Showing posts with label рдоुрдХ्рддा. Show all posts
Showing posts with label рдоुрдХ्рддा. Show all posts

рдХрд╣ाрдиी: рднाрдЧрдиे рдХे рд░ाрд╕्рддे

рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी

- рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी

рднौрддिрдХी рдоें рдкी рдПрдЪрдбी, рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-рдЬ़ौрдХ्рдХी рд╣िрди्рджी рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी, рджोрдиों рднाрд╖ाрдУं рдоें рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЗрдирдХी рдХрдИ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рдЕрдорд░ीрдХी рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ैं। рд╕рди् 2008 рдоें рдпे рдЕрдорд░ीрдХी рд╕्рдЯोрд░ीрдХोрд╡ рд╢ॉрд░्рдЯ рдл़िрдХ्рд╢рди рдЕрд╡ाрд░्рдб рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рд╣ुрдИ рдеीं। 2014 рдоें рдЗрдирдХा рдкрд╣рд▓ा рдЙрдкрди्рдпाрд╕ “рдж рдардЧ्рдЬ़ рдРंрдб рдП рдХोрд░्рдЯिреЫрди” рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ। рдЗрд╕ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХा рд╣िрди्рджी рдЕрдиुрд╡ाрдж “рдардЧ” 2018 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ।

1.
рдЙрди рджिрдиों рд╣рдо рдКрдЯी рдоें рд░рд╣рддे рдеे। рдПрдХ рд╢ाрдо рдоेрд░े рдкрддि, рд░ाрдо, рдоेрд░ी рджрд╕ рд╡рд░्рд╖ीрдп рдмेрдЯी, рдк्рд░िрдпрдо्рд╡рджा рдХे рд╕ाрде рдХрд╣ीं рд╕े рд╡ाрдкрд╕ рдЖрдП।
“рдпे рджेрдЦो рддो, рд╣рдоाрд░े рд╕ाрде рдХौрди рдЖрдпा рд╣ै?”
рдк्рд░िрдпрдо्рд╡рджा рдиे рдПрдХ рдЧрдд्рддे рдХा рдбिрдм्рдмा рдкрдХреЬा рдеा, рдоेреЫ рдкрд░ рд░рдЦ рджिрдпा। рдврдХ्рдХрди рдХो рд╣рд▓्рдХे рд╕े рдЦोрд▓ा, рддो рдЕंрджрд░ рдмिрдиा рджुрдо рд╡ाрд▓ा рдПрдХ рдЫोрдЯा-рд╕ा рдЪूрд╣े-рдиुрдоा рдЬाрдирд╡рд░ рдеा।
“рдордо्рдоी, рджेрдЦिрдпे рдпे рддाрд░ा рд╣ै।”
рд╣рдо рдЙрд╕े рджेрдЦ рд░рд╣े рдеे, рддाрд░ा рд╣рдоें рджेрдЦ рд░рд╣ी рдеा। рд╡ो рдПрдХ рдЯрд╢рдирджाрд░ рд╣ैрдо्рд╕्рдЯрд░ рдеी। рдЪौрдХрд╕, рдЙрдд्рд╕ुрдХ рдФрд░ рд╣рдж рджрд░्реЫे рдХी реЮॉрд░्рд╡рд░्рдб। рд╢рд░्рдоीрд▓ेрдкрди рдХा ‘рд╢’ рднी рдирд╣ीं рд╕рдордЭрддी рдеा। рдШрдмрд░ा рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдирд╣ीं рд░рд╣ी рдеी।
рдХुрдЫ рд╕ाрд▓ рд╣ुрдП рдоेрд░ी рдкрд╣рд▓ी рд╕ंрддाрди, рднीрдорд╕ेрди, рдиे рдПрдХ рдЬрд░рдмिрд▓ рдкाрд▓ी рдеी। рдмреЬी рдк्рдпाрд░ी-рд╕ी। рдРрд▓िрд╕ рдиाрдо рдеा рдЙрд╕рдХा। рдмेрдЪाрд░ी рдХा рддो рджेрд╣ाрди्рдд рд╣ो рдЪुрдХा рдеा। рдЙрд╕ी рдХा рддि-рдоंреЫिрд▓ा рдкिंрдЬреЬा рдЕрдм рднी рдкреЬा рдеा рдШрд░ рдоें। рд╕ो рдкिंрдЬреЬा рд╕ाреЮ рдХрд░рдХे рддाрд░ा рдХे рд▓िрдпे рддैрдпाрд░ рдХрд░ рд▓िрдпा।
рдкिंрдЬреЬे рдоें рдШुрд╕рддे рд╣ी рддाрд░ा рдХी рдЫाрдирдмीрдиें рднी рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИं। рдХुрдЫ рд╣ी рджेрд░ рдоें рдЙрд╕ рдиे рдкिंрдЬреЬे рдХा рдХोрдиा-рдХोрдиा рд╕рдордЭ рд▓िрдпा। рдЕंрджрд░ рд░рдЦी рд╣рд░ рдЪीреЫ рдХो рд╡ो рд╕ूँрдШ рдЪुрдХी рдеी, рдЦाрдиे рдХी рдбिрдм्рдмी рдХो рдЫाрди рдЪुрдХी рдеी, рдЙрд╕рдХे рдорди-рдмрд╣рд▓ाрд╡ рдХे рд▓िрдпे рдЕंрджрд░ рдЬो рд▓рдХреЬी рдХे рдЯुрдХреЬे рдбाрд▓े рдеे, рдЙрди्рд╣े рд╡ो рджाँрдд рд╕े рджрдмा рдХрд░ рджेрдЦ рдЪुрдХी рдеी, рдкाрдиी рдХी рдмोрддрд▓ рдЪूрд╕ рдЪुрдХी рдеी।
рд╕рдм рдЬाँрдЪ-рдкреЬрддाрд▓ рдкूрд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рд╡ो рдкिंрдЬрдб़े рдоें рдЙрд╕рдХे рдЦेрд▓рдиे рдХे рд▓िрдпे рд░рдЦा рдкрд╣िрдпा рдЪрдв़ рдХрд░ рджौреЬ рд░рд╣ी рдеी।
рд╕िрд░्реЮ рд╡ो рд╣ैрдо्рд╕्рдЯрд░ рд╕ीрд░िрдпрд▓ рдмाрд░ рдЕрдирдЫुрдЖ рдЫोреЬ рджिрдпा рдЬो рдкैрдЯ-рд╢ॉрдк рд╕े рдпे рджोрдиों рдЦрд░ीрдж рдХे рд▓ाрдП рдеे।
рдоुрдЭे рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЙрд╕ рд░ाрдд рдХो рдмिрд╕्рддрд░ рдоें рдиींрдж рдХा рдЗрди्рддреЫाрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╣рдо рд╕рдмों рдХे рдЪेрд╣рд░ों рдкрд░ рдоुрд╕्рдХाрдиे рдЪिрдкрдХी рд╣ुрдИ рдеीं। рдПрдХ рдк्рдпाрд░ी-рд╕ी рдмрдв़ोрддрд░ी рд╣ो рдЧрдИ рдеी рд╣рдоाрд░े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें।

рд╣рдоाрд░े рдпрд╣ाँ рд╕ुрдмрд╣ рд░ाрдо рд╣ी рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЙрдарддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд▓ी рд╕ुрдмрд╣ рдХॉреЮी рдХा рдкाрдиी рдСрди рдХрд░рдХे рд╡े рдЯॉрдпрд▓ेрдЯ рдЪрд▓े рдЧрдП। рдЖँрдЦों рдоें рдиींрдж рдЕрдм рднी рднрд░ी рдеी। рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдмैрдаे рд╡े рдиींрдж рдХे рдХुрдЫ рдЖреЩिрд░ी рдкрд▓ рдЪुрд░ा рд░рд╣े рдеे, рдЬрдм рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рджिрди рдХा рдкрд╣рд▓ा “рдЧुрдб рдоॉрд░्рдиिंрдЧ” рдоिрд▓ा। рджेрдЦा рдХि рддाрд░ा рдЙрдирдХे рдкाँрд╡ рдХा рдЕँрдЧूрдаा рдХрддрд░ рд░рд╣ी рдеी।
“рдЖрдк рдЗрддрдиी рд╕ुрдмрд╣ рдЙрда рдХрд░ рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣ीं рд╣ैं, рдоैрдбрдо? рдФрд░ рд╡ो рднी рдЕрдкрдиे рдкिंрдЬреЬे рдХे рдмाрд╣рд░?” рд░ाрдо рдиे рдЙрд╕े рд╕рдо्рднाрд▓ рдХे рдЙрдаा рд▓िрдпा। рдЯॉрдпрд▓ेрдЯ рд╕ीрдЯ рдХे рдкीрдЫे рджेрдЦा, рддो рд╡рд╣ाँ рдЙрд╕рдХा рдирдпा рдмрд╕ेрд░ा рдкाрдпा। рдЬिрд╕ рд╕ीрд░िрдпрд▓ рдмाрд░ рдоें рд╡ो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд░ुрдЪि рдирд╣ीं рджिрдЦा рд░рд╣ी рдеी, рдЙрд╕े рд╡ो рд░ाрдд рднрд░ рдХрдИ рдЯुрдХрдб़ों рдоें рддोрдб़ рдХे рдПрдХ-рдПрдХ рдХрд░рдХे рд╡рд╣ाँ рд▓े рдЖрдИ рдеी। рдмाрд░ рдиे рдЕрдм рдПрдХ рдвेрд░ рдХा рд░ूрдк рдзाрд░рдг рдХрд░ рд▓िрдпा рдеा।
“рдЕрд░े рдоेрд░ी рдмुрдж्рдзू рдЪुрд╣िрдпा, рддुрдо рдпрд╣ाँ рдХैрд╕े рд░рд╣ рд╕рдХрддी рд╣ो?” рдпे рдХрд╣рдХрд░ рд░ाрдо рдиे рдЙрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рдкिंрдЬреЬे рдоें рдбाрд▓ рджिрдпा।

рд╕рдм рдиाрд╢्рддा рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рдФрд░ рддाрд░ा рдкिंрдЬреЬे рдоें рд░рдЦे рдЕрдкрдиे 'рдЗрдЧ्рд▓ू' рдХे рдЕंрджрд░ рдоुँрд╣ рдлुрд▓ाрдП рдмैрдаी рдеी। рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдХрд░ рддрдм рд╣ी рдЖрдИ рдЬрдм рдмрдЪ्рдЪे рд╕्рдХूрд▓ рдЪрд▓े рдЧрдП рдеे। рдмреЬी рдмреЪाрд╡рддी рдоूрдб рдоें рдеी।
рдкिंрдЬреЬे рдХी рдХреЬिрдпाँ рдкाрд╕-рдкाрд╕ рд╣ी рдеीं, рдордЧрд░ рдХोрдиों рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдиे рдХी рдеोреЬी рд╕ी рдЧुँрдЬाрдЗрд╢ рдеी। рд╡рд╣ीं рд╕े, рдеोрдб़ा рдРंрда рдХे, рдеोрдб़ा рдкिрдЪрдХ рдХे, рдЕрдкрдиे рдХो рдкрддрд▓ा рдХрд░рдХे, рдЬैрд╕े-рддैрд╕े рд╡ो рдлिрд░ рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдЖрдИ рдФрд░ рдШрд░ рдХे рджूрд╕рд░े рдХोрдиे рдоें рд╕्рдеिрдд рдЯॉрдпрд▓ेрдЯ рдХी рддрд░рдл़ рднाрдЧрдиे рд▓рдЧी। рд░ाрдо рдлिрд░ рдЙрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рдЖрдП।
"рдЕрдм рдЗрд╕ рдЖрдл़рдд рдХी рдкुрдб़िрдпा рдХे рд▓िрдпे рдирдпा рдкिंрдЬрдб़ा рд▓ाрдиा рдкрдб़ेрдЧा," рдРрд╕ा рд╕ोрдЪрддे-рд╕ोрдЪрддे рдоैं рдХोрдиों рдХी рдХреЬिрдпों рдХो рдХрд╕ рдХे рддाрд░ों рд╕े рдмाँрдзрдиे рдоें рд▓рдЧ рдЧрдИ। рдФрд░ рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рддाрд░ा рдиे рдлिрд░ рдХреЬिрдпों рдХे рдмीрдЪ рдЪौреЬा рдЧैрдк рдвूँрдврдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा।
рдЙрд╕рдХे рдирдЦрд░े рддрдм рдЬाрдХрд░ рд╢ुрд░ू рд╣ुрдП рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рднाрдЧрдиे рдХे рд╕рдм рд░ाрд╕्рддे рдмрди्рдж рдкाрдП। рдкाрдЧрд▓ рд╣ो рдЧрдИ рд╡ो। рдмेрддрд╣ाрд╢ा рдкिंрдЬреЬे рдХी рд╕рд▓ाрдЦों рдкрд░ рдЪреЭрдиे рд▓рдЧी। реЫोрд░-реЫोрд░ рд╕े рд╕िрд░ рдкीрдЯрдиे рд▓рдЧी।
рдЬрдм рд╕рдм рд╣ाрд░ рдЧрдИ рддрдм рддीрд╕рд░ी рдоंреЫिрд▓ рдЪреЭ рдХрд░, рдХрднी рдоेрд░ी, рдХрднी рд░ाрдо рдХी рдЖँрдЦों рдоें рдЖँрдЦें рдбाрд▓ рдХрд░ рдкिंрдЬреЬे рдХी рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рд╕िрд░ рдлोреЬрдиे рд▓рдЧी।
рдЧुрд╕्рд╕े рдоें рдкाрд╕ рд░рдХ्рдЦे рд▓рдХреЬी рдХे рдЯुрдХреЬे рдХो рд▓ाрдд рдоाрд░ рджी।
рджोрдиों рд╣ाрдеों рд╕े рд╕рд▓ाрдЦें рдкрдХреЬ рдХрд░ рдЬ़ोрд░-реЫोрд░ рд╕े рд╣िрд▓ाрдиे рд▓рдЧी।
рдЗрддрдиी рдЫोрдЯी-рд╕ी рдЪुрд╣िрдпा рдХा рдЗрддрдиा рдмреЬा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо!
рд╣рдо рджोрдиों рдХो рдЕрдкрдиी рдЖँрдЦों рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ो рд░рд╣ा рдеा। рдоुрдЭे рдбрд░ рдеा рдЙрд╕рдХा рдпे рдЖрд╡ेрдЧ рдХрд╣ीं рдЙрд╕े рдмीрдоाрд░ рди рдХрд░ рджे, рд╕ो рдкाрд╕ рдкрдб़ी рднीрдорд╕ेрди рдХी рдХрдоीрдЬ़ рд╕े рдЙрд╕рдХे рдкिंрдЬрдб़े рдХो рдвँрдХ рджिрдпा। рддрдм рдЬाрдХрд░ рд╡ो рдХुрдЫ рд╢ाрди्рдд рд╣ो рдкाрдИ।

2.
рдХुрдЫ рд╕ाрд▓ों рдмाрдж, рдЬрдм рдоैंрдиे рдЕрдкрдиे 46 рд╕ाрд▓ рдкूрд░े рдХिрдпे рдФрд░ рдоेрд░े рджोрдиों рдмрдЪ्рдЪे рдХॉрд▓ेрдЬ рдХे рд▓िрдпे рдШрд░ рдЫोрдб़ рдХрд░ рдЪрд▓े рдЧрдП рдеे, рдоुрдЭे рд╡рд╣ी рд╡्рдпाрдХुрд▓рддा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рдЬो рдЙрд╕ рджिрди рддाрд░ा рдиे рджिрдЦाрдИ рдеी। рд░ाрдо рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ाрд▓ों рдХी рд╕рдл़рд▓ рд╕ाрдИрдХाрдИрдЯрд░ी рдХी рдк्рд░ैрдХ्рдЯिрд╕ рдХो рдбंрдк рдХрд░рдХे, рдЕрдкрдиी рдЬрд╡ाрдиी рдХे рдЦोрдП рд╣ुрдП рдк्рдпाрд░, рдЬ़ुрд▓्рдл़ी, рдХो рдвूँрдврдиे рдХे рд▓िрдпे рдоैं рднोрдкाрд▓ рдиिрдХрд▓ рдкрдб़ी।

3.
рдкрддा рдирд╣ीं рдХрд╣ाँ рд╕े рд╕्рдХूрд▓ рдХे рдЖреЩिрд░ी рд╕ाрд▓ों рдоें реЫुрд▓्реЮिрдХाрд░ рдЖрдХрд░ рднрд░्рддी рд╣ो рдЧрдпा। рдЖрд░्рдЯ рдХा рд╕्рдЯूрдбेрди्рдЯ рдеा। рдХुрдЫ рд╣ी рд╣реЮ्рддों рдоें рдРрд╕ा рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ो рдЧрдпा, рдХि рдмрдЪ्рдЪे рддो рдмрдЪ्рдЪे, рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднी рдЙрд╕рдХे рдЬाрджू рдоें рдЖ рдЧрдП рдеे рдФрд░ рдпे рдЬाрдирддे рд╣ुрдП рднी рдХि рд╕्рдХूрд▓-рдХैрдк्рдЯрди рдХे рдУрд╣рджे рдХे рд▓िрдпे рдоैं рд╕ाрд▓ों рд╕े рдХाрдордиा, рддैрдпाрд░ी рдФрд░ рдЗंрддреЫाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпे рдкрдж рдЙрд╕ рдмрди्рджрд░ рдХो рджे рджिрдпा।
“рддुрдордХो рддो рдЗрд╕ рд╕ाрд▓ рдЕрдкрдиे рдРрди्рдЯ्рд░ैрди्рд╕-рдРрдЧ्реЫाрдоों рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ोрдЪрдиा рд╣ै, рдмेрдЯा!” рдоैрдд्рд╕ рдХे рдЯीрдЪрд░ рдиे рдпे рд╕ाрджे рдвाрдврд╕ рднрд░े рд╢рдм्рдж рдХрд╣ рдХрд░ рдоुрдЭे рдХिрдиाрд░े рдЦिрд╕рдХा рджिрдпा।
рдХ्рдпा рдоाрд▓ूрдо рд▓ंрдЧрдб़ा рдеा рдпा рдбрд░рдкोрдХ, рд╡ो реЫुрд▓्реЮिрдХाрд░ рдХा рдмрдЪ्рдЪा, рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдХрднी рдЕрдХेрд▓े рдЪрд▓рддे рд╣ुрдП рдирд╣ीं рджेрдЦा। рд╣рдоेрд╢ा рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рдЕрдЪ्рдЫा-реЩाрд╕ा рдЭुंрдб рдЪрд▓рддा рдеा। рд╕рдм рдЪрдордЪे рдеे рдЙрд╕рдХे। рдЙрд╕े рджेрдЦрддे рд╣ी рдоुрдЭे рдРрд╕ी рдЬ़рдмрд░рджрд╕्рдд рдЪिрдв़ рдордЪрддी рдеी, рдоेрд░ा рдЦूрди рдЦौрд▓рдиे рд▓рдЧрддा рдеा। рдоैं рд░ाрд╕्рддा рдмрджрд▓ рджेрддी рдеी। рдЙрд╕рдХी рддрд░рдл़ рджेрдЦрддी рднी рдирд╣ीं рдеी।
рдЗрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рдпे рдирд╣ीं рдХि рдоुрдЭे рдпे рдЬाрди рдХे рд╣ैрд░ाрдиी рд╣ुрдИ рдХि рдЬрдиाрдм рдХो рдЗрд╢्рдХ़ рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рдоुрдЭрд╕े। рдоेрд░ा рдорддрд▓рдм рд╣ै, рдРрд╕े рдХрдо рд╣ी рдеे рдЬो рдоुрдЭ рдкрд░ рдл़िрджा рдирд╣ीं рд╣ुрдП рдеे।
рд░ोрдЬ़ाрдиा рд▓ंрдЪ рдоें рдФрд░ рд╕्рдХूрд▓ рдХे рдЕрди्рдп рдм्рд░ेрдХों рдоें, рдоैं рдФрд░ рдоेрд░ी рдкрд░рдордк्рд░िрдп рд╕рд╣ेрд▓ी, рд░рдд्рдиा, рдЬाрдб़ों рдХी рдЧुрд▓ाрдмी рдзूрдк рдоें, рд╣ाрдеों рдоें рд╣ाрде рдбाрд▓, рд╕्рдХूрд▓ рдХे рдЧ्рд░ाрдКँрдб рдоें рдШूрдоा рдХрд░рддे рдеे, рдЧрдк рдоाрд░рддे рдеे, рдЕрдкрдиे рдкрд╕рдирджीрджा рдЧीрдд рдЧुрдирдЧुрдиाрддे рдеे। рдмрд╣ुрдд рдШрдиिрд╖्рда рдеी рд╣рдоाрд░ी рдоिрдд्рд░рддा। рдЕрдХрд╕рд░ рдпूँ рдЯрд╣рд▓рддे-рдЯрд╣рд▓рддे рдоेрд░ी рдиреЫрд░ рдХрдХ्рд╖ा рдкрд░ рдкрдб़рддी, рдФрд░ рдоैं рд╣ँрд╕ рджेрддी।
“рд╡ो рджेрдЦो, рд╡рд╣ाँ рдХौрди рдЦреЬा рд╣ै। рдмेрд╡рдХूреЮ! рддुрдо рд╕рдм рдХा рд╣ीрд░ो!”
рдЕрд░्рдз-рдоूрд░्рдЫिрдд рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें, рдЕрдкрдиे рд╕ाрдеिрдпों рдкрд░ рдЯिрдХा, рдЦिреЬрдХी рд╕े рдоुрдЭे рдШूрд░-рдШूрд░ рдХрд░ рджेрдЦрддा рдеा рд╡ो рдкाрдЧрд▓ реЫुрд▓्реЮी।
“рд▓ूреЫрд░! рд╣ुँрд╣्рд╣!” рдоैं рдХрд╣рддी।
рд╕ीрдзी-рд╕ाрджी рд░рдд्рдиा, рдХрднी рдХिрд╕ी рдХा рдмुрд░ा рди рд╕ोрдЪрдиे, рди рдХрд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рд▓реЬрдХी рдеी। рдЪुрдк рд░рд╣рддी।

рд░рдд्рдиा рд╕े рдоैं рдлिрд░ рддрдм рдоिрд▓ी рдЬрдм рдоैं рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬ рдХे рд╕ैрдХрди्рдб рдпीрдЕрд░ рдоें рдеी। рд╕्рдХूрд▓ рдЫोрдб़рдиे рдХे рдмाрдж рд╣рдоाрд░े рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдПрдХрджрдо рдЯूрдЯ рдЧрдП рдеे। рдЕрдЬीрдм рдмाрдд рдеी, рдХ्рдпोंрдХि рд╕्рдХूрд▓ рдоें рд╣рдо рджोрдиों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рдиा рдЕрд╕рдо्рднрд╡ рд╣ी рдеा।
рдЙрд╕рдХे рдкрд╣рд▓े рд╢рдм्рджों рдиे рдоुрдЭे рд╣िрд▓ा рдХрд░ рд░рдЦ рджिрдпा।
“рд╣рдо рднाрдЧрдиे рдХी рд╕ोрдЪ рд░рд╣े рд╣ैं। рдоुрдЭे рддुрдо्рд╣ाрд░ी рд░ाрдп рдЪाрд╣िрдпे, рдоुрдирдоुрди।”
рдХुрдЫ рджेрд░ рддрдХ рдоैं ‘рдХ्рдпा рдХ्рдпा’ рд╣ी рдХрд░рддी рд░рд╣ी। рдпे рднाрдЧрдиे-рд╡ाрдЧрдиे рдХी рдмाрддें рддो рдоैंрдиे рдмрд╕ рдлिрд▓्рдоों рдоें рд╣ी рд╕ुрдиी рдеीं।
“рднाрдЧрдиे рдХी рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рд╣ो? рдХिрд╕рдХे рд╕ाрде?” рдмреЬी рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╕े рдкूрдЫ рдкाрдИ।
рдЗрди्рдЯ्рд░ोрд╡рд░्рдЯ рдеी рдоेрд░ी рд░рдд्рдиा। рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдоुрдЭे рдЕрд╣рд╕ाрд╕ рд╣ुрдЖ рдХि рд╣рдоेрд╢ा рдЙрд╕рдХे рдХाрди рдоेрд░ी рдмाрддों рдХे рд▓िрдпे рддैрдпाрд░ рд░рд╣рддे рдеे। рдЖрдЬ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЧीрдпрд░ рдЙрд▓्рдЯा рд▓рдЧा рдеा।
рд╡ो рд░ोрдиे рд▓рдЧी। “рдоैं рдЙрд╕рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддी рд╣ूँ, рдоुрдирдоुрди। рд╣рдо рджोрдиों рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХो рдмेрд╣рдж рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।”
рд╕िрд╕рдХिрдпों рдХे рдмीрдЪ рд╡ो рдмोрд▓рддी рдЧрдИ, “рд▓ेрдХिрди, рд╡ो ... рд╡ो рдоुрд╕рд▓рдоाрди рд╣ै, рдФрд░ рдоेрд░े рдордо्рдоी рдкाрдкा рдХो рддो рддुрдо рдЬाрдирддी рд╣ी рд╣ो। рдХрднी рдирд╣ीं рдоाрдиेंрдЧे ... рдЙреЮ, рдХिрддрдиी рджुрдЦी рд╣ूँ рдоैं। рдЕрдм рддुрдо рд╣ी рдоुрдЭे рдмрддाрдУ рдоैं рдХ्рдпा рдХрд░ूँ?”
рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭे рдЕрдм рднी рдирд╣ीं рдмрддाрдпा рдеा рдХि рд╡ो рдХिрд╕ рдХे рд╕ाрде рднाрдЧрдиे рдХा рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी। рдоैं рдЙрд╕े рд╣ैрд░ाрдиी рд╕े рджेрдЦ рд░рд╣ी рдеी। рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी рдХि рдХ्рдпा рдпे рд╕рдо्рднрд╡ рд╣ै рдХि рдоैं рдЙрд╕े рдЬाрдирддी рд╣ूँ। рдоैंрдиे рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдпे рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХिрдпा рдХि рдЕрдкрдиे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди рдоें рдоैं рдХिрд╕ी рдоुрд╕рд▓рдоाрди рдЬрдиें рдХो рдирд╣ीं рдЬाрдирддी। рд╕िрд░्реЮ ...
рдЕрдЪाрдирдХ рдорди рдоें рдЪौंрдХाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╡िрдЪाрд░ рдЙрдаा। рдЗрд╕рдХे рдкрд╣рд▓े рдоैं рдХुрдЫ рдХрд╣ рдкाрддी, рд╡ो рдмोрд▓ी, “рд╣рдо рджोрдиों рдмрд╣рдиें рдЬैрд╕ी рд╣ैं, рдоुрдирдоुрди। рдЬाрдирддी рд╣ो рдоुрдЭे рддुрдо рдкрд░ рд╣рдоेрд╢ा рд╕े рдХिрддрдиा рдЧрд░्рд╡ рд╣ै। рдЧрд░्рд╡ рд╣ै рдЕрдкрдиी рджोрд╕्рддी рдкрд░ рднी। рдФрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ा рд╡ो рдк्рд░рд╢ंрд╕рдиीрдп рдЖрдд्рдо-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕! рдЙрд╕े рдоैं рдХрднी рдЯूрдЯрддे рд╣ुрдП рдирд╣ीं рджेрдЦ рд╕рдХрддी। рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдХिрддрдиी рдмाрд░ рд╕ोрдЪा рддुрдо्рд╣ें рдмрддाрдКँ-”
рдоुрдЭрд╕े рдФрд░ рд░рд╣ा рдирд╣ीं рдЧрдпा। рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдЯोрдХ рдХे рдкूрдЫा, “рдХ्рдпा рд╡ो реЫुрд▓्реЮिрдХाрд░ рд╣ै?”
рдЙрд╕рдиे рдЬрд╡ाрдм рдирд╣ीं рджिрдпा। рдЙрд▓्рдЯे рджो рдоोрдЯे-рдоोрдЯे рдЖँрд╕ु рдЙрд╕рдХे рдЧाрд▓ों рдоें рд▓рдХीрд░ें рдЦींрдЪрдиे рд▓рдЧे। рддो рд╡ो реЫुрд▓्реЮिрдХाрд░ рд╣ी рдеा।
рдоैं рдЕрдкрдиा рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди рдкी рдХे рдмोрд▓ी, “рдкाрдЧрд▓ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ो рдХ्рдпा?”
рд╡ो рдЪुрдк рд░рд╣ी, рддो рдоैंрдиे рдФрд░ рдеोреЬा рдмोрд▓ рджिрдпा। “рднाрдЧрдиे рдХा рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рд╣ो? рд╡ो рднी рдРрд╕े рдЖрд╡ाрд░ा-рдиिрдХрдо्рдоे рд▓реЬрдХे рдХे рд╕ाрде। рд╣ैं рдХुрдЫ рдЙрд╕рдХे рд▓ाрдЗреЮ-рдк्рд▓ाрди्реЫ। рд╡ैрд╕े рдорд╣ाрд╢рдп рдХрд░ рдХ्рдпा рд░рд╣े рд╣ैं рдЖрдЬрдХрд▓? рди! рдРрд╕ा рд╣рд░्рдЧिреЫ рдордд рдХрд░рдиा। рдкрдЫрддाрдУрдЧी।”
рд╡ो рдЪुрдкрдЪाрдк реЫрдоीрди рдкрд░ рдЖँрдЦें рдЧाреЭे рд╕ुрдирддी рдЬा рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдоैं рднी рдмोрд▓рддी рдЪрд▓ी рдЬा рд░рд╣ी рдеी, рдЬैрд╕े рд╣рдоेрд╢ा рд╣ोрддा рдеा।
“рдоेрд░ी рдмाрдд рд╕ुрдиो, рд░рдд्рдиा। рдЙрд╕рдХा рддो рдХोрдИ реЮ्рдпूрдЪрд░ рдирд╣ीं рд╣ै। рдЦुрдж рдЧिрд░ेрдЧा, рддुрдо्рд╣ें рднी рд╕ाрде рд▓े рдЬाрдПрдЧा। рдЕрднी рддुрдо 18 рд╕ाрд▓ рдХी рд╣ी рддो рд╣ो। рдЪрд▓ो, рдХॉрд▓ेрдЬ рдЦрдд्рдо рдХрд░ рд▓ो рдкрд╣рд▓े, рдлिрд░ рдпे рднाрдЧрдиे-рд╡ाрдЧрдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ोрдЪрдиा।”
“рдордЧрд░ ...”
рдоेрд░ा рдЗрддрдиा рд╕рдордЭाрдиे рдкрд░ рднी рд╡ो рдЕрдЧрд░-рдордЧрд░ рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी। рдоुрдЭे рдЙрд╕े рдЯोрдХрдиा рдкреЬा। рдоेрд░े рдЯрд░्рдоिрдирд▓ рдЗрдо्рддрд╣ाрди рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдеे। рдмреЬा рдХाрдо рдеा। рд╡ैрд╕े рднी рдоैं рдХोрдИ рдорд╣ाрдд्рдоा рддो рдеी рдирд╣ीं рдХि рдРрд╕ी рдмाрддों рдХो рдШंрдЯों рд╕ुрдирддी рд░рд╣рддी। “рднाрдЧрдиे рдХी рдмाрдд рднूрд▓ рдЬाрдУ, рдоेрд░ी рднोрд▓ी рдЧाрдп।”
рдРрд╕ा рдХрд╣ рдХрд░ рдоैं рдЪрд▓ी рдЧрдИ।

реЮाрдЗрдирд▓ рдИрдпрд░ рдоें рдЙрд╕рдХा рдкрдд्рд░ рдЖрдпा।
“рдкिрдЫрд▓ी рдмाрд░ рдЬрдм рдоिрд▓े рдеे, рдХिрддрдиे рдХ्рд░ूрдПрд▓ рдеे рд╣рдо рджोрдиों। рд▓ेрдХिрди рдоुрдирдоुрди, рд╕рдЪ्рдЪे рджोрд╕्рдд рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХो рдЪाрд╣рдиा рдмрди्рдж рдХрд░ рд╣ी рдирд╣ीं рд╕рдХрддे। рдЪрд▓, рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫी реЩрдмрд░ рд╕ुрдиाрддी рд╣ूँ, рдоेрд░ी рдЬाрди। рдЕрдм рд╣рдоाрд░ी рдПрдХ рдмेрдЯी рд╣ै। рдирди्рд╣ी рд╕ी, рдк्рдпाрд░ी рд╕ी। реЫुрд▓्реЮी рдФрд░ рдоैं, рд╣рдо рджोрдиों, рдЙрд╕े рдоुрди्рдиी рдХे рдиाрдо рд╕े рдмुрд▓ाрддे рд╣ैं। рд╡ैрд╕े рдоुрдирдоुрди рдиाрдо рд░рдЦा рд╣ै। рдХрд╣ो рдХैрд╕ा рд▓рдЧा?”
рдХैрд╕ा рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рдеा рдоुрдЭे? рдоेрд░ा рджिрд▓ рдбूрдм рд░рд╣ा рдеा।
реЩрдд рдоें рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рдХुрдЫ рд▓िрдЦा рдеा। рд╡े рднोрдкाрд▓ рдоें рд░рд╣рддे рдеे। рд╡рд╣ीं рдХिрд╕ी рдЧैрд░ाрдЬ рдоें реЫुрд▓्реЮी рдХो рдХाрдо рдоिрд▓ рдЧрдпा рдеा। рджेрд░-рджेрд░ рддрдХ рдХाрдо рдХрд░рддा рдеा। рдоुрд╢्рдХिрд▓ реЫिрди्рджреЪी рдеी, рдХрдоिрдпों рд╕े рднрд░ी - рдЦाрдиे рдХी рдХрдоी, рдкैрд╕े рдХी рдХрдоी। рдХрдИ рджुрд░्рдШрдЯрдиाрдПँ рднी рд╣ो рдЪुрдХी рдеीं, рдПрдХ рд╕ीрд░िрдпрд╕ рд╣ाрджрд╕ा। рднрдЧрд╡ाрди рдХे рднрд░ोрд╕े рдЬी рд░рд╣े рдеे рд╡े, рдРрд╕ा рд▓िрдЦा рдеा рдЙрд╕рдиे। рдЙрд╕ी рдХा рд▓ाрдЦ рд╢ुрдХ्рд░ рдеा, рд╡ो рд╕рдм рджिрди рдЕрдм рдмीрдд рдЪुрдХे рдеे। рдЬो рдмीрдд рдЧрдИ рд╕ो рдмाрдд рдЧрдИ। ‘рдЕрдм рдмрдЪ्рдЪी рдХे рдЖрдиे рд╕े рд╢ाрдпрдж рд╕рдм рдХुрдЫ рд╕рдо्рднрд▓ рдЬाрдП। рдХрдо рд╕े рдХрдо рд╣рдо рджोрдиों рдПрдХ рд╕ाрде рддो рд╣ैं।’
‘рдХैрд╕े? рдХैрд╕े рд╕рдо्рднрд▓ेрдЧी реЫिрди्рджреЪी, рд░рдд्рдиा?’ рдоैंрдиे реЮौрд░рди рдЙрд╕рдХा рдкрдд्рд░ рдорд░ोреЬ рдХे, рдЧेंрдж рдмрдиाрдХे рдлेंрдХ рджिрдпा।
рдРрд╕ी рдЕрдиिрд╢्рдЪिрдд реЫिрди्рджреЪी рдХो рдЪुрдирдиे рдХे рд▓िрдпे рдХ्рдпा рд╡ो рдоुрдЭрд╕े рдпे рдЙрдо्рдоीрдж рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी рдХि рдоैं рддाрд▓िрдпाँ рдкीрдЯूँ, рдЙрд╕े рд╡ाрд╣-рд╡ाрд╣ी рджूँ? рдКрдкрд░ рд╕े рдпे рдмाрдд рдХि рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рдХे рдЕрдоिрдЯ рдк्рд░ेрдо рдиे реЫुрд▓्реЮी рдХो рдоेрд░ी рдмेрдЪाрд░ी рд░рдд्рдиा рдХे рд╕ाрде рд░рдЦा рдеा, рдЗрд╕рд╕े реЫ्рдпाрджा рдФंрдзी рдмाрдд рдХी рдоैं рдХрд▓्рдкрдиा рднी рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддी рдеी। рдЕрд╕рд▓ рдмाрдд рдХ्рдпा рдеी, рдоुрдЭे рд╕ाрдл़ рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣ी рдеी। рдоुрдЭрд╕े рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдоें рд░рд╣рдиे рдХे рдЪрдХ्рдХрд░ рдоें рд╡ो рдХॉрд▓ेрдЬ рдоें рд░рдд्рдиा рд╕े рдЪिрдкрдХा рд░рд╣ा। рдлिрд░ рд░िрд╢्рддों рдоें рдРрд╕ा рдлँрд╕ा рдХि рдЕрдм рджेрдЦो рдХैрд╕े рджрдпрдиीрдп рд╣ाрд▓ рдоें рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдпा। рд╕ाрде рдоें рдмेрдЪाрд░ी рд░рдд्рдиा рдХी реЫिрди्рджреЪी рднी рдмрд░рдмाрдж рдХрд░рдХे рд░рдЦ рджी। рдРрд╕ी рдмाрддें рдЕрдХрд╕рд░ рд╣ोрддी рд╣ैं। рдоैं рдордирд╢्рдЪिрдХिрдд्рд╕िрдХा рд╣ूँ, рдЖрдП рджिрди рджेрдЦрддी рд╣ूँ। рдоुрдЭे рдирд╣ीं рдоाрд▓ूрдо рд╣ोрдЧा, рддो рдФрд░ рдХिрд╕े рд╣ोрдЧा?

4. 
рдпे рд▓ोрдЧ рдоुрдЭे рдпे рдордирд╡ाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдХि реЫुрд▓्реЮी рдЕрдм рдирд╣ीं рд░рд╣ा। рдХि рдЙрд╕े рдорд░े рддो рд╕ाрд▓ों рдмीрдд рдЧрдП, рдФрд░ рддो рдФрд░, рд╡ो рдоेрд░ी рд╣ी рдмाँрд╣ों рдоें рдорд░ा рдеा। рдпे рд╕рдм рдмाрддें рдоैं рднूрд▓ рднी рдХैрд╕े рдЧрдИ, рдЙрди्рд╣ें рдпреШीрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा।
рд╕рдмрд╕े рдХрдаोрд░ рддो рдоेрд░ी рдоाँ рдеीं।

“рдХैрд╕ी рдФрд░рдд рд╣ो? рдЕрдЪ्рдЫे-реЩाрд╕े рдкрддि рдХो рдЫोреЬ рдЖрдИ! рдЙрд╕ рднрдЧрд╡ाрди рд░ाрдо рдХे рдЕрд╡рддाрд░ рдХो!” рдЧुрд╕्рд╕े рдоें рд╡ो рдЪिрд▓्рд▓ाрдИं।
“рдФрд░ рдпे рддुрдо्рд╣ें рдХिрд╕рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдХॉрд▓ेрдЬ рдЧрдП рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдоाँ рдХी реЫрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी?”
рдоाँ рдХे рд╕ाрде рджो рджिрди рд░рд╣рдиा рджुрд╢्рд╡ाрд░ рд╣ो рдЧрдпा рдеा।
“рд╣рдордиे рдХ्рдпा рддुрдо्рд╣ें рдЕрдЪ्рдЫी рд╢िрдХ्рд╖ा рдЗрд╕рд▓िрдпे рджी рдеी рдХि рдПрдХ рджिрди рдРрд╕ा рдЖрдП рдЬрдм рд╣рдо рд╢рд░्рдо рд╕े рдХрд╣ीं рдоुँрд╣ рджिрдЦाрдиे рд▓ाрдпреШ рд╣ी рди рд░рд╣ें? рдЕрдкрдиी рдЙрдо्рд░ рджेрдЦी рд╣ै? рдкрдЪाрд╕ рдХी рд╣ोрдиे рдЬा рд░рд╣ीं рд╣ैं рдЖрдк। рд▓ेрдХिрди рдкрд░ рддो рджेрдЦो рддिрддрд▓िрдпों рд╡ाрд▓े рд╣ी рд▓рдЧे рд╣ैं рдЕрдм рддрдХ। рд╣े рднрдЧрд╡ाрди, рдпे рд╡ाрд▓ी рдкैрджा рд╣ोрддे рд╣ी рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдорд░ рдЧрдИ?”

