж рдХे рдЕрд╕рд▓ी рд░ंрдЧ рдЬो рддрдХрдиीрдХ рдХे рдЬूрдиूрди рдХे рдкрд╣рд▓े рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рд╕рдЪ рдоें рдеे, рдШрд░ рдХी рджीрд╡ाрд░ों рдкрд░ рдеे, рддрд╕्рд╡ीрд░ें рдирдИ рдеीं, рдкेреЬ рдкौрдзों рдХी рдПрдХ рдкूрд░ी рдмрдЧिрдпा рдоाँ рдиे рд▓рдЧा рд▓ी рдеी, рдЙрд╕рдХे рд╡िрджेрд╢ी рдШрд░ рдоें рдЙрд╕рдХे рдмрдЪрдкрди рдХा, рднाрд░рдд рдХा рдШрд░ рд╕ांрд╕ рд▓ेрдиे рд▓рдЧा рдеा, рдЕрдм рд╣рд░ рд░ोрдЬ рдЙрд╕рдХी рдкрд╕ंрдж рдХे рдкрдХрд╡ाрди рдХी рдЦुрд╢рдмू рдШрд░ рдоें рддैрд░рддी, рдоाँ рдЙрд╕рдХी рдЖँрдЦों рдХे рд╕ाрдордиे рдЙрди рд╕рдм рдмाрддों рдХो рдзीрд░े-рдзीрд░े рджोрд╣рд░ाрддी рдЬो рдХрднी рдЙрд╕рдХी реЫिंрджрдЧी рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдеीं, рдкिрддा рдЙрд╕рдХे рджोрд╕्рддों рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдХी рдмाрдд рдХрд░рддे, рдкाрдЦी рдФрд░ рдЕрдХ्рд╖рдп рд░ोрдЬ рдЙрд╕рд╕े рдоिрд▓рдиे рдЖрддे, рдкреЬोрд╕ рд╡ाрд▓े рдЕंрдХрд▓ рдЬी рдЙрд╕े рд╡्рд╣ीрд▓ рдЪेрдпрд░ рдкрд░ рдмैрдаा рдХрд░ рд╕ैрд░ рдХрд░рд╡ाрддे рдФрд░ рд╣рд░ рдЪीрдЬ рдЙрд╕े рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рджिрдЦाрддे рдЬैрд╕े рдХोрдИ рджाрджा рдЕрдкрдиे рдирди्рд╣े рдкोрддे рдХो рдкрд╣рд▓े рдкрд╣рд▓ рджुрдиिрдпा рд╕े рдкрд░िрдЪिрдд рдХрд░рд╡ाрддा рд╣ै, рджेрдЦो рд╡рд╣ рдмрд░्рдб рд╣ै, рджेрдЦो рдбॉрдЧी, рдпрд╣ рд╣рд░े рд░ंрдЧ рдХा рдкрдд्рддा, рд▓ाрд▓ рдлूрд▓, рдпрд╣ рдПрдк्рдкрд▓ рд╣ै, рдХрд╣рддे рдЬाрддे, рд╡рд╣ рд╕ूрдиी рдЖँрдЦों рд╕े рд╕рдм рджेрдЦрддा рд░рд╣рддा, рдХрд╣ीं рдХोрдИ рд╣рд▓рдЪрд▓ рдирд╣ीं। рдоाँ рдкिрддा рдФрд░ рд╕рднी рдЙрд╕рдХी рдЖँрдЦों рдоें рдкрд░िрдЪрдп рдХी рдПрдХ рдЭрд▓рдХ рдХे рд▓िрдП рджिрдирд░ाрдд рд▓рдЧे рд░рд╣рддे, рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддे рдХोрдИ рдЦुрд╢рдмू, рдХोрдИ рд░ंрдЧ, рдХोрдИ рджृрд╢्рдп, рдХोрдИ рдпाрдж, рдХोрдИ рдЧीрдд, рдХोрдИ рд▓ोрд░ी, рдЙрд╕рдХे рд╕ोрдпे рд╣ुрдП, рдЦोрдП рд╣ुрдП рд╕िрд░े рддрдХ рдЬा рдкрд╣ुँрдЪे рдФрд░ рдФрд░ рд╡рд╣ाँ рд╕े рдзीрд░े рдзीрд░े рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рд╕्рдоृрддि рдХे рдЧрд▓िрдпाрд░े рдоें рдлिрд░ рд╕े рдЪрд╣рд▓рдХрджрдоी рдХрд░ рд╕рдХे। рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдорди्рдирддें рдоांрдЧрддे-рдоांрдЧрддे, рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддे рдХрд░рддे рдкूрд░े рджो рд╕ाрд▓ рдмीрдд рдЧрдП, рдЖрд░ोрдЧ्рдп реЫिंрджा рдеा, рд▓ेрдХिрди рдЪैрддрди्рдп рдирд╣ीं। 