рдЕрддिрд╢рдпोрдХ्рддि рдоेрд░ी рдоाँ рдХी рдЕрдкрдиी рдПрдХ рдпूрдиीреШ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рд╣ै।
рд▓ेрдХिрди рдоैं рдоाँ, рдкрдд्рдиी рдпा рдмेрдЯी рдХे рд░ूрдк рдоें рдмрд╕ рдПрдХ рд░ोрд▓ рднрд░ рд╣ी рдирд╣ीं, рдЗрди्рд╕ाрди рднी рд╣ूँ। рд╕ीрдиे рдоें рдзреЬрдХрддा рджिрд▓ рд╣ै рдоेрд░े рдФрд░ рддрди рдоें рддाрдХрдд। рдорди рдпрджि рдХुрдЫ рдХрд░рдиे рдХी рдЪाрд╣ рд░рдЦ рд░рд╣ा рд╣ै, рддो рдХ्рдпों рди рдХрд░े। рд╕ाрд▓ों рд╕े рдПрдХ рдЖрджрдоी рдХी рдкрд░рдЫाрдИं рдоुрдЭ рдкрд░ рдоँрдбрд░ा рд░рд╣ी рдеी। рдЙрд╕ рдкрд░рдЫाрдИं рдкрд░ рдз्рдпाрди рдоेрд░ा рдЕрдм рдЬा рдХे рд╣ी рддो рдЧрдпा, рди? рдоाँ рдпे рд╕рдм рд╕рдордЭрдиे рдХो рддैрдпाрд░ рд╣ी рдирд╣ीं рдеीं। рд░ोреЫ рд╡рд╣ी рд░ोрдиा рд╣ोрддा рдеा। рдоैंрдиे рдлिрд░ рдмрдХ्рд╕ा рдЙрдаाрдпा рдФрд░ рдЪрд▓ी рдЧрдИ рдЕрдиुрдкрдо рдХे рдпрд╣ाँ।

рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬ рдоें рдЕрдиुрдкрдо рдоेрд░ा рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рджोрд╕्рдд рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा। рдиैреЮ्рд░ोрд▓ौрдЬिрд╕्рдЯ рдеा। рднोрдкाрд▓ рдоें рд░рд╣рддा рдеा। рд╡рд╣ीं рдкैрджा рд╣ुрдЖ, рдмреЬा рд╣ुрдЖ। рджिрд▓्рд▓ी рдоें 5 рд╕ाрд▓ рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬ рдоें рдкреЭ рдХрд░ рд╡ाрдкрд╕ рдЕрдкрдиे рдк्рдпाрд░े рднोрдкाрд▓ рдоें рд╣ी рд╕ैрдЯिрд▓ рд╣ो рдЧрдпा рдеा।

“рд╡ैрд▓рдХрдо рдмैрдХ рд╕рд░рд╡ाрдЗрд╡рд░!” рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП рдЙрд╕рдиे рдоेрд░ा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХिрдпा।
рд╣ाँ, рд╣рдо рджोрдиों рд╕рд░рд╡ाрдЗрд╡рд░ рдеे। 1984 рдоें рднोрдкाрд▓ рдХे рдПрдХ рд╣ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рд░ेрд╕िрдбेрди्рд╕ी рдХрд░ рд░рд╣े рдеे। рд╣рдоाрд░ी рджोрд╕्рддी рдоें рдПрдХ рдирдпा рдкрд╣рд▓ू рдЬुрдб़ рдЧрдпा рдеा рдЬрдм рдЧैрд╕ рд▓ीрдХ рдХे рдЙрд╕ рд╣ाрджрд╕े рдоें рдЦ़ुрдж рдХो рдмрдЪाрдпा рдеा рд╣рдордиे рдФрд░ рд╕ाрде рдоें рдЕрдиेрдХों рд╕ैрдХрдб़ों рдХो। рдмреЬा рдЕрдЬीрдм, рдЙрди्рдоाрджी рд╕рдордп рдеा рд╡ो, рдЕрдм рдоेрд░े рдоाрдирд╕िрдХ-рдзрд░ рд╕े рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдм्рд▓ॉрдХ्рдб। рдЗрд╕ी рдоें рднрд▓ा рдеा।

рджिрд▓्рд▓ी-рд╡ाрд╕ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рдоैं рднोрдкाрд▓ рдХ्рдпों рдЧрдИ рд░ैрд╕िрдбैрди्рд╕ी рдХрд░рдиे? рдпे рдПрдХ рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рдХрджрдо рдеा। рд╕рдЪ рддो рдпे рд╣ै рдХि рдЙрди рджिрдиों рдоेрд░ी рд╕ोрдЪ рдХुрдЫ рдиॉрд░्рдорд▓ рдирд╣ीं рдеी। рд╣ोрд╢-рдУ-рд╣рд╡ाрд╕ рдЙреЬे рд╣ुрдП рдеे। рдпे рдоेрд░े рдкैрд░ рдоुрдЭे рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рд╡рд╣ाँ рд▓े рдЧрдП рдЬрд╣ाँ реЫुрд▓्реЮी, рдПрдХ рдмीрд╡ी рдФрд░ рдмрдЪ्рдЪी, рдЬो рдоेрд░ी рд╣ी рд╣рдордиाрдо рдеी, рдХे рд╕ाрде рдмреЬी рдЧ़рд░рджिрд╢ी рдХी рдЧुрдЬ़рд░ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा। рд╡рд╣ाँ рдЬाрдХрд░ рдоैं рдХ्рдпा рдХрд░ूँрдЧी, рдЦुрдж рдХो рдирд╣ीं рдоाрд▓ूрдо рдеा। 

5.
рддो рдХाрдл़ी рд╕ाрд▓ों рдХे рдмाрдж рдоैं рдЕрдиुрдкрдо рд╕े рдоिрд▓ рд░рд╣ी рдеी। рдмрд╣ुрдд рдмрджрд▓ рдЧрдпा рдеा। рдмाрд▓ рд╣рд▓рдХे рдФрд░ рд╕рдл़ेрдж рд╣ो рдЧрдП рдеे, рдЪрд╢्рдоा рдоोрдЯे рдХाँрдЪ рд╡ाрд▓ा рдеा, рдЪेрд╣рд░े рдХी рдЬाрдиी-рдкрд╣рдЪाрдиी рд▓рдХीрд░ों рд╕े рдЕрдм рдХрдИ рдирдИ рд╢िрдХрдиें рдЪрдЯрдХ рдХे рдиिрдХрд▓ рдЖрдИं рдеीं।
“рдЬрд╡ाрдиी рддुрдо рд╕े рдбрд░ рдХे рднाрдЧ рдЧрдИ рд╣ै,” рдоैंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдХрд╣ा।
рд╣ँрд╕ рдХे рдмोрд▓ा, “рдордЧрд░ рддुрдо рд╡ैрд╕ी рдХी рд╡ैрд╕ी рд╣ो। рдХैрд╕े рдЖрдиा рд╣ुрдЖ?”
“рдХिрд╕ी рдХी рддрд▓ाрд╢ рдоें рдЖрдИ рд╣ूँ। рдЕрдиुрдкрдо, реЫुрд▓्реЮी рдХो рдвूंрдврдиे рдоें рддुрдо्рд╣ें рдоेрд░ी рдорджрдж рдХрд░рдиी рдкреЬेрдЧी।”
рдоेрд░ी рдмाрдд рд╕ुрдирдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдХी рддो рдЬैрд╕े рд╣рд╡ाрдЗрдпाँ рд╣ी рдЙреЬ рдЧрдИं। рдХрд╣ा рдХुрдЫ рдирд╣ीं। рдмрд╕ рджेрдЦрддा рд░рд╣ा рднौрдЪрдХ्рдХी рдиिрдЧाрд╣ों рд╕े। рдкрддा рдирд╣ीं рдХ्рдпों, рдоेрд░े рдорди рдоें рдПрдХ рдЪिрди्рддाрдЬрдирдХ реЩ्рдпाрд▓ рдЙрдаा рдХि рдХрд╣ीं рд░ोрдиे рди рд▓рдЧे рд╡ो।
реЮौрд░рди рдЖрд╡ाрдЬ़ рдХрдб़ी рдХी рдФрд░ рдмोрд▓ी, “рдоैं рдЪाрд╣рддी рд╣ूँ рдХि рддुрд░ंрдд рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрдКँ।”
рд╡ो рд╣िрд▓ा рддрдХ рдирд╣ीं। рд╕ीрдзा рдЦреЬा рд░рд╣ा। рдлिрд░ рдПрдХाрдПрдХ рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЦिрди्рди рд╕ी рдоुрд╕्рдХाрди рдЙрднрд░ рдЖрдИ।
“рддुрдо्рд╣ें рдЖрд░ाрдо рдХी реЫрд░ूрд░рдд рд╣ै।” рдХाреЮी рдЧрд╣рд░ी рд╢ाрди्рддि рдХे рдмाрдж рд╡ो рдмोрд▓ा।
рдоैं рддेрдЬ़ी рд╕े рдЙрдаी। рдЕрдкрдиा рд╕ाрдоाрди рдЙрдаा рдХрд░ рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдХी рддрд░рдл़ рдЬाрдиे рд▓рдЧी। рдЙрд╕рдХी рдкрдд्рдиी рдиे рдл़ौрд░рди рд╣рдЯ рдХे рдоेрд░े рд▓िрдпे рд░ाрд╕्рддा рднी рдЦाрд▓ी рдХрд░ рджिрдпा। рдПрдХ рдмाрдд рдоुрдЭे рдХрднी рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖ рдкाрдИ। рдЕрдиुрдкрдо рдФрд░ рдоेрд░ी рд╕ाрд▓ों рдкुрд░ाрдиी рд╕рдЪ्рдЪी рджोрд╕्рддी рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рдЙрд╕рдХी рдмीрд╡ी рдиे рдХрднी рдоुрдЭрдоें рдХोрдИ рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдирд╣ीं рджिрдЦाрдпा।
“рд░ुрдХो рдоुрдирдоुрди। рдХ्рдпा рдпे рдоुрдордХिрди рд╣ै рддुрдо рд╕рдм рдХुрдЫ рднूрд▓ рдЧрдИ рд╣ो?”
рджोрдиों рдХंрдзों рдХो рдкрдХреЬ рдХे рдмреЬे рдз्рдпाрди рд╕े рд╡ो рдоुрдЭे рджेрдЦрдиे рд▓рдЧा рдФрд░ рдоैं рднी рдЗрди्рддреЫाрд░ рдХрд░рддी рд░рд╣ी।
“рдаीрдХ рд╣ै, рдЪрд▓рддे рд╣ैं реЫुрд▓्реЮी рдХो рдвूँрдврдиे।”

6.
“рдпाрдж рд╣ै рд╡ो рджिрд╕рдо्рдмрд░ рдХी рд░ाрдд, рдоुрдирдоुрди? рд╣рдо рджोрдиों рдХॉрд▓ рдкрд░ рдеे, рд░ैрд╕рдкрд░ेрдЯोрд░ी рд╡ॉрд░्рдб рдоें। рдХ्рдпा рдЗрд╕ рдмाрдд рдХो 23 рд╕ाрд▓ рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं? рдпреШीрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा।”
рдЧाреЬी рдЪрд▓ाрддे-рдЪрд▓ाрддे рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭ рдкрд░ рдПрдХ рдиिрдЧाрд╣ рдлेंрдХी।
“рдФрд░ рд╡ो рд░ाрдд? рд╡ो рд░ाрдд рддो рдЕрд╡िрд╕्рдорд░рдгीрдп рд╣ै। рд╕ेрд░ेрдиेрдб рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा рдоैं рддुрдо्рд╣े, рд╣рдоेрд╢ा рдХी рддрд░рд╣। рдХ्рдпा рдмुрд▓ाрддे рдеे рд╕рдм рдоुрдЭे? рдпूрдФрд░्реЫ реЮौрд░ैрд╡рд░? рдирд╣ीं, рдирд╣ीं, рдХोрдИ рджूрд╕рд░ा рдиाрдо рдеा, реЮौрд░рдРрд╡рд░ рд▓рд╡рд░ рдеा рд╢ाрдпрдж। рдХ्рдпों?”
рдоैंрдиे рд╕िрд░ рд╣िрд▓ा рдХрд░ рдЙрд╕рд╕े рдХрд╣ рджिрдпा рдХि рдоुрдЭे рд╡ो рд╕рдм реЮिреЫूрд▓ рдХी рдмाрддें рдирд╣ीं рдпाрдж рд╣ैं рдФрд░ рд╡ो рджрдмी рд╣ँрд╕ी рд╣ँрд╕ рджिрдпा।
рдлिрд░ рдмोрд▓рддा рдЪрд▓ा рдЧрдпा। “рд▓ो, рдпाрдж рдЖ рдЧрдпा। рд╕ाрдЗрд▓ैрди्рдЯ рд╕реЮрд░рд░।”

рдХाрд░ рдХी рдЦिреЬрдХिрдпाँ рдЦुрд▓ी рдеीं। рд╣рд╡ा рдХा рдмрд╣ाрд╡ рдЕंрджрд░ рдШुрд╕ рдХрд░ рдХрднी рдЖрд╣ рднрд░ рд░рд╣ा рдеा, рдХрднी рдмреЬрдмреЬा рд░рд╣ा рдеा। рдХिрди्рддु рдЕрдиुрдкрдо рдЕрдкрдиे рд╢рдм्рдж рд╕рдкाрдЯ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें рдмोрд▓рддा рдЪрд▓ा рдЬा рд░рд╣ा рдеा।
“рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдХ्рдпा рдоाрд▓ूрдо рдеा рдХि рдмाрд╣рд░ рдЧैрд╕ рдХा рд╕реЮेрдж рдмाрджрд▓ рд╢рд╣рд░ рдХे рдЕंрдзेрд░े рд░ाрд╕्рддों рдкрд░ рдЙрддрд░рдХрд░ рдХрдо्рдмрд▓ों рдХे рдиीрдЪे рдаंрдб рд╕े рдерд░рдерд░ाрддे рдЗрди्рд╕ाрдиों рдХे рдХाрдиों рдоें рдХुрдЫ рдРрд╕ा рдлुрд╕рдлुрд╕ाрдХрд░ рдЪрд▓ा рдЬा рд░рд╣ा рдеा рдХि рд╡े реЩुрдж-рдм-реЩुрдж рдоौрдд рд╕े рд╕рдордЭौрддा рдХрд░рдХे рд▓ुреЭрдХрддे рдкреЬ рд░рд╣े рдеे? рдЬрдм реЮрдЯाрдХ рд╕े рджрд░рд╡ाреЫा рдЦुрд▓ा рдФрд░ рдмुрд▓ाрд╡ा рдЖрдпा рдФрд░ рд╣рдо рд╡ॉрд░्рдб рдоें рдмेрддрд╣ाрд╢ा рднाрдЧे-рднाрдЧे рдЧрдП, рддрдм рдЬाрдХрд░ рджिрдЦे рд╡ो рд╕ैрдХреЬों рдХрд╕рдорд╕ाрддे-рдХрд░ाрд╣рддे рд▓ोрдЧ, рдЕрдкрдиे рдмрджрди рдкрд░ рд╕े рдХाрдмू рдЦोрддे рд╣ुрдП, рд╣ॉрд▓рд╡े рдоें рдЙрдХреЬूँ рдмैрдаे рд╣ुрдП, рд╡ेрдЯिंрдЧ рд░ूрдо рдоें рд░ोрддे-рддреЬрдкрддे рд╣ुрдП, рдк्рд░рд╡ेрд╢-рдж्рд╡ाрд░ рдкрд░ рдмैрдаे рдмिрд▓рдмिрд▓ाрддे рд╣ुрдП, рдк्рд░рд╡ेрд╢-рдж्рд╡ाрд░ рдХी рд╕ीрдв़िрдпों рдкрд░ рд▓ोрдЯрддे-рдмिрд▓рдЦрддे рд╣ुрдП – рдРрд╕ी рдХोрдИ рдЬрдЧрд╣ рдмрдЪी рдеी рдХ्рдпा, рдЬрд╣ाँ рдирдЬ़рд░ рдкреЬрддी рдФрд░ рд▓ोрдЧ рди рджिрдЦрддे? рд▓ोрдЧों рдХी рдЬрд▓рддी рдЖँрдЦों рдХो рдм्рд░ाрдЗрди рд╕े рдзोрдХрд░, рдЙрдирдХे рдлेрдлреЬों рд╕े рдРрдХ्рд╕ैрд╕ реЮ्рд▓ूрдИрдб рдиिрдХाрд▓ рдХрд░ рдХाрдЯी рдеी рд╣рдо рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рд╡ाрд▓ों рдиे рд╡ो рд░ाрдд। рдХрдИ рдШंрдЯों рддрдХ рддो рдпे рд╣ी рдирд╣ीं рдоाрд▓ूрдо рдеा рдХि рд╕ाрдордиा рдХिрд╕ рджुрд╢्рдорди рдХा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдХिрд╕ी рдХो рдЕंрджाрдЬ़ा рднी рдирд╣ीं рдеा рдХि рдЖрдЦ़िрд░ рд╡ो рдЬाрдирд▓ेрд╡ा рдЧैрд╕ рдеी рдХ्рдпा। рдмрд╕ рдЬो рджिрдЦ рд░рд╣ा рдеा, рд╡рд╣ी рдоाрд▓ूрдо рдеा। рд▓ोрдЧों рдХी рдЫाрддिрдпों рдоें рдЖрдЧ рд▓рдЧी рдеी, рдоुँрд╣ рд╕े рдЭाрдЧ рдиिрдХрд▓ рд░рд╣ा рдеा, рдЯिрд╢ू рдЬрд▓ рд░рд╣ा рдеा, рдлिрд░ рдХाрд░рдмाрдИрдб рд╡ाрд▓ों рдХे рдпрд╣ाँ рд╕े рдЦрдмрд░ рдЖрдИ рдХि рд╕ाрдИрдиाрдИрдб рдкौрдИрдЬ़рдиिंрдЧ рдХा рдЗрд▓ाрдЬ рдХрд░ें। рдкाрдЧрд▓ों рдХी рддрд░рд╣ рдСрд░्рдбрд░ рджे рд░рд╣े рдеे рд╣рдо рдПрдХ рджूрд╕рд░ों рдХो, рд░ोрдмॉрдЯ рдХी рддрд░рд╣ рдЗрд▓ाрдЬ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рдЕрднी рдПрдХ рдорд░ीрдЬ़ рдЧрдпा рдирд╣ीं, рджूрд╕рд░ा рдоुँрд╣ рд╕े рдЭाрдЧ рдЙрдЧрд▓рддे рдЖ рдЧрдпा, рдЬैрд╕े рдХि рд╣рдо рдХिрд╕ी рдХाрд░ рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ी рдл़ैрдХ्рдЯрд░ी рдХी рдЕрд╕ैрдо्рдм्рд▓ी рд▓ाрдЗрди рдкрд░ рдЦрдб़े рдордЬрджूрд░ рд╣ों। рдлिрд░ рд░ाрдд рдХे рддीрди рдмрдЬे рдЬा рдХрд░ рд╣рдоें рдеोрдб़ी рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ी। рдФрд░ рдХрдИ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдФрд░ рд╕्рдЯाрдл़ рдЖ рдЧрдП। рд▓ेрдХिрди рд╣реЫाрд░ों рдХी рддाрджाрдж рдоें рдорд░ीреЫ рднी рдЖ рд░рд╣े рдеे।”
рдЕрдм рдЬा рдХे рдХрд╣ीं рдЕрдиुрдкрдо рдиे рд▓рдо्рдмी рд╕ाँрд╕ рд▓ी। рдоैंрдиे рдоौрдХा рдкрдХрдб़ा рдФрд░ рдмोрд▓ी, “рдХ्рдпों рдмिрдиा рд╡рдЬрд╣ рдпे рдкुрд░ाрдиी рдмाрддें рдЙрдаा рд░рд╣े рд╣ो?”
“рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдХ्рдпों рдоैं рдЧреЭे рдоुрд░्рджे рдЦोрдж рд░рд╣ा рд╣ूँ। рдХ्рдпोंрдХि рдЖрдЬ рдоुрдЭे рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХुрдЫ рдоुрд░्рджों рдХो рдЬрдЧाрдиा рд╣ोрдЧा।”
рд╡ो рдлिрд░ рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा।
“рд░ाрдд рдХे 3 рдмрдЬे рддрдХ рд╣рдо рджोрдиों рд╣ी рдердХ рдЧрдП рдеे। рдпрдХाрдпрдХ рддुрдо рдзреЬाрдо рд╕े рдЧिрд░ рдкреЬी। рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдорджрдж рдХрд░рдиे рдЖрдпा, рддो рджेрдЦा рддुрдо рдХुрдЫ рдФрд░ рд╣ी рд░рдЯ рд▓рдЧा рд░рд╣ी рдеी। “реЫुрд▓्реЮी рд╡рд╣ाँ рд╣ै ... рдЙрд╕े рдмрдЪाрдиा рд╣ै।” рдЕрдм рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рд╣рдоाрд░े рдмिрдиा рдХाрдо рдЪрд▓ рд╕рдХрддा рдеा। рд╣рдордиे рджрд╡ाрдИрдпाँ рдЙрдаाрдИं, рдоाрд╕्рдХ рдкрд╣рдиे, рдФрд░ рдоेрд░े рд╕्рдХूрдЯрд░ рдкрд░ рд░рд╡ाрдиा рд╣ो рдЧрдП। рд╡ो рдкрддा рдЬो рддुрдо рдоेрд░े рдХाрдиों рдоें рдЪिрд▓्рд▓ाрдП рдЬा рд░рд╣ी рдеी рдоुрдЭे рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдоाрд▓ूрдо рдеा। рдлिрд░ рднी рдоैं рддुрдордХो рдЪिрд▓्рд▓ाрдиे рд╕े рд░ोрдХ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ा рдеा рдХ्рдпोंрдХि рдЬो рдиреЫाрд░ा рдЗрддрдиी рд░ाрдд рдХो рд╣рдоाрд░े рдЪाрд░ों рддрд░реЮ рдеा, рдЙрд╕рдХे рд▓िрдпे рдоैं рддैрдпाрд░ рди рдеा।
рдЕрдкрдиी рдЖँрдЦों рдХो рдоींрдЪे рд╣ुрдП, рд╣реЫाрд░ों рдХी рддाрджाрдж рдоें рдЗрди्рд╕ाрди – рдЖрджрдоी, рдФрд░рдд, рдмрдЪ्рдЪे – рдЗрди्рд╕ाрдиों рдХे рдЬंрдЧрд▓ рдХे рдЬंрдЧрд▓, рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХी рддрд░реЮ рдЪрд▓े рдЬा рд░рд╣े рдеे। рдкीрдЫे-рдкीрдЫे рдЪрд▓ рд░рд╣े рдеे рдЙрдирдХे рдЧाрдп, рдмैрд▓, рдХुрдд्рддे, рдмрдХрд░ी – рд╕рднी। рдЪाрд░ों рддрд░реЮ рдеी рд╡рд╣ рдордирд╣ूрд╕ рдзुंрдз рдЬो рдЕрдкрдиी рдХ्рд░ूрд░, рдзूрд▓ी рдЙँрдЧрд▓िрдпों рд╕े рд╣рдоें рдЯрдЯोрд▓ рд░рд╣ी рдеी, рдЬाँрдЪ рд░рд╣ी рдеी, рд╣ौрд▓े рд╕े рджुрд▓ाрд░ рд░рд╣ी рдеा рдФрд░ рдоौрдХा рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рдмрджрди рдЫेрдж рд░рд╣ी рдеी। рдЬो рд▓ुрдв़рдХ рдЬाрддे, рд╡ो рдХुрдЪрд▓े рдЬाрддे, рдЗрди्рддрдЬ़ाрд░ рдХрд░рддे рд░рд╣ рдЬाрддे рдоौрдд рдХा। рдЖрдЦ़िрд░рдХाрд░ рд╡े рдХाрдпाрдоाрдд्рд░ рдеे – рд▓рд╣ू, рдЪрдордб़ी, рд╣рдб्рдбी рдФрд░ рдорд▓ – рдЙрд╕ рд░ाрдд рдорд▓ рдЬ़्рдпाрджा рдеा। рдпे рд╕рдм рдХ्рдпा рддुрдо рд╕рдЪ рдоें рднूрд▓ рдЧрдИ, рдоुрдирдоुрди? рд╣ाँ, рддुрдо्рд╣े рддो рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдПрдХ рд╣ी рдРрдб्рд░ैрд╕ рдХी реЮिрдХ्рд░ рдеी, рдЦोрд▓ी рдирдо्рдмрд░ 152, рдЬे.рдкी. рдирдЧрд░! рдлिрд░ рд╣рдо рдЙрд╕рдХे рджрд░рд╡ाреЫे рддрдХ рднी рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдП। рдмрди्рдж рдеा рд╕ाрд▓ा рдЕрди्рджрд░ рд╕े। рджो рдзрдХ्рдХों рдоें рдЦुрд▓ рдЧрдпा। рдЕंрджрд░ рдзुंрдз рдоें рджो рд▓ोрдЧ рд╕ोрддे рд╣ुрдП рджिрдЦे। рдФрд░рдд рддो реЩрдд्рдо рд╣ो рдЧрдИ рдеी, рдЙрд╕рдХी рдмреЪрд▓ рдоें рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪी рднी рдеी, рд╡ो рднी рдирд╣ीं рдмрдЪी। рддुрдо рд╕ीрдзे рдЖрджрдоी рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪी рдеी, рдЙрд╕рдХी рд╕ाँрд╕ें рдмрд░рдХрд░ाрд░ рдеीं। рддुрдо рдЙрд╕े рд╣िрд▓ा рд░рд╣ी рдеी, рддрдоाрдЪे рдоाрд░ рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рд░ोрддे-рд░ोрддे рдЙрд╕рд╕े рдЬрдЧрдиे рдХो рдХрд╣ рд░рд╣ी рдеी। рддुрдордиे рдЙрд╕े рдЪाрд░рдкाрдИ рдоें рдЙрдаा рдХрд░ рдмिрдаा рджिрдпा। рдЬрдм рд╡ो рдЬाрдЧा, рддुрдо्рд╣े рд╣ैрд░ाрдиी рд╕े рджेрдЦрдиे рд▓рдЧा। рддुрдордиे рдЪिрд▓्рд▓ाрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। “рдЙрдаो реЫुрд▓्реЮी, рдоैं рд╣ूँ, рдоुрдирдоुрди, рджेрдЦो, рдоैं рдЖ рдЧрдИ,” рддुрдо рдмाрд░-рдмाрд░ рдпрд╣ी рдмोрд▓े рдЬा рд░рд╣ी рдеी। рдоुрдЭे рд▓рдЧा рд╡ो рд╣рд▓्рдХा рд╕ा рдоुрд╕्рдХुрд░ाрдпा рднी। рдоैं рддेреЫी рд╕े рд╕ोрдбिрдпрдо-рдеिрдпोрд╕рд▓्реЮेрдЯ рдХी рд╢ीрд╢ी рд▓े рдХрд░ рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдпा। рд╡рд╣ рдЖрд╕рдкाрд╕ рджेрдЦрдиे рд▓рдЧा рдФрд░ рддुрдордиे рдЙрд╕े рдЧैрд╕ рд▓ीрдХ рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рдЙрд╕рдХी рдиреЫрд░ рдЕрдкрдиी рдкрдд्рдиी рдФрд░ рдмрдЪ्рдЪी рдХी рддрд░реЮ рдкреЬी। рд╡ो рдЙрдирдХी рддрд░реЮ рдмреЭा, рдХुрдЫ рдмреЬрдмреЬाрдпा। рдлрдЯी рдЖँрдЦों рд╕े рдЙрди्рд╣ें рджेрдЦे рдЬा рд░рд╣ा рдеा। рдЬैрд╕े-рддैрд╕े рдЦреЬा рднी рд╣ो рдЧрдпा, рд╕ीрд░िрди्рдЬ рд╣ाрде рдХी рдиाреЬी рдоें рд▓рдЧी рдеी, рддुрдо्рд╣ाрд░े рдХंрдзों рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рд▓े рдХрд░ рдЬрдм рд╡рд╣ реЫोрд░ рд╕े рдЪिрд▓्рд▓ाрдпा, рддрдм рдЬा рдХрд░ рддुрдордиे рдЙрд╕े рдмрддाрдпा рдХि рд╡े рджोрдиों рдЕрдм рдирд╣ीं рд░рд╣े рдеे। рд╡рд╣ рд╕ीрдзा рджोрдиों рдХी рдУрд░ рднाрдЧрдиे рдХो рд╣ुрдЖ, реЩुрдж рджेрдЦрдиे। рдоैं рд╣рд╡ा рдоें рд╢ीрд╢ी рдЙрдаाрдП рдпे рд╕рдм рджेрдЦ рд░рд╣ा рдеा। рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╢рдм्рдж рдХाрди рдоें рдкреЬे। “рдоैं рддुрдо्рд╣ें рдорд░рдиे рдирд╣ीं рджूँрдЧी। рдЖрдИ рд╡िрд▓ реЮोрд░्рд╕ рдпू рдЯु рд▓िрд╡।” рддрдм рдЬाрдХे рдЙрд╕рдиे рдоेрд░े рд╣ाрдеों рд╕े рд╢ीрд╢ी рдЫीрди рд▓ी рдФрд░ рдЙрд╕े реЫрдоीрди рдкрд░ рдлोреЬ рджिрдпा। рдЙрд╕рдХा рд╕ंрддुрд▓рди рдЧреЬрдмреЬा рдЧрдпा рдФрд░ рд╡ो рдлिрд░ рддुрдо рдкрд░ рдЧिрд░ рдкреЬा। рддुрдо рдЙрд╕े рд╕рд╣ाрд░ा рджे рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рд╕िрд╕рдХिрдпाँ рднрд░-рднрд░ рдХे рдХрд╣ рд░рд╣ी рдеी рдХि рдЕрдм рддुрдо рдЖ рдЧрдИ рд╣ो рди, рдЙрд╕े рдЫोреЬ рдХे рдХрд╣ीं рдирд╣ीं рдЬाрдУрдЧी। рддुрдордиे рдЙрд╕рд╕े рдпे рднी рдХрд╣ा рдХि рддुрдо рдЙрд╕рд╕े рд╣рдоेрд╢ा рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддी рдеी рдФрд░ рдХрд░рддी рд░рд╣ोрдЧी। рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдЬैрд╕े рдоेрд░ी рд░рдЧों рдоें рдмрд╣рддा рдЦूрди рдмрд╣рддे-рдмрд╣рддे рдаंрдбा рд╣ो рдЧрдпा। рдЕрдм рд╡рд╣ рддुрдо्рд╣ें рджेрдЦ рдХрд░ рдЕрдЬीрдм рддрд░рд╣ рд╕े рдоुрд╕्рдХुрд░ा рд░рд╣ा рдеा, рдЬैрд╕े рдХि рдЙрд╕े рддुрдо рдкрд░ рд╣ँрд╕ी рдЖ рд░рд╣ी рд╣ो। рдлिрд░ рдПрдХ рдЭрдЯрдХे рдоें рд╡ो рд╕िрдХुреЬ рдЧрдпा рдЬैрд╕े рдкेрдЯ рдоें рдмрд▓ рдкреЬा рд╣ो। рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╣ाрде рдЙрд╕рдХी рдХрдорд░ рдоें рдмँрдзे рдеे। рдлिрд░ рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рд╕िрд░ рдЙрдаाрдпा, рд▓реЬрдЦреЬा рд░рд╣ा рдеा, рдЙрд╕ी рдоें рдЙрд╕рдиे рд╕рдм рдЙрд▓рдЯ рджिрдпा। рддुрдо्рд╣ें рдЙрд╕рдХे рд▓реЬрдЦреЬाрддे, рдЧिрд░рддे рдмрджрди рдХो рдЫोреЬрдиा рдкреЬा, рдХ्рдпोंрдХि рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдЖँрдЦें рдЙрд╕рдХी рдХै рдоें рдЬрд▓ рд░рд╣ी рдеीं। рдЙрд╕рдиे рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдмाँрд╣ों рд╣ी рдоें рддो рджрдо рддोреЬा рдеा। рдХ्рдпा рддुрдо्рд╣ें рдпрд╣ рднी рдпाрдж рдирд╣ीं?”
рдЕрдиुрдкрдо рдиे рдЧाреЬी рд░ोрдХ рджी।
“рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ?” рдоैं рдЪाрд░ों рддрд░реЮ рджेрдЦрдиे рд▓рдЧी। рд▓рдЧा рдЬैрд╕े рдХिрд╕ी рдиे рд╕рдкрдиे рд╕े рдЙрдЦाреЬ рджिрдпा рд╣ो।
рдЙрд╕рдиे рдЬрд╡ाрдм рдирд╣ीं рджिрдпा। рдХुрдЫ рджेрд░ рдХे рд▓िрдпे рд╕реЬी рдЧрд░्рдоी рдоें рд░ुрдХी рд╣ुрдИ рдХाрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХी рд╕рдЯрд░-рдкрдЯрд░ рджेрдЦрддी рд░рд╣ी। рд╣рдо рдЬिрд╕ рдЗрд▓ाрдХे рдоें рдеे рдЙрд╕े рдПрдХ рдЕрдкрдоाрдирдЬрдирдХ рдмрд╡ाрд▓ рдиे рдиिрдЧрд▓ा рд╣ुрдЖ рдеा। рд╡рд╣ीं рдЦोрд▓ी – рдЙрд╕рдХी рдЦोрд▓ी – рдХे рд╕ाрдордиे рдХрдЪрдб़े рдХी рдЕрдЪ्рдЫी-рдЦाрд╕ी рдкрд╣ाрдб़ी рд╕ुрд╕рдЬ्рдЬिрдд рдеी। рдЙрд╕рдХे рдКрдкрд░ рдПрдХ рдиिрд░ीрд╣ рджुрдмрд▓ा рдХुрдд्рддा рдЧрд╣рд░े рдЪिंрддрди рдоें рдбूрдмा рдеा। рдХрдИ рд╕ाрд░ी рд▓рдб़рдХिрдпाँ рд╡рд╣ीं рдЙрдЫрд▓-рдХूрдж рдХрд░ рд░рд╣ीं рдеीं рдФрд░ рдПрдХ рдЫोрдЯा рд╕ा рд▓рдб़рдХा рдЕрдкрдиे рдмूрдв़े рджाрджा рдХे рд╕ाрде рдЦाрдЯ рдкрд░ рдмैрдаा рдеा। рд▓рдб़рдХा рдЕрдкрдиा рдЬाँрдШिрдпा рдкрд╣рдирдиा рднूрд▓ рдЧрдпा рдеा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рджाрджा рд╣ाрде рдоें рдЬाँрдШिрдпा рдкрдХрдб़े рд╣ुрдП рдеे। рд╡ो рднी рдХिрд╕ी рдЪिंрддрди рдоें рдбूрдмे рд╣ुрдП рдеे।
рд▓ेрдХिрди рдоुрдЭे рдмेрдЪैрдиी рд╣ो рд░рд╣ी рдеी рддो рдЕрдиुрдкрдо рдХे рд╡рд░्рдгрди рд╕े। рдЕрдкрдиे рд╕ाрд▓ों рдХी рдк्рд░ैрдХ्рдЯिрд╕ рдоें рдоैंрдиे рдХрдИ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рд╕ुрдиी рд╣ैं, рдПрдХ рд╕े рдПрдХ рд╡िрдЪिрдд्рд░। рдоुрдЭे рд▓рдЧा рдеा рдоैं рд╡ो рд╕рдм рдЫोрдб़-рдЫाрдб़ рдХे рдЖ рдЧрдИ рд╣ूँ। рдЕрдкрдиे рдЕрдЪ्рдЫे рджोрд╕्рдд рдХी рдУрд░ рдПрдХ рдЙрджाрд╕ рд╕рд░рд╕рд░ाрддी рдирдЬ़рд░ рдлेंрдХрддे рд╣ुрдП рдоैं рдХाрд░ рд╕े рдиिрдХрд▓ рдХрд░ рдЙрд╕ рдмूрдв़े рдЖрджрдоी рд╕े рдоिрд▓рдиे рдЪрд▓ी рдЧрдИ। рдХुрдЫ рд╕рд╡ाрд▓-рдЬрд╡ाрдм рдХे рдмाрдж рд╡ाрдкрд╕ рдЖ рдЧрдИ। рдкैрд╕ेрди्рдЬрд░ рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдмैрда рдХрд░ рд╣ँрд╕ рджी।
“рдХैрд╕ी рдмेрд╡реШूреЮ рд╣ूँ рдоैं, рдЕрдиुрдкрдо। рдпे рдХैрд╕े рд╕ोрдЪ рд▓िрдпा рдХि 25 рд╕ाрд▓ рдХे рдмाрдж рднी рд╡े рд▓ोрдЧ рдЗрдзрд░ рд╣ी рдоिрд▓ेंрдЧे। рдЪрд▓ो рдШрд░ рдЪрд▓ рдХे рдбाрдпрд░ेрдХ्рдЯрд░ी рдоें рджेрдЦрддे рд╣ैं।”

рдХрд╣ाрдиी: рдмрджрдоाрд╢ рдк्рд░ेрдд

рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी

- рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी

рднौрддिрдХी рдоें рдкी рдПрдЪрдбी, рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-рдЬ़ौрдХ्рдХी рд╣िрди्рджी рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी, рджोрдиों рднाрд╖ाрдУं рдоें рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЗрдирдХी рдХрдИ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рдЕрдорд░ीрдХी рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ैं। рд╕рди् 2008 рдоें рдпे рдЕрдорд░ीрдХी рд╕्рдЯोрд░ीрдХोрд╡ рд╢ॉрд░्рдЯ рдл़िрдХ्рд╢рди рдЕрд╡ाрд░्рдб рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рд╣ुрдИ рдеीं। 2014 рдоें рдЗрдирдХा рдкрд╣рд▓ा рдЙрдкрди्рдпाрд╕ “рдж рдардЧ्рдЬ़ рдРंрдб рдП рдХोрд░्рдЯिреЫрди” рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ। рдЗрд╕ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХा рд╣िрди्рджी рдЕрдиुрд╡ाрдж “рдардЧ” 2018 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ।


рдЖрдИ рдеी рд╣рдоाрд░े рдШрд░ рдоें рджूрд╕рд░ी рдЬाрдд рд╡ाрд▓ों рдХे рдпрд╣ाँ рд╕े рдПрдХ рд▓реЬрдХी। рд╢ाрджी рдХ्рдпा рдеी, рдлँрд╕ा рд▓िрдпा рдеा рдЙрд╕рдиे рдкोрддे рдХो, рд╡ो рд▓рдУ рд╡ाрд▓ी рдоैрд░िрдЬ рдХрд░ा рдХे। рдмрдб़ी рдЪिреЭ рдордЪрддी рдеी। рдЬрдм рдХрднी рдоैрдбрдо рд╕ाрдордиे рдЖрддी рдеीं, рдЦूрди рдЦौрд▓ рдЙрдарддा рдеा। рдиा рдХाрдо рдХी рдеीं, рдиा рдзाрдо рдХी। рдХोрдИ рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ो, рддो рдРрд╕े рд╣ौрд▓े-рд╣ौрд▓े рд╣ाрде-рдкैрд░ рдЙрдаाрддीं, рдХि рдкोрддा рдЦुрдж рднाрдЧ рдХे рд╣ाрде рдмрдЯाрдиे рдоें рд▓рдЧ рдЬाрддा। рдЫрдк्рдкрди рдЫुрд░ी рдеीं рд╕ो рдЕрд▓рдЧ। рдХрд╣ рдХрд░ рдЬाрддी рдеीं рдХि рд╣рдо рдЫрдд рдкрд░ рдХрдкреЬे рдлैрд▓ाрдиे рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं, рдордЧрд░ рдЬो рдШंрдЯों-рдШंрдЯों рдкреЬोрд╕ рдХे рд▓реЬрдХों рдкрд░ рдбोрд░े рдбाрд▓े рдЬाрддे рдеे, рдоैं рдиा рдЬाрдиूँ рд╣ूँ рдХ्рдпा?
рдмрд╕ рдоेрд░ी рдпे рдкोрддे-рдмрд╣ू рд╕े рддрдХрд░ाрд░ рд╣ी рд╢ाрдпрдж рдЦрд▓ рдЧрдИ рдеी рдЪिрдд्рд░рдЧुрдк्рдд рдХो। рдмреЬा рддंрдЧ рдХिрдпा। рдзрдо рд╕े рдЕрдкрдиा рд▓рдЬिрд╕्рдЯрд░ рд╕ाрдордиे рд░рдЦ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдкрди्рдиे рдкрд▓рдЯрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा рдФрд░ рдЙंрдЧрд▓िрдпाँ рдЪाрдЯрддे-рдЪाрдЯрддे рдмोрд▓ा, “рдлिрд░ рдЖ рдЧрдИं рддुрдо? рддुрдо рд╕ुрдзрд░ोрдЧी рдирд╣ीं। рдоुрдЭे рддो рдпे рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рддुрдо рдЬैрд╕ों рдХे рд╕ाрде рдХिрдпा рдХ्рдпा рдЬाрдП।”
рддैрд╢ рдоें рдЖ рдХрд░ рдЙрд╕ рджिрди рдкाрдиी рдХा рдЕрдзрднрд░ा рдХрд▓рд╢ рдмрд╣ू рдХी рдУрд░ рджे рдоाрд░рдиे рдХो рдЬो рдЙрдаाрдпा, рдХрд▓рд╢ рд╕िрд░ рдХे рдКрдкрд░ рдЙрда рдХрд░ рдкीрдЫे рдХी рддрд░реЮ рдЪрд▓рддा рдЪрд▓ा рдЧрдпा, рдХंрдзों рдХे рдиीрдЪे рдкीрда рдРрд╕े реЫोрд░ рд╕े рдЯूрдЯी рдХि рдЙрд╕рдХी рдЪрдЯрдЦ рдЕрдм рддрдХ рдХाрдиों рдоें рдЧूँрдЬ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЖрд╡ाреЫ рдЧрд▓े рдоें рдЕрдЯрдХ рдЧрдИ, рд╕ाँрд╕ рдЬो рдердоी, рдиीрдЪे рдХी рд╕ाँрд╕ рдиीрдЪे рдФрд░ рдКрдкрд░ рдХी рд╕ाँрд╕ рдКрдкрд░ рд░рд╣ рдЧрдИ, рдк्рд░ाрдг рдиिрдХрд▓рдиे рдХे рд╕рдм рд░ाрд╕्рддे рддो рдЦुрд▓ рдЧрдП рдеे, рд╕ो рджिрд▓ рдХो рдЙрд╕ी рд╡рдХ्рдд рджौрд░ा рднी рдЖ рдЧрдпा। рд╡ो рдкрд▓ рдЬрдм рдоैंрдиे рджрдо рддोреЬा, рдмреЬा рдЕрдкрд╢рдХुрдиी рдеा। рдЕрдкрдиे рд╣ी рдЕंрдЧों рдХी рдмрдЧाрд╡рдд рджेрдЦрдиी рдкреЬी। рдРрд╕ा рд╕рджрдоा рдкрд╣ुँрдЪा рдХि рдЪिрдд्рд░рдЧुрдк्рдд рдХे рд╕ाрдордиे рдШिрдЧ्рдШी рдмрди्рдз рдЧрдИ।
рд╡ो рдмреЬी рд╢ाрди рд╕े рд▓рдЬिрд╕्рдЯрд░ рдЙрд▓рдЯ-рдкрд▓рдЯ рд░рд╣ा рдеा। рдЬीрдн рд╕े ‘рдХिрдЪ’ рдХрд░рдХे рдмोрд▓ा, “рдиा! рдиा! рдмреЬा рдЖрд╕ाрди рдХेрд╕ рд╣ै। рдПрдХ рд╣ी рдЬрдЧрд╣ рдмрдЪी рд╣ै рддुрдо्рд╣ें рднेрдЬрдиे рдХी। рджेрдЦो, рдХ्рдпा рдмोрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╣ी рдШрд░ рд╡ाрд▓े рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмाрд░े рдоें? рд╕ुрдиोрдЧी, рддो рдЦुрдж рдоाрдиोрдЧी рдХि рдоैं рдЬो рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ूँ рд╕рд╣ी рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ूँ।”
рдоेрд░ी рддेрд░рд╡ीं рдХे рджिрди, рдоेрд░े рд╣ी рдкрддि рдиे, рд╕рдм рдиाрддे-рд░िрд╢्рддेрджाрд░ों рдХे рд╕ाрдордиे рдоेрд░े рдЧुрдг рдЧाрдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рдоेрд░ा рдХोрдард░ी рдоें рдмंрдж рдмрдХрд╕ рддोреЬ рдЦोрд▓ा рдФрд░ рд╣рд░ेрдХ рдЪीреЫ рдЬो рдоैंрдиे рдЗрддрдиे рд╕ाрд▓ों рдоें рдЗрдХрдЯ्рдаी рдХी рдеीं, рдЙрдирдХे рдкुрд░ाрдиे рд╕्рд╡ाрдоिрдпों рдФрд░ рд╕्рд╡ाрдоिрдиिрдпों рдХो рдоाреЮी рд╕рдоेрдд рд▓ौрдЯाрд▓ рджीं। рдоैंрдиे рджेрдЦा рдХि рдкреЬोрд╕ी рдХी рдоँрдЭрд▓ी рдмрд╣ू рдЕрдкрдиी рд╢ाрджी рдХे рджिрди рдЦोрдпा рд╣ुрдЖ рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХा рджिрдпा рд╣ाрд░ рд╡ाрдкрд╕ рдкा рдХрд░ рдлूрдЯрдлूрдЯ рдХрд░ рд░ो рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдмाрд░-рдмाрд░ рдХृрддрдЬ्рдЮ-рднाрд╡ рд╕े рдЗрдирдХे рдкैрд░ों рдХो рдЫू рдХрд░ рдЗрди्рд╣ें рд╕्рд╡ाрдоी-рдорд╣ाрдд्рдоा рдмрдиा рд░рд╣ी рдеी। рдЖрд╕рдоाрди рд╕े рдпे рдвोंрдЧ рджेрдЦ рдХрд░ рдоेрд░ी рдЖँрдЦों рдоें рдЦूрди рдЙрддрд░ рд░рд╣ा рдеा।
“рдмрди्рдж рдХрд░ो рдпे рдиाрдЯрдХ-рдиौрдЯрди्рдХीрдмाреЫी!” рдоैं реЫोрд░ рд╕े рджрд╣ाреЬ рдЙрдаी।
рдЪिрдд्рд░рдЧुрдк्рдд рдиे рдЧрд▓ा рдЦँрдЦाрд░ा рдФрд░ рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдП।
“рдЖрдд्рдоा рдмेрдЪाрд░ी рддो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЪीреЫ рд╣ोрддी рд╣ै। рд╡ो рдЬो рдЗрд╕ рдкुрдирд░ुрдЬ्рдЬीрд╡рди рдХे рдЪрдХ्рдХрд░ рдоें рдлँрд╕ рдЧрдИ рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рджेрд╣ांрддрд░рдг рдЬीрд╡ рдХे рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдХिрдпे рдЧрдП рдХрд░्рдо рддрдп рдХрд░рддे рд╣ैं। рдХрд░्рдо рд╣ी рдирд╣ीं рд╕ाрде рдоें рд╣рдо рдпे рднी рджेрдЦрддे рд╣ैं рдХि рдЬीрд╡ рдХे рдХрд░्рдоों рдХे рдкीрдЫे рдЙрд╕рдХी рдиीрдпрдд рдХ्рдпा рдеी। рддू рддो рдмुрд░ी рдиीрдпрдд рд╕े рдмाрд░-рдмाрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдЕрдирдЧिрдирдд рдмुрд░े рдХрд░्рдо рдХिрдпे рдЪрд▓рддी рдЧрдИ। рдЕрдм рдмрддा, рд╡ो рд╢рдоीрдо рдЖрд▓рдо рдХे рдШрд░ рдХे рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЬो рдИंрдЯें рд▓ाрдИ рдЧрдИं рдеीं, рд╡ो рддेрд░े рдмрдХ्рд╕े рдоें рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣ी рдеीं? рдорд░рдиे рдХे рдмाрдж рднी рддू рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╡ाрд▓ों рдХो рд╢рд░्рдоिंрджा рдХрд░рдиे рд╕े рдмाрдЬ़ рдирд╣ीं рдЖрдИ।”
“рдХिрд╕ рдиे рдХрд╣ा рдеा рд╕рдмрдХे рд╕ाрдордиे рдоेрд░ा рдмрдХрд╕ рдЦोрд▓рдиे рдХो?” рдоुрдЭрд╕े рд░рд╣ा рдирд╣ीं рдЧрдпा рдФрд░ рд╡рд╣ीं рдоैंрдиे рдЙрд╕ рдЪिрдд्рд░рдЧुрдк्рдд рдХो рд╣ाँрдХ рджिрдпा।
рдлिрд░ рдЧрд▓ा рдЦँрдЦाрд░ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдХрдИ рдкрди्рдиे рдкрд▓рдЯे рдФрд░ рджुрдмाрд░ा рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा।
“рддो рдаीрдХ рд╣ै। рдоैं рднी рдЕрдм рдиिрд░्рдгрдп рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдпा рд╣ूँ। рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдЪौрд░ाрд╕ी рд▓ाрдЦ рдЬрд▓рдЪрд░, рдерд▓рдЪрд░ рдФрд░ рдирднрдЪрд░ों рдоें рддेрд░े рдЬैрд╕े рдХे рд▓िрдпे рдХोрдИ рдЬрдЧрд╣ рдирд╣ीं рдмрди рд╕рдХрддी। рдЕрд░े, рддू рддो рдЗрдд्рддी рдЦрддрд░рдиाрдХ рд╣ै, рддुрдЭे рддो рдоैं рдкेреЬ рдмрдиा рдХрд░ рднी рдирд╣ीं рднेрдЬ рд╕рдХрддा। рд╕ुрдиा। рддुрдЭे рддो рдоैं рд╕ीрдзा рдкाрддाрд▓ рд▓ोрдХ рднेрдЬ рд░рд╣ा рд╣ूँ। рд╡рд╣ीं рдЬा, рд╣реЫाрд░ рд╕ाрд▓ рддрдХ рд╕реЬ। рдЕрд░े рдорди рддो рдоेрд░ा рддुрдЭे рдЙрд╕ рдкाрддाрд▓ рд▓ोрдХ рдоें рднेрдЬрдиे рдХो рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд╕े рддुрдЭे рддैंрддीрд╕ рд╣реЫाрд░ рд╕ाрд▓ों рддрдХ рдоुрдХ्рддि рдиा рдоिрд▓े। рдордЧрд░ рдоेрд░ा рдРрд╕ा рдХрд░рдиा рд╡рд░्рдЬिрдд рд╣ै। рддू рдФрд░рдд рдЬो рд╣ै। рд╢ुрдХрд░ рдордиा рдХि рддू рдЗрд╕ рдЬрди्рдо рдоें рдФрд░рдд рдкैрджा рд╣ुрдИ рдеी।”
рдмрд╕ рдоैंрдиे рддो рдЙрд╕рдХी рдмाрддें рд╕ुрдирдиा рд╣ी рдмрди्рдж рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рд╡ो рдЕрдкрдиी рднреЬाрд╕ рдЬो рдиिрдХाрд▓рдиे рдоें рд▓рдЧ рдЧрдпा рдеा, рдмोрд▓े рдЪрд▓ा рдЬा рд░рд╣ा рдеा। рддрднी рдоैंрдиे рдЗрди्рдж्рд░ рдХे рд╕рд╡ाрд░ों рдХो рдЧुреЫрд░рддे рджेрдЦा। рдЧ्рдпाрд░рд╣ рд╕ौ рджрдордХрддे рдШोреЬे рдеे рдЬो рдЗрди्рдж्рд░-рджेрд╡ рдХा рдорд╣ाрд░рде рдЦींрдЪे рдкृрде्рд╡ी рдХी рдУрд░ рджौреЬे рдЬा рд░рд╣े рдеे। рдЗрдзрд░ рд╡ो рдЪिрдд्рд░рдЧुрдк्рдд рдЖँрдЦें рдоूँрджे рдЕрдкрдиे рдмाрдЦ्рдпाрди-рдмрд░рдирди рдоें рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рдеा। рдоैंрдиे рдЭрдЯ рдЫрд▓ांрдЧ рд▓рдЧाрдИ рдФрд░ рдорд╣ाрд░рде рдоें рдЪреЭ рдХрд░ рд▓ौрдЯ рдЖрдИ рдоाрдирд╡ рд▓ोрдХ рдХे рдбैрдирдоाрд░्рдХ рджेрд╢ рдХी рд╕्рд╡рд░्рдЧрдиुрдоा рдХॉрдкрдирд╣ैрдЧрди рдирдЧрд░ी рдоें।
рдоैं рдЦुрд╢। рдХॉрдкрдирд╣ैрдЧрди рдоें рдоेрд░ी рдирдИ-рдм्рдпाрд╣рддा рдкрд░-рдкोрддी, рд╕ुрд╖рдоा рдЬो рд░рд╣рддी рдеी। рдоैं, рдПрдХ рдк्рд░ेрддрдиी, рдоाрдк рдоें рд░ोрдпेँ рдХी рдиोрдХ рдХा рд╕िрд░्реЮ рдПрдХ рдмрдЯा рджрд╕ рд╣реЫाрд░рд╡ाँ рднाрдЧ, рдмрд╕ рдбाрд▓ рджिрдпा рдЙрд╕рдХे рд╕िрд░ рдХे рдЕंрджрд░ рдбेрд░ा।
рд╢ुрд░ू рдоें рдЗрд╕ рдЧреЫрдм рдХे рд╢рд╣рд░ рдоें рдкрд╣ुँрдЪ рдХрд░ рдЕрдкрдиा рдЕрд╣ोрднाрдЧ्рдп рд╣ी рдордиाрддी рд░рд╣ी। рдЪाрд░ों рддрд░реЮ рд▓рдо्рдмे, рд╕ुрдирд╣рд░े рдмाрд▓ों рд╡ाрд▓ी рдЬрд▓рдкрд░िрдпों рд╕рдоाрди рд▓реЬрдХिрдпाँ, рд▓рдо्рдм-рддреЬंрдЧ, рдЧрдмрд░ू рдЬрд╡ाрди, рд╣ंрд╕ों рд╕े рд▓рджे рддाрд▓ाрдмों рд╡ाрд▓े рд╣рд░े-рд╣рд░े рдЙрдкрд╡рди, рдореЫрдмूрдд рдЦреЬे рдордХाрди, рдЪौреЬी, рдордЧрд░ рдЦाрд▓ी рд╕реЬрдХें। рдзूрдк рд╣ो, рдкाрдиी рдмрд░рд╕े рдпा рдмрд░реЮ рдЧिрд░े, рдпрд╣ाँ рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрдкрдиी рд╕ाрдЗрдХिрд▓ें рдРрд╕ी рдк्рдпाрд░ी рд╣ैं рдЬैрд╕े рдкुрд░ाрдиे реЫрдоाрдиे рдХे рд░ाрдЬрдкूрддों рдХो рдЕрдкрдиे рдШोреЬे рдеे। рдкрддा рдЪрд▓ा рдХि рдЗрддрдиी рдЖрд░ाрдо рдХी реЫिрди्рджрдЧी рдмिрддाрддे рд╣ैं рдпे рдбैрдиिрд╢ рд▓ोрдЧ рдХि рдпрд╣ाँ рдХे рд╣рд░ рджрд╕рд╡ें рдЖрджрдоी рдХो рд╢рд░ाрдм рдХी рд▓рдд рд▓рдЧी рд╣ुрдИ рд╣ै, рдФрд░ рд╣рд░ рджूрд╕рд░ा рдЬोреЬा рдмिрдиा рдорд░-рдоिрдЯाрд╡ рдХे рд╢ाрджी рддोреЬ рджेрддा рд╣ै। рдЬрдм рдоाрд▓ुрдо рдЪрд▓ा рдХि рдпрд╣ाँ рд╢ाрджिрдпाँ рдЗрд╕ рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдЯूрдЯрддी рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рдХी рдФрд░рддें рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХाрд▓ рдоें рдЕрди्рдп рдЖрджрдоी рднी рдЖреЫрдоाрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ैं, рдоैंрдиे рддो рддाрд▓ी рд╣ी рдкीрдЯ рд▓ी। рд▓ोрдЧ рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХ्рдпों рдЬाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рд╕ीрдзा рдпрд╣ाँ рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдЖрддे, рдЗрд╕ рдЕрдЪрдо्рднे рдоें рдкреЬ рдЧрдИ।
рд╕ुрд╖рдоा рд╕ुрди्рджрд░ рддो рдеी рд╣ी, рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдЙрд╕рдХी рд╢ाрджी рдЙрд╕ рд▓реЬрдХे рд╕े рддрдп рд╣ुрдИ рдЬो рд╡िрджेрд╢ рдоें рдЗंрдЬिрдиिрдпрд░ рдеा, рддो рдЙрд╕рдХे рднाрдЧ्рдп рдХो рдШрд░ рдоें рд╕рдм рдиे рд╕рд░ाрд╣ा। рдЗрд╕рд▓िрдпे, рдпрд╣ाँ рдЖрдХрд░ рдЙрд╕े рджुःрдЦी рджेрдЦ рдоैं рд╣ैрд░ाрди рд╣ो рдЧрдИ। рдкрддा рдЪрд▓ा рдХि рд╡ो рдРрд╕े рджेрд╢ рдоें рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдХि рдмोрд▓ी рдЙрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЙрддрдиी рд╣ी рдЧिрдЯрдкिрдЯ рд╣ै рдЬिрддрдиी рдоेрд░े рд▓िрдпे рдЕंрдЧ्рд░ेреЫी, рдЗрд╕рд▓िрдпे рдкреЭी-рд▓िрдЦी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рднी рд╡ो рдиा рдХाрдо рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै, рдиा рдмाрд╣рд░ рдЬा рдХрд░ рд▓ोрдЧों рд╕े рдмाрддें। рдоुрдЭे рдЙрд╕ рд╢рдо्рднु – рдЙрд╕рдХा рдкрддि – рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╡ाрд▓ों рдкрд░ рдмреЬा рдЧुрд╕्рд╕ा рдЖрдпा। рд╕ुрд╖рдоा рдХे рд▓िрдпे рдХрдИ рдЕрдЪ्рдЫे рд░िрд╢्рддे рдЖрдП рдеे рдФрд░ рджो-рдПрдХ рдЕрдорд░ीрдХा рдХे рднी рдеे। рдоुрдЭे рджिрдЦрдиे рд▓рдЧा рдХि рдЙрди рд▓ोрдЧों рдиे рд╣рдо рд▓ोрдЧों рдХी рд▓реЬрдХी рд▓े рдХрд░ рд╣рдо рд▓ोрдЧों рдХो рдардЧ рд▓िрдпा рдеा рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рд╕ाрде рдЬो рд╣ुрдЖ рдеा рд╡ो рдПрдХ рдШाрдЯे рдХा рд╕ौрджा рдеा। рдмाрдд рдПрдХрджрдо рд╕ाреЮ рдеी। рдоेрд░े рдЧुрд╕्рд╕े рдХा рдкाрд░ा рдлिрд░ рдКँрдЪाрдЗрдпाँ рдЫूрдиे рд▓рдЧा।
рд╕ुрд╖рдоा рдХो реЫрд░ूрд░рдд рдеी рдЕрдкрдиी реЫिрди्рджрдЧी рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЕрдкрдиे рд╡рд╢ рдоें рдХрд░рдиे рдХी। рдоैंрдиे рддрдп рдХрд░ рд▓िрдпा рдХि рдЕрдкрдиी рдмिрдЯिрдпा рдХो рдЦुрдж्рджाрд░ी рдХा рдкाрда рд╕िрдЦाрдиे рдХा рд╡рдХ्рдд рдЖ рдЧрдпा рд╣ै।
“рд╡ो рдорд░्рдж рд╣ै рддो рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ। рддेрд░े рдкाрд╕ рдФрд░рдд рд╡ाрд▓े рд╣рдеिрдпाрд░ рд╣ैं। рдЙрдирдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░।”
рдорд░्рджों рдХी рдмाрдд рд╕े рдоुрдЭे рдлिрд░ рдЕрдкрдиी рддेрд░рд╡ीं рдХे рд░ोреЫ рдЕрдкрдиे рдкрддि рдХा рд░рд╡ैрдпा рдпाрдж рдЖ рдЧрдпा рдФрд░ рдорд░्рдж рдХो рдиाрдорд░्рдж рдХैрд╕े рдмрдиाрддे рд╣ैं, рдпे рдоैंрдиे рд╕ुрд╖рдоा рдХो рд╕िрдЦाрдиे рдХी рдаाрди рд▓ी।
рдкрд╣рд▓ी рдмाрдд рдЬो рд╕िрдЦाрдИ рд╡ो рдпे рдХि рдЪाрд╣े рдХुрдЫ рд╣ो рдЬाрдП, рдЕрдкрдиे рдкрддि рдХी рддाрд░ीреЮ рдХрднी рдиा рдХрд░। рдпे рдкाрда рдЙрд╕े рдШुрдЯ्рдЯी рдоें рдШोрд▓ рдХрд░ рдРрд╕ा рдкिрд▓ाрдпा рдХि рдЬрдм рдХोрдИ рдЗрди рджोрдиों рд╕े рдоिрд▓рдиे рдЖрддा, рддो рдмाрдд рдХрд░рддे-рдХрд░рддे рдиा рдЬाрдиे рдХैрд╕े рдмाрдд рдХो рдШुрдоाрд╡ рджेрддी рдФрд░ рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрддी рдоेрд░ी рд▓ाреЬрд▓ी рдЕрдкрдиे рдкाрдкा рдХी рддाрд░ीреЮ рдХे рдкुрд▓ рдмाँрдзрдиे।
“рдЧाреЬी рддो рдоेрд░े рдкाрдкा рдХी рддрд░рд╣ рдХोрдИ рдЪрд▓ा рд╣ी рдирд╣ीं рд╕рдХрддा। рдХैрд╕ी рдирдХ्рд╢ेрдмाреЫी рд╕े рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं!”
рдФрд░ рдЬрдм рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрддी, рддो рд╡ो рдмोрд▓рддी рдЪрд▓ी рдЬाрддी, рдмोрд▓рддी рдЪрд▓ी рдЬाрддी। рдоेрд╣рдоाрди рд╢ाрд▓ीрдирддा рд╕े рд╕ुрдирддे рд░рд╣рддे рдФрд░ рджाрдоाрдж рдЬी рдХा рд╕िрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЭुрдХрддा рдЬाрддा। рд╕ूрд░рдЬрдоुрдЦी рдХो рдкाрдиी рдпрджि рдоिрд▓рдиा рдХрдо рд╣ो рдЬाрдП, рддो рдЙрд╕рдХा рдлूрд▓ рдЭुрдХрддा рдЬाрддा рд╣ै, рдлिрд░ рд╡ो рдлूрд▓ рдРрд╕ी рддेреЫ рдк्рдпाрд╕ рд╕े рддреЬрдкрддा рд╣ै рдХि рдЕрдЪाрдирдХ рд▓ुреЬрдХ рдЬाрддा рд╣ै। рдаीрдХ рд╡ैрд╕े рд╣ी рджाрдоाрдж рдЬी рднी рдЕрдкрдиे рд╕рд╕ुрд░ рдХी рддाрд░ीреЮ рд╕ुрдирддे-рд╕ुрдирддे рдпрдХाрдпрдХ рд▓ुреЬрдХ рдЬाрддे। рд╕िрд░ рдХो рд╡рд╣ीं рдоेрд╣рдоाрди рдХे рд╕ाрдордиे рд╕ुрд╖рдоा рдХी рдЧोрдж рдоें рдЯिрдХा рдХрд░ рдХрд╣рддे, “рдкाрдкा рдХे рд▓िрдпे рдЗрддрдиा рдХुрдЫ рдФрд░ рдоुрдЭрдоें рддुрдо्рд╣ें рдПрдХ рддाрд░ीреЮ-рд▓ाрдпрдХ рдЪीреЫ рдирд╣ीं рджिрдЦрддी?”
рдлिрд░, “рдЧ्рд░ो рдЕрдк рд╢рдо्рднु,” рдХрд╣рдХрд░ рдоेрд░ी рдЪрддुрд░ рдЪेрд▓ी рд╕рдо्рднाрд▓ рдХрд░ рдЙрд╕рдХा рд╕िрд░ рдЧोрдж рд╕े рд╣рдЯा рджेрддी। 
рдПрдХ рд╕рдмрдХ рдФрд░ рджिрдпा। рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдпाрдж рджिрд▓ाрдпा рдХि рддुрдо рдФрд░рдд рд╣ो, рдпрд╣ी рддुрдо्рд╣ाрд░ा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╣рдердпाрд░ рд╣ै। рдХрд╣ рджो рдЗрддрдиा рдХाрдо рдмिрдиा рдиौрдХрд░-рдЪाрдХрд░ рдХे рдЕрдХेрд▓े рдХैрд╕े рд╣ोрдЧा।
рдПрдХ рджिрди рдзुрд▓рдиे рдХो рдЗрддрдиे рдХрдкрдб़े рдЗрдХрдЯ्рдаे рд╣ो рдЧрдП, рдХि рдСрдл़िрд╕ рдЬाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╡ो рд╢рдо्рднु рджूрд╕рд░े рдХрдорд░े рд╕े рдЪिрд▓्рд▓ाрдпा, “рд╕ुрд╖рдоा, рдоेрд░ी рдЧुрд▓ाрдмी рд╡ाрд▓ी рдХрдоीрдЬ़ рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै... рдФрд░ рдЕрдЧрд░ рдЕंрдбрд░рд╡ेрдпрд░ рдоिрд▓ рдЬाрддा рддो ...”
рдЙрд╕ рджिрди рддो рд╕ुрд╖рдоा рдХो рдоेрд░ा рд╕िрдЦाрдпा рд╣ुрдЖ рдмोрд▓рдиे рдоें рдеोрдб़ी рджिрдХ्рдХрдд рд╣ुрдИ рдлिрд░ рднी рд╡ो рдЗрддрдиा рдмोрд▓ рдкाрдИ рдХि рд╡ो рд╕рдм рдЪीрдЬ़ें рд▓ॉрди्рдб्рд░ी рдоें рд╣ोंрдЧी। рдЕрднी рдеोрдб़ी рддрдмिрдпрдд рдЦрд░ाрдм рд╣ै, рдЬрдм рдаीрдХ рд╣ो рдЬाрдПрдЧी рддो рд╡ो рд▓ॉрди्рдб्рд░ी рдХрд░ рд▓ेрдЧी।
рдЙрд╕ рд░ोрдЬ़ рд╢рдо्рднु рдЪुрдкрдЪाрдк рдСрдл़िрд╕ рдЪрд▓ा рдЧрдпा। рд╡ाрдкрд╕ рдЖрдпा рддो рдкूрд░ी рд▓ॉрди्рдб्рд░ी рдХी। рдлिрд░ рдЕрдЧрд▓े рджिрди рд╕ुрдмрд╣ рдЬрд▓्рджी рдЙрда рдХрд░ рдкिрдЫрд╡ाрдб़े рдоें рдЕрд░рдЧрдиी рдкрд░ рдХрдкрдб़े рдлैрд▓ा рджिрдпे। рдлिрд░ рддो рд░ोрдЬ़ рдСрдл़िрд╕ рд╕े рд▓ौрдЯ рдХрд░ рдХрдкрдб़े рдзोрдиा, рдмाрд╣рд░ рдлैрд▓ाрдиा рдФрд░ рд╕ूрдЦрдиे рдкрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╡ाрдкрд╕ рд▓ाрдиा рдФрд░ рддрдп рдХрд░рдХे рдб्рд░ैрд╕рд░ рдоें рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдЬрдЧрд╣ рд░рдЦрдиा рдЙрд╕рдХा рд╣ी рдХाрдо рдмрди рдЧрдпा। рдПрдХ рдХрдкреЬे рдХी рднी рдЗрд╕्рдд्рд░ी рдирд╣ीं рдХрд░рддा рдеा, рдпे рдмाрдд рдоैंрдиे рдмреЬी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ी рд╕ुрд╖рдоा рдХे реЫрд╣рди рдоें рдбाрд▓рдиे рдХी, рдордЧрд░ рд╡ो рдРрд╕ी рдЧाрдп рдеी, рдЙрд╕ рд╢рдо्рднु рд╕े рдЗрд╕्рдд्рд░ी рдХрд░рдиे рдХो рдиा рдХрд╣ рд╕рдХी। рдоैंрдиे рднी рдХрд╣ा, “рдаीрдХ рд╣ै। рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдпे рдХрд╣рдиा рд╕िрдЦा рд╣ी рджूँрдЧी।”
рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЦिрдб़рдХी рд╕े рд╣рдо рдиीрдЪे рджेрдЦрддी рдеीं, рд╡ो рдЕрд░рдЧрдиी рд╕े рдХрдкрдб़े рдмीрдирддा рдЬाрддा рдеा, рдФрд░ рдкрдб़ोрд╕ рдХी рдФрд░ рдФрд░рддें рднी рдЖ рдХрд░ рдХрдкрдб़े рдлैрд▓ाрдиे рдпा рдмीрдирдиे рдоें рд▓рдЧ рдЬाрддीं, рд╕ाрде рдоें рдЙрд╕ рд╕े рдмрддिрдпाрддी рднी рдеीं। рдЬрд▓्рдж рд╣ी рдХॉрдо्рдкрд▓ैрдХ्рд╕ рдХी рдХрдИ рдФрд░рддों рдХे рд╕ाрде рд╢рдо्рднु рдХी рдЕрдЪ्рдЫी рдЦाрд╕ी рджोрд╕्рддी рд╣ो рдЧрдИ।
рдЬुрд▓ाрдИ рдХे рдПрдХ рджिрди рдмрдб़ी рдмрдв़िрдпा рдзूрдк рдЦिрд▓ी рдеी। рд╢ाрдпрдж рдХॉрдо्рдк्рд▓ैрдХ्рд╕ рдХी рдбैрдиिрд╢ рдФрд░рддों рдХो рдЗрд╕ी рджिрди рдХा рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдеा। рддिрддрд▓िрдпों рдХी рддрд░рд╣ рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдл़्рд▓ैрдЯों рд╕े рдмाрд╣рд░ рдкिрдЫрд╡ाрдб़े рдоें рдиिрдХрд▓ рдЖрдИं рдФрд░ рд▓рдЧी рдЙрддाрд░рдиे рдКрдкрд░ рдХे рдЕрдкрдиे рд╕рдм рдХрдкрдб़े। рдмрджрди рдкрд░ рдХ्рд░ीрдо рдорд▓рдиे рдХे рдмाрдж рдкूрд░े рджो рдпा рддीрди рдШंрдЯे рд▓ेрдЯी рд░рд╣ीं, рд╡рд╣ीं, рдзूрдк рд╕ेрдХрддी рд░рд╣ीं। рдмреЬा рдореЫा рдЖрдпा рдЦिреЬрдХी рд╕े рдпे рдиреЫाрд░ा рджेрдЦ рдХрд░। рдоेрд░ा рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдз्рдпाрди рд╣ी рдирд╣ीं рдЧрдпा рдХि рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдоेрд░ी рд╕ुрд╖рдоा рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рд╣ो рд░рд╣ी рдеी। рдЧुрд╕्рд╕े рдоें рдиीрдЪे рдЙрддрд░ी рдФрд░ рд╕ाрд░े рдХрдкрдб़े рдмीрди рдХрд░ рд▓े рдЖрдИ। рдЙрд╕ рджिрди рдХे рдмाрдж рд╕े рдХрдкрдб़ों рдХा рдХाрдо рдЙрд╕рдиे рдлिрд░ рдЕрдкрдиे рдЬ़िрдо्рдоे рд▓े рд▓िрдпा। рдХिрд╕ी рд╣ाрд▓ рдоें рд╡ो рд╢рдо्рднु рдХो рдЗрди рдФрд░рддों рдХे рдкाрд╕ рдлрдЯрдХрдиे рдирд╣ीं рджेрдиा рдЪाрд╣рддी рдеी। рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдпे рдФрд░рддें рднी рдЕрдм рд╕ुрд╖рдоा рдХी рд╕рд╣ेрд▓िрдпाँ рдмрди рдЧрдИं рд╣ैं।
рдиीрдЪे рдХे рдл़्рд▓ैрдЯ рдоें рджो рдкाрдХिрд╕्рддाрдиी рднाрдЗрдпों рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рд░рд╣рддे рдеे। рд╕ुрд╖рдоा рдХी рджोрдиों рднाрдЗрдпों рдХी рдмीрд╡िрдпों рд╕े рджोрд╕्рддी рднी рд╣ो рдЧрдИ। рд░ेрд╣ाрдиा рдФрд░ рдбेрдЬ़ी рдиाрдо рдеे рдЗрдирдХे। рдЕрд░рдЧрдиी рд░ेрд╣ाрдиा рдХे рдмैрдбрд░ूрдо рдХे рдПрдХрджрдо рд╕ाрдордиे рдеी। рдЕрдХ्рд╕рд░ рдмैрдбрд░ूрдо рдФрд░ рдЦिрдб़рдХी рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдбрд╕्рдЯिंрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдПрдХ рд╢рд▓рд╡ाрд░ рдХрдоीрдЬ़ рдкрд╣рдиे рд▓ाрд▓ рдмाрд▓ рд╡ाрд▓ी рдбैрдиिрд╢ рдорд╣िрд▓ा рджिрдЦрддी। рд╣рд░ рдмाрд░ рдЬрдм рджिрдЦрддी, рдоैं рд╕ुрд╖рдоा рдкрд░ рдЬ़ोрд░ рдбाрд▓рддी рдХि рдЕрдЧрд░ рдЗрд╕ рд╡рдХ्рдд рд░ेрд╣ाрдиा рджिрдЦे рддो рд╡ो рдЙрд╕рд╕े рдпे рдкूрдЫрдиे рдоें рдиा рдЪूрдХे рдХि рдЖрдЦिрд░ рдпे рдорд╣िрд▓ा рд╣ै рдХौрди। рдПрдХ рджिрди рд░ेрд╣ाрдиा рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдХрд░ рдЖ рднी рдЧрдИ। рд╡ो рд▓ाрд▓ рдмाрд▓ рд╡ाрд▓ी рдоैрдбрдо рдЗрд╕ рджрдл़ा рднी рдбрд╕्рдЯिंрдЧ рдоें рд▓рдЧी рдеी। рд▓ेрдХिрди рдоेрд░ी рд▓ाрдЦ рдЦрд▓рдмрд▓ी рдордЪाрдиे рдкрд░ рднी рдЙрд╕ рджुрд╖्рдЯ рд╕ुрд╖рдоा рдиे рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХी рдмाрддें рдХрд░ рдбाрд▓ीं, рдордЧрд░ рдоेрд░ी рд╡ाрд▓ी рдмाрдд рдирд╣ीं рдкूрдЫी। рддрдм рддрдХ рдбेрдЬ़ी рднी рдЖ рдЧрдИ рдеी। рдЕрдЪाрдирдХ рд░ेрд╣ाрдиा рдмोрд▓ рдЙрдаी, “рд╡ैрд╕े рдПрдХ рд╕ाрде рд╣рд╕рдмैंрдб рдХे рдмрдЬाрдп рдЖрдкрдиे рдХैрд╕े рдХрдкрдб़े рдлैрд▓ाрдиे рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпे?” рдкрд╣рд▓े рддो рд╕ुрд╖рдоा рдеोрдб़ी рд╕рд╣рдоी। рдмोрд▓ी, “рд╣рдоाрд░े рдпрд╣ाँ рд╣рдо рдХाрдо рдоिрд▓-рдмाँрдЯ рдХрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рдХ्рдпा рдЦ़рд░ाрдмी рд╣ै?” рдЙрд╕рдХा рдЗрддрдиा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рдбेрдЬ़ी рдиे реЮौрд░рди рдЕрдкрдиा рд╕ुрд░्рд░ा рдЫोреЬ рджिрдпा, “рд╣ाँ-рдЖँ, рдЖрдкрдиे рд╣рд╕рдмैрди्рдб рдХा рд╣ाрде рдмँрдЯाрдпा, рдЗрд╕рдоें рдХ्рдпा реЩрд░ाрдмी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै?” рдФрд░ рдРрд╕ा рдХрд╣рдХрд░ рджोрдиों рдФрд░рддें рдЦिрд▓рдЦिрд▓ा рдХрд░ рд╣ँрд╕рдиे рд▓рдЧीं। рд╕ुрд╖рдоा рдХो рдЙрдирдХा рд╣ँрд╕рдиा рдЕрдЪ्рдЫा рдирд╣ीं рд▓рдЧा। рдлिрд░ рдЙрд╕рдХी рдиреЫрд░ рдЙрд╕ рд▓ाрд▓ рдмाрд▓ рд╡ाрд▓ी рдорд╣िрд▓ा рдкрд░ рдкреЬी рдФрд░ рд╡ो рдкूрдЫ рдмैрдаी, “рдпे рдЖрдкрдХे рдХрдорд░े рдоें рдХौрди рд╕реЮाрдИ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं?” рдЦिрд╕िрдпाрдиे рдХी рдЕрдм рдЗрди рджोрдиों рдХी рдмाрд░ी рдеी। рдХिрд╕ рдоुँрд╣ рд╕े рдХрд╣рддीं рдЬрдм рдм्рдпाрд╣ рдХрд░ рд░ेрд╣ाрдиा рдХॉрдкрдирд╣ैрдЧрди рдЖрдИ рдеी, рддो рдШрд░ рдоें рдоिрдпाँ рдФрд░ рджेрд╡рд░ рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдЗрди рд▓ाрд▓ рдмाрд▓ рд╡ाрд▓ी рджेрд╡ी рдХो рднी рдкाрдпा рдеा। реЫाрд░ा рддो рдЪुрдк рд░рд╣ी। рдЕрдкрдиी рдЦрдирдХрддी рд╕ी рдЖрд╡ाреЫ рдоें рд░ेрд╣ाрдиा рдиे рд╣ी рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा, “рдпे рддो рдоेрд░ी рдЖрдкा рд╣ैं।”
рддीрд╕рд░ा рд╕рдмрдХ рдЬो рдоैंрдиे рд╕ुрд╖рдоा рдХो рд╕िрдЦाрдпा рд╡ो рдеा рдпे рдХि рд╕ुрди्рджрд░ рддो рддुрдо рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рдЕрд╕рд▓ी рд╕ुрди्рджрд░ी рд╡ो рдЬो рдЕंрдЧ-рдЕंрдЧ рд╕े рд╕ुрди्рджрд░ рд╣ो, рд╣рд░ рддौрд░ рд╕े рд╕ुрди्рджрд░। рдЬो рдмाрдд рдмोрд▓े, рдРрд╕े рдЬ़ोрд░ рджे рдХрд░ рдмोрд▓े рдХे рд╕ुрдирдиे рд╡ाрд▓े рдХो рдЙрд╕рдХा рдкрд░рдо рджрд░्рдЬा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो। рдиाрдХ рдЙрдаा рдХрд░ рдмोрд▓े। рдЬрдм рдмोрд▓े “рдоैं рд▓ेрдбी рд╢्рд░ीрд░ाрдо рдХॉрд▓िрдЬ рдХी рдкреЭी рд╣ूँ,” рддो рдпे рд▓рдЧे рдХि рд╕ाрдордиे рдоिрд╕ेрдЬ़ рдк्рд░рд╕ाрдж рдирд╣ीं, рд╡рд░рди् рд╢рдо्рднु рдиाрдо рдХे рдмрди्рджрд░ рдХे рд╕ाрде рдЦ़ुрдж рд▓ेрдбी рд╢्рд░ीрд░ाрдо рдЦрдб़ी рд╣ैं।
“рдЬ़्рдпाрджा рдЦुрд╢ рдиा рджीрдЦा рдХрд░ो। рдеोрдб़ा рдЪिреЬрдЪिреЬाрдиा рд╕ीрдЦो।” рдоैंрдиे рдЙрд╕рдХे рджिрдоाрдЧ рдпे рдмाрдд рднी рдбाрд▓рдиी рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджी। рд╡ो рдкूрдЫेрдЧा, “рдЕрдм рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ, рдЬाрдиी।” рддुрдо рдЙрд╕рдХो рдЬрд╡ाрдм рдШूрд░ рдХрд░ рджेрдиा। рдРрд╕े рдШूрд░рдиा рдХि рд╡ो рд╡рд╣ीं рдХा рд╡рд╣ीं рдЧреЬा рд░рд╣े। рдеोреЬा рд░ुрдХ рдХрд░ рд╣ी рдХрд╣рдиा, “рджिрди рднрд░ рдЦुрдж рддो рдордЯрд░рдЧрд╢्рддी рдХрд░рддे рд╣ो, рдФрд░ рдоैं рдШрд░ рдоें рдкреЬे-рдкреЬे рд╕реЬрддी рд░рд╣рддी рд╣ूँ।”