рдЙрд╕ рд╕ुрдмрд╣ рдЬрдм рдоाँ рдЙрдаी рддो рдЦिреЬрдХी рд╕े рдЭाँрдХрдХрд░ рджेрдЦा, рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рджिрдиों рд╕े рд╣ो рд░рд╣ी рдмрд░्рдлрдмाрд░ी рдХे рдмाрдж рдЖрдЬ рддेрдЬ рдзूрдк рдиिрдХрд▓ी рдеी, рдЕрджрд░рдХ рдХी рдЪाрдп рдмрдиा, рджोрдиों рдкрддि рдкрдд्рдиी рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рд╕िрд░рд╣ाрдиे рд╣ी рдмैрдаे рдеे, рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рдкिрддा рдиे рджेрдЦा рдЗрди рджो рд╡рд░्рд╖ों рдоें рд╣ी рдЙрдирдХी рдкрдд्рдиी рдоाрдиों рдмीрд╕ рдмрд░рд╕ рдЬ्рдпाрджा рдмुреЭा рдЧрдИ рд╣ै, рджुрдЦ рдЙрдо्рд░ рдХी рд░ेрдЦाрдУं рдХो рдЧрд╣рд░ा рдХрд░ рджेрддा рд╣ै, рдЦुрдж рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рд╡े рдХрдордЬोрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рдиे рд▓рдЧे рдеे।

рдмाрд╣рд░ рдзूрдк рдЦिрд▓ी рдеी рдЙрдирдХी рдл्рд░ेंрдЪ рд╡िंрдбो рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХा рдирдЬाрд░ा рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣ा рдеा, рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рд╕े рджूрд░ рдЗंрдж्рд░рдзрдиुрд╖ рджिрдЦрдиे рд▓рдЧा рдеा, рд╡े рднी рдиिрд░्рд▓िрдк्рдд рд╕े рдЙрд╕ рдЗंрдж्рд░рдзрдиुрд╖ рдХो рджेрдЦрдиे рд▓рдЧे рдХि рддрднी рдЕрдЪाрдирдХ рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХी рджिрдоाрдЧी рддрд░ंрдЧों рдХो рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд▓рдЧी рдорд╢ीрди рдоें рд╕े рдмीрдк рдХी рдз्рд╡рдиि рд╕ुрди рд╡े рдЪौंрдХे, рдЖрдЬ рдкूрд░े рджो рдмрд░рд╕ рдмाрдж рдЙрдирдХो рдпрд╣ рдЖрд╡ाрдЬ рд╕ुрдиाрдИ рджी, рджेрдЦा рддो рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХी рд╕ुрдиी рдЖँрдЦों рдоें рдЪрдордХ рдеी, рдЙрд╕рдиे рдЦिреЬрдХी рдХे рдмाрд╣рд░ рдХे рдЗंрдж्рд░рдзрдиुрд╖ рдХो рджेрдЦ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рджी рдеी, рдкिрддा рдиे рджौреЬрдХрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХो рдлोрди рд▓рдЧाрдпा рдбॉрдХ्рдЯрд░ рддुрд░ंрдд рдкрд╣ुँрдЪे, рд╕ाрд░ी рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдПрдХ рдзीрдоी рдоुрд╕्рдХुрд░ाрд╣рдЯ рдХे рд╕ाрде рдХрд╣ा, “рд╢ाрдпрдж рдИрд╢्рд╡рд░ рдХो рд╣рдо рдкрд░ рджрдпा рдпा рдЧрдИ рд╣ै, рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХे рди्рдпूрд░ॉрдирд╕ рдоें рд╣рд▓рдЪрд▓ рд╣ुрдИ рд╣ै, рдХुрдЫ рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╢ाрдпрдж рд╣рдо рдкुрд░ाрдиी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЖ рд╕рдХे, рдХुрдЫ рдХрд╣рдиा рдЬрд▓्рджрдмाрдЬी рд╣ोрдЧी, рд▓ेрдХिрди рдЙрдо्рдоीрдж рд░рдЦिрдП”।
рдкाрдЦी рдиे рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдХा рд╣ाрде рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рдоें рд▓े рд▓िрдпा, рдоाँ рдиे рдЙрд╕рдХा рд╕िрд░ рдЪूрдо рд▓िрдпा рдФрд░ рдкिрддा рдиे рдЭрдЯ рд╕े рд╕ाрд░े рджрд░рд╡ाрдЬे рдЦिреЬрдХी рдЦोрд▓ рджिрдП, рдкреЬोрд╕ी рдЕंрдХрд▓ рд╡्рд╣ीрд▓ рдЪेрдпрд░ рд▓े рдХрд░ рдЦреЬे рдеे, “рдЪрд▓ो, рдЪрд▓ो рдЖрд░ोрдЧ्рдп рдЖрдЬ рдЗंрдж्рд░рдзрдиुрд╖ рджेрдЦेंрдЧे рд╣ै рдиा”, 
 “рдЙрд╕рдХे рд░ंрдЧ рднी, рдмेрдЬाрдиीрд╣рдкीрдиाрд▓ा, рдЬाрдирддे рд╣ो рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें vibgyor рдХрд╣рддे рд╣ैं, рд╕рдмрд╕े рдиीрдЪे рд╡ाрд▓ा рд▓ाрд▓ рдЙрд╕рдХे рдмाрдж… рдЕंрдХрд▓ рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рдзीрд░े рдзीрд░े рдзीрдоी рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ी рдеी, рдФрд░ рдЙрд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЬाрддे рджेрдЦрддे рд╣ुрдП рдоाрддा рдкिрддा, рдкाрдЦी, рдЕрдХ्рд╖рдп рдХी рдЖँрдЦों рдоें рдЖрд╢ा рдХा рдирдпा рд░ंрдЧ рджрдордХ рд░рд╣ा рд╣ै।
***

рдкрд░िрдЪрдп:
рд╕рд╣ाрдпрдХ рдк्рд░ाрдз्рдпाрдкрдХ, рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╕ाрд╣िрдд्рдп,
рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рднाрд╖ा рдоें рдкाрдарди, рдкрдарди рдХिрди्рддु рдоाрддृрднाрд╖ा рд╣िрди्рджी рдоें рд▓ेрдЦрди рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा।
рдмрдЪрдкрди рд╕े рдкрдарди рдкाрдарди, рд▓ेрдЦрди рдоें рд░ुрдЪि, рдЧрдд 8 рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рд▓ेрдЦрди рдоें рд╕рдХ्рд░ीрдп, рдХрдИ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ, рд╡्рдпंрдЧ्рдп, рдХрд╡िрддाрдПँ рд╡ рд▓рдШुрдХрдеा, рд╕рдорд╕ाрдордпिрдХ рд▓ेрдЦ, рд▓рд▓िрдд рдиिрдмंрдз, рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдирдИрджुрдиिрдпा (рдиाрдпिрдХा, рддрд░ंрдЧ,рдЕрдзрдмीрдЪ рдоेрд░ा рдк्рд░рджेрд╢ ),рдЬाрдЧрд░рдг, рдкрдд्рд░िрдХा, рд╣рд░िрднूрдоि, рджैрдиिрдХ рднाрд╕्рдХрд░, рдлेрдоिрдиा, рдЕрд╣ा реЫिрди्рджрдЧी, рд╡ाрдЧрд░्рде, рдХिрд╕्рд╕ा, рд╕рд░рд╕्рд╡рддी, рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░, рд╡िрднोрдо рд╕्рд╡рд░, рд╢рдм्рдж рдк्рд░рд╡ाрд╣, рд╡ीрдгा, рд╕рдоाрд╡рд░्рддрди, рд╢िрд╡рдиा рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХी, рд╕्рд╡рджेрд╢, рдк्рд░рдЬाрддрди्рдд्рд░, рдЕрдорд░ рдЙрдЬाрд▓ा, рдирд╡рдиीрдд, рдк्рд░рднाрдд рдЦрдмрд░, рдк्рд░рддिрд▓िрдкि, рд╡ाрдЩ्рдордп, рдХ्рд╖िрддिрдЬ, рд╡िрд╢्рд╡ рд▓рдШुрдХрдеा рдХोрд╢, рдЧрдж्рдп рдХोрд╢ рдоाрддृрднाрд░рддी, рдкुрд░рд╡ाрдИ, рдЗंрдж्рд░рджрд░्рд╢рди, рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд। рд╕ुрдмрд╣ рд╕рд╡ेрд░े рднोрдкाрд▓ рдоें 2 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдиिрдпрдоिрдд рд╕्рддрдо्рдн рд▓ेрдЦрди, рд╡ाрдЩ्рдордп рдкрдд्рд░िрдХा рдоें рдХिрди्рдирд░ рдЬीрд╡рди рдкрд░ рдХрд╣ाрдиी рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдЬिрд╕рдХा рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╡ рдЙрд░्рджू рдоें рдЕрдиुрд╡ाрдж рдХाрд░्рдп рдк्рд░рдЧрддि рдкрд░, рд╡ेрдмрджुрдиिрдпा рди्рдпूреЫ рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рдиिрдпрдоिрдд рд▓ेрдЦрди, рдХुрд╢рд▓ рдоंрдЪ рд╕ंрдЪाрд▓рдХ, рд╡рдХ्рддा। 
рд╢ोрдз рдЧ्рд░ंрде “рдж рдиॉрд╡рд▓ рдПреЫ рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी: рдкोрд╕्рдЯ 1980 рдиॉрд╡рд▓्рд╕ рдСрдл рдирдпрдирддाрд░ा рд╕рд╣рдЧрд▓” рдкрд░ рд╢ोрдз рдЙрдкाрдзि।
“рдПрд░िрд╕्рдЯॉрдЯрд▓: рдж рдХ्рд░िрдЯिрдХ” рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╕्рдиाрддрдХोрдд्рддрд░ рд╡рд░्рд╖ рд▓рдШु рд╢ोрдз рдЧ्рд░ंрде
рдПрдХ рдХрд╣ाрдиी рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ ‘рджो рдз्рд░ुрд╡ों рдХे рдмीрдЪ рдХी рдЖрд╕’ 2019 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд।

рдЖрдХाрд╢рд╡ाрдгी рд╕े рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХा рдк्рд░рд╕ाрд░рдг, рдХрдИ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЧोрд╖्рдаिрдпों рдоें рд╢ोрдз рдкрдд्рд░ рдХा рд╡ाрдЪрди।
рд╡िрднिрди्рди рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рд╡рдХ्рддрд╡्рдп рд╣ेрддु рд╡рдХ्рддा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдЖрдоंрдд्рд░िрдд।
рдЗंрджौрд░ рдоें рдиिрд╡ाрд╕।