рдЙрд╕рдиे рдРрд╕ा рд╣ी рдХिрдпा। рд╢рдо्рднु рдиे рдЗрд╕ рдкрд░ рднी рдмреЬे рдк्рдпाрд░ рд╕े, рдЬाрдиी-рдЬाрдиू рдХрд╣рдХрд░, рдЙрд╕ рд╕े рдХрд╣ा, “рддुрдо рдпрд╣ाँ рдХी рдХрдо्рдпूрди рдж्рд╡ाрд░ा рдЪрд▓ाрдИ рдЧрдИ рдбैрдиिрд╢ рднाрд╖ा рдХी рдХ्рд▓ाрд╕िрд╕ рдоें рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдЬाрддी। рдХुрдЫ рдпрд╣ाँ рдХी рднाрд╖ा рднी рд╕ीрдЦ рд▓ोрдЧी рдФрд░ рдирдП рд▓ोрдЧों рд╕े рдоिрд▓ोрдЧी рддो рдорди рдмрд╣рд▓ा рд░рд╣ेрдЧा।” рдЗрд╕ рдкрд░ рдоेрд░ी рд╕ुрд╖рдоा рдиे рдЬो рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा рдмрдбा рдЧौрд░рд╡ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХिрдпा рдоैंрдиे। “рдХ्рдпों? рдоुреЮ्рдд рд╡ाрд▓ी рдХ्рд▓ाрд╕ें рдХ्рдпों рдЬ्рд╡ॉрдЗрди рдХрд░ूँ рдоैं? рдХ्рдпा рдоैं рдХिрд╕ी рдЧрдП-рдЧुреЫрд░े реЩाрдирджाрди рд╕े рдЖрдИ рд╣ूँ рдХि рдЕрдирдкреЭ-рдЧँрд╡ाрд░ рдЗрдоिрдЧ्рд░ैрди्рдЯ рд▓ोрдЧों рдХे рд╕ाрде рдмैрда рдХрд░ рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рдЬाрдКँ? рдпाрдж рд░рдХ्рдЦो, рдоैं рд▓ेрдбी рд╢्рд░ीрд░ाрдо рдХी рдкреЭी рд╣ूँ।” рд╢рдо्рднु рдХी рдЗрддрдиी рд╣ैрд╕िрдпрдд рдирд╣ीं рдеी рдХि рд╕ुрд╖рдоा рдХो рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдХ्рд▓ाрд╕ рдХे рд▓िрдпे рднेрдЬ рдкाрддा, рд╕ो рдЕрдкрдиा рд╕ा рдоुँрд╣ рд▓े рдХрд░ рдСрдл़िрд╕ рдЪрд▓ा рдЧрдпा। рд╕ुрд╖рдоा рдиे рдпे рдкाрда рдаीрдХ рд╕े рд╕ीрдЦ рд▓िрдпा рдеा рдФрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдРрд╕े рд╣ी рддुрдирдХ рдХрд░ рдмोрд▓рддी рдеी। рд╢рдо्рднु рдкрд░ рднी рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЗрд╕рдХा рдЕрд╕рд░ рд╣ुрдЖ। рдмेрд╣рддрд░, реЫ्рдпाрджा рдХрдоाрдИ рд╡ाрд▓ा рдХाрдо рдвूँрдврдиे рдоें рд▓рдЧ рдЧрдпा। рдЕрдорд░ीрдХा рдоें рднी рдХाрдо рдХी рдЦोрдЬ рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджी। рдЗрдзрд░ рдмिрдиा рдХुрдЫ рдХрд╣े, рд╕ुрд╖рдоा рдиे рдХрдо्рдпूрди рдХी рдХ्рд▓ाрд╕ें рд▓ेрдиी рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджीं। рдирдП рджोрд╕्рдд рдмрдиें। рдЬिрдо рднी рдЬाрдиे рд▓рдЧी। рдЬीрд╡рди рдоें рдХाреЮी рд╕ुрдзाрд░ рдЖ рдЧрдпा। рдордЧрд░ рд╢рдо्рднु рдХे рд╕ाрде рддुрдирдХ-рдоिреЫाреЫी рдмрд░рдХрд░ाрд░ рд░рд╣ी।
рдПрдХ рдмाрд░ рддो рд╢рдо्рднु рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиे рдирдП рдбैрдиिрд╢ рдоिрдд्рд░ों рдХे рдпрд╣ाँ рдЧрдИ। рдЙрдирдХे рдпрд╣ाँ рдХे рдХुрдд्рддे рдХो рдмреЬे рдк्рдпाрд░ рд╕े рдкुрдЪрдХाрд░рдиे рд▓рдЧी, рдЙрд╕рдХो рджुрд▓ाрд░рдиे рд▓рдЧी। рдлिрд░ рдПрдХ рдиреЫрд░ рд╢рдо्рднु рдкрд░ рдлेंрдХी। рдЙрд╕े рдХुрдд्рддों рд╕े рдбрд░ рд▓рдЧрддा рдеा। рджूрд░, рд╕ीрдзा рд╕ा рдЦреЬा рдеा। рдбैрдиिрд╢ рдоिрдд्рд░ों рдиे рдХрд╣ा рднी рдХि рд╣рдо рдХुрдд्рддे рдХो рдмाрд╣рд░ рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं, рддो реЫोрд░ рд╕े рд╕ुрд╖рдоा рдмोрд▓ी, “рдЕрд░े, рдХ्рдпा рдмाрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं? рдпे рд╣рдоाрд░ा рдШрд░ рд╣ै рдпा рдХुрдд्рддे рдХा? рдХुрдд्рддा рдХ्рдпों рдмाрд╣рд░ рдЬाрдПрдЧा? рдирд╣ीं, рдЗрд╕े рдмाрд╣рд░ рдиा рдХрд░िрдпे।” рдлिрд░ рд╢рдо्рднु рдкрд░ рдиреЫрд░ рдлेंрдХ рдХрд░ реЫोрд░ рд╕े рд╣ँрд╕рдиे рд▓рдЧी। “рд╡ो рджेрдЦिрдпे, рдХैрд╕े рдкрдерд░ा рдЧрдпा рд╣ै рд╢рдо्рднु?” рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдоेрд░ी рдЦुрд╢ी рдХा рдаिрдХाрдиा рдирд╣ीं рдеा। рдоैंрдиे реЮौрд░рди рдкाрд╕ рдЙреЬрддी рдордХ्рдЦी рдХे рдмрджрди рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХिрдпा рдФрд░ рднिрди्рдиा рдХрд░ рдЕрдкрдиी рдк्рдпाрд░ी рд╕ुрд╖рдоा рдХे рд╕िрд░ рдХे рдЪाрд░ों рдУрд░ рдЬрдпрдоाрд▓ा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдПрдХ рдмреЬा рд╕ा рдЪрдХ्рдХрд░ рдмрдиा рджिрдпा।
рд╡ो рд╕рдордп рднी рдЖ рдЧрдпा рдЬрдм рд╢рдо्рднु рдкिрдЯा-рдкिрдЯा рд╕ा рджिрдЦрдиे рд▓рдЧा рдеा। рд░ोреЫ рдСреЮिрд╕ рдЬाрддा, реЫ्рдпाрджा рдХाрдо рд▓ेрдиे рд▓рдЧा рдеा, рджेрд░ рд╕े рд╡ाрдкрд╕ рдЖрддा, рдЪुрдк рд╕ा рдбрд░ा рд╕ा рд░рд╣рддा। рд╕ुрд╖рдоा рдХो рднी рдмाрдд-рдмाрдд рдкрд░ рдЙрд╕рдХी рдЦिрд▓्рд▓ी рдЙреЬाрдиे рдХा рдЦूрдм рдЪрд╕рдХा рд▓рдЧ рдЧрдпा। рдЗрддрдиी рдоाрд╣िрд░ рд╣ो рдЧрдИ рдеी, рдЙрд╕рдиे рддो рдЗрд╕ी рдХो рдПрдХ рдирдИ рдХрд▓ा рдоें рдмрджрд▓ рджिрдпा рдеा।
рдоेрд░ी рд╕ुрд╖рдоा рддैрдпाрд░ рд╣ो рдЧрдИ рдеी। рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдПрдХ рдЖрдЦ़िрд░ी рд╕ीрдЦ рджी, рдХि “рдмेрдЯा, рдЬो рднी рд╣ो, рд╣ै рддो рддेрд░ा рдкрддि। рддूрдиे рдкрддि рдХो рдЕँрдЧूрдаे рдХे рдиीрдЪे рд░рдЦрдиा рд╕ीрдЦ рд▓िрдпा। рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै। рдордЧрд░ рдРрд╕ा рдиा рд╣ोрдиे рджेрдиा, рдоेрд░ी рдмेрдмी, рдХि рд╡ो рддुрдЭрд╕े рдирдл़рд░рдд рд╣ी рдХрд░рдиे рд▓рдЧे। рдФрд░рдд рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рднाрд╡ों рдХे рдеाрди рднрд░े рд╣ैं। рдк्рд░ेрдо рддो рд╕िрд░्реЮ рдПрдХ рдХрддрд░рди рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓рдд्рддे рдЙреЬ рдЬाрдПँ, рдХुрдЫ реЫ्рдпाрджा рдиुрдХрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рдордЧрд░ рдЗрд╕ рдХрддрд░рди рдоें рдПрдХ рдбोрд░ा рд╣ै рдЬो рдХाрдо рдХा рд╣ै, рд╡ो рд╡ाрд╕рдиा рд╡ाрд▓ा рдбोрд░ा। рд╡ो рдЧोрд╢्рдд рдХे рдЙрд╕ рд░ेрд╢े рдХी рддрд░рд╣ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдорд╣ीрди рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рджाँрдд рд╕े рдЬिрддрдиा рдХाрдЯो рдирд╣ीं рдХрдЯрддा। рдмрд╕ рд╡ो рд╡ाрд╕рдиा рд╡ाрд▓ा рдбोрд░ा рд╕рдо्рднाрд▓ рдХे рд░рдЦрдиा।” рдоुрдЭे рд▓рдЧा рдЙрд╕рдиे рдоेрд░ी рдмाрдд рдаीрдХ рд╕े рдирд╣ीं рд╕ुрдиी рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рд╡ो рд╣ँрд╕ рджी, рдоुрдЭрдХो рдХुрдЫ рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖ рдкाрдпा।
рдЪेрд▓ी рд╣ाрде рд╕े рдиिрдХрд▓ी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै, рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдПрд╣рд╕ाрд╕ рдоुрдЭे рдЙрд╕ рд╕ुрдмрд╣ рд╣ुрдЖ рдЬрдм рдЙрд╕ рднोрд▓ेрдиाрде рд╢рдо्рднू рдХे рдСреЮिрд╕ рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рд╡ो рджेрд░ рддрдХ рдХрдЯोрд░े рдоें рдкрд░рд╕े рдХॉрд░्рди-реЮ्рд▓ेрдХ्рд╕ рдХो рджेрдЦे рдЬा рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдоंрдж-рдоंрдж рдоुрд╕्рдХुрд░ा рд░рд╣ी рдеी। “рдЗрддрдиा рдХाрд╣े рдХो рдоुрд╕्рдХुрд░ा рд░рд╣ी рд╣ै?” рдоैंрдиे рдкूрдЫा рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХे рдХाрди рдкрд░ рдЬूँ рдирд╣ीं рд░ेंрдЧी। рдоुрдЭे рдЧुрд╕्рд╕ा рдЖ рдЧрдпा। рдЭрдЯ рдХॉрд░्рди-реЮ्рд▓ेрдХ्рд╕ рдоें рдбрд▓े рджूрдз рдХो рдЦрд░ाрдм рдХрд░ рджिрдпा рдФрд░ рд▓рдЧी рдХрд░рдиे рдЗंрддреЫाрд░ рдХि рджेрдЦें рдЕрдм рдХैрд╕े рдкुрд▓ाрд╡ рдкрдХाрдПँрдЧीं рдоैрдбрдо реЩ्рдпाрд▓ों рдХे। рд▓ेрдХिрди рдоैрдбрдо рдиे рдПрдХ рдЪрдо्рдордЪ рдЪрдЦा, рдХрдЯोрд░े рд╕рдоेрдд рдЙрдаीं рдФрд░ рдкूрд░े рджूрдз рдФрд░ рдХॉрд░्рди-рдл़्рд▓ेрдХ्рд╕ рдХो рд╕िंрдХ рдоें рдлेंрдХ рджिрдпा। рдоुрд╕्рдХाрди рдлिрд░ рднी рдирд╣ीं рд╣рдЯी। рдлिрд░ рдХрдорд░े рдоें рдЬा рдХрд░ рдХрдкреЬे рдмрджрд▓े рдФрд░ рдЬिрдо рдХे рд▓िрдпे рдиिрдХрд▓ рдкреЬीं।
рдоेрд░ा рдоाрдеा рдардирдХ рдЧрдпा। рдзीрд░े-рдзीрд░े рдмाрдд рд╕рдордЭ рдЖрдиे рд▓рдЧी।
рдХुрдЫ рджिрди рд╣ुрдП, рдпे рдЬिрдо рдоें рдмрдб़ी рджेрд░ рддрдХ рдЦрдб़ी-рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдЪрд▓ा рд░рд╣ी рдеी। рдоेрд░ी рдмाрддें рдз्рдпाрди рдиा рднंрдЧ рдХрд░ें, рд╕ो рдХिрддाрдм рдЬो рдЕрдм рд╣рд░ рджрдо рд╕ाрде рд░рдЦрдиे рд▓рдЧी рдеी, рдЙрд╕ी рдХो рдкрдв़ рд░рд╣ी рдеी। рддрднी рдЬिрдо-рд╕рд╣ाрдпрдХ 35-40 рд╕ाрд▓ рдХे рдПрдХ рдЕंрдзे рдЖрджрдоी рдХो рд╕рд╣ाрд░ा рджेрддे рд╣ुрдП рдЙрд╕ рдЯ्рд░ैрдб-рдоिрд▓ рдкрд░ рд▓े рдЖрдпा рдЬो рд╕ुрд╖рдоा рдХी рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдХे рдмрдЧрд▓ рдоें рдеा। рдоुрдЭे рдеोреЬी рд╣ैрд░ाрдиी рд╣ुрдИ। рд╕ोрдЪा рдХि рдПрдХ рдЕंрдзा рдЖрджрдоी рдЯ्рд░ैрдб-рдоिрд▓ рдкрд░ рдЪреЭेрдЧा? рддो рдеोреЬी рджेрд░ рдЙрд╕рдХी рдЧрдд рд╣ी рджेрдЦрддी рд░рд╣ी। рдЕрднी 5 рдоिрдирдЯ рднी рдирд╣ीं рдмीрддे рд╣ोंрдЧे рдЙрд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдП, рдЕрдЪाрдирдХ рд╡ो рдмोрд▓ा, “рдЗрддрдиी рдЕрдЪ्рдЫी рдорд╣рдХ! рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЖрдЬ рдоेрд░ा рд▓рдХी-рдбे рд╣ै। рдоिрд╕ рд╡рд░्рд▓्рдб рдХे рдиिрдХрдЯ рд░рд╣рдиे рдХो рдоिрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै।”
рд╕ुрд╖рдоा рдиे рдХिрддाрдм рд╕े рдоुँрд╣ рдЙрдаा рдХрд░ рдЙрд╕ рдЖрджрдоी рд╕े рдбैрдиिрд╢ рдоें рдкूрдЫा, “рдХ्рдпा рдЖрдкрдиे рдоुрдЭрд╕े рдХुрдЫ рдХрд╣ा?”
“рд╡ाрд╣, рдХ्рдпा рдЖрд╡ाреЫ рд╣ै? рдФрд░ рд╡ो рдРрдХ्рд╕ैрди्рдЯ। рдХ्рдпा рдЖрдк рднाрд░рдд рдХी рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ैं?”
рд╕ुрд╖рдоा рдиे рд╕िрд░ рд╣िрд▓ा рджिрдпा। рдлिрд░ рдпे рд╕ोрдЪрдХрд░ рдХि рднрд▓ा рд╕िрд░ рдХा рд╣िрд▓ाрдиा рдЗрд╕े рдХ्рдпा рджिрдЦाрдИ рджेрдЧा, рдмोрд▓ी, “рд╣ाँ, рдоैं рднाрд░рдд рд╕े рд╣ूँ,” рдФрд░ рд╕ाрдпрдХिрд▓ рдХा рдкैрдбрд▓ рддेреЫ рдЪрд▓ाрдиे рд▓рдЧी।
“рдЖрд╣!” рдмреЬी рд▓рдо्рдмी рдЖрд╣ рд▓ी рдеी рдЙрд╕рдиे। “рднाрд░рдд рддो рдоेрд░ा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░िрдп рджेрд╢ рд╣ै। рдоेрд░े рд▓िрдпे рднाрд░рдд рд╕ाрд▓ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рдЬाрдиा реЫрд░ूрд░ी рд╣ै। рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдЬाрддा рд╣ूँ।”
“рд╣ैं ...” рдоुрдЭे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ। “рдФрд░ рдЬो рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдЬाрддे рд╣ो рднैрдпा, рддो рд╡рд╣ाँ рдХрд░рддे рдХ्рдпा рд╣ो। рдоेрд░ा рдорддрд▓рдм рдПрдХ рдЕंрдзे рдЖрджрдоी рдХे рд▓िрдпे рднाрд░рдд рдЬाрдиा рдпा рдЪीрди рдЬाрдиा рддो рдПрдХ рд╣ी рдмाрдд рд╣ुрдИ рдиा।” рджिрдЦрддा рддो рдХुрдЫ рд╣ै рдирд╣ीं рдЗрди рд▓ोрдЧों рдХो। рддो рднрд▓ा рдХ्рдпों рдХोрдИ рдкैрд╕ा рдмрд░рдмाрдж рдХрд░े рджूрд░-рджрд░ाреЫ рджेрд╢ों рдоें рдЬा рдХрд░।
рдоैं рдЗрд╕ рдЕрдЪрдо्рднे рдоें рд╣ी рдеी рдФрд░ рдЙрдзрд░ рд╕ुрд╖рдоा рдХा рд╕рд╡ाрд▓рдиाрдоा рднी рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा। рдЗрддрдиे рд╕рд╡ाрд▓ рд╕ुрдирдХрд░ рд╡ो рд╣ँрд╕ рджिрдпा। рдмोрд▓ा, “рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдмुрд░ा рдиा рдоाрдиे рддो рдХрд╣ीं рдмैрда рдХрд░ рдмाрдд рдХрд░ें। рдЖрдкрдХो рдЕрдкрдиे рд╕рд╡ाрд▓ों рдХे рдЬрд╡ाрдм рдоिрд▓ рдЬाрдПंрдЧे, рдоुрдЭे рдпे рдХрд╣рдиे рдХो рдоिрд▓ рдЬाрдПрдЧा рдХि рдЖрдЬ рдоैंрдиे рдПрдХ рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ी рдХे рд╕ाрде рдмैрда рдХрд░ рдХॉреЮी рдкी।”
рдЙрд╕ рдиिрдЧोреЬे рдХे рдмрд╕ рддीрди рд╢рдм्рджों рд╕े рд╕ुрд╖рдоा рдХी рдмाрдЫें рдЦिрд▓ рдЧрдИं। рдоुрдЭे рддो рдпреШीрди рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рдХि рдПрдХ рдЕрдирдЬाрди рдЖрджрдоी рдХे рд╕ाрде рд╡ो рдХॉреЮी рдкीрдиे рдХो рддैрдпाрд░ рднी рд╣ो рдЧрдИ। “рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ो?” рдоैं рдЪिрд▓्рд▓ाрдИ। “рддुрдо्рд╣ाрд░ा рд╕िрд░ рддो рдирд╣ीं рдлिрд░ рдЧрдпा рд╣ै?”
рдоेрд░ी рдмाрдд рдХрд╣ाँ рдЙрд╕ рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрддी। рдЙрд▓्рдЯे рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ुрдП рд╕ुрдиा, “рдард╣рд░िрдпे, рдоैं реЫрд░ा рдХ्рд╡िрдХ рд╢ॉрд╡рд░ рд▓े рд▓ूँ। рдЖрдИ рдРрдо рд╕्рдЯिрди्рдХिंрдЧ।”
рдлिрд░ рд╡ो рд╣рд▓्рдХा рд╕ा рд╣ँрд╕ा рдФрд░ рдХрд╣рдиे рд▓рдЧा, “рдкрддा рдирд╣ीं рдЖрдк рд╕рдордЭ рдкाрдПँ рдпा рдирд╣ीं, рд▓ेрдХिрди рдЬैрд╕े рдЕрдХ्рд╕рд░ рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдиैрдЪुрд░рд▓ рдмीрдпूрдЯी рдЗреЫ рдж рд░ीрдпрд▓ рдмीрдпूрдЯी, рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рд╣рдо рдм्рд▓ाрдИрди्рдб рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдиैрдЪुрд░рд▓ рд╕्рдоैрд▓ рдЗреЫ рдж рд░ीрдпрд▓ рд╕्рдоैрд▓। рдЗрд╕े рдЖрдк рдзोрдИрдпे рдирд╣ीं, рдк्рд▓ीреЫ।”
рдоैं рдЗрд╕ рд╡ाрд░्рддाрд▓ाрдк рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рд╕िрд░ рдаोंрдХ рдХрд░ рдмैрда рдЧрдИ।
рдпे рджोрдиों рдЙрд╕ рджिрди рдХॉреЮी рдХे рд▓िрдпे рдоिрд▓े। рдЦूрдм рдмाрддें рдХीं। рд╡ो рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдЯीрдЪрд░ рдеा। рдоुрдЭे рд╣ैрд░ाрдиी рд╣ुрдИ рдХि рдЗрд╕ рджेрд╢ рдоें рдЖँрдЦों рд╕े рдЧрдП рдЖрджрдоी рдХे рд▓िрдпे рдХाрдо рд╣ै, рдордЧрд░ рд╕ुрд╖рдоा рдЬैрд╕ी рдкреЭी-рд▓िрдЦी, рдЕрдЪ्рдЫी-рдЦाрд╕ी, рднрд▓े рдиाрдХ-рдирдХ्рд╢ рд╡ाрд▓ी рдХे рд▓िрдпे рдХुрдЫ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं। рдлिрд░ рднी рдЙрд╕рдиे рдмрддाрдпा рдХि рд╣рд░ рдЧрд░्рдоी рдФрд░ рдЬाреЬों рдХी рдЫुрдЯ्рдЯिрдпों рдоें рд╡ो рджुрдиिрдпा рдХे рдХिрд╕ी рдиा рдХिрд╕ी рдХोрдиे рдоें рдЬाрддा рд╣ै। рд╡рд╣ाँ рдХी рдЖрд╡ाреЫें- “рдЙрдл़ рд╡ो рдмрдЫрдб़ों рдХा рдоिрдоिрдпाрдиा, рд╡ो рд╣ाрдеिрдпों рдХी рдЪिंрдШाрдб़, рд╡ो рдЪिрдб़िрдпों рдХी рдЪें-рдЪें, рдоोрд░ों рдХी рдЪीрдЦ, рд╡ो рдЖрд╡ाрдЬ़ें рдЬрдм рдоेрд░े рдХाрдиों рдкрд░ рдкрдб़рддी рд╣ैं, рддो рдиिрдХाрд▓ рд▓ेрддा рд╣ूँ рдоैं рдЕрдкрдиी рдмाँрд╕ुрд░ी, рдФрд░ рдоिрд▓ा рджेрддा рд╣ूँ рдЙрд╕ рдЙрди्рдоाрдж рдоें рдЕрдкрдиे рднी рд░ाрдЧ। рдоुрдЭे рддो рддुрдо्рд╣ाрд░े рджेрд╢ рдХे рдЯिрдб्рдбों рдХी рдЪрд░рдорд░ाрд╣рдЯ, рдЧाрдпों рдХी рд░рдо्рднाрд╣рдЯ, рдХрдмूрддрд░ों рдХी рдЧुрдЯрд░рдЧू рдФрд░ рдЖрджрдоिрдпों рдХी рдЕрдЬीрдм рдлुрд╕рдлुрд╕ाрд╣рдЯ, рд░ोंрджрди, рдЧीрдд рдФрд░ рд╡ाрд░्рддाрд▓ाрдк рд╕ुрдирддे рд╣ी рдЬैрд╕े рдХुрдЫ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।”
рдоुрдЭे рддो рдЙрд╕ рдмाँрд╕ुрд░ीрдмाрдЬ़ рдХी рдмाрддें рд╕ुрдирддे-рд╕ुрдирддे рдРрд╕ा рдЧुрд╕्рд╕ा рдЖрдпा, рдоैं рднी рдЪीрдЦ рдоाрд░-рдоाрд░ рдХे рд╕ुрд╖рдоा рд╕े рдХрд╣рдиे рд▓рдЧी, рдХि “рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै рддू? рдЪрд▓, рдШрд░ рдЪрд▓, рдмрдб़ा рдХाрдо рдкрдб़ा рд╣ै рдШрд░ рдоें।”
рдордЧрд░ рд╕ुрд╖рдоा рдХिрд╕ी рдФрд░ рд╣ी рджुрдиिрдпा рдоें рдЦो рдЪुрдХी рдеी। рдЕрдм рд╡ो рдХрдордмрдЦ़्рдд рдЧंрдзों рдХी рдмाрдд рдЬो рдХрд░рдиे рд▓рдЧा рдеा।
“рдУрд╣, рдПрдпрд░рдкोрд░्рдЯ рдоें рдЙрддрд░рддे рд╣ी рдЬрдм рдл़िрдиौрд▓ рдоें рд╕ींрдЪी рд╣рд╡ा рдоेрд░े рдиाрдХ рдоें рдШुрд╕рддी рд╣ै, рддो рдоुрдЭे рд▓рдЧрддा рд╣ै рдкूрд░ा рд╣िрди्рджुрд╕्рддाрди рдоुрдЭे рдЖрд▓िрди्рдЧрди рдоें рднрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдлिрд░ рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдХрд░ рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдФрд░ рдХाрдЧрдЬ़ рдЬрд▓ рдХрд░ рдоेрд░ा рднрд░рдкूрд░ рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। рдоैं рдЦुрд╢ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ूँ। рд░ाрд╕्рддे рдЪрд▓рддे рдкेрд╢ाрдм рдФрд░ рдкрд╕ीрдиे рдХे рдмू рдХे рдмीрдЪ, рдЕрдЪाрдирдХ рдЪрдоेрд▓ी рдХी рд╕ुрдЧрди्рдз рдЙрдб़ рдХे рдЖрддी рд╣ै рдФрд░ рдоैं рд╕рдордЭ рдЬाрддा рд╣ूँ рдХि рдПрдХ рднाрд░рддीрдп рд╣рд╕ीрдиा рдирдЬ़рджीрдХ рд╕े рдЧुрдЬ़рд░ी рд╣ै। рдХрд╣ीं рдк्рдпाрдЬ़ рднुрди рд░рд╣ा рд╣ै, рдШрд░ рдХी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдЦाрдиा рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рдоें рд▓рдЧी рд╣ै, рдоाँрд╕ рдЬрд▓рдиे рдХी рдмू рдЖрддी рд╣ै рддो рдоैं рдЧंрдЧा рдЬी рдХा рдХिрдиाрд░ा рдвूँрдврдиे рд▓рдЧрддा рд╣ूँ, рдЕрдЧрд░рдмрдд्рддी рдХी рдорд╣рдХ рддो рдоैं рд╣ाрде рдЬोрдб़ рдХे рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдирдорд╕्рдХाрд░ рдХрд░ рд▓ेрддा рд╣ूँ। рдоंрджिрд░ рдХी рд╕ीрдв़िрдпाँ рдвूँрдв рдХрд░ рдмैрда рдЬाрддा рд╣ूँ। рдирдИ рдХрд╡िрддा рд▓िрдЦрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ूँ। рддुрдо्рд╣ाрд░े рджेрд╢ рдоें рдХिрддрдиा рдЬाрджू рд╣ै, рд╕ुрд╖рдоा।”
рдмрд╕, рдоैंрдиे “рдЪрд▓ो, рдЪрд▓ो, рдЪрд▓ो,” рдХрд╣рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рдоुрдЭे рдпे рдПрдХ рд╢ाрджीрд╢ुрджा рдФрд░рдд рдФрд░ рдПрдХ рдЕंрдзे рдЖрджрдоी рдХे рдмीрдЪ рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдмेрдХाрд░ рдХी рдмाрддрдЪीрдд реЪрд▓рдд рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеी। рд▓ेрдХिрди рд╡ो рдХ्рдпा рдоेрд░ी рдмाрдд рд╕ुрдирддी। рдЙрд╕рдХे рдХाрди рддो рдХрд╣ीं рдФрд░ рд╣ी рдЪिрдкрдХ рдЧрдП рдеे।
рдорд╣ीрдиा рдмीрдд рдЧрдпा рд╣ै, рдпे рджोрдиों рдпूँ рд╣ी рдоिрд▓рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं। рд╡ो рдЗрд╕े рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХी рдмाрддें рдмрддाрддा рд░рд╣рддा рд╣ै – рд╣ाँ-рдЖँ, рдЙрд╕рдиे рдЦूрдм рджुрдиिрдпा рдЬो рджेрдЦ рд░рдЦी рд╣ै - рдФрд░ рдпे рдЪुрдкрдЪाрдк рдЙрд╕рдХी рд╡ीрд░ाрди, рдкोрд▓ी рдЖँрдЦों рдоें рдбूрдмрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдоुрдЭрд╕े рдпे рдЕрдзрд░्рдоी рдмाрдд рдирд╣ीं рджेрдЦी рдЬाрддी। рдХिрддрдиी рд╢ाрди рд╕े рд╣рдордиे рдЕрдкрдиी рдмीрд░ाрджрд░ी рдХा рд╣ोрдирд╣ाрд░ рд▓реЬрдХा рдвूँрдв рдХрд░ рдЗрд╕े рдШрд░ рд╕े рд╡िрджा рдХिрдпा рдеा। рдЕрдм рддो рд╢рдо्рднु рдХी рд╢рдХ्рд▓ рд╕े рд╣ी рдЗрд╕े рдиреЮрд░рдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рд╡ैрд╕े рд╣ी рджेрд░ рд╕े рд▓ौрдЯ рдХрд░ рдЖрддा рд╣ै рдмेрдЪाрд░ा, рдЕрдЧрд░ рд╕ुрд╖рдоा рд╕ोрддे рд╣ुрдП рдиा рдоिрд▓े рддो рдоुँрд╣ рд╕े рд╕ुрд░्рд░े рдЫोреЬрддे рд╣ुрдП рдоिрд▓рддी рд╣ै। “рдХ्рдпा? рддुрдо рдлिрд░ рд╡ाрдкрд╕ рдЖ рдЧрдП?” рдЙрд╕рдХी рдмाрддें рд╕ुрдирдХрд░ рдоैं рддो рдлрдХ рдкреЬ рдЬाрддी рд╣ूँ। рдпे рджेрдЦрдиे рдХी рд╣िрдо्рдордд рд╣ी рдирд╣ीं рдкреЬрддी рдХि рдмेрдЪाрд░े рд╢рдо्рднु рдХा рдХ्рдпा рд╣ाрд▓ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ोрдЧा। рдоैं рдирд╣ीं рдоाрди рд╕рдХрддी рдХि рдЗрддрдиा рдШाрдШрдкрдиा рдоेрд░ा рд╕िрдЦाрдпा рд╣ुрдЖ рд╣ै।
рдЗрдзрд░ рдХुрдЫ рджिрдиों рд╕े рд╢рдо्рднु, рдЬो рдЗрддрдиा рднोрд▓ा рд╣ै, рдЙрд╕ рддрдХ рдХो рд╢рдХ рд╣ोрдиे рд▓рдЧा рд╣ै। рдоुрдЭे рдХाрдЯो рддो рдЦूрди рдирд╣ीं рдиिрдХрд▓рддा। рдврдХ्рдХрди рдбाрд▓рдиा рднी рдЪाрд╣ूँ, рддो рдХैрд╕े рдбाрд▓ूँ। рдордЪ्рдЫрд░ рд╕े рднी рдЫोрдЯी рдПрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़ рднрд░ рдеी, рдЙрд╕े рднी рдЗрд╕ рд▓рдб़рдХी рдиे рдЕрдкрдиी рдЙँрдЧрд▓िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдорд╕ोрд╕ рдХрд░ рднींрдЪ рдХे рд░рдЦ рджिрдпा। реЮिрд▓рд╣ाрд▓, рд╢рдо्рднु рдиे рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣ा рд╣ी рднрд░ рдеा рдХि рдоाрдорд▓ा рдЦुрдж-рдм-рдЦुрдж рд╕ाрдордиे рдЖ рдЧрдпा। рд╕ुрд╖рдоा рдХे рд╣ोрд╢ рдРрд╕े рдЧुрдо рдЧрдП рд╣ैं рдХि рд╡ो рдЦुрд▓े рдЖрдо рдЙрд╕ рдЕंрдзे рдХे рд╕ाрде рдШूрдорддी рд╣ै, рдШрд░ рднी рд▓े рдЖрддी рд╣ै। рдПрдХ рджिрди рд╢рдо्рднु рдСреЮिрд╕ рд╕े рджोрдкрд╣рд░ рдХो рд╣ी рд╡ाрдкрд╕ рдЖ рдЧрдпा। рдШрд░ рдоें рдкрд░ाрдпे рдорд░्рдж рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдмौрдЦрд▓ा рдЧрдпा। рдЬрдм рд╡ो рдЖрджрдоी рдЪрд▓ा рдЧрдпा рддो рдлूрдЯ-рдлूрдЯ рдХрд░ рд░ोрдиे рд▓рдЧा। рдлिрд░ рдХрд╣рдиे рд▓рдЧा рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рдкाрдкा рдордо्рдоी рдХो реЮोрди рдХрд░рдиे рдЬा рд░рд╣ा рд╣ूँ। рд╕ुрд╖рдоा рдиे рдмреЬी рдХ्рд░ूрд░рддा рдХे рд╕ाрде рдХрд╣ा, “рдоेрд░े рд╕ाрдордиे рдмिрд▓рдЦрдиे рд╕े рдорди рдирд╣ीं рднрд░ा, рдЕрдм рджुрдиिрдпा рдХे рд╕ाрдордиे рдЧिреЬрдЧिреЬाрдиे рдХा рдЬी рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। реЮोрди рдХрд░рдиा рд╣ै рддो рдХрд░ो, рдоुрдЭे рдХ्рдпों рдмрддा рд░рд╣े рд╣ो?”
рдкрддा рдирд╣ीं рдЙрд╕ рджिрди рд╢рдо्рднु рдиे реЮोрди рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдХिрдпा? рдХрд░рддा, рддो рд╢ाрдпрдж рдмाрдд рдеोреЬी рд╕ुрдзрд░ рдкाрддी।
рдПрдХ рджिрди рд╣ाрде рдоें рд╣ाрде рдбाрд▓ рдХे рдЬा рд░рд╣े рдеे рдпे рд▓ैрд▓ा-рдордЬрдиू। рд╕ाрдордиे рд╕े рд░ेрд╣ाрдиा рдФрд░ реЫाрд░ा рдЖँрдЦ рдЪुрд░ा рдХрд░ рдиिрдХрд▓ рдЧрдП, рдлिрд░ рднी рдЙрд╕ рдмेрд╢рд░्рдо рд▓реЬрдХी рдиे реЫोрд░ рд╕े рдЙрди рджोрдиों рдХो ‘рд╣ाрдп’ рдХрд░ рджिрдпा। рдкीрдЫे рд╕े рд╢ाрдпрдж реЫाрд░ा рд╕े рд░рд╣ा рдирд╣ीं рдЧрдпा। рдЪिрд▓्рд▓ा рдХрд░ рдкूрдЫ рдмैрдаी, “рдоुрдЭे рддो рдпे рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖрддा рдХि рдЖрдкрдХे рд╣рд╕рдмैंрдб рдпे рд╕рдм рдмрд░्рджाрд╢्рдд рдХैрд╕े рдХрд░ рд▓ेрддे рд╣ैं?” рдпे рд╕ुрдирдиा рднी рдХाреЮी рдирд╣ीं рдеा рд╕ुрд╖рдоा рдХे рд▓िрдпे। рдЫूрдЯрддे рд╣ी рдХрд╣ рджिрдпा, “рдоेрд░े рд╣рд╕рдмैрди्рдб рдпे рд╕рдм рд╡ैрд╕े рд╣ी рдмрд░्рджाрд╢्рдд рдХрд░ рд▓ेрддे рд╣ैं рдЬैрд╕े рдЖрдкрдХी рд░ेрд╣ाрдиा рджीрджी рдЙрди рд▓ाрд▓ рдмाрд▓ों рдмाрд▓ी рдоैрдбрдо рдХो рдмрд░्рджाрд╢्рдд рдХрд░ рд▓ेрддी рд╣ैं।”
рд╣ाрдп, рдоेрд░ी рдлूрдЯी рдХिрд╕्рдордд। рдХ्рдпों рд▓ी рдеी рдоैंрдиे рдЗрди्рдж्рд░-рджेрд╡ рдХी рд╡ो рд╕рд╡ाрд░ी। рдЗрд╕рд╕े рддो рдоैं рдирд░рдХ рдоें рд╣ी рдаीрдХ рд░рд╣рддी। рдХрдо рд╕े рдХрдо рдоेрд░ी рдЖрд╡ाреЫ рддो рдоेрд░े рд╕ाрде рд╣ोрддी।
рдЙрд╕ рджिрди рд╢рдо्рднु рдмреЬा рдЦुрд╢ рдзреЬрд▓्рд▓े рд╕े рджрд░рд╡ाреЫा рдлाреЬ рдХे рдШрд░ рдоें рдШुрд╕ा। рд╕ुрд╖рдоा рд╕िрдЧрд░ेрдЯ рдлूँрдХ рд░рд╣ी рдеी, рдмेрд╢рд░рдо। рдлिрд░ рднी, рд╡ैрд╕े рд╣ी рд╣ँрд╕рддे-рд╣ँрд╕рддे рдЙрд╕ рднрд▓े рд▓реЬрдХे рдиे рдЙрд╕े рдЦींрдЪ рдХे рдЙрдаाрдпा рдФрд░ рдХрд╣ा, “рдЪрд▓ो, рд╕ुрд╖рдоा। рд╣рдоाрд░ी рд╕ाрд░ी рдоुрд╢्рдХिрд▓ें рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЧрдИं। рдпे рджेрдЦो, рдЯिрдХिрдЯ। рд╣рдо рдЖрдЬ рд╣ी рдЕрдоेрд░िрдХा рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рдоुрдЭे рд╡рд╣ाँ рдмреЬी рдЕрдЪ्рдЫी рдиौрдХрд░ी рдоिрд▓ рдЧрдИ рдеी, рдмрддाрдпा рдирд╣ीं। рд╕ोрдЪा рдеा, рдЬрдм рдЯिрдХिрдЯ рд▓े рд▓ूँрдЧा, рддрдм рд╣ी рдмрддाрдКँрдЧा। рд╡ो, рд╕рд░рдк्рд░ाрдИреЫ। рджेрдЦрдиा, рдЕрдм рд╕рдм рдаीрдХ рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।”
рд╕ुрд╖рдоा рдХी рдЖँрдЦों рдоें рдШृрдгा рднрд░ी рдеी। рдзрдХ्рдХा рджे рдХрд░ рдЪिрд▓्рд▓ाрдИ, “рддुрдо рдоुрдЭрд╕े рджूрд░ рд╣ी рд░рд╣ो рддो рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ोрдЧा। рдоुрдЭे рдирд╣ीं рдЬाрдиा рдЕрдоेрд░िрдХा। рдоैं рддो рдпрд╣ीं рд░рд╣ूँрдЧी। рддुрдо्рд╣ें рдЬाрдиा рд╣ै рддो рдЬाрдУ।”
рдлिрд░ рдкाрд╕ рдХी рджрд░ाреЫ рдЦींрдЪ рдХрд░ рдХुрдЫ рдХाрдЧреЫ рдиिрдХाрд▓े рдФрд░ рдмोрд▓ी, “рд▓ेрдХिрди рдЬाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЗрд╕ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рд╕ाрдЗрди рдХрд░рдХे рдЬाрдиा।” рд╡ो рдХाрдЧреЫ рддрд▓ाрдХрдиाрдоा рдеा। рдЙрд╕рдоें рд▓िрдЦा рдеा рдХि рд╢рдо्рднु рдк्рд░рд╕ाрдж рдФрд░ рд╕ुрд╖рдоा рдк्рд░рд╕ाрдж рдЦुрд╢ी-рдЦुрд╢ी рдЕрдкрдиी рд╢ाрджी рд░рдж्рдж рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।
рдХाрдЧреЫ рджेрдЦ рдХрд░ рд╢рдо्рднु рдХी рдЖँрдЦें рднрд░ рдЖрдИं। рдоुँрд╣ рд╕े рд╕िрд░्реЮ ‘рдирд╣ीं’ рднрд░ рдиिрдХрд▓ рдкाрдпा। рдиреЫрд░ें рдЙрдаा рдХрд░ рдЬрдм рд╕ुрд╖рдоा рдХो рджेрдЦा рддो рд╢рдХ्рд▓ рджेрдЦ рдХрд░ рдХाँрдк рдЧрдпा। рдПрдХрджрдо рдЦूँрдЦाрд░ рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеी। рд╣ाрде рдоें рдкैрди рдкрдХреЬे рд╣ुрдИ рдеी। рдЖँрдЦें рдлाреЬ-рдлाреЬ рдХे рд╕िрдЧрдирд▓ рднेрдЬ рд░рд╣ी рдеी рдХि реЮौрд░рди рд╕ाрдЗрди рдХрд░ो।
рд╢рдо्рднु рдиे рдЕрдкрдиे рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдЙрд╕ рдХाрдЧреЫ рдоें рдХрд░ рджिрдпे рдФрд░ рдХाрдЧреЫ рд▓ेрдХрд░ рд╡ो рдкрд░्рд╕ рдЙрдаा рдХрд░ рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдЧрдИ। рд╢рдо्рднु рднी рд╢ाрдпрдж рдмिрд╕्рддрд░ рдкрд░ рд▓ेрдЯ рдХрд░ рджेрд░ рддрдХ рд░ोрддा рд░рд╣ा।
рд╢ाрдо рдХो рдЬрдм рд╡ो рд╡ाрдкрд╕ рдЖрдИ, рд╢рдо्рднु рдПрдХ рдЫोрдЯे рд╕े рдмрдХ्рд╕े рдоें рдЕрдкрдиी рдПрдХ рдЧुрд▓ाрдмी рдФрд░ рдПрдХ рдкीрд▓ी рдХрдоीреЫ, рдЪाрд░-рдкाँрдЪ рдЕрди्рдбрд░рд╡ेрдпрд░, рдПрдХ рд╕्рд╡ेрдЯрд░, рдФрд░ рдЬीрди्рд╕ рднрд░े рдЙрд╕рдХा рдЗрди्рддреЫाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा। рджрд░рд╡ाреЫे рд╕े рдиिрдХрд▓ рд░рд╣ा рдеा рдФрд░ рд╕ुрд╖рдоा рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдЙрд╕ рд╕े рдПрдХ рдк्рд░ेрдордкूрд░्рд╡рдХ рд╢рдм्рдж рддрдХ рдирд╣ीं рдХрд╣ा।
рд╡ो рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдЧрдпा। рдоैं рдЧुрд╕्рд╕े рдоें рддрдорддрдоा рд░рд╣ी рдеी। рдпों рджрд░рд╡ाреЫा рдмрди्рдж рд╣ो рд░рд╣ा рдеा, рдоैंрдиे реЮौрд░рди рдЫрд▓ांрдЧ рд▓рдЧाрдИ рдФрд░ рдШुрд╕ рдЧрдИ рд╢рдо्рднु рдХे рд╕िрд░ рдХे рдПрдХ рдХोрдиे рдоें। рд╕ोрдЪрдиे рд▓рдЧी, “рдпे рд▓реЬрдХी рдЕрдм рд╣рдоाрд░े рд╡ंрд╢ рдХी рдирд╣ीं рд░рд╣ी। рдЫोреЬो рдЗрд╕े। рдЕрдорд░ीрдХा рддो рдоैं рднी рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ूँ। рдФрд░ рд╢рдо्рднु рдХुрдЫ реЫ्рдпाрджा рд╣ी рднोрд▓ा рд╣ै। рдХिрд╕ी рдХो рддो рдЗрд╕े рдаीрдХ рдХрд░рдиा рдкреЬेрдЧा।”
рд╣рд╡ाрдИ рдЬрд╣ाреЫ рдоें рд╡ो рд░ाрд╕्рддे рднрд░ рд╕ाрдордиे рдЯ्рд░े рдкрд░ рд╕िрд░ рдЯिрдХाрдП рд░ोрдП рдЬा рд░рд╣ा рдеा। рдкाрд╕ рдмैрдаा рдкैрд╕िрди्рдЬрд░ рддрдХ рд╢рд░्рдоिрди्рджा рд╣ो рд░рд╣ा рдеा। рдоुрдЭे рдоाрд▓ूрдо рд╣ै рдоेрд░े рдЖрдЧे рдмреЬा рд▓рдо्рдмा-рдЪौреЬा рдХाрдо рдлैрд▓ा рдкреЬा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рд╡рдХ्рдд рдоैं рдЗрд╕े рд░ोрдиे рджूँрдЧी। “рдЬी рднрд░ рдХे рд░ो рд▓े рдмेрдЯा, рдЕंрдзेрд░ा рдЧрд╣рд░ाрдпे рддो рд╕рд╡ेрд░ा рд╣ो।”


рдХрд╣ाрдиी: рдл़ैрд░ी рдЯेрд▓्рдЬ़

рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी

- рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी

рднौрддिрдХी рдоें рдкी рдПрдЪрдбी, рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-рдЬ़ौрдХ्рдХी рд╣िрди्рджी рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी, рджोрдиों рднाрд╖ाрдУं рдоें рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЗрдирдХी рдХрдИ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рдЕрдорд░ीрдХी рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ैं। рд╕рди् 2008 рдоें рдпे рдЕрдорд░ीрдХी рд╕्рдЯोрд░ीрдХोрд╡ рд╢ॉрд░्рдЯ рдл़िрдХ्рд╢рди рдЕрд╡ाрд░्рдб рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рд╣ुрдИ рдеीं। 2014 рдоें рдЗрдирдХा рдкрд╣рд▓ा рдЙрдкрди्рдпाрд╕ “рдж рдардЧ्рдЬ़ рдРंрдб рдП рдХोрд░्рдЯिреЫрди” рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ। рдЗрд╕ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХा рд╣िрди्рджी рдЕрдиुрд╡ाрдж “рдардЧ” 2018 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ।

- 1 -
рдЖрдИ.рд╕ी.рдпू. рдоें рднрд░्рддी рд╣ोрдиे рдХे рддीрди рджिрди рдмाрдж рд╣ी рдоेрд░े рдЕंрдЧों рдиे рджुрдмाрд░ा рдХाрдо рдХрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдпрд╣ рдПрдХ рдЪрдордд्рдХाрд░ рд╕े рдХрдо рдирд╣ीं рдеा। рдмीрдоाрд░ рдмрджрди рдоें рдХैंрд╕рд░ рдЬो рднрдпाрдирдХ рд╕ूрдЬрди рд▓े рдЖрдпा рдеा, рд╡рд╣ рднी рдЕрдм рдиिрд╢्рдЪिрдд рддौрд░ рд╕े рдШрдЯрдиे рд▓рдЧी рдеी। рдЕрдЧрд▓े рдХрдИ рджिрди рдЬो рднी рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд░ाрдЙंрдб рд▓рдЧाрддा, рдоेрд░ा рдЪाрд░्рдЯ рдЙрдаाрддा рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдоुँрд╣ рдЦुрд▓ा рдХा рдЦुрд▓ा рд░рд╣ рдЬाрддा।
‘рдЯ्рдпूрдорд░ рдЗрддрдиी рдЬрд▓्рджी рдШрдЯ рдХैрд╕े рдЧрдП?”
рдоैंрдиे рдЦाрдиा рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рд╡ाрд▓ी рдирд▓ी рдиिрдХрд▓рд╡ाрдиे рдХी рдЬ़िрдж рдкрдХрдб़ рд▓ी, рдмрдб़ी рдмрд╣рд╕ рд╣ुрдИ, рдЖрдЦिрд░ рд╡рд╣ рдиिрдХाрд▓ рджी рдЧрдИ। рдлिрд░ рдоेрд░ी рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдЯ्рдпूрдм рднी рдиिрдХाрд▓ рджी рдЧрдИ। рдЕрдм рдоेрд░ा рд╢рд░ीрд░ рдХрдордЬ़ोрд░ рдЬ़рд░ूрд░ рдеा, рдордЧрд░ рдЖрдЬ़ाрдж рдеा। рдоैं рдЦुрд╢ рдеी। рдмрд╕ рд╕ंрдЧीрдд рдХी рдХрдоी рдеी। рдХू рд╕े рдХрд╣ рдХрд░ рдЕрдкрдиा рд╕ाрдКंрдбрдмॉрдЯ рдоंрдЧрд╡ा рд▓िрдпा।
рдХू – рдпाрдиि рдХुंрд╡рд░рдЬीрдд – рдоेрд░ा рдк्рд░ेрдоाрд╕рдХ्рдд, рдк्рд░ाрдгाрд░्рдкिрдд рдкрддि। рдЕрдкрдиी рдмीрдоाрд░ी рд╕े рдХिрддрдиा рддрдб़рдкाрдпा рдеा рдоैंрдиे рдЙрд╕рдХो। рдХрд╣рдиा рднрд░ рдеा, рддुрд░ंрдд рд▓рдЧा рджिрдпे рд╕्рдкीрдХрд░ рдмैрдбрд╕ाрдИрдб-рдЯेрдмрд▓ рдкрд░। рдоैंрдиे рд╕рдмрд╕े рдЬोрд╢ीрд▓े рдЧाрдиों рд╡ाрд▓ी рдк्рд▓ेрд▓िрд╕्рдЯ рдЪाрд▓ू рдХрд░ рджी। рд╕ाрд░ा рд╕рдордп рд╡рд╣ी рд╕ुрдирддी рд░рд╣ी। рддाрдХрдд рдирд╣ीं рдеी, рд╡рд░рдиा рдорди рддो рдиाрдЪрдиे рдХा рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा।
рдоेрд░ा рд╣ाрд▓ рджेрдЦ рдХрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдиे рдоुрдЭे рдкोрд╕्рдЯ рдХ्рд░िрдЯिрдХрд▓ рдХेрдпрд░ – рдкी.рд╕ी.рд╕ी. рд╡ॉрд░्рдб рдоें рдЯ्рд░ांрд╕्рдл़рд░ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा।
рдоैंрдиे рдлिрд░ рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо-рдоुрдж्рд░ा рдзाрд░рдг рдХрд░ рд▓ी, “рдлрдлोрд▓े рдЫрдЯрдиे рд▓рдЧे рд╣ैं। рдХैंрд╕рд░ рдЬाрддा рд▓рдЧ рд░рд╣ा рд╣ै। рдлिрд░ рдоैं рдШрд░ рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдЬा рд╕рдХрддी?”
рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдкрд░ рдХोрдИ рдЕрд╕рд░ рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ। рдЪрд╢्рдоे рдХे рдкीрдЫे рд╕े рджो рдкैрдиी рдЖँрдЦों рдиे рдоुрдЭे рдЧाрдб़рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, “рджрд╕ рджिрди рдкрд╣рд▓े рдЖрдк рдЬिрд╕ рд╣ाрд▓ рдоें рдпрд╣ाँ рд▓ाрдИ рдЧрдИं рдеीं, рдЖрдк рд╢ाрдпрдж рднूрд▓ рдЧрдИ рд╣ैं।“
рд╣ाँ, рдоैं рднूрд▓ рдЧрдИ рд╣ूँ। рдЙрд╕ рдмुрд░े рд╣ाрд▓ рдХो рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХा рдорддрд▓рдм! рдеूрдХ рдиिрдЧрд▓рддे рд╣ुрдП рдоैं рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी।
“рд╣рдо рдХैंрд╕рд░ рд░ोрдЬ़ рджेрдЦрддे рд╣ैं...“ рд╡े рдмोрд▓े рдЬा рд░рд╣े рдеे, “рдХैंрд╕рд░ рдпों рдирд╣ीं рдЪрд▓ा рдЬाрддा। рдЖрдкрдХे рдХेрд╕ рдиे рд╣рдоें рд╣ैрд░ाрди рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рдЖрдкрдХा рдЕंрдбрд░-рдСрдм्рдЬ़рд░рд╡ेрд╢рди рд░рд╣рдиा рдмрд╣ुрдд рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै। рдЗрд▓ाрдЬ рднी рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиा рд╣ै। рдЯैрд╕्рдЯ рднी рдХрд░рдиे рд╣ैं।”
рдоैं рдХू рдХो рджेрдЦрдиे рд▓рдЧी। рдЙрд╕े рдХुрдЫ рдХрд╣рдиा рдЪाрд╣िрдпे рдеा। рд▓ेрдХिрди рд╡рд╣ рддो рдХिрд╕ी рдФрд░ рдЬрд╣ाрди рдоें рдЦोрдпा рд╣ुрдЖ рдеा। рдЗрддрдиा рдЦुрд╢ рдоैंрдиे рдЖрдЬ рддрдХ рдХिрд╕ी рдмंрджे рдХो рдирд╣ीं рджेрдЦा рдеा। рд╡рд╣ рдЪुрдк рд░рд╣ा।
рджрд╕ рджिрди рдкрд╣рд▓े рдХ्рдпा, рдоेрд░ा рд╣ाрд▓ рддो рдкिрдЫрд▓े рджो рд╕ाрд▓ рд╕े рдмिрдЧрдб़ा рд╣ुрдЖ рдеा। рдЧрд░्рджрди рдкрд░ рдПрдХ рдЫोрдЯी рд╕ी рдЧाँрда рдЗрддрдиा рдкрд░ेрд╢ाрди рдХрд░ рдбाрд▓ेрдЧी, рдХ्рдпा рдоाрд▓ूрдо рдеा। рдЧाँрда рд▓िрдо्рдл़ोрдоा рдиिрдХрд▓ी рдеी। рдРрдо.рдЖрд░.рдЖрдИ. рд╕े рдкрддा рдЪрд▓ा рдеा рдХि рдХैंрд╕рд░ рд╢рд░ीрд░ рдХे рдКрдкрд░ी рднाрдЧ рдоें рдлैрд▓ рдЪुрдХा рдеा। рдоैंрдиे рдХीрдоो рдХे рд▓िрдпे рдлौрд░рди рдордиा рдХрд░ рджिрдпा। рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЕрдкрдиी рд╕рд╣ेрд▓ी рдХी, рдХैंрд╕рд░ рд╕े рдЬंрдЧ рдоें рдЬो рдХुрд╡्рд╡рдд рд╣ुрдИ рдеी, рджेрдЦ рдЪुрдХी рдеी। рдЗрд╕ीрд▓िрдпे рд╣ोрд▓िрд╕्рдЯिрдХ рд╣рд▓ рдЖрдЬ़рдоाрдиे рдХी рдаाрди рд▓ी рдеी। рдЙрди рджिрдиों рдХ्рд░ोрдз, рдЖрд╢ंрдХा, рдиिрд░ाрд╢ा, рдоाрдпूрд╕ी – рд╕рднी рдиे рдмाрд░ी-рдмाрд░ी рд╕े рдоेрд░े рдЖрд╕рдкाрд╕ рдкрдб़ाрд╡ рдбाрд▓рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рд▓ोрдЧ рддрд░рд╕ рдЦाрдИ рдирдЬ़рд░ों рд╕े рдоुрдЭे рджेрдЦрддे, рдХोрдИ рдХрд╣ рднी рджेрддा, “рдХिрддрдиी рдмрд╣ाрджुрд░ рд╣ैं рдЖрдк’। рдоैं рд▓ोрдЧों рд╕े рдмрдЪрдиे рд▓рдЧी। рдмрд╕ рдоाँ рдФрд░ рдХू рдХो рдЕрдкрдиे рдХрд░ीрдм рдЖрдиे рджेрддी।
рдлिрд░ рдкिрдЫрд▓े рдХुрдЫ рдорд╣ीрдиों рдоें рд╕ाँрд╕ें рд▓ेрдиा рджूрднрд░ рд╣ोрдиे рд▓рдЧा, рдоेрд░े рд╣ाрде рдкैрд░ рдЪाрд░ рдмाँрд╕ рдмрди рдЧрдП, рднрдп рдХे рдкिंрдЬрдб़े рдоें рдмंрдж рдоैं рдЕрдкрдиे рд╡िрдиाрд╢ рдХा рддेрдЬ़ी рд╕े рдЖрдЧрдорди рджेрдЦ рд░рд╣ी рдеी। рдХुंрдаा рд╕े рд▓рдмाрд▓рдм рднрд░ी рдЕрд▓рдЧ рдеी। рд╣рд░ рд╕्рд╡рд╕्рде рдЗंрд╕ाрди рд╕े рдоुрдЭे рдЬрд▓рди рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рдеी। рдХिрддрдиे рднाрдЧ्рдпрд╡ाрди рдеे рд╡े рд▓ोрдЧ рдЬिрдирдХे рд╕ाрдордиे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди рдХा рд╡рд░рджाрди рдкрдб़ा рдеा। рдлिрд░ рднी рд╣рд░ рд╕ुрдмрд╣ рдЗрд╕ рдЦुрд╢ рдЙрдо्рдоीрдж рд╕े рдЙрдарддी рдеी рдХि рд╢ाрдпрдж рдЖрдЬ рд╡рд╣ рджिрди рд╣ो рдЬрдм рдХोрдИ рдЪрдордд्рдХाрд░ рд╣ो рдЬाрдП рдФрд░ рдоेрд░ा рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдмिрдЧрдб़рдиे рдХे рд░ाрд╕्рддे рд╕े рд╣рдЯ рдХрд░ рдЙрднрд░рдиे рд▓рдЧे। рд╢ाрдо рдЖ рдЬाрддी, рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ाрд░ рдХрд░, рдорди рдоाрд░ рдХрд░ рдоैं рд╕ोрдиे рдЪрд▓ी рдЬाрддी। рд╣ाрд▓ рджिрди-рдм-рджिрди рдмिрдЧрдб़рддा рд╣ी рдЬाрддा। рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧрддे рд░рд╣рддे। рдердХाрди рдмрдв़рддी рдЬाрддी। рд╡рдЬ़рди рдШрдЯрддा рдЬाрддा। рд╣िрдо्рдордд рдлिрд░ рднी рдирд╣ीं рдШрдЯрддी। рдПрдХ рдмाрд░ рднूрд▓ рд╕े рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдкूрдЫ рдмैрдаी, “рдХ्рдпा рдЖрдкрдХो рд▓рдЧрддा рд╣ै рдоैं рдмेрд╣рддрд░ рд╣ो рдкाрдКँрдЧी?”
рдЬрд╡ाрдм рджेрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдпे рдХрд╣рддे рд╣ुрдП рдЪрд▓े рдЧрдП рдХि “рдЕрднी рдирд░्рд╕ рдХो рднेрдЬрддा рд╣ूँ, рдЖрдкрдХो рдХрдкрдб़े рдкрд╣рдирдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ рджेрдЧी।”
рдоेрд░े рдЯ्рдпूрдорд░ рдмрдв़ рд░рд╣े рдеे, рд╢рд╣рддूрдд рдХे рджाрдиों рдХी рддाрджाрдж рдоें, рд╕ंрддрд░े рдЬिрддрдиे рдмрдб़े। рдХैंрд╕рд░ рдкूрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдлैрд▓ рдЪुрдХा рдеा। рдЕрдм рдХोрдИ рдЗрд▓ाрдЬ рдХाрдо рдоें рдирд╣ीं рдЖрдиे рд╡ाрд▓ा рдеा। рдоेрд░ा рдЬीрд╡рди рдПрдХ-рдЖрдз рдорд╣ीрдиे рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдХा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрддाрдпा рдеा рдХू рдХो рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे।
“рдХ्рдпा рдоैं рдорд░рдиे рдЬा рд░рд╣ी рд╣ूँ,” рдЙрд╕ рд╢ाрдо рдХू рдХी рдЙрджाрд╕ी рджेрдЦ рдХрд░ рдоैंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдкूрдЫा рдеा।
рдоुрд╕рдХुрд░ा рдХрд░, рдЬрд╡ाрдм рдоें рдмрд╕ рдЗрддрдиा рд╣ी рдХрд╣ा, “рдорд░рдиा рддो рд╣рдо рд╕рдм рдХो рд╣ै, рдпрд╣ рдХैрд╕ा рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫ рд░рд╣ी рд╣ो?”
“рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рддुрдорд╕े рдХ्рдпा рдХрд╣ा рдеा। рдоुрдЭे рд╕ीрдзे-рд╕ीрдзे рдмрддाрдУ, рдХ्рдпा рдоैं рдорд░рдиे рдЬा рд░рд╣ी рд╣ूँ?”
“рдПрдХ рдмाрдд рд╕ुрди рд▓ो। рддुрдо рдЕрдЧрд░ рдорд░ोрдЧी, рддो рдпे рдХुंрд╡рд░рдЬीрдд рд╕ाрд╡िрдд्рд░ी рдмрди рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд░ाрдЧिрдиी рдХो рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рдЖрдПрдЧा,” рдХрд╣ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдмाँрд╣ों рдоें рд▓े рд▓िрдпा рдеा।
рд╡рд╣ рдоेрд░े рд╕िрд░рд╣ाрдиे рдмैрдаा рдеा। рдоेрд░ा рд╕िрд░ рдЙрд╕рдХे рдХंрдзे рдкрд░ рдеा। рджेрд░ рддрдХ рдХू рдХी рдмाрдд рдорди рдоें рдоंрдбрд░ाрддी рд░рд╣ी। рдлिрд░ рдоैं рд╕ो рдЧрдИ।

- 2 -
рдЙрди рджिрдиों рд╣рдо рдкैрд░ाрдбिрд╕ो рдоें рд░рд╣рддे рдеे। рдкрд░рджेрд╕ рдоें рдПрдХ рд╢рд╣рд░, рдкैрд░ाрдбिрд╕ो рдоें। рд╕्рд╡рд░्рдЧ-рд╕ी рдЬрдЧрд╣ рдеी рдкैрд░ाрдбिрд╕ो। рдРрд╕े рд▓ोрдЧ рд╡рд╣ाँ рд░рд╣рддे рдеे рдЬो рд╣рд░ рдЖрдХाрд░ рдоें рд╕ौрди्рджрд░्рдп рдвूंрдврдиे рдоें рд▓рдЧे рд░рд╣рддे рдеे। рд╕ुंрджрд░ рдЧुрд▓ाрдм рдХो рдШंрдЯों рдПрдХрдЯрдХ рджेрдЦрдиे рдоें рдЙрди्рд╣ें рд╕рдордп рд╡्рдпрд░्рде рдХрд░рдиा рдирд╣ीं рд▓рдЧрддा рдеा। рдХрд▓ाрдХाрд░ों рдХी рдирдЧрд░ी рдеी рд╡рд╣। рд╡рд╣ाँ рдк्рдпाрд░ рдХा рдЪрд▓рди рдеा। рдЯ्рд░ैрдл़िрдХ рд▓ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЕрдХрд╕рд░ рдЬрдм рдХाрд░ рдзीрдоी рдХрд░ рдХे рд░ोрдХрддी, рддो рд╕ाрдЗрдб рдоें рдЭूрдо-рдЭूрдо рдХрд░ рдмाрдЗрдХ-рдЪाрд▓рдХ рднी рд░ुрдХ рдЬाрддा। рдЪेрд╣рд░ा рдЦिрдб़рдХी рддрдХ рд▓ा рдХрд░ рдл़्рд▓ाрдИंрдЧ рдХिрд╕ рднेрдЬ рджेрддा। рдоैं рднी рд╡ाрдкрд╕ рдХिрд╕ рднेрдЬ рджेрддी। рдпे рдмाрдд рдЕрд▓рдЧ рдеी рдХि рдмाрдЗрдХ-рдЪाрд▓рдХ рдХू рд╣ोрддा। рдШрд░ рд╕े рд╣рдо рджोрдиों рд╕ाрде рдиिрдХрд▓рддे, рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рд░ाрд╕्рддे, рдоैं рдЕрдкрдиे। рд▓ेрдХिрди рд╡рд╣ рдЙрд╕ рдЬрдЧрд╣ рдХा рдХрдоाрд▓ рдеा। рд╡рд╣ाँ рдРрд╕े рд╕ीрди рдЖрдо рдеे। рдк्рд░ेрдоिрдпों рдХा рд╡рд╣ाँ рдЬрдордШрдЯ рдЬो рдеा।
рд╡рд╣ाँ рдХी рдЖрдмो-рд╣рд╡ा рднाрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рд╡рд╣ाँ рдХी рднाрд╖ा рдоैं рдирд╣ीं рд╕ीрдЦ рдкाрдИ рдеी। рдЬрдм рдкी।рд╕ी।рд╕ी। рд╡ॉрд░्рдб рдоें рдХрдИ рдФрд░ рдорд░ीрдЬ़ों рд╕े рдоिрд▓рдиा рд╣ुрдЖ, рдЗрд╢ाрд░ों рд╕े рдмाрддрдЪीрдд рд╢ुрд░ू рд╣ोрддे-рд╣ोрддे, рд╡рд╣ाँ рдХी рдмोрд▓ी рднी рд╕ीрдЦрдиे рд▓рдЧी। рд╡ॉрд░्рдб рдоें рдкрд╣рд▓े рд╣рдл़्рддे рдоैрдЧी рдХा рдЖрдиा рд╣ुрдЖ। рдмाрддрдЪीрдд рдХा рд╕िрд▓рд╕िрд▓ा рдоुрд╕्рдХुрд░ाрд╣рдЯों рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ। рд╣рдо рдЪुрдкрдЪाрдк рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдмैрдб рдкрд░ рдкीрда рдЯिрдХाрдП рдмैрдаे рд╣ोрддे, рдЦाрдиा рдЖрддा, рд╣рдо рдоुрд╕рдХुрд░ाрддे। рдЙрдЪрдХ рдХрд░ рдмैрда рдЬाрддे। рдЦाрдиा рдЦाрдиे рд▓рдЧрддे। рд╡рд╣ рдХुрдЫ рдХрд╣рддी, рдоैं рдмिрди рд╕рдордЭे рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддी। рдлिрд░ рдПрдХ рдмाрд░ рдЙрд╕рдиे рд╣рд╡ा рдоें рдк्рд░рд╢्рдирдЪिрд╣्рди рдмрдиाрдпा। рдоैं рд╕рдордЭ рдЧрдИ – рдоेрд░ा рдиाрдо? рдлिрд░ рджूрд╕рд░े рдк्рд░рд╢्рдирдЪिрд╣्рди рдкрд░ рдоैं рдмोрд▓ी, “рдЗंрдбिрдпा’। рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдХрдм рд╣рдоाрд░ी рдмाрддрдЪीрдд рдоें рдЪाрд░-рдкाँрдЪ рд╢рдм्рджों рдХी рд▓рдб़िрдпाँ рдЬрдЧрд╣ рдкाрдиे рд▓рдЧीं, рд╣рдоें рдкрддा рдирд╣ीं рдЪрд▓ рдкाрдпा। рд╣рдоाрд░े рд╡ॉрд░्рдб рдоें рддीрди рдмैрдб рдеे। рдоेрд░े рдмрдЧрд▓ рдХे рдмैрдб рдоें рд╢ुрд░ू рд╕े рдПрдХ рдХोрдоा-рдЧ्рд░рд╕्рдд рдФрд░рдд рдеी। рд╢ाрдпрдж рдкी।рд╕ी।рд╕ी। рд╡ॉрд░्рдб рдХे рд╢ोрд░рдЧुрд▓ рдоें рдЙрд╕рдоें рдЬाрдЧрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдЬाрдЧे, рдЗрд╕ рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдЙрд╕े рд╡рд╣ाँ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рдеा।
рдлिрд░ рднी рдЬрдм рддрдХ рдоैрдЧी рд╡ॉрд░्рдб рдоें рдеी, рдмрд╣ुрдд рдордЬ़ा рдеा। рд╣рдо рдЦाрдиे рдХा рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдХрд░рддे, рдЦाрдиे рдоें рдХ्рдпा рдЖрдПрдЧा, рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрддे। рдПрдХ рдмाрд░ рд╡рд╣ рдмोрд▓ी рдХि рдЖрдЬ рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЦाрдиे рдоें рдордЯрд░ рдХा рд╕ूрдк рдФрд░ рдк्рд░ोрд╢ुрдд्рддो рдЖрдПрдЧा।
‘рдк्рд░ोрд╢ुрдд्рддो?” рдоैंрдиे рдкूрдЫा।
рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭे рдХрдИ рддрд░рд╣ рд╕े рд╕рдордЭाрдпा, рдкрд░ рдоैं рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкाрдИ। рдЖрдЦिрд░ рдЪाрд░ों рдкाँрд╡ рдмिрд╕्рддрд░ рдкрд░ рд░рдЦ рдЙрд╕рдиे рдЬ़ोрд░ рд╕े рдЕрдкрдиे рдкिрдЫрд╡ाрдб़े рдкрд░ рдЪрдкрдд рдЬрдб़ рджिрдпा। рдЙрд╕рдХे рдЗрд╕ рдЕрдЬीрдм рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рд╕े рдоैं рд╣рдХрдмрдХा рдЧрдИ। рдЬрдм рддрдХ рдоाрд▓ूрдо рдЪрд▓ा рд╕ूрдЙрд░ рдХे рдкिрдЫрд╡ाрдб़े рд╣ैрдо рдХो рдпрд╣ाँ рдк्рд░ोрд╢ुрдд्рддो рдХрд╣рддे рд╣ैं, рд╡рд╣ рдбिрд╕рдЪाрд░्рдЬ рд╣ो рдЪुрдХी рдеी। рдЙрд╕ рдХे рдмाрдж рдХрдИ рдФрд░ рдорд░ीрдЬ़ рдЖрдП। рдХोрдоा рдоें рдкрдб़ी рдорд░ीрдЬ़ рд╕े рдоिрд▓рдиे рдЕрдХрд╕рд░ рдПрдХ рдорд╣िрд▓ा рдЖрддी рдеीं। рднाрд░рддीрдп рдеीं। рдоाрд▓ूрдо рд╣ुрдЖ рдорд░ीрдЬ़ рдХे рдмेрдЯे рдХी рдкрдд्рдиी рдеी। рдЬрдм рд╡े рдЖрддीं, рд╣िрди्рджी рдоें рдмाрдд рд╣ो рдЬाрддी। рдкिрдЫрд▓े рджрд╕ рд╕ाрд▓ों рд╕े рд╕ाрд╕ рд╕ीрдиिрдпрд░ рд╣ोрдо рдоें рдеीं। рдЕрдм рд╣ाрд▓рдд рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЙрдирдХे рдмेрдЯे рдкрд░ рдЙрдирдХी рдЬ़िрдо्рдоेрд╡ाрд░ी рдлिрд░ рдкрдб़ рдЧрдИ рдеी। рдоाँ рдХी рдбाँрд╡ाрдбोрд▓ рд╣ाрд▓рдд рдкрд░ рдмрд╣ुрдд рдкрд░ेрд╢ाрди рдеे рдмेрдЪाрд░े рдоिрдпाँ-рдмीрд╡ी।
‘рдкिрдЫрд▓े рдкूрд░े рдорд╣ीрдиे рд╕े рдпों рд╣ी рдкрдб़ी рдеीं, рдмेрдЬाрди рд╕ी, рдЖँрдЦों рдоें рджрд░्рдж рд▓िрдпे, рдХрдордЬ़ोрд░ी рдЗрддрдиी рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдиे рднी рд╕ाрде рдЫोрдб़ рджिрдпा рдеा, рдЙंрдЧрд▓ी рд╣िрд▓ाрдиे рднрд░ рдХी рддाрдХрдд рдеी ... рдХрднी рдлेрдлрдб़ों рдоें рдкाрдиी рднрд░ рдЬाрддा рдеा, рдХрднी рд╕рд░्рдЬрд░ी рдХी рдЧрдИ рдЖँрддों рдоें рдЗрди्рдл़ैрдХ्рд╢рди ... рдЕрдм рдЕрдЪाрдирдХ рдХोрдоा рдоें рдкрдб़ рдЧрдИं рд╣ैं, рддीрд╕рд░ी рдмाрд░। рд╣рд░ рдмाрд░ рдЪाрд░-рдкाँрдЪ рджिрди рдХे рдмाрдж рдХोрдоा рд╕े рдиिрдХрд▓ рдХрд░ рдЖрддीं рд╣ैं, рдлिрд░ рд╡рд╣ी рд╕ेрд╣рдд рдХी рд▓рдб़ाрдИ рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै। рдЕрдм рд╣рдоें рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЗрди्рд╣ें рдЗंрдЬैрдХ्рд╢рди рджे рджेрдиा рдЪाрд╣िрдпे, рдХ्рдпों рд░ाрдЧिрдиी рдЬी?”
рдХ्рдпा рдХрд╣рддी। рдоैंрдиे рддो рдЗрдирдХी рдорджрд░-рдЗрди-рд▓ॉ рдХो рдаीрдХ рд╕े рджेрдЦा рднी рдирд╣ीं рдеा। рдЪुрдкрдЪाрдк рдЙрдирдХी рдмाрддें рд╕ुрдирддी рд░рд╣рддी।
рдХू рднी рдЕрдм рдХाрдо рдкрд░ рдЬाрдиे рд▓рдЧा рдеा। рдПрдХ рдмрдб़ी рдХрдо्рдкрдиी рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рдкрдж рдкрд░ рдеा। рдЙрдЪ्рдЪ рдкрдж рдкрд░ рдеा рдЗрд╕рд▓िрдпे рдоेрд░ी рдмीрдоाрд░ी рдХे рджौрд░ाрди рдХाрдо рд░िрдоोрдЯ рд╕े рдХрд░ рд╕рдХрддा рдеा। рд╡рд░рдиा, рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХे рдпрд╣ाँ рдПрдХ рдХंрдХрдб़ рд▓ुрдв़рдХрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рдкूрд░ा рдХा рдкूрд░ा рдкрд╣ाрдб़ рдЧिрд░рдиे рдХे рдЖрд╕ाрд░ рджिрдЦाрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै। рдЕрдм рдЬрдм рд▓рдЧ рд░рд╣ा рдеा рдХि рдоैं рдаीрдХ рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рд╣ूँ, рддो рдХू рд╕ुрдХूрди рд╕े рдХाрдо рдкрд░ рдЬाрддा рдеा। рд╢ाрдо рдХो рдоिрд▓рдиे рдЖрддा рдеा। рджेрд░ рддрдХ рд╕ाрде рд░рд╣рддा, рд░ाрдд рд╣ोрддी, рдоैं рди рдЪाрд╣рдиे рдкрд░ рднी рдердХ рдЬाрддी рдФрд░ рд╡рд╣ рдоेрд░ा рдоाрдеा рдЪूрдо рдХрд░, рдоुрдЭे рд╕ुрд▓ा рдХрд░, рдЪрд▓ा рдЬाрддा।
рдЗрдзрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдиे рдоुрдЭ рдкрд░ рд╣рд▓्рдХी рдХीрдоोрдеैрд░िрдкी рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджी рдеी। рдХुрдЫ рджिрди рдкрд╣рд▓े рдХी рдЧрдИ рдмोрди-рдоैрд░ो рдмाрдпौрдк्рд╕ी рдХे рдирддीрдЬों рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╣ैрд░ाрди рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдЙрди्рд╣ें рдоेрд░े рдмोрди-рдоैрд░ो рдоें рдХैंрд╕рд░ рдХे рдХोрдИ рдиिрд╢ाрди рдирд╣ीं рдоिрд▓े рдеे। рдЕрдм рдХुрдЫ рдФрд░ рджिрди рд░ुрдХ рдХрд░ рд▓िрдо्рдл़ рдиोрдб рдмाрдпौрдк्рд╕ी рдХрд░рдиा рдЪाрд╣ рд░рд╣े рдеे।
рдоैं рдмрд╣ुрдд рдЦुрд╢ рдеी। рд▓ेрдХिрди рдЦुрд╢ी рдмाँрдЯрдиे рдХे рд▓िрдпे рди рдХू рдеा, рди рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХोрдИ рджोрд╕्рддрдиुрдоा рдорд░ीрдЬ़। рддीрд╕рд░े рдмैрдб рдоें рдПрдХ рдЪिрдб़рдЪिрдб़ी рд╕ी рдФрд░рдд рдеी। рддीрд╕-рдкैंрддीрд╕ рд╕ाрд▓ рдХी рдеी। рдоेрд░ी рддрд░рдл़ рдоुँрд╣ рднी рдирд╣ीं рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी। рдоैं рдЙрд╕рд╕े рдХ्рдпा рдмाрдд рдХрд░рддी। рдоैं рдПрдХ рдл़ैрд╢рди-рдоैрдЧрдЬ़ीрди рдкрдв़рдиे рдоें рдЗрддрдиा рд░рдо рдЧрдИ, рдкрддा рд╣ी рдирд╣ीं рдЪрд▓ा рдХिрддрдиी рджेрд░ рд╣ो рдЪुрдХी рдеी। рд╡рд╣ рдФрд░рдд рдХुрдЫ рд╕рдордп рд╕े рдмрдб़рдмрдб़ा рд░рд╣ी рдеी, рд▓ेрдХिрди рдоेрд░ा рдз्рдпाрди рдЙрд╕ рдкрд░ рддрдм рд╣ी рдЧрдпा рдЬрдм рд╡рд╣ рдЬ़ोрд░ рд╕े рдЪीрдЦрдиे рд▓рдЧी। рдоैंрдиे рдЪौंрдХ рдХрд░ рдЙрд╕рдХी рдУрд░ рджेрдЦा, рд╡рд╣ рдоुрдЭ рд╕े рд╣ी рдХुрдЫ рдХрд╣ рд░рд╣ी рдеी। рдоैंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХी рддрдХрд▓ीрдл़ рдкूрдЫी। рд╡рд╣ рдлिрд░ рдЪिрд▓्рд▓ा рдЙрдаी। рдЖँрдЦें рдлाрдб़ рдХрд░ рдмोрд▓ी, “рд▓ूрдЪे! ”
“рд▓ूрдЪे?” рдоैं рдЙрд╕े рд╕рдордЭрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी, рдЙрд╕рдХे рдЪिрд▓्рд▓ाрдиे рд╕े рдШрдмрд░ा рднी рдЧрдИ рдеी। рдлिрд░ рд╣ाрде рдЙрдаा рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдКрдкрд░ рдмрдд्рддी рдХी рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХिрдпा। рдоैंрдиे рддुрд░ंрдд рдмрдд्рддी рдмुрдЭाрдИ, рдФрд░ рдмीрдЪ рдЖрд░्рдЯिрдХрд▓ рдоें рдоैрдЧрдЬ़ीрди рдХो рдЫोрдб़ рдХрд░ рд╕ोрдиे рдЪрд▓ी рдЧрдИ।
рд╕ुрдмрд╣ рдирдИ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рд╕ाрде рдЙрдаी। рд▓ूрдЪे! рд╡рд╣ рдФрд░рдд рдЬा рдЪुрдХी рдеी। рдоैं рдЬाрдирддी рдеी рдХि рдк्рд░ेрдордирдЧрд░ी рдоें рдмीрдоाрд░ рднी рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкीрдб़ा рдмीрдоाрд░ рдХो рдиाрдЦुрд╢ рдХрд░ рджेрддी рд╣ै। рд╡рд╣ рдФрд░рдд рдкीрдб़ाрдЧ्рд░рд╕्рдд рдеी, рддрднी рдкрд░ेрд╢ाрди рдеी।
рдХोрдоा рдоें рдкрдб़ी рдорд░ीрдЬ़ рдХी рдмрд╣ू рд╕ुрдмрд╣ рд╕े рдмैрдаी рдеी। рдоुрдЭे рдЙрдарддे рджेрдЦрддे рд╣ी рдоेрд░ा рд╣ाрд▓ рдкूрдЫा। рдоैंрдиे рднी рдЬрдм рдЙрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХा рд╣ाрд▓ рдкूрдЫा рддो рдЙрд╕рдХे рдЕंрджрд░ рдХा рдЧुрдмाрд░ рдЙрдордб़ рдХрд░ рдмाрд╣рд░ рдЖ рдЧрдпा।
- рдоेрд░े рд╣рд╕рдмैंрдб рдХा рддो рдЗрдд्рддा рдмुрд░ा рд╣ाрд▓ рд╣ै рд░ाрдЧिрдиी рдЬी, рдоैं рдХ्рдпा рдмрддाрдКँ। рд╣рдордиे рддрдп рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै, рдЖрдЬ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдХрд╣ рджेंрдЧे ... рджे рджें рдЗрди्рд╣ें рдЗрди्рдЬैрдХ्рд╢рди।
- рдЗрди्рдЬैрдХ्рд╢рди?
- рд╣ाँ, рдХрдо рд╕े рдХрдо рдЗрдирдХी рддрдХрд▓ीрдл़ рддो рдЦрдд्рдо рд╣ोрдЧी।
- рдХ्рдпा рдпे рднी рдпрд╣ी рдЪाрд╣рддी рд╣ैं?
- рдЖрдкрдХो рдХ्рдпा рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЗрди्рд╣ें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдЬीрдиा рдкрд╕ंрдж рд╣ै?
рддрднी рдоेрд░ी рдорд╕рд▓ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдХे рд▓िрдпे рдмुрд▓ाрд╡ा рдЖ рдЧрдпा। рдЕрдм рдоैं рдЦुрдж рдЪрд▓ рдкाрдиे рд▓рдЧी рдеी। рдеैрд░рдкिрд╕्рдЯ рдХे рдХрдорд░े рдХी рдПрдХ рджीрд╡ाрд░ рдкूрд░े рд╢ीрд╢े рдХी рдеी। рдЙрд╕ी рдкрд░ рдЦुрдж рдХो рдЖँрдХ рд░рд╣ी рдеी। рдЕрдм рдоैं рдЯूрдЯी рд╣ुрдИ рдирд╣ीं рджिрдЦрддी рдеी। рдлिрд░ рдЗंрд╕ाрди рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧी рдеी। рдорд╕рд▓ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдХे рдмाрдж рдоेрд░ी рд▓िрдо्рдл़ рдиोрдб рдмाрдпौрдк्рд╕ी рд╣ुрдИ। рдХू рдХाрдо рд╕े рдЬрд▓्рджी рд▓ौрдЯ рдХрд░ рдЖ рдЧрдпा рдеा। рд░ेрдбिрдпौрд▓рдЬी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдоेрд░े рд▓िрдо्рдл़-рдиोрдб рдХैंрд╕рд░-рд░рд╣िрдд рдеे। рдлिрд░ рднी рдПрд╣рддिрдпाрдд рдмрд░рддрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕рд░्рдЬрди рдпे рдмाрдпौрдк्рд╕ी рдЪाрд╣рддे рдеे। рд╕рд░्рдЬрд░ी рдкीрдб़ाрдЬрдирдХ рдеी। рдоैं рдердХ рдЪुрдХी рдеी। рдЙрд╕ рд╢ाрдо рдЬрд▓्рджी рд╕ोрдиे рдЪрд▓ी рдЧрдИ। рдХू рд╕े рдмाрдд рднी рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдИ।

- 3 -
рд░ाрдд рдХे рд╕рдкрдиे рдиे рдорди рдХा рдХрд░ाрд░ рд╣ी рдЙрдб़ा рджिрдпा। рдоैं рдЙрда рдЧрдИ। рд╕ीрдиे рдоें рджिрд▓ рд╕рд░рдкрдЯ рджौрдб़ рд░рд╣ा рдеा, рдлेрдлрдб़े рдзौंрдХрдиी рдХी рддрд░рд╣ рджрдм-рдлूрд▓ рд░рд╣े рдеे। рдоैंрдиे рд╕рдордп рджेрдЦрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЬो рд╕ाрдЗрдб-рдЯेрдмрд▓ рдХी рдУрд░ рдирдЬ़рд░ рдлिрд░ाрдИ, рддो рдкैрддाрдиे рдкрд░ рд▓рдЯрдХी рдХाрд▓ी рдкрд░рдЫाрдИ рдкрд░ рдирдЬ़рд░ рдЕрдЯрдХ рдЧрдИ।
‘рдШрдмрд░ा рдХ्рдпों рдЧрдИ?” рд╡рд╣ाँ рд╕े рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЖрдИ। рдоेрд░े рджेрдЦрддे рд╣ी рджेрдЦрддे рдкрд░рдЫाрдИ рдЧрда рдХрд░ рдПрдХ рднुрдЬंрдЧ-рдХाрд▓े рдЖрджрдоी рдоें рдмрджрд▓ рдЧрдИ। рдЖрджрдоी рдкрддрд▓ा-рд╕ा рдеा, рдХोрдИ рдкाँрдЪ рдл़ुрдЯ рдЫрд╣ рдЗंрдЪ, рдоुрд╕рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП рдоेрд░े рдкैрддाрдиे рдкрд░ рдмैрда рдЧрдпा। рдЙрд╕рдХे рд╣ाрде рдоें рдкीрддрд▓ рдХी рд╕ुрд░ाрд╣ी рдеी। рджूрд╕рд░े рд╣ाрде рдоें рдПрдХ рдк्рдпाрд▓ा। рд╕рдл़ेрдж рд╕ूрдЯ рдкрд╣рдиे рдеा, рдвीрд▓ी рдХी рд╣ुрдИ рдЧुрд▓ाрдмी рдЯाрдИ, рд╕рдл़ेрдж рдХрдоीрдЬ़, рдЦुрд▓ा рдХॉрд▓рд░, рднीрддрд░ рд╕े рдПрдХ рд▓ॉрдХिрдЯ рдЭाँрдХ рд░рд╣ा рдеा। рдХाрди рдоें рдлुंрджा...
рдПрдХ рдЕрдирдЬाрди рдЖрджрдоी рдоेрд░े рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдмैрда рдЧрдпा рдеा। рдоैं рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ी рдеी рдХि рдоुрдЭे рдирд░्рд╕ рдХी рдШंрдЯी рдмрдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдпे рдпा рдЙрд╕े рд╕ीрдзे-рд╕ीрдзे рдбाँрдЯ рд▓рдЧाрдиी рдЪाрд╣िрдпे। рд▓ेрдХिрди рдоेрд░ी рд╣िрдо्рдордд рднाрдЧ рдЧрдИ рдеी। рдоैं рдЙрд╕ рдЖрджрдоी рдХो рджेрдЦे рдЬा рд░рд╣ी рдеी, рдкрд╕ीрдиे рдЫूрдЯे рдЬा рд░рд╣े рдеे।
“рдШрдмрд░ा рдХ्рдпों рд░рд╣ी рд╣ो? рднूрд▓ рдЧрдИ рдХ्рдпा? рдоैं – рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░!”
рдк्рдпाрд▓ा рднрд░рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рд╕ुрд░ाрд╣ी рдоेрдЬ़ рдкрд░ рд░рдЦ рджी।
“рдпा рдпों рдХрд╣ूँ, рд░ाрдЬ-рдХू!” рд╡рд╣ рдПрдХ рдЪौрдб़ी рдоुрд╕्рдХाрди рдоुрд╕рдХुрд░ाрдиे рд▓рдЧा।
рдоैंрдиे рдЕрдкрдиे рдКрдкрд░ рдкрдб़ी рдЪाрджрд░ рд╕े рдЕрдкрдиा рдЪेрд╣рд░ा рд╕ुрдЦाрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рддрдХिрдпा рдаीрдХ рд╕े рдЯिрдХाрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕рд╣ाрд░े рдмैрда рдЧрдИ।
‘рдЗрд╕ी рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рд╣ी рддो рдеा рдкूрд░े рджो рд╣рдл़्рддे ... рдЖрдЬ рд╕ोрдЪा рдЬ़рд░ा рджेрдЦ рдЖрдКँ рдХ्рдпा рд╣ाрд▓ рд╣ैं рдкुрд░ाрдиे рджोрд╕्рддों рдХे। рдФрд░ рдХ्рдпा рдоाрд▓ूрдо рдХोрдИ рдирдпा рджोрд╕्рдд рдмрди рдЬाрдП।”
рдоैं рдХुрдЫ рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ी рдеी। рдкрд░ рдЕрдм рддрдХ рдЕंрджрд░ рдХा рдбрд░ рдЬाрддा рд▓рдЧ рд░рд╣ा рдеा। рдЦाрд▓ी рдмैрдб рдкрд░ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╡рд╣ рдмोрд▓ा, “рд╡рд╣ाँ рдеी рдоोрдиा।” рд╡рд╣ рдоुрд╕рдХुрд░ा рд░рд╣ा рдеा, “рдЙрд╕े рднी рднूрд▓ рдЧрдИ?”
рдЕрдм рдоैं рдЙрд╕े рдЕрдЪंрднे рд╕े рджेрдЦ рд░рд╣ी рдеी। рдоुрдЭे рддो рд╡рд╣ рдХोрдИ рдл़्рд░ॉрдб рд▓рдЧ рд░рд╣ा рдеा।
‘рдоोрдиा рдХो рдоैं рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рд╕ुрдиाрддे-рд╕ुрдиाрддे рдердХ рдЬाрддा рдеा, рдкрд░ рд╡рд╣ рдирд╣ीं рдердХрддी рдеी। рд░ोрдЬ़ рдЬ़िрдж рдХрд░рддी рдеी, рдХि рдФрд░ рд╕ुрдиाрдКँ, рдФрд░ рд╕ुрдиाрдКँ। рдмрдб़ी рдпाрдж рдЖрддी рд╣ैं рдЙрд╕рдХी рдмाрддें!’
рдЙрд╕рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें рд▓ाрдб़ рднрд░ा рдеा। рдлिрд░ рдЙрд╕рдХी рдирдЬ़рд░ рджूрд░ рдЧреЭ рдЧрдИ, рдЕрддीрдд рдоें рдХрд╣ीं। рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рдк्рдпाрд▓े рд╕े рдЪुрд╕्рдХी рд▓ी рдФрд░ рдоुँрд╣ рд╕े рдПрдХ рдЖрд╣ рдиिрдХाрд▓ рд▓ी। рдлिрд░ рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा।
- “рдпाрдж рд╣ै рдЬрдм рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рдЬंрдЧ рдХे рджिрдиों рдХी рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рд╕ुрдиाрдиी рд╢ुрд░ू рдХीं, рдХि рдХैрд╕े рдЕрдкрдиे рд▓ोрдЧों рдХो рдЗंрд╕ाрдл़ рджिрд▓ाрдиे рдоैं рднी рдиिрдХрд▓ рдкрдб़ा рдеा рдЬंрдЧрд▓ों рдоें, рдЬाрди рд╣рдеेрд▓ी рдкрд░ рд░рдЦрдХрд░, рдмंрджूрдХ рддाрди рдХрд░, рдХैрд╕े рд╣рдордиे рд╢ोрд╖рдХ рддाрдХрддों рдоें рджрд╣рд╢рдд рдлैрд▓ा рджी рдеी, рд╣рдо рдЙрдирдХे рд╕ैрдиिрдХों рдкрд░ рд╡ाрд░ рдХрд░рддे, рд╡ाрдкрд╕ рдЬंрдЧрд▓ों рдоें рдЫिрдк рдЬाрддे, рджुрд╢्рдорди рд╕े рднिрдб़рдиे рдХे рд▓िрдпे рдоिрд▓िрдЯрд░ी рдмेрд╕ рдФрд░ рдмैंрдХ рд▓ूрдЯрддे, рд╣рдеिрдпाрд░ рдЦрд░ीрджрддे, рджुрд╢्рдорди рдкрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рд╣ाрд╡ी рд░рд╣рддे। рдорди рдоें рд╣ौрд╕рд▓ा рдеा, рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╕े рдЬी рд░рд╣े рдеे рдХि рдЬीрдд рд╣рдоाрд░ी рд╣ोрдЧी, рд╣рдоाрд░े рд▓ोрдЧों рдоें рдЪैрди рдФрд░ рдЕрдорди рд╣ोрдЧा। рд▓ेрдХिрди рдлिрд░ рд╣рдо рдЕрдкрдиे рд╣ी рд▓ोрдЧों рдкрд░ рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧे, рдЙрди्рд╣ें рдоाрд░рдиे рд▓рдЧे, рдЙрдирдХी рд▓рдб़рдХिрдпों рдХा рдЕрдкрд╣рд░рдг рдХрд░рдиे рд▓рдЧे, рдЙрдирдХे рд▓рдб़рдХों рдХो рдкрдХрдб़ рдХрд░ рдЬ़рдмрд░рджрд╕्рддी рдЕрдкрдиी рд╕ेрдиा рдоें рднрд░рддी рдХрд░рдиे рд▓рдЧे। рдЬिрди рд╡рдЬрд╣ों рдХे рд▓िрдпे рдоैं рдЗрд╕ рдЬंрдЧ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдЖ рдеा, рдПрдХ-рдПрдХ рдХрд░ рд╡े рд╕рдм рдорд░рдиे рд▓рдЧीं рдеीं। рджिрд▓ рдХा рдоैं рдк्рд░ेрдоी рдеा рди, рди्рдпाрдп рдЪाрд╣рддा рдеा, рдЖрддंрдХ рдлैрд▓ाрдиा рдирд╣ीं। рдЗрд╕рд▓िрдпे рдПрдХ рджिрди рдЖрдпा, рдЬрдм рдоैं рднाрдЧ рдЧрдпा, рд╕ाрде рдоें рдкрдХрдб़ी рд╣ुрдИ рд▓рдб़рдХिрдпों рдоें рд╕े рд╕рдмрд╕े рджुрдЦी рд▓рдб़рдХी рдХो рд▓े рдЧрдпा, рдХि рднाрдЧ рд░рд╣ा рд╣ूँ, рдПрдХ рднрд▓ा рдХाрдо рдФрд░ рдХрд░ рд▓ूँ। рдЗрд╕ рдмेрдЪाрд░ी рд▓рдб़рдХी рдХो – рдЬ़рд░ा рдиाрдо рдеा рдЙрд╕рдХा – рдЬ़рд░ा рдХो рд╡ाрдкрд╕ рдЙрд╕рдХे рдШрд░ рдкрд╣ुँрдЪा рджूँ। рдЬ़рд░ा рдХे рдЖँрд╕ू рд╣рдоाрд░े рднाрдЧ рдЬाрдиे рдХे рдкрд╣рд▓े рджिрди рд╣ी рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЧрдП। рдоैंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдХрд╣ा рдеा рдХि рдбрд░ो рдордд, рджेрдЦрдиा рд╣рдо рдпрд╣ाँ рд╕े рдЬ़рд░ूрд░ рдиिрдХрд▓ рдкाрдПंрдЧे। рдоैं рдз्рдпाрди рд╕े, рдЕрдкрдиे рдкुрд░ाрдиे рд╕ाрдеिрдпों рд╕े рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ैрдиिрдХों рд╕े рдмрдЪ-рдмрдЪ рдХрд░ рдЬंрдЧрд▓ рд╕े рдиिрдХрд▓рдиे рдХे рд░ाрд╕्рддे рдвूँрдврддा рдеा, рд╡рд╣ рднी рдЬрд▓्рдж рд╕ाрд╡рдзाрди рд░рд╣рдиे рдХे рд╕рдм рддрд░ीрдХे рд╕ीрдЦ рдЧрдИ। рдЦрддрд░ों рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рд╣рдоें рджिрдЦ рд░рд╣ा рдеा рдХि рд╣рдоाрд░े рдЪाрд░ों рддрд░рдл़ рдЬंрдЧрд▓ рдоें рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдмрд╕ा рдеा, рд╣рд░ рдкेрдб़ рджेрд╡рддा рд╕ा рдЦрдб़ा рдеा। рд╣рдо рд╡рди рдХे рдЬाрдирд╡рд░ों рдХो рджेрдЦрддे рдеे, рдЙрдирдХे рдвंрдЧ рд╕рдордЭрддे рдеे, рд╣рдоें рд▓рдЧрддा рдеा рдХि рдЕрдЧрд░ рдХुрдЫ рджिрди рдФрд░ рд╣рдо рдЗрд╕ рдЬंрдЧрд▓ рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд░рд╣ेंрдЧे рддो рдЙрдирдХी рднाрд╖ा рднी рд╕ीрдЦ рдЬाрдПंрдЧे। рдоैं рдвूँрдв рдХрд░ рдЙрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЦाрдиा рд▓ाрддा рдеा, рд╡рд╣ рд░ाрд╕्рддे рднрд░ рдлूрд▓ рдмीрдирддी рд╣ुрдИ рдЪрд▓рддी рдеी। рдЙрди्рд╣ें рдоिрд▓ा-рдоिрд▓ाрдХрд░ рдоाрд▓ाрдПँ рдмрдиाрддी рдеी। рдХुрдЫ рдкेрдб़ों рдХो рдкрд╣рдиाрддी рдеी, рдХुрдЫ рдЦुрдж рдХो, рдоुрдЭे рднी। рд╣рдордиे рдЬंрдЧрд▓ рдоें рджрд╕ рджिрди рдпों рдХाрдЯे। рдлिрд░ рдПрдХ рджिрди рдЬंрдЧрд▓ рдЦрдд्рдо рд╣ोрддा рд╣ुрдЖ рджिрдЦा। рдоैं рдЦुрд╢ рдеा। рдЙрд╕े рдмрддाрдиे рдХो рдоुрдб़ा рддो рд╡рд╣ рдердХी рд╕ी рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеी। рдЙрд╕рдиे рдоेрд░ी рдмंрджूрдХ рдоेрд░े рдХंрдзे рд╕े рдЙрддрд░рд╡ाрдИ рдФрд░ рд╡рд╣ीं рдкेрдб़ рдХे рддрд▓े рдЫोрдб़ рджी। рд╣рдо рдмाрд╣рд░ рдЖ рдЧрдП। рдоुрдЭे рдЙрд╕рдХे рдЧाँрд╡ рдХा рд░ाрд╕्рддा рдоाрд▓ूрдо рдеा। рдЧाँрд╡ рдЙрд╕рдХा рджूрд░ рдирд╣ीं рдеा। рддीрди-рдЪाрд░ рджिрди рдХा рд░ाрд╕्рддा рдеा। рдоैं рдЙрд╕рдоें рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдЬрдЧाрдиा рдЪाрд╣ рд░рд╣ा рдеा, рдордЧрд░ рдЙрд╕рдХा рддो рд╣ौрд╕рд▓ा рд╣ी рдорд░ рдЪुрдХा рдеा। рдЙрд╕рдХे рдЧाँрд╡ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдоें рдоुрдЭे рджрд╕ рджिрди рд▓рдЧे। рдкूрд░े рд░ाрд╕्рддे рдЙрд╕े рдЧोрдж рдоें рдЬो рд▓िрдпे рд╣ुрдП рдеा। рдлिрд░ рдЬрдм рдЙрд╕рдХा рдЧाँрд╡ рдЖрдпा, рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рдЖँрдЦें рдЦुрд▓ी рд░рдЦрдиे рдоें рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рд░рд╣ी рдеी। рдлिрд░ рднी рдЙрди्рд╣ें рдЦोрд▓-рдЦोрд▓ рдХрд░ рдЙंрдЧрд▓ी рд╕े рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддी, рдХि рдпрд╣ाँ рдирд╣ीं, рд╡рд╣ाँ рдЬाрдУ, рдЕрдм рдЗрдзрд░ рдоुрдб़ो। рдЬрдм рддрдХ рд╣рдо рдЙрд╕рдХे рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪे, рд╡рд╣ рдЗрд╕ рджुрдиिрдпा рд╕े рдЬा рдЪुрдХी рдеी।”
рдЙрд╕рдХी рдХрд╣ाрдиी рд╕ुрди рдХрд░ рдоेрд░े рд░ौंрдЧрдЯे рдЦрдб़े рд╣ो рдЧрдП рдеे। рдЗрд╕ рдмीрдЪ рд╡рд╣ рдЦिрд╕рдХ рдХрд░ рдФрд░ рдкाрд╕ рдЖ рдЧрдпा рдеा। рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рдк्рдпाрд▓ा рдоेрд░ी рддрд░рдл़ рдмрдв़ाрдпा। рдоैंрдиे рдЙрд╕े рдЕрдирджेрдЦा рдХрд░ рдХрд╣ा, “рдХ्рдпा рддुрдо ... рдХ्рдпा рд╡рд╣ ... рдХ्рдпा рддुрдо рджोрдиों рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХो рдк्рдпाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧे рдеे?” рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫрддे рд╣ी рдоुрдЭे рд▓рдЧा рдХि рдпрд╣ рдХैрд╕ा рдмेрдорддрд▓рдм рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫ рд▓िрдпा।
рд╡рд╣ рдоुрд╕рдХुрд░ा рдХрд░ рдмोрд▓ा, “рдоोрдиा рдиे рднी рддो рдПрдХрджрдо рдпрд╣ी рдмाрдд рдкूрдЫी рдеी। рдоैं рдХ्рдпा рдХрд╣рддा। рдРрд╕ा рдк्рдпाрд░ рддो рд╣рд░ рдЗंрд╕ाрди рдХो рдПрдХ рджूрд╕рд░े рд╕े рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдпे рди। рдЪुрдк рд░рд╣ा। рдлिрд░ рд╡рд╣ी рдмोрд▓ी рдеी, рдХाрд╢ рдоैंрдиे рднी рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рдпाрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХिрдпा рд╣ोрддा।”
рдЙрд╕рдиे рд╡рд╣ी рдк्рдпाрд▓ा рдЬो рдХुрдЫ рдкрд▓ рдкрд╣рд▓े рдоेрд░ी рдУрд░ рдмрдв़ाрдпा рдеा рдмрдб़े рднрд╡्рдп рдЕंрджाрдЬ़ рдоें рд╣рд╡ा рдоें рдКрдкрд░ рдХिрдпा рдФрд░ рдмोрд▓ा, “рдлिрд░ рдпाрдж рд╣ै рди рдоैंрдиे рдоोрдиा рд╕े рдкूрдЫा рдеा, рддो рдХ्рдпा рддुрдордиे рдХрднी рдк्рдпाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा?”
рдмрдб़ा рдЭूрдо-рдЭूрдо рдХрд░ рдмोрд▓ рд░рд╣ा рдеा рд╡рд╣। рдоैं рднी рдЙрд╕рдХी рд╣рд░ рдмाрдд рдХाрди рд▓рдЧा рдХрд░ рд╕ुрди рд░рд╣ी рдеी।
“рдФрд░ рдмрдб़ी рд╣िрдЪрдХिрдЪाрд╣рдЯ рд╕े, рд╣рдХрд▓ाрддे-рд╣рдХрд▓ाрддे рд╡рд╣ рдмोрд▓ी рдеी, рдХिрдпा рд╣ै рди, рд▓ेрдХिрди рдЕрдкрдиे рд▓िрдпे рдХिрд╕ी рдХा рдк्рдпाрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдирд╣ीं рдХिрдпा। рдлिрд░ рдоैंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдХрд╣ा рдеा ...” рдпрд╣ рдмाрдд рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдШुрдоाрддे рд╣ुрдП рдмोрд▓ा, “рдЕрдЪ्рдЫा, рдХौрди рд╣ै рд╡рд╣ рдЦुрд╢рдирд╕ीрдм рдЬिрд╕े рддुрдордиे рдк्рдпाрд░ рдХिрдпा рд╣ै? рд╣рдоें рдирд╣ीं рдмрддाрдУрдЧी? рдФрд░ рд╡рд╣ рдмोрд▓ी рдеी, рдирд╣ीं, рддुрдо рдЧрд▓рдд рд╕рдордЭ рдмैрдаोрдЧे। рдЕрдЧрд░ рдмрддाрдКंрдЧी рддो рдХрд╣ीं рдЧрд▓рддी рди рд╣ो рдЬाрдП। рдлिрд░ рдоैंрдиे рд╣ी рдЙрд╕рд╕े рдХрд╣ा рдеा। рд╣ाँ, рди рд╣ी рдмрддाрдУ, рдХ्рдпोंрдХि рдЕрдЧрд░ рдоैं рдЙрд╕рдХा рдиाрдо рд╕ुрдиूँрдЧा рддो рдЬрд▓ рдХрд░ рднрд╕्рдо рд╣ो рдЬाрдКँрдЧा। рдоेрд░े рдпों рдХрд╣рдиे рд╕े рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рд╕िрд░ рдЪाрджрд░ рдоें рдЫिрдкा рд▓िрдпा рдеा। рдЕрд░े рддुрдо рдпे рд╕рдм рднूрд▓ рдХैрд╕े рдЧрдИ?”
“рдУрд╣ рдоाрдп рдЧॉрдб! рд╣ाрдУ рдХैрди рджैрдЯ рдмी?” рдоेрд░े рдоुँрд╣ рд╕े рдпे рдмाрдд рддीрд░ рдХी рддрд░рд╣ рдиिрдХрд▓ рдЧрдИ। “рдХ्рдпा рдоोрдиा рддुрдо рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧी рдеी?”
рд╣ाрдп, рдоैंрдиे ‘рддुрдо рд╕े’ рдкрд░ рдЗрддрдиा рдЬ़ोрд░ рдХ्рдпों рджिрдпा?  рджेрдЦा рдХैрд╕े рдЙрд╕рдХा рдЦुрд╢ी рд╕े рдЦिрд▓ा рдЪेрд╣рд░ा рдХुрдо्рд╣рд▓ा рдЧрдпा।
“рд╣ाँ, рд╡рд╣ рдоुрдЭ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧी рдеी। рдоुрдЭे рддो рдпрд╣ी рд▓рдЧрддा рдеा рдХि рдк्рдпाрд░ рджिрд▓ों рдХे рдмीрдЪ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै, рд╕ूрд░рдд рдХा рдк्рдпाрд░ рд╕े рдХ्рдпा рд▓ेрдиा-рджेрдиा। рд▓ेрдХिрди рд╢ाрдпрдж рдоैं рдЧрд▓рдд рдеा। рд╢ाрдпрдж рд╡рд╣ рдмेрд╡рдХूрдл़ рдоुрдЭрд╕े рдпों рдк्рдпाрд░ рдХрд░ рдмैрдаी рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рдЕंрдзी рдеी। рд▓ेрдХिрди рдоैं рдЦुрд╢ рд╣ूँ рдХि рдоेрд░ी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд╡рд╣ рдЦुрд╢ी рд╕े рдорд░ рддो рдкाрдИ।”
“рддो рдХ्рдпा рд╡рд╣ рдорд░ рдЧрдИ?” рдоैंрдиे рдЪौंрдХ рдХрд░ рдкूрдЫा।
“рд╣ाँ, рдпрд╣ाँ рдЬो рдЖрддा рд╣ै, рдорд░рдиे рд╣ी рддो рдЖрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЬрдЧрд╣ рдХा рдпрд╣ी рджрд╕्рддूрд░ рд╣ै।” рд╡рд╣ рдЕрдм рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЦрдб़ा рд╣ो рд░рд╣ा рдеा। рддрднी рдЙрд╕рдХी рдирдЬ़рд░ рд╕ाрде рд╡ाрд▓ी рдорд╣िрд▓ा рдкрд░ рдкрдб़ी। рд╡рд╣ рдЪौंрдХ рдЧрдпा। ‘рдЕрд░े, рдпे рдлिрд░ рдЖ рдЧрдИ!’
рдоुрдЭे рдЕрдм рддрдХ рдЙрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХे рджिрд▓ рджुрдЦाрдиे рд╡ाрд▓ी рдмाрдд рдХрд╣рдиे рдкрд░ рдкрдЫрддाрд╡ा рд╣ो рд░рд╣ा рдеा। рдоैंрдиे рдЙрд╕рдХा рд╣ाрде рддुрд░ंрдд рдеाрдо рд▓िрдпा। “рдЖрдП рдРрдо рд╕ौрд░ी рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ ... рдЕрдо् ... рд░ाрдЬ-рдХू।”
рддрдм рдПрдХ рдЬाрджू рд╣ो рдЧрдпा। рдоेрд░े рд╢рдм्рдж рд╕ुрди рдХрд░ рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рдХी рдмाँрдЫें рдЦिрд▓ рдЧрдИं। рд╡рд╣ рд╡ाрдкрд╕ рдмैрда рдЧрдпा। рд╡рд╣ рдоेрд░े рдЗрддрдиे рдХрд░ीрдм рдеा рдХि рдоुрдЭे рдЙрд╕рдХी рдЖँрдЦों рдХा рд╣рд░ рднाрд╡, рдЪेрд╣рд░े рдХा рд░ोрдо-рд░ोрдо, рдоुрд╕्рдХाрди рдХो рдШेрд░े рд╣рд░ рд▓рдХीрд░ рд╕ाрдл़ рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣ी рдеी। рд╡рд╣ рдоेрд░े рд▓िрдпे рдЕрдирдЬाрди рдЬ़рд░ूрд░ рдеा, рдлिрд░ рднी рдоैं рдЙрд╕े рд╕рдордЭ рдкा рд░рд╣ी рдеी। рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рдк्рдпाрд▓ा рдоेрдЬ़ рдкрд░ рд░рдЦा рдФрд░ рдоेрд░ा рдЧाрд▓ рдЕрдкрдиी рд╣рдеेрд▓ी рдоें рд▓ेрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, “рдЕрдЪ्рдЫा рджोрд╕्рдд, рдЬाрддा рд╣ूँ। рдмрд╣ुрдд рдЦुрд╢ी рдоिрд▓ी рджुрдмाрд░ा рдоिрд▓ рдХрд░।”
рдЦрдб़े рд╣ोрддे-рд╣ोрддे рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдЙрд╕ рдФрд░рдд рдХी рдУрд░ рджेрдЦा। рдЬाрдиे рд▓рдЧा।
“рд░ुрдХो - рд╣рдо рдкрд╣рд▓े рдХрдм рдоिрд▓े рдеे?” рдоैं рдмोрд▓ी।
“рдЕрд░े,” рдЪрд▓рдиे рдХो рдЙрд╕рдХे рдЙрдарддे рдХрджрдо рд░ुрдХ рдЧрдП। “рдпрд╣ рдХैрд╕े рднूрд▓ рдЧрдИं?” рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рд▓ॉрдХिрдЯ рдЦोрд▓ рдХрд░ рджिрдЦाрдпा। рдЕंрджрд░ рдоेрд░ी рдФрд░ рдПрдХ рдФрд░ рд▓рдб़рдХी рдХी рдл़ोрдЯो рдеी। рд▓рдб़рдХी рджेрдЦрдиे рдоें рдЕंрдзी рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеी। рдоैं рдЙрд╕े рдЕрдЪंрднे рд╕े рджेрдЦрдиे рд▓рдЧी। рд╕िрд░ рдЯेрдв़ा рдХрд░ рдХे, рдЖँрдЦें рдмрдб़ी рдХрд░, рд╢рд░ाрд░рддी рдоुрд╕्рдХाрди рдоुрд╕рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП рд╡рд╣ рдмोрд▓ा, “рдоोрдиा рдФрд░ рддुрдо ... рдЗрд╕ी рд╡ॉрд░्рдб рдоें...”
рдлिрд░ рдЪрд▓рдиे рдХो рд╣ुрдЖ, “рдЕрдЪ्рдЫा, рдПрдХ рдЬ़рд░ूрд░ी рдХाрдо рдЖ рдЧрдпा рд╣ै। рдЬाрдиा рдкрдб़ेрдЧा। рдлिрд░ рдХрднी, рдлिрд░ рдоिрд▓ेंрдЧे।” рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдоुрдб़ рдХрд░ рдоुрдЭे рджेрдЦा। рдЕंрдЧूрдаा рд╣ोрдаों рдкрд░ рдлिрд░ाрдпा। рдпрд╣ी рдЕंрдЧूрдаा рдХुрдЫ рдкрд▓ рдкрд╣рд▓े рдоेрд░े рдЧाрд▓ рдкрд░ рдеा। “рд▓ो, рд╣ो рдЧрдпा рди рдЪुрдо्рдоा рдХрдо्рдк्рд▓ीрдЯ,” рдард╕рдХ рдХрд░ рд╣ँрд╕ рджिрдпा, “рдЕрдм рдоैं рд╢ाрди рд╕े рджोрд╕्рддों рдХो рдмрддाрдКँрдЧा рдХि рдоैंрдиे рднी рдПрдХ рд╣िрди्рджुрд╕्рддाрдиी рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ी рдХो рдЪूрдоा рд╣ै ...”
рд╡рд╣ рдЪрд▓ा рдЧрдпा। рдоेрд░े рдорди рдоें рдвेрд░ рд╕ाрд░ी рдЦुрд╢ी рднрд░ी рдЫोрдб़ рдЧрдпा।

- 4 –
рдШрдб़ी рд╕ुрдмрд╣ рдХे рдЪाрд░ рдмрддा рд░рд╣ी рдеी। рдоुрдЭे рдЕрдм рд╕ोрдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд▓рдЧ рд░рд╣ा рдеा। рддрднी рдоेрд░े рдмрдЧрд▓ рд╡ाрд▓ी рдорд░ीрдЬ़ рдХी рдХрд░рд╡рдЯ рдмрджрд▓рдиे рдирд░्рд╕ рдЖ рдЧрдИ। рдорд░ीрдЬ़ рдХो рдирдкा-рддुрд▓ा рдЦाрдиा рд╕ीрдзा рдкेрдЯ рдоें рдЬाрддे рдкैрдЧ-рдЯ्рдпूрдм рдХे рдЬ़рд░िрдпे рдЦिрд▓ाрдпा рдЬाрддा рдеा। рдЗрди рд╕рдм рдмाрддों рдХा рдЪाрд░्рдЯ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдирд░्рд╕ рджिрди рдоें рджो рдмाрд░ рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрддी рдеी। рдоुрдЭे рдЬाрдЧा рджेрдЦ рдЙрд╕рдиे рдоुрд╕рдХुрд░ा рдХрд░ рдкूрдЫा, “рдиींрдж рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣ी, рдЖрдИрд╕ рдХ्рд░ीрдо рд▓ाрдКँ?” рдоैं рдпрд╣ाँ рдХी рдоिрд░ेрдХрд▓ рдорд░ीрдЬ़ рдеी। рдоुрдЭे рдЬрд▓्рдж-рд╕े-рдЬрд▓्рдж рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрдиाрдиा рдпрд╣ाँ рдХे рд╕्рдЯाрдл़ рдХा рдПрдХ рдоिрд╢рди рдмрди рдЧрдпा рдеा।
“рд░ुрдкрдпा-рдкैрд╕ा, рд╢ौрд╣рд░рдд, рдЖрд░ाрдо, рдЗрдЬ़्рдЬ़рдд, рдк्рдпाрд░ ... рд╕рдмрдХो рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдЪीрдЬ़ें рдЪाрд╣िрдпे। рд▓ेрдХिрди рдк्рдпाрд░ рд╣ी рд╕рдмрд╕े рдЬ़рд░ूрд░ी рдЪीрдЬ़ рд╣ै। рд╡рд╣ी рд╕рдмрд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдЦुрд╢ी рджेрддी рд╣ै। рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХो рднी, рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдХो рднी।” рдЙрд╕ рдЖрджрдоी рдХे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдорди рдоें рдПрдХ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рд╕ी рдЖ рдЧрдИ рдеी। рдоैं рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЦा рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдмाрддें рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी। рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдЖँрдЦ рдХे рдХिрдиाрд░े рд╕े рдХोрдоा рдоें рдкрдб़ी рдорд░ीрдЬ़ рдХा рдХुрдЫ рд╣िрд▓рдиा-рдбुрд▓рдиा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрдиे рд▓рдЧा। рдоैंрдиे рдЙрд╕ рдУрд░ рджेрдЦा, рд╕рдЪ рдоें рд╡рд╣ рдЫрдЯрдкрдЯा рд░рд╣ी рдеीं। рдоैंрдиे рдЦुрдж рдХो рдкрд▓ंрдЧ рд╕े рдЦींрдЪ рдХрд░ рдЙрдаाрдпा рдФрд░ рдЖрдИ.рд╡ी. рдкोрд▓ рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рд▓े рдХрд░ рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдЖ рдЧрдИ। рдЙрдирдХी рдЖँрдЦें рдЦुрд▓ी рдеीं। рд╡े рдоुрдЭे рджेрдЦ рд░рд╣ी рдеीं। рдоैंрдиे рдЭрдЯ рдкाрд╕ рдкрдб़ी рдирд░्рд╕ рдХी рдШंрдЯी рдмрдЬाрдИ। рдЬिрд╕ рдирд░्рд╕ рдиे рд░ाрдЙंрдб рд▓рдЧाрдпा рдеा, рдЙрд╕рдХी рдб्рдпूрдЯी рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЪुрдХी рдеी। рдЕрдЧрд▓ी рдирд░्рд╕ рдЖрдзे рдШंрдЯे рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдеी। рдЬाрддे-рдЬाрддे рдирд░्рд╕ рдХॉрд▓-рдмैрд▓ рдХो рдкाрд╕ рдХे рджूрд╕рд░े рд╡ॉрд░्рдб рдХे рдирд░्рд╕-рд╕्рдЯेрд╢рди рд╕े рдХрдиैрдХ्рдЯ рдХрд░рдХे рдЧрдИ рдеी। рд╢ाрдпрдж рдЗрд╕рд▓िрдпे рддुрд░ंрдд рдХोрдИ рдирд╣ीं рдЖ рдкाрдпा। рдоैंрдиे рдХोрдоा рд╕े рдиिрдХрд▓ी рдЙрди рдорд░ीрдЬ़ рд╕े рдХрд╣ा, “рдоुрдЭे рдмрддाрдЗрдпे, рдХ्рдпा рдЪाрд╣िрдпे?”
рдЙрди्рд╣ें рдХुрдЫ рд╕рдордп рд▓рдЧा, рдЙрдирдХी рдоुрд╕्рдХाрди рдиे рдоुрдЭे рджंрдЧ рдХрд░ рджिрдпा। рд╢ाрдпрдж рд╡े рдмрд╣ुрдд рджिрди рдмाрдж рд╣िрди्рджी рд╕ुрди рд░рд╣ी рдеीं।
рдоैंрдиे рдЙрдирд╕े рдлिрд░ рдкूрдЫा, “рдЖрди्рдЯी, рдЖрдкрдХो рдХुрдЫ рдЪाрд╣िрдпे?”
рдЙрдирдХे рд╕ीрдзे рд╣ाрде рдоें рдХुрдЫ рд╣рд░рдХрдд рд╣ुрдИ। рдлिрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╡рд╣ рдЙрд╕े рдЙрдаा рдХрд░ рдЕрдкрдиे рдоुँрд╣ рддрдХ рд▓े рдЖрдИं। рдЙंрдЧрд▓ी рдоुँрд╣ рдоें рдбाрд▓ рджी, рдлिрд░ рдкूрд░ा рджрдо рд▓рдЧा рдХрд░ рдмोрд▓ीं, “рдЦा ... рдЦा-рдиा-!”
рдоेрд░ी рдирдЬ़рд░ рдЙрдирдХे рдкैрдЧ-рдЯ्рдпूрдм рдкрд░ рдЧрдИ। рдЕрднी рддो рдирд░्рд╕ рдЙрди्рд╣ें рджेрдЦ рдХрд░ рдЧрдИ рдеी।
рдоैंрдиे рдЙрдирд╕े рдХрд╣ा рдХि рдоैं рдирд░्рд╕ рдХो рдмुрд▓ाрддी рд╣ूँ рдФрд░ рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдШंрдЯी рдмрдЬा рджी। рдоुрдЭे рдирд╣ीं рдоाрд▓ूрдо рдеा рдХि рджूрд╕рд░े рд╡ॉрд░्рдб рдХा рдирд░्рд╕-рд╕्рдЯेрд╢рди рд╣ै рдХिрдзрд░। рдЗрддрдиे рд╡рдХ्рдд рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдПрдХрджрдо рдЦाрд▓ी рдкрдб़ा рдеा, рджिрди рдХे рд╡рдХ्рдд рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рдЦो рдЬाрдиे рдХा рдЦ्рдпाрд▓ рд╣ी рдирд╣ीं рдЙрдарддा рдеा, рдкрд░ंрддु рд░ाрдд рдоें рд╕рдм рд╣ॉрд▓рд╡े-рдХॉрд░िрдбोрд░ рдПрдХ рд╕े рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧрддे рдеे, рд▓ेрдмрд▓ рдЕрдирдЬाрди рднाрд╖ा рдоें рд▓िрдЦे рд╣ोрддे, рдорд░ीрдЬ़ рдЖрд░ाрдо рд╕े рдпрд╣ाँ рдЦो рд╕рдХрддा рдеा। рдоैं рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдиे рдХी рд╣िрдо्рдордд рдирд╣ीं рдЬुрдЯा рдкाрдИ। рдЪुрдкрдЪाрдк рдЕрдкрдиे рдмिрд╕्рддрд░ рдкрд░ рдмैрда рдЧрдИ। рдЙрди्рд╣ें рджेрдЦрдиे рд▓рдЧी। рд╡рд╣ рдлिрд░ рдЙंрдЧрд▓ी рдоुँрд╣ рдкрд░ рд▓ा рдХрд░ рдЪिрд▓्рд▓ाрдИं, рдЦा– рдиा-!
рдоैं рдЙрдирдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рд╕ुрдирдХрд░ рдЪौंрдХ рдЧрдИ। рдШंрдЯी рджुрдмाрд░ा рдмрдЬा рджी। рдЕрдкрдиी рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЙрдаा рдХрд░ рдЦाрдиे рд▓рдЧी। рдЕрдм рддो рдЙрд╕рд╕े рднी рдоेрд░ा рдорди рд╣рдЯ рдЧрдпा рдеा। рдкрддा рдирд╣ीं рдХोрдИ рдирд░्рд╕ рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣ी рдеी।
рдлिрд░ рдЙрди्рд╣ें рди рдЬाрдиे рдХ्рдпा рд╣ो рдЧрдпा, рд╡рд╣ рд▓рдЧाрддाрд░ рдЙрд╕ी рдвंрдЧ рд╕े рдЪिрд▓्рд▓ाрдиे рд▓рдЧीं, рдЦा- рдиा- рдЦा- рдиा- рдЦा- рдиा- ...
рдоैं рдмुрд░ी рддрд░рд╣ рдШрдмрд░ा рдЧрдИ। рдмाрд░-рдмाрд░ рдХрднी рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рджेрдЦрддी, рдХрднी рдШंрдЯी, рдХрднी рдЙрди्рд╣ें। рдоैं рдлिрд░ рдЙрда рдХрд░ рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдЖ рдЧрдИ। рдЙрдирдХा рд╣ाрде рдкрдХрдб़ा। рдмोрд▓ी, “рдЖрди्рдЯी, рдоैंрдиे рдирд░्рд╕ рдХो рдмुрд▓ाрдпा рд╣ै рди। рдк्рд▓ीрдЬ़, рдРрд╕े рди рдХрд░िрдпे। рдЖрдкрдХी рд╣ाрд▓рдд рди рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЬाрдП।”
рдлिрд░ рдоेрд░ी рдЖँрдЦों рдоें рдЭाँрдХрддे рд╣ुрдП рд╡рд╣ рдмोрд▓ीं, “рдоुрдЭे рдЦाрдиा рдЪाрд╣िрдпे।”
рд╡े рдпे рд╕рдм рдзीрд░े-рдзीрд░े рдмोрд▓ рд░рд╣ी рдеीं।
‘рдпे рд▓ोрдЧ рдоुрдЭे рдЦाрдиा рдирд╣ीं рджेрддे рд╣ैं।”
рд╡рд╣ рдЖँрдЦें рдлाрдб़ рдХрд░ рдХрд╣ рд░рд╣ी рдеीं।
‘рдоुрдЭे рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЪाрд╣िрдпे। рдЕрднी।”
рдоैं рдмोрд▓ी, “рд╣ाँ, рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдоंрдЧрд╡ाрддे рд╣ैं рди।”
рдлिрд░ рдШंрдЯी рдмрдЬाрдИ। рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдмैрда рдХрд░ рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдХो рджेрдЦрдиे рд▓рдЧी। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЖрди्рдЯी рдиे рдл़ुрд▓-рдл़्рд▓ैрдЬ्рдб рдзрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा।
‘рдоु-рдЭे- рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЪा-рд╣ि-рдпे- ... рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо ... рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо ... рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо ...”
рдоैंрдиे рджो рдмाрд░ рдлिрд░ рдШंрдЯी рдмрдЬाрдИ। рдоुрдЭे рд▓рдЧा рдоैं рд░ो рдкрдб़ूँрдЧी। рдоुрдЭे рд▓рдЧा рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдХो рд╣ी рдлेंрдХ рджेрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рдлेंрдХрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЬो рдЙрдаाрдпा рддो рд╕ोрдЪा, рдХ्рдпों рди рдмрд╕ рдЖрдзी рдЪрдо्рдордЪ рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЗрди्рд╣ें рдЪрдЦा рджूँ।
рдоैं рдмрдб़े рд╕рдо्рд╣рд▓ рдХрд░ рдЙрдирдХे рдмिрд╕्рддрд░ рдкрд░ рдмैрдаी। рджुрдмाрд░ा рдЙрдирдХा рд╣ाрде рдкрдХрдб़ा। рдмोрд▓ी, “рдЖрди्рдЯी, рдоैं рдЖрдкрдХो рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рджूँрдЧी। рдоेрд░ी рдмाрдд рд╕ुрдиिрдпे। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЗрд╕े рдмрд╣ुрдд рдз्рдпाрди рд╕े рдиिрдЧрд▓ेंрдЧी, рддрднी рдоैं рдЖрдкрдХो рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рджूँрдЧी। рдЖрдк рд╕рдордЭ рд░рд╣ी рд╣ैं рди।”
рд╡े рд╢ांрдд рд╣ो рдЧрдИं। рдлिрд░ рдмोрд▓ीं, “рд╣ाँ, рддू рдоुрдЭे рдеोрдб़ी рд╕ी рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЪрдЯा рджे। рдмрд╕।”
рдлिрд░ рдоैंрдиे рдЬ़рд░ा рд╕ी рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдЙрдирдХे рдоुँрд╣ рдоें рдбाрд▓ рджी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрд╕े рдкिрдШрд▓рдиे рджिрдпा। рджेрд░ рддрдХ рдЖँрдЦें рдоूंрджे рд░рд╣ीं। рдЪेрд╣рд░े рдоें рдПрдХ рд╕ुрдХूрди рдлैрд▓ рдЧрдпा। рдРрд╕ा рд▓рдЧ рд░рд╣ा рдеा рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рдКँрдЪी рд╢िрдЦрд░ рдоें рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдоें рдХाрдордпाрдм рд╣ोрдХрд░ рдЕрдм рдиीрдЪे рдлैрд▓े рдЬрд╣ाрди рдХो рдиिрд╣ाрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं। рдлिрд░ рдЕрдЪाрдирдХ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖँрдЦें рдЦोрд▓ीं, рдЖँрдЦों рд╕े рд╣ी рдЕрдЧрд▓ी рдЪрдо्рдордЪ рдХी рдоाँрдЧ рдХी। рдоैंрдиे рдлिрд░ рдмрдб़े рдз्рдпाрди рд╕े рдЙрдирдХे рдоुँрд╣ рдоें рдЖрдзी рдЪрдо्рдордЪ рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдбाрд▓ рджी। рдЗрд╕ рдмाрд░ рдоुрдЭे рдирд░्рд╕ рдХे рдЖ рдЬाрдиे рдХा рдбрд░ рдмिрд▓рдХुрд▓ рдирд╣ीं рд▓рдЧा। рдЙрдирдХे рдЪेрд╣рд░े рдХा рд╡рд╣ рд╕ुрдХूрди рдЬो рджुрдмाрд░ा рджेрдЦрдиा рдеा। рдЗрд╕ рдмाрд░ рднी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖрдИрд╕-рдХ्рд░ीрдо рдХी рд╡рд╣ рдЪрдо्рдордЪ рдЙрддрдиे рд╣ी рдЪाрд╡ рд╕े рдЦाрдИ। рдаीрдХ рд╕े рдиिрдЧрд▓ рднी рд▓ी। рдХोрдИ рдоुрд╢्рдХिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ुрдИ। рдоैं рдФрд░ рджрдмंрдЧ рд╣ो рдЧрдИ рдеी। рдЖрдзी-рдЖрдзी рдЪрдо्рдордЪ рдХрд░рдХे рдЙрдирдХे рдорди рдХी рдЦ्рд╡ाрдИрд╢ рдкूрд░ी рдХрд░рддी рдЧрдИ। рдкाँрдЪрд╡ी рдЪрдо्рдордЪ рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣ाрде рдЖрдЧे рдХрд░ рджिрдпा। рдмोрд▓ीं, “рдмрд╕।” рдЖрд░ाрдо рд╕े рддрдХिрдпे рдкрд░ рд▓ेрдЯ рдЧрдИं। рдоैंрдиे рдЙрдирдХा рдоुँрд╣ рд╕ाрдл़ рдХिрдпा। рд╣ाрде рд╕े рдЬो рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдХी рдЪрдо्рдордЪ рдЧिрд░рдХрд░ рдЙрдирдХे рдмैрдб рдХे рдиीрдЪे рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдИ рдеी, рдЙрд╕े рдЙрдаाрдиे рдХी рд╣िрдо्рдордд рдирд╣ीं рд╣ुрдИ। рдЕрдкрдиे рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рд▓ौрдЯ рдЖрдИ। рд╡рд╣ рдЯрдХрдЯрдХी рдмाँрдзे рдоुрдЭे рджेрдЦ рд░рд╣ी рдеीं। рдЙрдирдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдоुрдЭे рдХोрдИ рдкीрдб़ा рдирд╣ीं рджिрдЦ рд░рд╣ी рдеी। рд╡े рд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеीं।
рдлिрд░ рдзीрдоे рд╕े рдмोрд▓ीं, “рд╢ाрджी?”
рдоैंрдиे рд╕िрд░ рд╣िрд▓ा рдХрд░ рд╣ाँ рдХिрдпा।
- рдмрдЪ्рдЪे?
рд╕िрд░ рдХे рд╣ी рдЗрд╢ाрд░े рд╕े рди рдХрд░ рджिрдпा।
- рдХोрдИ рдирд╣ीं। рдмрдЪ्рдЪे рдЬ़рд░ूрд░ी рдирд╣ीं рд╣ोрддे।
рдлिрд░ рд╡े рдЬ़рд░ा рджेрд░ рдЪुрдк рд░рд╣ीं। рдоैं рднी рд▓ेрдЯ рдХрд░ рдЖрд░ाрдо рдХрд░рдиे рд▓рдЧी। рдердХ рдЧрдИ рдеी। рдХुрдЫ рджेрд░ рдмाрдж рд╡рд╣ рдлिрд░ рдмोрд▓ीं, “рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдЖрджрдоी?”
рдоैंрдиे рд╕िрд░ рд╣िрд▓ा рдХрд░ рд╣ाँ рдХрд░ рджिрдпा।
- рдЦुрд╢ рд╣ै?
рдоैंрдиे рдлिрд░ рд╕िрд░ рд╣िрд▓ा рджिрдпा।
- рдмрд╕, рдпрд╣ी рдХाрдл़ी рд╣ै।
рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖँрдЦें рдоूंрдж рд▓ीं। рдлिрд░ рджुрдмाрд░ा рдЦोрд▓ рдХрд░, “рдердХ рдЧрдИ рд╣ूँ, рдеोрдб़ा рд╕ो рд▓ूँ, рдХрд▓ ... рдФрд░ рдмाрддें ...”
рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╡े рд╕ो рдЧрдИं। рдоैं рднी рд╕ो рдЧрдИ।

- 5 -
рд╕ुрдмрд╣ рдоैं рдПрдХ рдирдП рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХे рд╕ाрде рдЙрдаी। рд▓рдЧा рдоैं рдпрд╣ाँ рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдмैрдб рдоें рдХ्рдпा рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдЕрдм рдШрд░ рд▓ौрдЯрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рдоेрд░े рджोрдиों рддрд░рдл़ рдХे рдмैрдб рдоें рджो рдирдП рдорд░ीрдЬ़ рдеे। рдЪिрдб़рдЪिрдб़े рд╕े, рддрдХрд▓ीрдл़ рдоें рдеे рди। рдХोрдоा рд╡ाрд▓ी рдЖрди्рдЯी рд╣ोрд╢ рдоें рдЖ рдЧрдИ рдеीं, рд╢ाрдпрдж рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЙрди्рд╣ें рдбिрд╕рдЪाрд░्рдЬ рдХрд░ рджिрдпा рд╣ोрдЧा, рдоैं рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी। рджुрдЦ рд╣ो рд░рд╣ा рдеा рдХि рдЙрдирдХे рдЬाрдиे рдкрд░ рдЙрдирд╕े рд╡िрджा рднी рдирд╣ीं рд▓े рдкाрдИ, рд╕ोрддी рд░рд╣ी। рдХुрдЫ рджेрд░ рдоें рдирд░्рд╕ рдЖрдИ। рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭे рдмрддाрдпा рдХि рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдоुрдЭे рдШрд░ рдЬाрдиे рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рджे рджी рд╣ै। рдХू рдХो рд╕ुрдмрд╣ рд╣ी рдЗрдд्рддрд▓ा рдХрд░ рджी рдЧрдИ рдеी। рд╡рд╣ рдХрднी рднी рдоुрдЭे рд▓ेрдиे рдкрд╣ुँрдЪрдиे рд╡ाрд▓ा рдеा। рдирд░्рд╕ рдоेрд░ा рд╕ाрдоाрди рдЗрдХрдЯ्рдаा рдХрд░рдиे рдЖрдИ рдеी। рд╕ाрдЗрдб-рдЯेрдмрд▓ рдоें рдХुрдЫ рдЪीрдЬ़ें рдеीं, рдФрд░ рд╕ाрде рд▓рдЧी рдЕрд▓рдоाрд░ी рдоें рдХुрдЫ рдХрдкрдб़े рдФрд░ рдХिрддाрдмें। рд╡рд╣ рд╕рдм рдирд░्рд╕ рдиे рдоेрд░े рдмैрдЧ рдоें рд▓рдЧा рджिрдпे। рдоैं рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдмैрдаे рджेрдЦрддी рд░рд╣ी।
рдирдЬ़рд░ рдмрдЧрд▓ рдХे рдкрд▓ंрдЧ рдХे рдиीрдЪे рдкрдб़ी рдЪрдо्рдордЪ рдкрд░ рдкрдб़ी। рдоैंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдХрд╣ा, “рд╕ॉрд░ी, рд╡рд╣ рдЪрдо्рдордЪ рдоुрдЭрд╕े рдЧिрд░ рдЧрдИ рдеी। рдЙрдаा рдирд╣ीं рдкाрдИ।”
рдирд░्рд╕ рдмोрд▓ी, “рдиो рд╡рд░ीрдЬ़, рдЪैрдордк्рдпрди!’
рдЪрдо्рдордЪ рдЙрдаा рд▓ी।
рдоेрд░ा рдз्рдпाрди рд╕ाрдИрдб-рдЯेрдмрд▓ рдкрд░ рд░рдЦी рд╕ुрд░ाрд╣ी рдкрд░ рдЧрдпा। рдоैं рдмोрд▓ी, “рдпे рдоेрд░ी рдирд╣ीं рд╣ै। рдпे рддो рдЙрд╕ ...”
рдоैं рдЙрд╕ рдЖрджрдоी рдХा рдиाрдо рдпाрдж рдХрд░рдиे рд▓рдЧी ...
рдирд░्рд╕ рдмोрд▓ी, “рдирд╣ीं, рдирд╣ीं, рдпे рдЙрд╕ рдХोрдоाрдЯोрдЬ़ рдорд░ीрдЬ़ рдХी рднी рдирд╣ीं рд╣ै। рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдирдХे рдШрд░ рд╡ाрд▓े рдЙрдирдХा рд╕рдм рд╕ाрдоाрди рд▓े рдЧрдП। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣ी рдХрд╣ा рдпे рдЖрдкрдХी рд╣ोрдЧी।”
рдоैंрдиे рдХрд╣ा, “рдХुрдЫ рдирд╣ीं рд╣ोрддा।”
рдирд░्рд╕ рдоुрдЭे рдмाрд╣рд░ рд╡ेрдЯिंрдЧ рд░ूрдо рдоें рд▓े рдЖрдИ। рдХुрдЫ рджेрд░ рдоें рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдмाрдд рдХрд░рдХे рдХू рднी рдЖ рдЧрдпा। рдЖрддे рд╣ी рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдмाрд╣ों рдоें рднрд░ рд▓िрдпा। рд╣рдо рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рд░िрд╡ौрд▓्рд╡िंрдЧ рдбोрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓े, рд╕ाрдИрдб рдоें рдкाрд░्рдХिंрдЧ рдеी, рд╕ाрдордиे рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд рджुрдиिрдпा।

“рд╡ैрд▓्рдХрдо рдЯु рдпौрд░ рди्рдпू рд▓ाрдИрдл़, рдоाрдп рд▓рд╡!” рдХрд╣ рдХрд░ рдХू рдоुрдЭे рдХाрд░ рдХी рддрд░рдл़ рд▓े рдЬाрдиे рд▓рдЧा। рд╡рд╣ рдоेрд░े рд╕ाрде рд░рдл्рддाрд░ рдмрдиाрдП рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЪрд▓ рд░рд╣ा рдеा। рдпा рдлिрд░ рд╡рдХ्рдд рд╣ी рдоेрд╣рд░рдмाрди рд╣ो рдХрд░ рдЦ़ाрд╕ рд╣рдоाрд░े рд▓िрдпे рдзीрдоा рд╣ो рдЧрдпा рдеा।
рд╕ाрдордиे рд╕े рдХोрдоा рд╡ाрд▓ी рдЖрди्рдЯी рдХी рдмрд╣ू рдЖрддी рджिрдЦीं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоुрдЭे рдаीрдХ рд╣ोрдиे рдХी рдЦूрдм рдмрдзाрдИ рджी।
“рдХ्рдпा рдЕрдм рдЖрди्рдЯी рдШрд░ рдоें рд╣ैं?” рдоैंрдиे рдЪрд╣рдХ рдХрд░ рдкूрдЫा।
рд╡рд╣ рдоुрдЭे рдЕрдЬीрдм рддрд░рд╣ рд╕े рджेрдЦрдиे рд▓рдЧीं। рдлिрд░ рдмोрд▓ीं, “рдЕрд░े рд╣ाँ, рдЖрдЬ рд╕ुрдмрд╣ рд╣рдо рддрдб़рдХे рдЖрдП рдеे, рдкाँрдЪ рдмрдЬे। рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рддрдм рд╣ी рдХा рдЕрдкॉрдЗрди्рдЯрдоैंрдЯ рджिрдпा рдеा। рддрдм рдЖрдк рд╕ो рд░рд╣ी рдеीं, рд░ाрдЧिрдиी рдЬी। рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╢ाрдпрдж рдЖрдкрдХो рдоाрд▓ूрдо рдирд╣ीं рдЪрд▓ рдкाрдпा। рд╣рдордиे рдоाँ рдХो рдЬाрдиे рджिрдпा। рдЕрдм рдоाँ рдЪैрди рд╕े рд╡ैрдХुंрда рдоें рд╣ैं। рдЖрдЬ рдоेрд░े рдкрддि рдХो рдХिрддрдиे рдЕрд░рд╕े рдмाрдж рд╢ांрддि рдоिрд▓ी рд╣ै, рдоैं рдЖрдкрдХो рдХ्рдпा рдмрддाрдКँ, рд░ाрдЧिрдиी рдЬी, рд╡рд░рдиा ...”
рд╡рд╣ рдмोрд▓рддी рдЪрд▓ी рдЬा рд░рд╣ी рдеीं рдФрд░ рдоैं рдЖрдЧे рдмрдв़ рдЧрдИ рдеी।

Catharsis

Mukta Singh-Zocchi

A Monologue by Mukta Singh-Zocchi

You stand at the bow, Jeezee, marveling at the way the thousand sunbeams pencil through the thick clouds and graze the flat water. Like a sea demigod, the sun hides and hits the poor, gray beings. Day 15 aboard the MSZ’s-Delight, we shall reach Hilo tomorrow.
“We’ll wear hard shoes and tread the solid land. God, how I’ll hate it!” You mutter and I watch a dead fish float by.
Eighteen years have elapsed since we embarked on our life path together! Magic transpired from your words then: “The sea is inconstant, the sky has its unkind sides too. But they just have their moods, you find when you are out there. Soon, you are conversing with them.”
And, “Life can be much leaner, my love! Alone, out there, you sort the unimportant from the important.”
You were the simplest man placed on earth, with a deep, deep passion for the sea; and me, a girl from the plains of Delhi, had seen neither such simplicity or the sea nor a similar passion.
I bite on a soggy cracker topped with the last remains of cheese. Today the wind is calm, the stay sail up and the course steady. There’s not much to do, perfect moments to chit-chat. But the view being fine, you are lost too. I continue to reminisce.
For you, I gave up many things, little and not so little. It did not matter much then. For spending a lifetime with you, Jeezee, seemed just right. Having children, I took in stride, and metamorphosing from an ambitious woman to a domesticated Mrs. Zee, I took it alright, didn’t I?
I climb down in the cabin and lazily tune the radio. “I met a hula girl at Waik├оk├о,” a Hawaiian station but the signal is disturbed. I jiggle the knob, the signal is completely lost. Slapping the radio, I climb back up. Can’t stay in the cabin for too long! A smell, I can’t tolerate, of diesel, maybe. Salt water, you’ve suggested many times. But really, it smells of other men who owned the boat before you, Jeezee. Men who like to sail, love their boats. So much the boat loves them back and keeps their scent. You think I am crazy, “She has been thoroughly scrubbed,” you have reminded me often.
I understood your love for sailing, even though I was indifferent to it. Your classes at the California Sailing Academy, I supported. Because you needed an adult partner, I even accompanied you on short excursions.
The day you showed me the Ketch, you fingered its form, “40 footer, two masts, a jib, a stay sail, a main and a mizzen. MSZ, I like this baby,” and then you asked, “What do you think?” My heart sank, for quietly I dropped the idea of purchasing my own Lexus-Luxury-Coupe-SC-430.
The wind veers abruptly a point or two. Instinctively your hands work the sails, long before I can formulate the words, “Do you want me to sheet in the main?”
Sensing my presence, you break your silence without turning around, “Cherish the spectacle, darling! We are its sole witnesses. You, me, the flying fish and the dolphins.” And the dead fish, I add.
The bag of crackers catches your attention, you draw one out and scrape off some cheese from the wax with a knife. You bite and wrinkle your nose and I say, “Nice and soggy!”
You sit next to me, throw your arm around and give me a squeeze, “Oh MSZ! You are sulking again. But it’s alright. Two branches of a tree can have different rhythms.”
We started the same. Same tastes in songs, food, people who we called friends. And now our rhythms have differed? Different fates, maybe. Different fates, led by deliberate steps, now regretted?
I am standing behind you, wanting to say something important to you. The sea and the sky have firm holds on your gaze, don’t they? When was the last that you had looked my way? A strange bird flies along and has taken your attention. This bird is new to you. You rush down to grab your bird-book and binoculars. I shake my head in frustration, eyes riveted on the horrible bird.
I am not happy, Jeezee. How could I be?
“Why did you come then?” you might rightly demand.
Your plans to take a sabbatical and go solo around the world date back a long time, true. Still it worried me when they turned to reality.  What caring person would allow their loved one on a venture such as this and all alone? You agreed to shorten the trip and to take me with you. But two thousand miles later, the weather warnings and the towering waves, the scrambling to change the sails and the long nervous moments in the cabin watching everything that is mobile, knives even, fly across as the violent storm waves rocked the boat, the always cold and wet underclothes and the salty stickiness of the skin have all started to make me wonder. What am I doing here?
True child of the earth, I find your idea of sailing away from it all abhorrent and no, I will never be able to derive pleasure just from watching the sails fill up. I refuse to learn how to tack, port or starboard, when the wind is against us. Most of all, it is your indifference to me that I find unacceptable. You have shown me in many unmistakable ways that your love for the sea surpasses everything and everyone. Today, all those things that I gave up to be with you are glaring back at me, seemingly in a scoffing way. I have decided to fly back to LA tomorrow from Hilo.
My Darling, the long whiff of the fortnight has succeeded in blowing out the magic of our eighteen years and I don’t think our life henceforth will be the same again. While contributing to my decision is, without doubt, your relentless indifference, the elements too, I must confess, were not exactly favorable.

Bio: I am a writer, scriptwriter and a publisher. I have written two novels - "The Thugs and a Courtesan" (2014) and "Game of Big Numbers" (2018). I write short stories, primarily historical fiction. I manage the Hindi literary magazine ekalpana and ekalpana Kitab Publishers
Address: 3544 Maplewood Avenue, Los Angeles CA 90066
Email : mszocchi@gmail.com   phone : 310-3910616
website: www.muktasinghzocchi.com

Discourse of a Father

Mukta Singh-Zocchi

A Monologue by Mukta Singh-Zocchi

Mehrauli 1231 AD .
Prince! I have come to your house to talk with you. Pray, let me in.
I, the Sultan of Hindustan, the exalted Emperor, the shadow of God over the world, the elect by the mercy of the Almighty, Abul Muzaffar Iltutmish, carry a terrible weight on my shoulders. Relieve me of this burden by letting me in! For when I am in, I leave the Sultanate and its concerns at the threshold.
I realize matters of the State keep us preoccupied and we have but little time for each other. Let us therefore keep the sands of time from draining for a while; sit here near me and tell me, how have you been?
Ah! How delightful the sky is from your pavilion!
And now the moon shows me the pavilion has some charm too!
What a paradise you have set up for yourself, son!
Now listen, this very moon in the sky was in my arms the day that you were born and given to me. It was a day when I made a thousand promises … for you inspired me to touch new heights. You renewed my convictions and infused in me fresh fervor. Your birth uplifted the most sublime ideas in me. I vowed to achieve all that a man can ever dream of. And I took an oath I would instruct you and train you and make you the man of my visions.
And since the Most High Almighty had predestined that the states of Hindustan should come under the shadow of my guardianship, in the years that followed, my incessant toil and burning faith bore fruit in giving shape to this Empire, and I was raised to its throne. No longer a slave, I possessed the skies, and dreamt of still more.
As for you, you exceeded all expectations. Handsome, intelligent, sensible and sagacious … Nature had already bequeathed you with these gifts at your birth – as befits a prince. As you grew to manhood you were endowed with great strength and courage. You performed numerous admirable actions; your military laurels and sensitive ways brought you great distinction. You charmed the people and all had their eyes upon you – their hero.
Life has just begun for you son. There is so much to learn, much ground to cover. Ask me tonight about life! I know a thing or two about it, oh yes. Definitely a lot more than the men we see around us. For am I not the most illustrious of them all?
Life is a game that many aspire to win. I am a winner, for sure, but Victory is that demanding princess who wants no modest sacrifices before coming to you. Oh yes, I paid a great price to wear her crown. Only God knows what blood we shed to hunt down the infidel foes, and with what ruthless grit we struck whenever rebellions brewed. This splendid land was ours, liberated from those non-believing oppressors – only after we drenched it with their gore and no small amount of ours. The Almighty God is witness to the humble patience with which I sustained every dreary blow just to preserve all that I had attained.
Do not think that I begrudge my efforts or the losses I bore, for I am proud of my actions and accomplishments. Everything that I did, I did to protect what I cared most for – my faith, my name and my progeny. These are the things that give man the resolve to play the game and win it.
Life has taught me that disgrace comes easily, and glory requires great efforts. But son, bear in mind that you count your losses no more – no one remembers them anymore – if in the end you bathe in the sunshine of Victory. Success follows not far behind her sister and the smile that she shines on you is the sweetest that you can ever hope for.
My moon, in this world, nothing succeeds like the success of a man!
But now, my game is drawing to an end. The crowd is jubilant, I am their esteemed champion, and in this, my closing chukker, they know I am seeking you, to take my steed and hit the final goal. They understand an old man’s need to see his son replicate his style. A man’s deepest wish is for the progeny to build where he left and reaffirm all he stood for.
So here we are, waiting for you to take charge. But the restive crowd stands in mummified silence, Fate herself stands embarrassed wringing her hands, and an old man looks down crestfallen, for you come not!
You will not come, we all know. For, the moon that was sent to me from the heavens lies in his youthful, lanky form, under the cold marble slab of this pavilion. And I come here from time to time, at the dusk of my life, winner and Emperor, just to talk with you and evaluate the meaning of my success.

Bio: I am a writer, scriptwriter and a publisher. I have written two novels - "The Thugs and a Courtesan" (2014) and "Game of Big Numbers" (2018). I write short stories, primarily historical fiction. I manage the Hindi literary magazine ekalpana and ekalpana Kitab Publishers.
Address: 3544 Maplewood Avenue, Los Angeles CA 90066
Email : mszocchi@gmail.com   phone : 310-3910616
website: www.muktasinghzocchi.com

рдХрд╣ाрдиी: рджेрд╡ों рдХा рджेрд╢

- рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-реЫौрдХ्рдХी


рднौрддिрдХी рдоें рдкी рдПрдЪрдбी, рдоुрдХ्рддा рд╕िंрд╣-рдЬ़ौрдХ्рдХी рд╣िрди्рджी рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी, рджोрдиों рднाрд╖ाрдУं рдоें рд▓िрдЦрддी рд╣ैं। рдЗрдирдХी рдХрдИ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рдЕрдорд░ीрдХी рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ैं। рд╕рди् 2008 рдоें рдпे рдЕрдорд░ीрдХी рд╕्рдЯोрд░ीрдХोрд╡ рд╢ॉрд░्рдЯ рдл़िрдХ्рд╢рди рдЕрд╡ाрд░्рдб рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рд╣ुрдИ рдеीं। 2014 рдоें рдЗрдирдХा рдкрд╣рд▓ा рдЙрдкрди्рдпाрд╕ “рдж рдардЧ्рдЬ़ рдРंрдб рдП рдХोрд░्рдЯिреЫрди” рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ। рдЗрд╕ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХा рд╣िрди्рджी рдЕрдиुрд╡ाрдж “рдардЧ” 2018 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ।


-1-
рд╕ीрддा рд╕े рдк्рд░рд╕рд╡-рдкीрдб़ा рд╕рд╣рди рдирд╣ीं рд╣ो рдкा рд░рд╣ी рдеी। рдмрдб़ी рджेрд░ рд╕े рддрдб़рдк рд░рд╣ी рдеी। рд╣рд░ рдмाрд░ рдЯीрд╕ рдЙрдарддी рдФрд░ рд╕ीрддा рдЬ़ोрд░ рд╕े рд╣ूрдХрдиे рд▓рдЧрддी, рд╕िрд░рд╣ाрдиे рдмैрдаा рджрдпा рдЙрд╕рдХे рдХंрдзे рдкрдХрдб़ рдХрд░ рдЙрд╕े рд╕рдо्рд╣ाрд▓рддा। рд╕िрд░ рдЭुрдХाрдП рдЖँрд╕ुрдУं рдХे рдмाँрдз рддोрдб़рддे рдЬाрддा। рдлिрд░ рдПрдХ рдФрд░ рдЯीрд╕ рдЙрдаी, рд╕ीрддा рдиे рд╕рдордЭ рд▓िрдпा рдХि рдпे рдЕंрддिрдо рд╡ाрд▓ी рд╣ी рд╣ै। рдЙрд╕рд╕े рдЧрд░्рдн рдзрдХेрд▓ा рдирд╣ीं рдЧрдпा। рдЪौंрдХ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рджрдпा рдХी рдкрдХрдб़ рдХрд╕ рд▓ी, рдЖँрдЦें рдлाрдб़ рдХрд░ рдЙрд╕े рджेрдЦрддी рд░рд╣ी। рджрдпा рдХे рдоुрдЦ рд╕े рдЗрддрдиा рдирд╣ीं рдиिрдХрд▓ рдкाрдпा, рдордд рдЬाрдУ! рд╕ीрддा рдХो рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рд╕ीрдиे рд╕े рд▓рдЧा рд▓िрдпा рдФрд░ рдорди рд╣ी рдорди рдпे рдХрд╣ рдХрд░ рдХि рдЬाрдУ! рд▓िрдЦा рд╣ोрдЧा рддो рдлिрд░ рдоिрд▓ेंрдЧे, рдЕрдкрдиी рдкрдд्рдиी рдХो рд╡िрджा рдХрд░ рджिрдпा।
рд╕ीрддा рдХी рд╕ाँрд╕ рд░ुрдХ рдЧрдИ рдеी, рд▓ेрдХिрди рд╣рд╡ा рдоें рдЙрд╕рдХी рдЪрдмрдХрддी рдЪीрдд्рдХाрд░ рдЕрдм рднी рд╕्рдкंрджрди рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी। рджрдпा рдиे рдЙрд╕рдХा рд╕िрд░ рдЕрдкрдиी рдмाрд╣ों рд╕े рд░िрд╣ा рдХрд░ рдХे рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдХрд░ рджिрдпा। рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рд▓рдЧी рдШрдб़ी рдкрд░ рд╕рдордп рдЬाँрдЪा। рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдПрдХ рдЕंрддिрдо рдмाрд░ рд╣ाрде рдлेрд░ा рдФрд░ рдЙрда рдХрд░ рдмाрд╣рд░ рдЬाрдиे рд▓рдЧा।
рдЕंрджрд░ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдмрдЪाрдиे рдоें рд▓рдЧे рдеे। рдЧрд░्рдн рдоें рджो рдЬुрдб़рд╡ाँ рдмрдЪ्рдЪिрдпाँ рдеीं। рдмाрд╣рд░ рд╕ीрддा рдХी рдоाँ рдФрд░ рднाрдИ рдЦрдб़े рдеे। рдмूрдв़ी, рдердХी рдоाँ рдиे рдЕрдкрдиे рдирд╡-рд╡िрдзुрд░ рджाрдоाрдж рдХो рд╕рдо्рд╣ाрд▓ा। рдЙрд╕рдХा рдоाрдеा рдЪूрдоा।
рд╣ो рдЧрдпा, рдмिрдиा рдХिрд╕ी рднाрд╡ рдХे рджрдпा рдиे рдХрд╣ा।
рд╣ाँ, рдмेрдЪाрд░ी рд╕ीрддा। рдХिрддрдиा рдЪाрд╣рддी рдеी рдЕрдкрдиी рдмрдЪ्рдЪिрдпाँ рдЬрдирдиा ... рджрдпा рдХी рддрд░рд╣ рдоाँ рднी рднाрд╡рд╣ं рд╕े рд░िрдХ्рдд рд╣ो рдЪुрдХी рдеी। рдмрд╕ рдмोрд▓े рдЬाрдиा рдЪाрд╣ рд░рд╣ी рдеी।
рджрдпा рдиे рд╕ीрддा рдХे рднाрдИ рдХो рд╕ंрдХेрдд рднेрдЬा। рдХрд╢्рдпрдк।
рдЙрд╕рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЗрддрдиी рд╣рд▓्рдХी рдеी рдХि рдЙрд╕ рдмंрдж рд╣ॉрд▓рд╡े рдоें рднूрд▓े рд╕े рдЕрдЧрд░ рд╣рд╡ा рдХा рдЭोंрдХा рдШुрд╕ рдЖрддा рддो рдЙрд╕рдХे рд╢рдм्рджों рдХो рд╕ंрдЧ рдЙрдб़ा рд▓े рдЬाрддा।
рднाрдИ рдиे рд╣ौрд▓े рд╕े рд╕िрд░ рд╣िрд▓ाрдпा। рдмाрд╣рд░ рдЪрд▓ा рдЧрдпा।
-2-
рд╕ूрд░рдЬ рдврд▓рддे рд╣ी рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХी рдХाрдпा рдкрд▓рдЯ рдЬाрддी рд╣ै। рдЧाрддा рд╣ुрдЖ рдЬрдЧ рдПрдХ рд╡ीрд░ाрди рдЬрдЧрд╣ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै। рдЦिрд▓рдЦिрд▓ाрддे рдЦेрд▓рддे-рдХूрджрддे рд╣ुрдП рдмрдЪ्рдЪे, рдСрдл़िрд╕ рд╕े рдШрд░ рд▓ौрдЯрддी рдХाрд░ें, рдмाрд╣рд░ рдЯрд╣рд▓рддे рд▓ोрдЧ – рд╕рднी рдХो рдЙрдирдХे-рдЙрдирдХे рдШрд░ рджрдмोрдЪ рд▓ेрддे рд╣ैं। рдШрд░ों рдХी рд▓िрд╡िंрдЧ-рд░ूрдо рдХी рдЦिрдб़рдХिрдпों рд╕े рдЯीрд╡ी рдХी рд░ौрд╢рдиी рдХे рдЧोрд▓े рдк्рд░ेрддों рдХे рднांрддि рдлुрджрдХрддे рд╣ुрдП рджिрдЦрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕рдб़рдХ рдХिрдиाрд░े рдкेрдб़ рдЕंрдзेрд░े рдоें рд░ाрдХ्рд╖рд╕ рд╕े рдЦрдб़े рд▓рдЧрддे рд╣ैं।
рдлिрд░ рднी, рдХोрдИ рд╢ांрддि рд╕े рдЯрд╣рд▓рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рддो рдЗрд╕ рд╕рдордп рд╣ी рдиिрдХрд▓े। рддрдм рдоंрдж рдкрд╡рди рд╣ाрде рдШुрдоा рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХे рдЗрд▓ाрдХों рдХो рдЕрдкрдиे рд▓рдкेрдЯ рдоें рд▓े рд▓ेрддी рд╣ै, рд╢ाрдо рдХी рдорд╣рдХ рдлрдб़рдХ-рдлрдб़рдХ рдХे рддीрд╡्рд░ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдХाрдиों рдХो рджूрд░ рд╕े рдЙрдарддी рд╢рд╣рд░ рдХी рдзीрдоी рджрд╣ाрдб़ рднाрдиे рд▓рдЧрддी рд╣ै।
рдФрд░ рд▓рдЧрднрдЧ рд╣рд░ рдмाрд░ рдХрд╢्рдпрдк рд╕े рдоिрд▓рдиा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
рдХрд╢्рдпрдк! рдХंрдзे рддाрдиे, рдоुрдЯ्рдаिрдпाँ рдЬेрдмों рдоें рдШुрд╕ेрдб़े, рдмिрдЬрд▓ी рдХे рд╕्рдХेрдЯрдмोрд░्рдб рдкрд░ рд╕рд╡ाрд░, рдХрд╢्рдпрдк! рд╣рд╡ा рдоें рдЙрд╕рдХे рд╕िрд░ рдХे рдКрдкрд░, рдмाрдЬ़ рдХी рддрд░рд╣ рдХрднी рдиीрдЪे рдХो рдЬाрддे, рдХрднी рдКрдкрд░ рдЙрдарддे, рд▓ेрдХिрди рд╣рдоेрд╢ा рдЙрд╕рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕, рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдоंрдбрд░ाрддा рд╣ै рдЙрд╕рдХा рдб्рд░ोрди, рдмाрдЬ़-рдб्рд░ोрди।
рдЕंрдзेрд░ा рд╣ोрддे рд╣ी рдХрд╢्рдпрдк рдЦाрд▓ी рд░ाрд╕्рддे рдРрд╕े рдиाрдкрддा рд╣ै рдЬैрд╕े рд╡рд╣ рдХोрдИ рдкिрд╢ाрдЪ рд╣ो। рд▓ेрдХिрди рд╡рд╣ рдПрдХ рдЧ्рд░рд╣-рдЧрдгिрддрдЬ्рдЮ рд╣ै, рдЗрд╕ рдЗрд▓ाрдХे рдХा рдЬ्рдпोрддिрд╖ी। рджिрди рдоें рдбाрдХिрдпा рдШрд░ों рдХे рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрддा рд╣ै, рд╢ाрдо рд╣ोрддे рдХрд╢्рдпрдк। рддрдм рдЗрд╕ рд╕рдн्рдп рджेрд╢ рдоें рд╕рдм рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдШрд░ों рдоें рдоिрд▓ рдЬो рдЬाрддे рд╣ैं।
рдХрд╢्рдпрдк рдПрдХ рдиिрдкुрдг рдЬ्рдпोрддिрд╖ी рд╣ै। рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЧ्рд░рд╣ों рдФрд░ рдирдХ्рд╖рдд्рд░ों рдХी рдкрд░рд╕्рдкрд░ рджूрд░ी, рдЧрддि рдФрд░ рдкрд░िрдоाрдг рдФрд░ рдЙрди рд╕рдм рдХा рдЗंрд╕ाрдиों рдкрд░ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╕े рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдк्рд░рднाрд╡рд╣ं рдХा рд╡рд╣ рдкूрд░ा рдЬ्рдЮाрди рд░рдЦрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рджेрд╢ рдоें рдЬ्рдпोрддिрд╖-рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдЗрддрдиा рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рд╣рд░ेрдХ рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХी рдХрд╣ाрдиी рдХी рдХिрддाрдм рд▓िрдпे рдШूрдорддा рд╣ै। рдЬрдм рдЖрдЧे рдХा рдХुрдЫ рдЬाрдирдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рд╕рдордп рдмीрддрдиे рдХा рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै, рдмрд╕ рдХुрдЫ рдкрди्рдиे рдкрд▓рдЯ рдХрд░ рдЬाрди рд▓ेрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХी рд╣рд░ рдЫोрдЯी-рдмрдб़ी рдШрдЯрдиा рдХे рд▓िрдпे рддैрдпाрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЕрдкрдиे рдЗрд▓ाрдХे рдХे рд╕рдм рд▓ोрдЧों рдХी рдЬीрд╡рди рдХुंрдбрд▓ी рдХрд╢्рдпрдк рдЕрдкрдиे рдбेрдЯा-рдмेрд╕ рдоें рд░рдЦрддा рд╣ै। рдмाрдЬ़-рдб्рд░ोрди рд▓рдЧाрддाрд░ рдЗрд╕ рдбेрдЯाрдмेрд╕ рдХी рдЫाрдирдмीрди рдХрд░рддा рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЬрдм рджो рдЕрдирдЬाрди рд▓ोрдЧों рдХो рдоिрд▓рдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рддрдм рдХрд╢्рдпрдк рдХा рдХाрдо рд╕ाрдордиे рдЖ рдЬाрддा рд╣ै। рд▓ोрдЧ рдЙрд╕рд╕े рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЫाрдирдмीрди рдХрд░ рд╡рд╣ рд╢ाрдо рдХो рдиिрдХрд▓рддा рд╣ै, рдмाрд░ी-рдмाрд░ी рд╕े рджोрдиों рдШрд░ों рдХे рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдЦрдЯрдЦрдЯाрддा рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рд╕ाрдпрдд рд╕े рдФрд░ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рдкрддे рд╕े рдЕрд╡рдЧрдд рдХрд░ाрддा рд╣ै, рдФрд░ рдЪрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЬैрд╕े рдХि рдЙрд╕ рд╢ाрдо рд╣ुрдЖ рдеा। рдЬрдм рдХрд╢्рдпрдк рдиे рдЦंрдбेрд▓рд╡ाрд▓ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рдЦрдЯрдЦрдЯाрдпा рдФрд░ рдЦंрдбेрд▓рд╡ाрд▓ рдЬी рдиे рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, рд╣ाँ рдХрд╢्рдпрдк, рддुрдо рдЖ рдЧрдП!
рдХрд╢्рдпрдк рдХे рд╣ाрде рдоें рдПрдХ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдеा। рдмोрд▓ा, рд╢्рд░ीрдоाрди, рдЕрдЧрд▓े рдоाрд╣ рдЖрдкрдХी рдмेрдЯी рдХी рд╢ाрджी рдХे рд╢ुрдн-рдоुрд╣ूрд░्рдд рдХे рд╕िрд▓рд╕िрд▓े рдоें рдЖрдпा рд╣ूँ। рд▓рдб़рдХे рдХी рдХुंрдбрд▓ी, рдиाрдо рдФрд░ рдкрддा рджेрдЦ рд▓ीрдЬिрдпे।
рдЦंрдбेрд▓рд╡ाрд▓ рдЬी рдиे рдХрд╢्рдпрдк рдХो рдЕंрджрд░ рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा, рдбेрдЯा рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрдкрдиा рд╕्рдоाрд░्рдЯ-рдл़ोрди рдЖрдЧे рдмрдв़ा рджिрдпा рдФрд░ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдКँрдЪी рдХрд░рдХे рдмोрд▓े, рдЕрдЬी рд╕ुрдирддी рд╣ो!
рджेрдЦрддे рд╣ी рджेрдЦрддे рдоिрд╕ेрдЬ़ рдЦंрдбेрд▓рд╡ाрд▓ рдЪौрдХे рд╕े рдк्рд▓ेрдЯ рдоें рдоिрдаाрдИ рд▓ेрдХрд░ рд╣ाрдЬ़िрд░ рд╣ो рдЧрдИं рдФрд░ рдмेрдЯी рдЦंрдбेрд▓рд╡ाрд▓ рдХрд╣ीं рд╕े рдЙрдб़рддी рд╣ुрдИ рдЖрдИ, рдФрд░ рдкिрддा рдХे рд╣ाрде рд╕े рдЙрдирдХा рдл़ोрди рдЫीрди рдХрд░ рд╡ाрдкрд╕ рдЙрдб़ рдЧрдИ।
рд▓ो рдмेрдЯा, рдЦुрд╢-рдЦрдмрд░ी рд▓े рдХрд░ рдЖрдП рд╣ो। рд▓рдб्рдбू рдЦाрдУ।
рдХрд╢्рдпрдк рдиे рдЙрди्рд╣ें рдмрдзाрдИ рджी рдФрд░ рдПрдХ рд▓рдб्рдбू рдЙрдаा рд▓िрдпा। рдлिрд░ рдЬрдм рдЬाрдиे рдХो рд╣ुрдЖ рддрдм рдоिрд╕ेрдЬ़ рдЦंрдбेрд▓рд╡ाрд▓ рдмोрд▓ рдЙрдаीं, рдФрд░ рддुрдо рдмрддाрдУ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рд╢ाрджी рдХрдм рдХी рдкрдб़ рд░рд╣ी рд╣ै?
рд╡рд╣ рд╣ँрд╕ рджिрдпा। рдЕрднी рдХुрдЫ рд╕рдордп рдФрд░ рдмрдХाрдпा рд╣ै рдЖрдЬ़ाрджी рдХा, рдЬी рднрд░ рдХे рдЙрд╕े рдЬी рд▓ूँ  - рдХрд╣рддे рд╣ुрдП рдЪрд▓ा рдЧрдпा।
-3-
рдмाрдЬ़-рдб्рд░ोрди рдиे рдЕрдЧрд▓े рдкрддे рдХा рд░ाрд╕्рддा рдкрдХрдб़ рд▓िрдпा рдеा। рдХंрдзे рддाрдиे, рдоुрдЯ्рдаिрдпाँ рдЬेрдмों рдоें рдШुрд╕ेрдб़े, рдмिрдЬрд▓ी рдХे рд╕्рдХेрдЯрдмोрд░्рдб рдкрд░ рд╕рд╡ाрд░, рдХрд╢्рдпрдк рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рдмाрдЬ़-рдб्рд░ोрди рдХे рдкीрдЫे рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рдеा। рд╕ोрдЪ рдоें рдбूрдмा рдеा।
рдпे рд╣рдо рдХैрд╕े рдХाрд░ाрдЧाрд░ рдоें рдлंрд╕े рд╣ुрдП рд╣ैं? рд╕рдм рдХुрдЫ рдоाрд▓ूрдо рд╣ै, рдиाрдЦुрд╢ рдлिрд░ рднी рд╣ैं!
рдШрдиे рдЕंрдзेрд░े рдоें рджो рдмрдд्рддिрдпाँ рдЬрд▓ी рдеीं, рдПрдХ рдХрд╢्рдпрдк рдХे рд╕्рдХेрдЯрдмोрд░्рдб рдХी, рджूрд╕рд░े рдЙрд╕рд╕े рдХрдИ рд╕िрд░ рдКрдкрд░।
рдЕрдм рдЬिрд╕ рдкрддे рдкрд░ рдЬाрдКँрдЧा, рд╡рд╣ाँ рд╕рдмрд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдиाрдЦुрд╢ी рдлैрд▓ाрдКँрдЧा।
рдЙрд╕ рдкрддे рдкрд░ рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ी – рдордпूрд░ी - рд╣рдоेрд╢ा рднाрд╡рд╡िрднोрд░ рдЬो рд░рд╣рддी рдеी। рдХрднी рдк्рд░ेрдо-рднाрд╡ рдоें рд░рдоी рд╣ोрддी, рдХрднी рдирдП рдЬ्рдЮाрди рд╕े рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЪрдХिрдд! рдЬрдм рдЬीрд╡рди рдХी рдХोрдИ рдиिрд░ाрд╢ा – рдЫोрдЯी рдпा рдмрдб़ी - рд╕ाрдордиे рдЖрддी, рддрдм рддрдмाрд╣ рд╣ो рдЬाрддी।
рдмाрдЬ़-рдб्рд░ोрди рдЙрд╕рдХे рдХिрд╡ाрдб़ рдХे рд╕ाрдордиे рдКрдкрд░-рдиीрдЪे рдоंрдбрд░ाрдиे рд▓рдЧा। рдХрд╢्рдпрдк рдиे рджेрдЦा рдХि рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдкрд░ рдХрдИ рд▓ाрдЗрдиें рд▓िрдЦी рдеीं ... рдХिрд╕ी рдФрд░ рджेрд╢ рдХा рдЧीрдд рд▓िрдЦा рдеा।
рдордзुрд░-рдордзुрд░ рд╕рдкрдиों рдоें рджेрдЦी рдоैंрдиे рд░ाрд╣ рдирд╡ेрд▓ी,
рдЫोрдб़ рдЪрд▓ी рдоैं рд▓ाрдЬ рдХा рдкрд╣рд░ा рдЬाрдиे рдХрд╣ाँ рдЕрдХेрд▓ी,
рдЪрд▓ी рд░े рдЬाрдиे рдХрд╣ाँ рдЕрдХेрд▓ी ...
рдорди рдбोрд▓े рдоेрд░ा рддрди рдбोрд▓े
рдоेрд░े рджिрд▓ рдХा рдЧрдпा рдХрд░ाрд░ рд░े
рдХौрди рдмрдЬाрдП рдмाँрд╕ुрд░िрдпा [1]
рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рдкрд╣рд▓ी рд░िंрдЧ рдоें рд╣ी рдЦुрд▓ рдЧрдпा। рдЦोрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдЦ़ुрдж рдордпूрд░ी рдеी।
рддुрдо? рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдПрдХ рдк्рдпाрд░ी рдоुрд╕्рдХाрди рдлैрд▓ी рдеी। рдЖрдЦिрд░ рддुрдо рдЖ рд╣ी рдЧрдП। рдЗрддрдиी рдмाрд░ рддुрдо्рд╣ें рджेрдЦा рд╣ै, рдмाрдд рдХрднी рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдИ। рдЪрд▓ो рдЖрдЬ рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдмाрддें рдХрд░ेंрдЧे। рдЗрддрдиा рдХрд╣ рдХрд░ рд╡рд╣ рдХрд╢्рдпрдк рдХा рд╣ाрде рдЦींрдЪ рдХрд░ рдЙрд╕े рдЕंрджрд░ рд▓े рдЖрдИ।
рдХрд╢्рдпрдк рдЕंрджрд░ рдЦिंрдЪे рд╣ुрдП рдЪрд▓ा рдЖ рд░рд╣ा рдеा, рд╣िрдЪрдХिрдЪा рд░рд╣ा рдеा, рдФрд░ рдЙрд╕ी рд╣рдб़рдмрдб़ाрд╣рдЯ рдоें рдмोрд▓े рдЬा рд░рд╣ा рдеा। рджूрдд рд╣ूँ, рдмрд╕ рдЗрд╕ीрд▓िрдпे рдоुрдЭे рд╕рдм рдЬाрдирддे рд╣ैं। рд╕ुрдиो, рддुрдо्рд╣ाрд░े рдоाрддा-рдкिрддा рд╕े рдоिрд▓рдиा рдеा, рдЙрди्рд╣ें рдмुрд▓ाрдиा рддो, рдЙрди рдХो рдПрдХ рдЬ़рд░ूрд░ी рд╕ंрджेрд╢ा рджेрдиा рдеा।
рддुрдо рджूрдд рд╣ो рддो рдорддрд▓рдм рдЗंрд╕ाрди рдирд╣ीं рд░рд╣े? рди- рдЖрдЬ рддो рдоैं рддुрдо рд╕े рдЬी рднрд░ рдХे рдмाрддें рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рд╣ी рдЕрдкрдиे рдкाрдкा-рдордо्рдоी рдХो рдмुрд▓ाрдКँрдЧी। рдоाрд▓ूрдо рд╣ै рдоैं рд░ोрдЬ़ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рд░ाрд╣ рджेрдЦрддी рд╣ूँ। рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиी рдЖँрдЦें рдмрдб़ी рдХрд░-рдХрд░ рдХे рдХрд╣ा।
рдЬрдм-рдЬрдм рдХрд╢्рдпрдк рдордпूрд░ी рдХे рдШрд░ рдХे рд░ाрд╕्рддे рд╕े рдиिрдХрд▓рддा рдеा рддो рджूрд░ рд╕े рд╣ी рдЙрд╕े рджिрдЦрддा рдеा рдХि рдЕрдкрдиे рдХрдорд░े рдХी рдЦिрдб़рдХी рд╕े рдЯрдХрдЯрдХी рдмाँрдзे рд╡рд╣ рдЙрд╕े рджेрдЦ рд░рд╣ी рд╣ै। рдХрдИ рдмाрд░ рд╡рд╣ рд░ाрд╕्рддा рдмрджрд▓рдиे рдХी рд╕ोрдЪрддा рднी рдеा, рдкрд░ рдмрджрд▓рддा рдирд╣ीं рдеा। рдкрддा рдирд╣ीं рдХ्рдпों।
рд╣ाँ, рдоुрдЭे рдоाрд▓ूрдо рд╣ै। рд╕ुрдиो, рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдпे рд░рд╡ैрдпा рдЕрдЪ्рдЫा рдирд╣ीं рд╣ै। рдРрд╕ा рдордд рдХिрдпा рдХрд░ो।
рдордпूрд░ी рд╣ँрд╕ рджी। рд╣ँрд╕рддे рд╣ुрдП рдмोрд▓ी, рдХ्рдпों? рдоेрд░े рдЗрд╕ рд░рд╡ैрдпे рд╕े рдоेрд░ी рдХौрди рд╕ी рд╣ाрдиि рд╣ोрдЧी? рдмрддाрдУрдЧे рдирд╣ीं। рддुрдо्рд╣ाрд░े рдкाрд╕ рддो рдоेрд░ी рдкूрд░ी рдХुंрдбрд▓ी рд╣ै। рддुрдордХो рддो рдоाрд▓ूрдо рд╣ी рд╣ै рдХि рдоेрд░े рдкूрд░े рдЬीрд╡рдирдХाрд▓ рдоें рдоुрдЭे рдХрднी рди рддो рдХोрдИ рдоाрди рд╣ाрдиि рд╣ोрдЧी, рди рд╣ी рдзрди рдХी рдХрдоी। рдлिрд░ рдоैं рдЕрдкрдиी рдорди-рдорд░्рдЬ़ी рдХ्рдпों рди рдХрд░ूँ।
рдХुрдЫ рджेрд░ рд╡рд╣ рдЙрд╕े рджेрдЦрддा рд░рд╣ा। рд╡рд╣ рдЬो рдХुрдЫ рдХрд╣ рд░рд╣ी рдеी, рд╕рдм рд╕рдЪ рдеा। рдЙрд╕े рдХ्рдпा рдЬрд╡ाрдм рджे, рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ा рдеा।
рд╡рд╣ी рдмोрд▓рддी рдЧрдИ। рдоैं рдХुрдЫ рднी рдХрд░ूँ, рдоेрд░ा рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдмिрдЧрдб़ेрдЧा, рдХ्рдпोंрдХि рдЬो рд╣ोрдиा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╣ो рдХрд░ рд░рд╣ेрдЧा рдФрд░ рд╣рдо рд╕рдм рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдпे, рдоेрд░ा рдЬो рдорди рдХрд░ेрдЧा, рдХрд░ूँрдЧी। рдоेрд░ा рддुрдорд╕े рдмाрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЬी рдХрд░ेрдЧा, рд╕ो рдХрд░ूँрдЧी। рддुрдо्рд╣ें рдЫूрдиे рдХा рдЬी рдХрд░ेрдЧा, рдЫूрдКंрдЧी। рддुрдо्рд╣ें рдкाрдиे рдХा –
рдордпूрд░ी! рдХрд╢्рдпрдк рдмैрдаा рд╣ुрдЖ рдеा, рдЦрдб़ा рд╣ो рдЧрдпा। рдРрд╕ी рдмाрддें рдХрд░рдиी рд╕рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬाрдУ, рдЕрдкрдиे рдоाँ-рдмाрдк рдХो рдмुрд▓ाрдУ।
рд╕рд╣ी-рдЧ़рд▓рдд рдоैं рдирд╣ीं рдоाрдирддी। рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХो рдПрдХ рд╣ी рд░ाрд╕्рддे рдкрд░ рдмाँрдз рдХрд░ рд░рдЦा рд╣ुрдЖ рд╣ै, рдЕрдм рддुрдо рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ो рдХि рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рднी рдмंрджिрд╢ों рдоें рдмाँрдз рджेрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рдХ्рдпों, рдХрд╢्рдпрдк, рдХ्рдпों? рдРрд╕ा рдХрд╣ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдХрд╢्рдпрдк рдХी рдХрд▓ाрдЗрдпाँ рдкрдХрдб़ рд▓ीं।
рдРрд╕ा рдордд рдХрд░ो। рдЕрдкрдиी рдХрд▓ाрдЗрдпाँ рдЫुрдб़ा рдХрд░ рд╡рд╣ рдЙрд╕рд╕े рдХुрдЫ рдХрджрдо рдкीрдЫे рд╣рдЯ рдЧрдпा। рддुрдо рдХिрд╕ी рдФрд░ рдХी рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ो। рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдкрддि рдХा рд░िрд╢्рддा рд▓े рдХрд░ рдЖрдпा рд╣ूँ। рддुрдо्рд╣ाрд░ी рд╢ाрджी рддुрд░ंрдд рд╣ी рджрдпा рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै। рдЙрд╕рдХी рдкрдд्рдиी рдЧुрдЬ़рд░ рдЧрдИ рд╣ै, рдЕрдм рджो-рджो рдмрдЪ्рдЪिрдпाँ ...
рдордпूрд░ी рдХो рдХрд╢्рдпрдк рдХा рдпों рд╣рдЯрдиा рджुрддрдХाрд░ рд╕ी рд▓рдЧी। рд╡рд╣ рд░ोрдиे рд▓рдЧी рдФрд░ рд╕िрд╕рдХिрдпाँ рд▓ेрддे-рд▓ेрддे рдмोрд▓ी, рдЕрдЧрд░ рдРрд╕ा рд╣ी рд╣ोрдиा рдеा рддो рд╣рдоें рднाрд╡рдиाрдПँ рджी рд╣ी рдХ्рдпों рдЧрдИं рдеीं?
рд╣ाँ, рдРрд╕ा рдХрд░ो, рддुрдо рд░ो рд▓ो। рдирджी-рднрд░ рд░ो рд▓ो! рд╡рд╣ рд╕ीрдв़िрдпों рдХे рдкाрд╕ рдЪрд▓ा рдЧрдпा। рдк्рд▓ीрдЬ़ рдЕрдм рдЕрдкрдиे рдкाрдкा-рдордо्рдоी рдХो рдмुрд▓ाрдУ। рдЖрд╡ाрдЬ़ рдКँрдЪी рдХрд░ рдХे, рдХोрдИ рд╣ै!
рдоैं рдЦुрдж рдХो рдоाрд░ рдбाрд▓ूँрдЧी ...
рдирд╣ीं, рддुрдо्рд╣ें рддो рдЕрднी рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд▓ рдЬीрдиा рд╣ै। рдлिрд░ рд╕े рдЖрд╡ाрдЬ़ рдКँрдЪी рдХрд░ рдХे, рд╣ैрд▓ो... рдХोрдИ рд╣ै!
рдордпूрд░ी рдХे рдордо्рдоी-рдкाрдкा рдПрдХ рд╕ाрде рд╕ीрдв़िрдпों рд╕े рдЙрддрд░ рдХрд░ рдЖрдиे рд▓рдЧे। рд╕्рдЯिрдХ-рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдЖрдЧे рдмрдв़ा рдХрд░ рдХрд╢्рдпрдк рдХрд╣ рд░рд╣ा рдеा, рдЖрдкрдХी рдмेрдЯी рдХा рд░िрд╢्рддा ...
рдордпूрд░ी рдХे рдоाँ-рдмाрдк рдЬैрд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдЬाрдирддे рдеे, рд╕ीрдв़िрдпों рд╕े рд╣ी рдЪрд╣рд▓-рдкрд╣рд▓ рдордЪाрддे рд╣ुрдП, рдЦрдирдЦрдиाрддे рд╣ुрдП рдЙрддрд░ рд░рд╣े рдеे।
рдкीрдЫे рдордпूрд░ी рдлूрдЯ-рдлूрдЯ рдХрд░ рд░ो рд░рд╣ी рдеी।
-4-
рд╢ाрджी рдоें рди рд╢рд╣рдиाрдИ рдмрдЬी, рди рд╕рдЬ-рдзрдЬ рдХрд░ рджूрд▓्рд╣ा рдмाрд░ाрдд рд▓े рдХрд░ рдЖрдпा। рджो рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рдоिрдд्рд░ों рдФрд░ рдЦ़ाрд╕ рд░िрд╢्рддेрджाрд░ों рдХा рд╕ाрдзाрд░рдг рд╕ा рдЬрдордШрдЯ рдеा। рдПрдХ-рдПрдХ рдХрд░ рд╕рдм рдирд╡-рд╡िрд╡ाрд╣िрдд рдЬोрдб़े рд╕े рдоिрд▓े, рдЙрди рд╕े рдкрд░िрдЪिрдд рд╣ुрдП рдФрд░ рдЪрд▓े рдЧрдП। рдЬ़्рдпाрджाрддрд░ рдЙрдкрд╣ाрд░ рднी рджोрдиों рдирд╡рдЬाрдд рдмрдЪ्рдЪिрдпों рдХे рд▓िрдпे рдеे। рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХि рдордпूрд░ी рдХे рдоाँ-рдмाрдк рдиे рдЙрд╕े рд╢ाрджी рдкрд░ рдкрд▓ंрдЧ рдФрд░ рдб्рд░ैрд╕िंрдЧ-рдЯेрдмрд▓ рдЬैрд╕े рдЙрдкрд╣ाрд░ рди рджे рдХрд░ рджो рдкाрд▓рдиे рд╣ी рджिрдпे рдеे। рджрдпा рдиे рд╣ी рдЙрди рд╕े рдл़ाрд▓рддू рдХे рдЙрдкрд╣ाрд░ों рдХे рд▓िрдпे рдордиाрд╣ी рдХी рдеी। рдЙрд╕рдХा рдШрд░ рддो рдкрд╣рд▓े рд╕े рдмрд╕ा рд╣ुрдЖ рдеा। рдФрд░ рдлिрд░ рдордпूрд░ी рдХी рджो рдЫोрдЯी рдмрд╣рдиें рднी рдеीं, рдФрд░ рдкिрддा рдХी рдЖрдп рд╕ीрдоिрдд। рджुрдиिрдпाрджाрд░ी рдоें рдбूрдмे рдоाँ-рдмाрдк рдХा рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдз्рдпाрди рдирд╣ीं рдЧрдпा рдХि рдордпूрд░ी рдХे рднाрд╡ुрдХ рдорди рдкрд░ рдХ्рдпा рдмीрдд рд░рд╣ी рдеी।
рдЙрд╕ рднीрдб़ рдоें рдмрд╕ рдПрдХ рдХрд╢्рдпрдк рдХा рдЙрдкрд╣ाрд░ рдЕрдж्рднुрдд рд╕ा рдеा। рдХुрдЫ рдордпूрд░ी рдХी рдХुंрдбрд▓ी рдоें рдЙрд╕рдХी рд╢ाрджी рдХे рджिрди рдХे рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рдХाрд░рдг, рдХुрдЫ рдЕрдкрдиी рдЬ़рдмрд░рджрд╕्рдд рдХрд▓्рдкрдиा рдХे рдХाрд░рдг рдЙрд╕рдиे рдордпूрд░ी рдХी рджुрд▓्рд╣рди рдмрдиे рддрд╕्рд╡ीрд░ рдмрдиाрдИ рдеी। рдпрд╣ी рддрд╕्рд╡ीрд░ рд╡рд╣ рджрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкाрд╕ рдЦрдб़े рдордпूрд░ी рдХे рдоाँ-рдмाрдк рдХो рджिрдЦा рд░рд╣ा рдеा। рд╡े рд╣ैрд░ाрди рдеे рдХि рддрд╕्рд╡ीрд░ рдоें рдордпूрд░ी рд╣ू-рдм-рд╣ू рд╡ैрд╕ी рд╣ी рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеी рдЬैрд╕े рдХि рд╢ाрджी рдХे рдЙрд╕ рд░ोрдЬ़। рд╕рдм рдХрд╢्рдпрдк рдХे рд╣ुрдирд░ рдХी рджाрдж рджे рд░рд╣े рдеे।
рдЦुрд╢ी рддो рдХ्рд╖рдгрднंрдЧुрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। рддुрдо्рд╣ाрд░ी рднेंрдЯ рдиे рдЙрд╕े рд╢ाрд╢्рд╡рдд рдмрдиा рджिрдпा, рдХрд╢्рдпрдк, рдХрд╣рддे рд╣ुрдП рджрдпा рдЙрд╕े рдЖрднाрд░ рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा। рдордпूрд░ी рднी рдкाрд╕ рдЖ рдЧрдИ। рддрд╕्рд╡ीрд░ рджेрдЦ рдХрд░ рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рд╕ौрди्рджрд░्рдп рд╕े рд╕्рддрдм्рдз рд╣ो рдЧрдИ। рдоैं рдЗрддрдиी рд╕ुंрджрд░ рд╣ूँ!
рдоृрдд рд╕ीрддा рдХी рдоाँ рдиे, рдоेрд╣рдоाрдиों рдХे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдмрдЪ्рдЪिрдпाँ рдордпूрд░ी рдХे рд╕ुрдкुрд░्рдж рдХрд░ рджीं। рдмрдЪ्рдЪिрдпों рдХो рд▓े рдХрд░ рдордпूрд░ी рдЕंрджрд░ рдЬा рд░рд╣ी рдеी, рддो рджрдпा рдиे рдЙрд╕े рдЙрдирдХी рдХुंрдбрд▓ी рдХा рд╕्рдЯिрдХ-рдб्рд░ाрдЗрд╡ рднी рдкрдХрдб़ा рджिрдпा। рдХрд╢्рдпрдк рдиे рджिрдпा рдеा, рдЗрди्рд╣े рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рджрд░्рдЬ़ рдХрд░ рд▓ो, рдХрд▓ рд▓ौрдЯाрдиा рд╣ै।
рджोрдиों рдмрдЪ्рдЪिрдпाँ рдЕрдкрдиे рдкाрд▓рдиों рдоें рдмрд╣ुрдд рдк्рдпाрд░ी рд▓рдЧ рд░рд╣ी рдеीं। рдордпूрд░ी рдиे рджोрдиों рдХो рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдЪूрдоा, рдлिрд░ рд╕ाрде рд▓рдЧे рдЕрдкрдиे рдХрдорд░े рдоें рдЪрд▓ी рдЧрдИ। рд╡рд╣ाँ рдкрд▓ंрдЧ рдХे рдаीрдХ рд╕ाрдордиे рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдХрд╢्рдпрдк рдХी рдмрдиाрдИ рддрд╕्рд╡ीрд░ рдЯंрдЧी рдеी। рдЙрд╕ी рдХो рд╡рд╣ рджेрд░ рддрдХ рдиिрд╣ाрд░рддी рд░рд╣ी। рдлिрд░, рдЙрдаी, рд╕्рдЯिрдХ-рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдиिрдХाрд▓ рдХрд░ рджोрдиों рдмрдЪ्рдЪिрдпों рдХी рдХुंрдбрд▓िрдпाँ рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рджрд░्рдЬ़ рдХрд░рдиे рд▓рдЧी। рдирди्рд╣ी рд░ाрдзा рдФрд░ рдХंрдЧрдиा рдХी рдХुंрдбрд▓िрдпाँ рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рджрд░्рдЬ़ рд╣ो рдЧрдИं। рдоुрдб़ рдХрд░ рдЙрд╕рдиे рдПрдХ рдЭрд▓рдХ рдЕрдкрдиी рддрд╕्рд╡ीрд░ рджुрдмाрд░ा рджेрдЦी, рдХुрдЫ рд╕ोрдЪा рдФрд░ рдЬрди्рдо-рдХुंрдбрд▓िрдпों рдХे рдиाрдо рдЕрджрд▓-рдмрджрд▓ рдХрд░ рджिрдпे।
-5-
рд░ाрдзा рдФрд░ рдХंрдЧрдиा рдХो рдордпूрд░ी рдиे рдЬी-рдЬाрди рд╕े рдкाрд▓ा। рдХोрдИ рд╕ोрдЪ рднी рдирд╣ीं рд╕рдХрддा рдеा рдХि рд╡рд╣ рдЙрди рдХी рд╕ौрддेрд▓ी рдоाँ рдеी। рдЙрдирдХा рд╣ँрд╕рддा-рдХूрджрддा рдмрдЪрдкрди рдЙрдирдХी рдоाँ рдиे рдк्рдпाрд░ рд╕े рд╕ींрдЪा рдеा। рдеी рднी рд╡рд╣ рдк्рдпाрд░ рд╕े рд▓рдмाрд▓рдм рднрд░ी। рдЙрд╕рдиे рдмрдЪ्рдЪिрдпों рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рднी рдХोрдИ рдХрд╕рд░ рдирд╣ीं рдЫोрдб़ी। рджोрдиों рдХा рдХिрди-рдХिрди рд╡िрд╖рдпों рдХी рдУрд░ рд░ुрдЭाрди рд╣ै, рдкрд╣рдЪाрдиा, рдлिрд░ рдЙрди-рдЙрди рд╡िрд╖рдпों рдоें рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдХे рд▓िрдпे рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдХाрдо рдоें рдЙрдд्рддрдорддрд░ рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЙрдХрд╕ाрдпा। рдЬो рднी рдХрд░ो рдЬोрд╢ рд╕े рдХрд░ो। рдЙрд╕ рдоें рдЖрдЧ рдбाрд▓ рджो। рд▓ोрдЧ рдХрд╣ेंрдЧे рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдЬीрд╡рди рддो рдПрдХ рдЬाрдиा рд╣ुрдЖ, рд╕ीрдзा рд░ाрд╕्рддा рд╣ै, рдлिрд░ рдЗрддрдиा рдЬोрд╢ рдХ्рдпों? рд▓ेрдХिрди рдоेрд░ी рдмрдЪ्рдЪिрдпों рддुрдо्рд╣ें рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рджोрдиों рд╣ाрде рдкрд╕ाрд░ рдХрд░, рдКँрдЪी рдЙрдЫाрд▓ें рдоाрд░-рдоाрд░ рдХрд░ рдЬीрдиे рд╣ैं। рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХो рдПрдХ рд▓рдХीрд░ рдоें рдеोрдб़े рдирд╣ीं рд╕िрдордЯे рд░рдЦрдиा рд╣ै, рдЙрд╕े рддो рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЪाрд░ों рдУрд░ рдЬो рд╕ंрд╕ाрд░ рд╣ै, рдЙрд╕рдоें рд╕рдоाрдиा рд╣ै। рдХ्рдпोंрдХि рдЬीрддे рд░рд╣рдиे рдХा рд╕ौрднाрдЧ्рдп рд╕рдм рдХो рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा рд╣ै рдФрд░ рд╢ाрдпрдж рдПрдХ рдмाрд░ рд╣ी рдоिрд▓рддा рд╣ै।
рдордпूрд░ी рдиे рдмрдЪ्рдЪिрдпों рдХो рдЕрдЪ्рдЫे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рджिрдпे। рджोрдиों рддрдоीрдЬ़рджाрд░ рдеीं, рд╕рдл़ाрдИ рд╕े рд░рд╣рддी рдеीं, рдЦाрдиा рдмрдиा рд╕рдХрддी рдеीं, рдмрдб़ों рдХी рдЗрдЬ़्рдЬ़рдд рдХрд░рддी рдеीं рдФрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдоाрдирддी рдеीं। рдЙрд╕рдиे рдЙрди्рд╣ें рдпे рднी рд╕िрдЦाрдпा рдХि рднрдЧрд╡ाрди рддो рд╣рд░ рдЬрдЧрд╣, рдк्рд░рдХृрддि рдХी рд╣рд░ рдЪीрдЬ़ рдоें рд╣ैं। рдХрд▓рдХрд▓ाрддी рдзाрд░ा рдХो рджेрдЦो, рд╕рдЦ्рдд рдкрдд्рдерд░ рдХो рджेрдЦो, рдЧिрд░рддे рдЭрд░рдиे рдХो рджेрдЦो, рдУंрд╕ рдзुрд▓ी рдШाрд╕ рдХो рджेрдЦो, рдХ्рдпा рдЗрди рдоें рддुрдо्рд╣ें рднрдЧрд╡ाрди рдирд╣ीं рджिрдЦрддे? рджेрдЦрддे рд╣ी рджेрдЦрддे рджोрдиों рд▓рдб़рдХिрдпाँ рдЕрдкрдиे рдЪाрд░ों рддрд░рдл़ рд╣рд░ рд╡рд╕्рддु рдХो рдкाрдЧрд▓ों рдХी рддрд░рд╣ рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдирдЬ़рд░ों рд╕े рджेрдЦрдиे рд▓рдЧीं। рд░ोрдЬ़ाрдиा рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдарддीं, рдЧीрдд рдЧा-рдЧा рдХрд░ рдЕрдиंрдд рд╣рд░्рд╖ рдХे рд╕ाрде рдирдП рджिрди рдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░рддीं। рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рддीं, рдЙंрдЧрд▓िрдпाँ рдлूрд▓ों рдХा рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХрд░рддीं, рдФрд░ рд╡े рдЦुрдж рднी рдЦुрд╢ी рд╕े рд╕िрд╣рд░ рдЙрдарддीं, рдорди рд╣ी рдорди рдЙрдб़рддी рдЪिрдб़िрдпों рдХो рд╕рд▓ाрдо рдХрд░рддीं рдФрд░ рдЖрдк рджौрдб़рдиे рд▓рдЧрддीं। рдЕрдЯ्рдаाрд░рд╣ рд╕ाрд▓ рдХी рдЙрдо्рд░ рдоें рджोрдиों рдЬрдм рджो рдЕрд▓рдЧ рдХॉрд▓िрдЬों рдоें рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдШрд░ рдЫोрдб़рдиे рдХो рд╣ुрдИं, рддрдм рджोрдиों рдХी рджोрдиों рдПрдХрджрдо рдЕрдкрдиी рд╕ौрддेрд▓ी рдоाँ рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдеीं।
-6-
рд╕ीрдзी-рд╕ाрджी рдХंрдЧрдиा рдордпूрд░ी рдХी рдЧрд░्рджрди рд╕े рд▓рдЯрдХ рдХрд░ рдЦूрдм рд░ोрдИ। рдоुрдЭे рдирд╣ीं рдЬाрдиा рдЗрддрдиी рджूрд░, рдоाँ। рдХॉрд▓िрдЬ рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╕ाрде рд░рд╣ рдХрд░ рднी рддो рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ूँ ...
рдмрдб़ी рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╕े рдЙрд╕े рдЦुрдж рд╕े рдЫुрдб़ा рдХрд░ рдЕрд▓рдЧ рдХिрдпा। рдлिрд░ рдЬा рдХрд░ рдордпूрд░ी рдмोрд▓ी, рдоुрдЭ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд░рд╣ рдХрд░ рд╕рд╣ी рддौрд░ рд╕े рдЕрдкрдиे рд╕рдм рдХाрдо рдХрд░ рдкाрдиा, рдпे рднी рдПрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╣ै। рдЕрдм рддुрдо्рд╣ेंрдЕрдкрдиे рдкैрд░ों рдкрд░ рдЦрдб़े рд╣ोрдиा рд╕ीрдЦрдиा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдпे рддुрдо्рд╣ें рдЬाрдиा рд╣ोрдЧा।
рд░ाрдзा рдЕрдкрдиी рдЬुрдб़рд╡ाँ рдмрд╣рди рд╕े рдПрдХрджрдо рд╡िрдкрд░ीрдд рд╕्рд╡рднाрд╡ рд░рдЦрддी рдеी, рдмेрд╣рдж рдЪंрдЪрд▓ рдеी। рдУ рдоाрдИ рдЧॉрдб, рд╡рд╣ाँ рдЬ़िंрджрдЧी рдоेрд░ा рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рдФрд░ рдоैं рдпрд╣ाँ рдмैрдаे рдЕрдкрдиी рдмрд╣рди рдХो рдЖँрд╕ू рдмрд╣ाрддे рд╣ुрдП рджेрдЦ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рддुрдо्рд╣ें рдЬिрддрдиा рд░ोрдиा рд╣ो, рдмाрдж рдоें рд░ो рд▓ेрдиा। рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЖँрд╕ुрдУं рдХा рдЯैंрдХ рдХिрддрдиा рдмрдб़ा рд╣ै, рд╣рдо рд╕рдм рдЬाрдирддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рд╡рдХ्рдд рд╣рдоाрд░ा рдиिрдХрд▓рдиा рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै। рдоॉрдо, рдХौрд░्рд╕ рдЖрдИрд▓ рдоिрд╕ рдпू। рддुрдо рдоुрдЭрд╕े рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдоिрд▓рдиे рдЖрддी-рдЬाрддी рд░рд╣рдиा, рдиॉрдЯ рдлॉрд░ рд▓ौंрдЧ рдЯाрдИрдо, рдпू рдиो, рдПрдХ-рджो рджिрди рдХी рд╡िрдЬ़िрдЯ ...
рджोрдиों рдмрд╣рдиें рд╕ुंрджрд░ рдеीं, рд╕ुрд╢ीрд▓ рдеीं, рдЖрдд्рдо-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ी рдеीं। рдЗрд╕рд▓िрдпे, рд╣ाрд▓ांрдХि рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХे рджिрди рдЬ़рд░ा рд▓рдб़рдЦрдб़ाрддे рд╣ुрдП рдмीрддे, рдХॉрд▓िрдЬ рдХे рдирдП рдЬीрд╡рди рдХा рдврд░्рд░ा рд╕рд╣ी рдмैрдардиे рдоें рдЬ़्рдпाрджा рд╕рдордп рдирд╣ीं рд▓рдЧा। рдЕрдкрдиी-рдЕрдкрдиी рдХ्рд▓ाрд╕ों рдоें рднी рджोрдиों рдЕрдЧ्рд░рдгी рд░рд╣ीं। рдХॉрд▓िрдЬ рдХी рд╢्рд░ेрд╖्рдарддрдо рдЫाрдд्рд░ों рдоें рдЧिрдиी рдЬाрдиे рд▓рдЧीं। рд╕рдмों рдоें рдЬाрдиी рдЬाрдиे рд▓рдЧीं। рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ो рдЧрдИं।
рдХंрдЧрдиा рд░ोрдЬाрдиा рдл़ोрди рдкрд░ рдордпूрд░ी рд╕े рдмाрддрдЪीрдд рдХрд░рддी рдеी। рдЙрди्рд╣ीं рдмाрддрдЪीрддों рдХे рджौрд░ाрди рдордпूрд░ी рдХो рдкрддा рдЪрд▓ा рдХि рдЙрд╕рдХी рдмेрдЯी рдХा рдЙрдардиा-рдмैрдардиा рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рдк्рд░ीрддрдо рдХे рд╕ाрде рд╣ै। рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рдХॉрд▓िрдЬ рдоें рдХंрдЧрдиा рдХे рд╕рд╣рдкाрдаी рдеे। рдЕрдЧрд▓ी рдмाрд░ рдЬрдм рдЙрд╕рдХी рдоुрд▓ाрдХाрдд рдХрд╢्рдпрдк рд╕े рд╣ुрдИ, рдЙрд╕рдиे рдЙрд╕े рдпाрдж рджिрд▓ाрдпा рдХि рдХंрдЧрдиा рдХी рдЬрди्рдо-рдХुंрдбрд▓ी рдоें рд░ाрдЬрдШрд░ाрдиे рдоें рд╢ाрджी рд▓िрдЦी рдеी। рдХрд╢्рдпрдк рдиे рдХंрдЧрдиा рдХी рдХुंрдбрд▓ी рдЬाँрдЪी рддो рд╡ाрдХ़рдИ рдЙрд╕ рдоें рд░ाрдЬрд▓рдХ्рд╖рдг рджेрдЦे। рдХुंрдбрд▓ी-рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрд╕ рдиे рдкाрдпा рдХि рд░ाрдЬрдШрд░ाрдиे рдоें рдХंрдЧрдиा рдХे рдЖрдиे рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдк्рд░рдЧрддि рдХे рд╢ुрдн-рдЖрд╕ाрд░ рдеे। рдмрд╕, рдЗрд╕ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдмाрдж рдФрд░ рдЬ़्рдпाрджा рд╕рдордп рдирд╣ीं рд▓рдЧा рдФрд░ рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рдк्рд░ीрддрдо рдФрд░ рдХंрдЧрдиा рдХी рд╢ाрджी рдХी рдмाрддрдЪीрдд рдЪрд▓рдиे рд▓рдЧी। рдЬрдм рддрдХ рдХॉрд▓िрдЬ рдЦрдд्рдо рд╣ुрдЖ, рджोрдиों рдХे рд▓рдЧрди рдХी рддैрдпाрд░ी рднी рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИ।
рдХंрдЧрдиा рдЪौंрдХ рдЙрдаी। рдШрдмрд░ा рдХрд░ рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХे рдкाрд╕ рдЧрдИ рдФрд░ рдмोрд▓ी, рдоाँ, рдпे рдХैрд╕े рд╣ो рдЧрдпा? рдк्рд░ीрддрдо рдоेрд░ा рджोрд╕्рдд рдЬ़рд░ूрд░ рд╣ै, рдордЧрд░ рдоैं рдЙрд╕ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддी рд╣ूँ। рд╣рдоाрд░े рд╢ौрдХ рдПрдХрджрдо рдЕрд▓рдЧ рд╣ैं। рд╣рдоाрд░ा рдХोрдИ рдоेрд▓ рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рд╢ाрджी рдХैрд╕े рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै?
рдордпूрд░ी рдиे рдоुрд╕рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдХрд╣ाрдиी рдоें рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рдк्рд░ीрддрдо рд╣ी рд╣ै। рдк्рдпाрд░ рддो рд╣рдоें рдк्рд░рдХृрддि рдХी рд╣рд░ рдЪीрдЬ़ рд╕े рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдпे। рдЕрдкрдиा рджिрд▓ рдЖрд╕рдоाрди рдХी рддрд░рд╣ рдЦोрд▓ рдХрд░ рд░рдЦो। рдк्рдпाрд░ рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
рд░ाрдЬрд╕ी рд╢ाрджी рдмрд╣ुрдд рдзूрдордзाрдо рд╕े рд╣ुрдИ। рдк्рд░ीрддрдо рдФрд░ рдХंрдЧрдиा рдХी рдЬोрдб़ी рд╕े рд╕ाрд░ा рд░ाрдЬ्рдп рдоोрд╣िрдд рдеा। рдХुрдЫ рд╕рдордп рджोрдиों рдЦुрд╢ рд░рд╣े। рдлिрд░ рджोрдиों рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕ाрдордиे рдЖрдиे рд▓рдЧे। рдХंрдЧрдиा рдХो рдмрд╕ рд╕рдЪ्рдЪे рдк्рдпाрд░ рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рдеी। рдк्рд░ीрддрдо рджिрд▓ рд╣ाрде рдкрд░ рдзрд░े рдШूрдорддा рдеा। рдЙрд╕े рдк्рдпाрд░ рдХा рдЦेрд▓ рдЦेрд▓рдиे рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рдеी। рдЗрд╢्рдХрдмाрдЬ़ рдеा। рд╣рд░ рд╕ुंрджрд░ рд▓рдб़рдХी рд╕े рдЗрд╢्рдХ рд▓рдб़ाрддा рдеा। рд╢ाрджी рд╕े рдкрд╣рд▓े рднी рдХंрдЧрдиा рдЙрд╕рдХा рдоिрдЬ़ाрдЬ рд╕рдордЭрддी рдеी। рддрдм рджोрдиों рджोрд╕्рдд рдеे। рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рд╢ाрджी рдХे рдмाрдж рдЙрд╕рдХी рдпे рдмाрддें рдЙрд╕े рдмрд╣ुрдд рджुрдЦ рдкрд╣ुँрдЪाрддी рдеीं।
рд╡рд╣ рдк्рдпाрд░ рдХा рдЦेрд▓ рдкрд╕ंрдж рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рдХ्рдпा? рдордпूрд░ी рдиे рдмेрдл़िрдХ्рд░ рдЕंрджाрдЬ़ рдоें рдХрд╣ा। рддुрдо рдЙрд╕े рд▓ुрднाрдиे рдХा рдиृрдд्рдп рдХрд░ो। рджेрдЦрдиा рдХैрд╕े рдлंрд╕рддा рд╣ै!
рд▓ुрднाрдиे рдХा рдиृрдд्рдп?
рд╕рднी рдиृрдд्рдпों рдХा рд░ाрдЬा рд╣ै рдпे рд▓ुрднाрдиे рдХा рдиृрдд्рдп ... рдЙрд╕рдХे рд╕ाрдордиे рдЕрдЧрд░ рдпे рд╕ोрдЪрдХрд░ рдиाрдЪोрдЧी рдХि рджुрдиिрдпा рдХा рд╡рд╣ рдЖрдЦिрд░ी рдЖрджрдоी рд╣ै, рддो рджेрдЦрдиा рдЙрд╕े рдЬ़рд░ूрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рд▓ोрдЧी।
рдоाँ – рдЬ़्рдпाрджा рдЕрдЪ्рдЫा рдпे рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдЕрдЧрд░ рдоैं рдЙрд╕ рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░рддी рдЬिрд╕े рдоैं рдЪाрд╣рддी рдФрд░ рдЬो рдоुрдЭे рдЪाрд╣рддा ...
рдордпूрд░ी рдиे рдХंрдЧрдиा рдХे рд╣ोंрдаों рдкрд░ рдЕрдкрдиी рдЙंрдЧрд▓ी рд░рдЦी рдФрд░ рдмोрд▓ी, рдоेрд░ी рдмेрдЯी, рдпрд╣ी рдЬीрд╡рди рдХी рд░ीрддि рд╣ै, рд╣рдоें рдЗрд╕ рд╣ी рдХो рдЕрдкрдиाрдиा рд╣ै।
рд░ाрдзा рдХो рдЕрдкрдиी рдмрд╣рди рдХे рд╕ौрднाрдЧ्рдп рдкрд░ рдЕрдЪंрднा рднी рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдЦुрд╢ी рднी рдоिрд▓ी। рдоॉрдо, рд╕рдм рдоुрдЭрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдоैं рдкाрд╡рд░-рд╣ंрдЧрд░ी рд╣ूँ। рдкाрд╡рд░ рдХी рд╣ी рд╕ोрдЪрддी рд╣ूँ, рдкाрд╡рд░ рдХे рдкीрдЫे рднाрдЧрддी рд╣ूँ ... рдФрд░ рдХ्рдпूं рди рд╣ूँ! рдХोрдИ рдоुрдЭे рдпे рдмрддाрдП рдХि рдЗрд╕ рд╕े рдмेрд╣рддрд░ рд╕ोрдЪрдиे рдХो рдФрд░ рд╣ै рд╣ी рдХ्рдпा? рдУрд╣, рдЖрдП рдРрдо рд╕ो рд╣ैрдкी рдл़ॉрд░ рдХंрдЧрдиा।
рдЙрд╕рдХी рдмाрдд рд╕ुрди рдХрд░ рдордпूрд░ी рд╣ँрд╕ рджी। рд╡рд╣ рднी рдмрд╣ुрдд рдЦुрд╢ рдеी। рдЙрд╕рдХी рджो рдмेрдЯिрдпाँ рдеीं, рджोрдиों рдПрдХ рджूрд╕рд░े рд╕े рдПрдХрджрдо рдЕрд▓рдЧ। рдЬрдм рджोрдиों рдШрд░ рдоें рдПрдХ рд╕ाрде рд╣ोрддीं, рд╡рд╣ рдЙрди्рд╣ें рдРрд╕े рдиिрд╣ाрд░рддी рдЬैрд╕े рдЙрд╕рдХे рд╕ाрдордиे рджो рдЕрдж्рднुрдд рдлूрд▓ों рдХा рдПрдХ рд╕ुंрджрд░ рдЧुрд▓рджрд╕्рддा рд╣ो।
рдХंрдЧрдиा рдХी рд╢ाрджी рдХे рдмाрдж, рд░ाрдзा рдиे рдЙрд╕े рдзрд░्рдоेрд╢ рд╕े рдоिрд▓ाрдпा। рдХॉрд▓िрдЬ рдоें рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी, рд▓ीрдбрд░ рдФрд░ рдЕрдм рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдПрдХ рдк्рд░ोрдл़ेрд╕рд░। рдордпूрд░ी рдХो рд░ाрдзा рдХे рдХॉрд▓िрдЬ рдХे рджिрдиों рдоें рд╣ी рд░ाрдзा рдХी рдмाрддों рд╕े рдЙрд╕ рд╣ोрдирд╣ाрд░ рдиौрдЬрд╡ाрди рдХी рднрдирдХ рдкрдб़ рдЧрдИ рдеी। рдЕрдм рдЬрдм рд╡рд╣ рдЙрд╕ рд╕े рдоिрд▓ी, рддो рдмेрдЯी рдХी рдкрд╕ंрдж рд╕े рдмेрд╣рдж рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдИ। рдзрд░्рдоेрд╢ рджेрдЦрдиे рдоें рд░ूрдкрд╡ाрди рдеा, рддीрдХ्рд╖्рдг рдмुрдж्рдзि рд╡ाрд▓ा рдеा, рдФрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд░ाрдзा рдХा рдЬोрдб़ीрджाрд░ рд▓рдЧрддा рдеा। рдХंрдЧрдиा рдХे рдмाрдж рдЕрдм рд░ाрдзा рдХी рд╢ाрджी рдХी рдмाрд░ी рдЖ рдЧрдИ। рд╡рд╣ рд╢ाрджी рднी рдмрдб़ी рдзूрдо рд╕े рдордиाрдИ рдЧрдИ।
-7-
рджрдпा рдХो рдЧुрдЬ़рд░े рд╣ुрдП рдПрдХ рджрд╢рдХ рдмीрдд рдЪुрдХा рдеा। рджोрдиों рдмेрдЯिрдпों рдХा рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдордпूрд░ी рдкрд░ рдеा। рдЬрд╣ाँ рдПрдХ рддрд░рдл़ рдЙрд╕े рджोрдиों рдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдкрд░ рдиाрдЬ़ рдеा, рджूрд╕рд░ी рддрд░рдл़ рджोрдиों рдХे рдЬीрд╡рди рдЬिрди рджिрд╢ाрдУं рдХी рдУрд░ рдмрдв़ рд░рд╣े рдеे рдЙрд╕рд╕े рдордпूрд░ी рдХो рдЕрдХрд╕рд░ рдЪिंрддा рд╣ोрддी рдеी।
рд░ाрдзा рдФрд░ рдзрд░्рдоेрд╢ рджेрд╢ рдХे рдПрдХ рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рджрдо्рдкрддि рдеे। рд░ाрдзा рдЧрдгिрддрдЬ्рдЮ рдеी, рдиिрд░ाрдХाрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░рдиे рдХा рд╢ौрдХ рд░рдЦрддी рдеी, рдЬрдм рдЙрд╕рдоें рдЦोрдИ рдирд╣ीं рд╣ोрддी рдеी, рддो рджुрдиिрдпा рдХे рд╣рд░ рдорд╕рд▓े рдкрд░ рд░ाрдп рд░рдЦрддी рдеी। рдЬ़ोрд░ рд╕े рдЬ़ाрд╣िрд░ рдХрд░рддी рдеी। рдЙрд╕рдХी рддрд░рд╣ рдЙрд╕рдХा рдкрддि, рдзрд░्рдоेрд╢ рднी рдиिрд░्рднीрдХ рд╕्рд╡рднाрд╡ рд░рдЦрддा рдеा, рд▓ेрдХिрди рдЕрд╕рд▓ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдЕрдз्рдпрдпрди рдоें рд░ुрдЪि рд░рдЦрддा рдеा। рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЦाрд╕рддौрд░ рд╕े рдЖрд░्рдеिрдХ рдЕрд╕рдоाрдирддाрдУं рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рдеा, рдХुрдЫ рд╣ी рд╕ाрд▓ों рдоें рд░ाрдЬा рдк्рд░ीрддрдо рдХा рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрд░ोрдзी рдмрди рдЧрдпा।
рд░ाрдзा рдФрд░ рдзрд░्рдоेрд╢ рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рддो рджेрд╢ рдоें рд╣рд░ рдХोрдИ рд╕ुрдирддा рдеा। рдРрдп्рдпाрд╢ рд░ाрдЬा рдк्рд░ीрддрдо рднी рд╕ुрд░्рдЦिрдпों рдоें рд░рд╣рддे рдеे। рд▓ेрдХिрди рдордпूрд░ी рдХो рд╕рдмрд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдЪिंрддा рдЕрдкрдиी рд╢ांрдд рдмेрдЯी рдХंрдЧрдиा рдХी рдеी। рдЙрд╕рдХी рдЗрд╕ рдЪिंрддा рдХा рдЬрди्рдо рддो рдЙрд╕ рд░ोрдЬ़ рд╣ी рд╣ो рдЧрдпा рдеा, рдЬрдм рдХंрдЧрдиा рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд░ाрдзा рдХे рдоंрдЧेрддрд░ рдзрд░्рдоेрд╢ рд╕े рдоिрд▓ी рдеी। рдордпूрд░ी рдиे рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕े рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЙрдарддे рднाрд╡ рд╕े рдЙрд╕рдХे рд╣ृрджрдп рдХा рд╣ाрд▓ рдЬाрди рд▓िрдпा рдеा। рд░ाрдзा рдФрд░ рдзрд░्рдоेрд╢ рдХी рдЬोрдб़ी рдЕрдЪ्рдЫी рдеी, рд▓ेрдХिрди рдХंрдЧрдиा рдФрд░ рдзрд░्рдоेрд╢ рдпрджि рдПрдХ рд╕ाрде рд╣ोрддे, рддो рд╡рд╣ рдПрдХ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЬोрдб़ी рд╣ोрддी, рдпे рдмाрдд рдордпूрд░ी рдЙрд╕ рджिрди рднрд▓ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕рдордЭ рдЧрдИ рдеी।
рдЕрдкрдиे рдФрд░ рдХंрдЧрдиा рдХे рдкрддि рдХो рдк्рд░рддिрдж्рд╡ंрдж्рд╡ी рдмрдирддे рджेрдЦ рд░ाрдзा рднी рдЪिंрддिрдд рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рдеी। рдЗрд╕рдоें рдоेрд░ा рднी рдпोрдЧрджाрди рд╣ै рдоॉрдо। рди рдоैं рдЗрддрдиी рдоुँрд╣рдлрдЯ рд╣ोрддी, рди рдзрд░्рдоेрд╢ рдРрд╕ा рд░िрдРрдХ्рд╢рдирд░ी рд╣ोрддा। рдЖрд░्рдеिрдХ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХे рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рдФрд░ рднी рднрд▓ा рдХाрдо рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЙрд╕े рд░ाрдЬा рд╕े рд╣ी рднिрдб़рдиे рдХी рдХ्рдпा рдЬ़рд░ूрд░рдд рдеी। рдЗрддрдиा рдмुрд░ा рднी рдирд╣ीं рд╣ै рд╣рдоाрд░ा рд╕िрд╕्рдЯрдо। рдЖрдк рдирд╣ीं рдЬाрдирддी, рдоॉрдо, рдзрд░्рдоेрд╢ рдоुрдЭрд╕े рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ै рдФрд░ рдоैं рдПрдХ рдирдо्рдмрд░ рдХी рдмेрд╡рдХूрдл़ рд╣ूँ। рдХुрдЫ рднी рдЬ़ोрд░ рд╕े рдмोрд▓ рджेрддी рд╣ूँ। рдЕрдм рджेрдЦिрдпे рди, рдмेрдЪाрд░ी рдХंрдЧрдиा рдХो рдХिрддрдиी рддрдХрд▓ीрдл़ рдЭेрд▓рдиी рдкрдб़ рд░рд╣ी рд╣ै।
рд▓ेрдХिрди рд░ाрдзा рдХी рдмाрддें рдордпूрд░ी рдХे рдорди рдоें рдХोрдИ рд╕ांрдд्рд╡рдиा рдирд╣ीं рд▓ा рдкाрдИं। рдФрд░ рд╕рдордп рдмीрддा। рджोрдиों рджाрдоाрджों рдХी рд╢рдд्рд░ुрддा рдЗрддрдиी рдмрдв़ рдЧрдИ рдеी рдХि рд░ाрдЬा рдиे рдзрд░्рдоेрд╢ рдХी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ рдЬाрдирдиे рдХे рд▓िрдпे рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рдЦुрдлिрдпा рдкुрд▓िрд╕ рд▓рдЧा рджी। рдлिрд░ рдзрд░्рдоेрд╢ рдиे рдЫिрдкрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рдРрд╕ी рдиौрдмрдд рдЖ рдЧрдИ рдЬрдм рд░ाрдзा рдХो рднी рдЕрдХрд╕рд░ рдпे рдоाрд▓ूрдо рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрддा рдеा рдХि рдЙрд╕рдХा рдкрддि рд╣ै рдХिрдзрд░।
-8-
рдмрд░рд╕ाрдд рдХा рдоौрд╕рдо рдеा। рдПрдХ рджिрди рдмाрд╣рд░ рдоूрд╕рд▓ाрдзाрд░ рдмाрд░िрд╢ рд╣ो рд░рд╣ी рдеी। рдордпूрд░ी рдХे рдШрд░ рдоें рдЕрдЪाрдирдХ рдзрдб़рд▓्рд▓े рд╕े рдХंрдЧрдиा рдЖ рдЧрдИ। рддрдиाрд╡ рдиे рдЙрд╕рдХा рдЪेрд╣рд░ा рдмिрдЦेрд░ рдбाрд▓ा рдеा। рдордпूрд░ी рдХे рд╣ाрд▓ рдкूрдЫрдиे рдкрд░ рд╡рд╣ рдХрд╣рдиे рд▓рдЧी, рдоाँ, рд╢ाрджी рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрдкрдиे рдоुрдЭрд╕े рдХрд╣ा рдеा рдХि рд░ाрдЬा рдРрдпाрд╢ рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЗрд╕рд▓िрдпे рдоुрдЭे рдк्рд░ीрддрдо рдХा рдоिрдЬाрдЬ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рд▓ेрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рд▓ेрдХिрди рдоाँ рдпे рднी рддो рдПрдХ рдиिрдпрдо рд╣ै рди рдХि рд░ाрдЬा рдПрдХ рд╣ोрддा рд╣ै, рдФрд░ рдмाрдХी рд╕рдм рдк्рд░рдЬा। рддो рдЬрдм рдХोрдИ рд░ाрдЬा рдХे рдЦिрд▓ाрдл़ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрддा рд╣ै рддो рд░ाрдЬा рдЙрд╕े рдоिрдЯाрдиे рдХी рднी рд╕ोрдЪ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЕрдм рдоेрд░े рдкрддि рдоेрд░ी рдмрд╣рди рдХे рдкрддि рдХो рдоिрдЯाрдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рдмрдиा рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рдоैं рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ी рд╣ूँ рдХि рдоैं рдХ्рдпा рдХрд░ूँ।
рдЙрд╕ рд╕рдордп рд░ाрдзा рднी рд╡рд╣ीं рдеी। рдЕрдкрдиी рдмрд╣рди рдХो рдмेрд╣ाрд▓ рджेрдЦрдХрд░ рднрдб़рдХ рдЧрдИ। рджैрдЯ्рд╕ рдЗрдЯ! рдЕрдм рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рд╣ो рд╣ी рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рдоैं рдЖрдЬ рд╣ी рдзрд░्рдоेрд╢ рдХो рдЕрд▓्рдЯिрдоेрдЯрдо рджेрддी рд╣ूँ। рдоेрд░े рд╕ाрде рд░рд╣рдиा рд╣ै, рддो рдл़ैрдоिрд▓ी рдХे рд╕ाрде рдХोрдИ рдкंрдЧा рдирд╣ीं рд▓ेрдиा рд╣ोрдЧा।
рдЗрддрдиा рдХрд╣ рдХрд░ рд╡рд╣ рдЬाрдиे рдХो рдЦрдб़ी рд╣ो рдЧрдИ рд▓ेрдХिрди рдордпूрд░ी рдиे рдЙрд╕े рд░ोрдХ рд▓िрдпा। рдпे рдХрд╣ рдХрд░ рдХि рдзрд░्рдоेрд╢ рдХो рдЕрдкрдиी рдкрдд्рдиी рдХा рдирдЬ़рд░िрдпा рднрд▓ी рдк्рд░рдХाрд░ рдоाрд▓ूрдо рд╣ै, рд╢ाрдпрдж рдЙрд╕े рдЕрдм рдХोрдИ рдФрд░ рд╣ी рдЬ़्рдпाрджा рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рдкाрдПрдЧा, рдЙрд╕рдиे рдХंрдЧрдиा рдХो рд╕ंрднाрд▓ा рдФрд░ рдмोрд▓ी, рддुрдо рдЦुрдж рдХो рдЗрддрдиा рдЕрд╕рд╣ाрдп рдХрдм рд╕े рд╕рдордЭрдиे рд▓рдЧी? рддुрдордоें рд╡ैрд╕ी рд╣ी рдКँрдЪी рд╕рдордЭ рд╣ै рдЬैрд╕ी рд░ाрдзा рдоें, рдЙрд╕рдХे рдкрддि рдоें рдпा рддुрдо्рд╣ाрд░े рдкрддि рдоें। рдпे рд╕рдм рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдЗрдЬ़्рдЬ़рдд рднी рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпे рдорд╕рд▓ा рддुрдо्рд╣ें рдЖрдЬ рд╣ी рдЦुрдж рд╕ुрд▓рдЭाрдиा рд╣ोрдЧा। рдЬाрдУ, рдЕрднी рдзрд░्рдоेрд╢ рд╕े рдмाрддें рдХрд░ो। рд╡рд╣ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдмाрдд рдЬ़рд░ूрд░ рд╕рдордЭेрдЧा।
рдордпूрд░ी рдХी рдмाрдд рдХंрдЧрдиा рдХो рд╕рд╣ी рд▓рдЧी। рдЙрд╕рдХी рдмाрдд рд╕ुрдирдХрд░ рдЙрд╕рдоें рдПрдХ рдирдпा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдЬाрдЧрдиे рд▓рдЧा। рдоाँ рдХे рдШрд░ рд╕े рд╣ी рдЙрд╕рдиे рдзрд░्рдоेрд╢ рдХो рдл़ोрди рд▓рдЧाрдпा, рдЙрд╕рд╕े рдоिрд▓рдиे рдХा рд╕рдордп рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा, рдк्рд░ीрддрдо рдХो рднी рдЕрдкрдиी рдпोрдЬрдиाрдУं рд╕े рдЕрд╡рдЧрдд рдХिрдпा। рдлिрд░ рдЕंрдд рдоें рдоाँ рд╕े рдФрд░ рдмрд╣рди рд╕े рдЖрд▓िंрдЧрди рдХिрдпा рдФрд░ рдЪрд▓ी рдЧрдИ।
рдЙрд╕рдХे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рд░ाрдзा рд╕рдм рджुрд╡िрдзाрдУं рдХे рд▓िрдпे рдлिрд░ рдЦुрдж рдХो рдХोрд╕рдиे рд▓рдЧी। рдХрд╢्рдпрдк рднी рд╡рд╣ाँ рдоौрдЬूрдж рдеा। рджोрдкрд╣рд░ рдХो рдЖрдпा рдеा, рдмाрд░िрд╢ рдоें рдлंрд╕ рдЧрдпा рдеा। рдордпूрд░ी рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рдмेрдЯिрдпों рдХी рдмाрддें рд╕ुрди рдЪुрдХा рдеा। рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рдЯैрдмрд▓рдЯ рдиिрдХाрд▓ा। рдб्рд░ोрди рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рдиा рдЙрд╕рдиे рдХрдИ рд╕ाрд▓ рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдЙрд╕рдХा рдЖрдиा-рдЬाрдиा рднी рдЕрдм рд╕ौрд░-рдЪрд▓िрдд рдЪाрд░-рдкрд╣िрдпे рд╡ाрд▓ी рдЧाрдб़ी рд╕े рд╣ी рд╣ोрддा рдеा। рдЯैрдмрд▓рдЯ рдоें рдЙрд╕рдиे рд░ाрдзा рдФрд░ рдХंрдЧрдиा рдХी рдХुंрдбрд▓िрдпों рдкрд░ рдирдЬ़рд░ рджौрдб़ाрдИ рдФрд░ рдмोрд▓ा, рдЕрд░े рдЖрдк рд╕рдм рдмिрдиा рдмाрдд рдХे рдкрд░ेрд╢ाрди рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ैं। рдЕрд╕рд▓ी рдЦुрд╢ी рдЬाрдирдиे рдХे рд▓िрдпे рджोрдиों рдмрд╣рдиों рдХा рджाрдо्рдкрдд्рдп рдЬीрд╡рди рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рдпे рджेрдЦिрдпे, рджोрдиों рдХी рдХрд╣ाрдиिрдпों рдоें рдЕрдкрдиे рдкрддिрдпों рдХे рд╕ाрде рдорд░рдиा рд▓िрдЦा рд╣ै। рдмрд╕ рдРрд╕े рдиाрдкी рдЬाрддी рд╣ै рдЦुрд╢ी।
-9-
рд╡рд╣ рдЦिрдб़рдХी рдХे рдмाрд╣рд░ рджेрдЦрдХрд░ рдоुрд╕рдХुрд░ा рд░рд╣ी рдеी। рд╢рд╣рд░ рдХे рд╕ैंрдЯ्рд░рд▓ рд╕рд░्рдХрд▓ рдХे рд╕ंрдЧрдорд░рдорд░ी рдЦंрднे рдЙрд╕рдХे рд╕ाрдордиे рд╕े рдиिрдХрд▓े рдЬा рд░рд╣े рдеे। рдмाрд░िрд╢ рдХे рдкाрдиी рдоें рдзुрд▓ рдХрд░ рдиिрдЦрд░ рдЖрдП рдеे। рдХрд╣рдиे рдХो рд╡рд╣ рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХी рд░ाрдиी рдеी, рдордЧрд░ рдЙрд╕рдХी рд╢рдХ्рддि рдХा рдЕрд╕рд▓ рдПрд╣рд╕ाрд╕ рдХेрд╡рд▓ рдЙрд╕рдХी рдоाँ рдЙрд╕े рдХрд░ा рдкाрддी рдеीं। рдоाँ! рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХे рд╣рд░ рдЫिрджрд░े рднाрдЧ рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рднрд░ рдХрд░ рд╕рдм рдаीрдХ рдХрд░ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрд╕рдХी рдоाँ рдиे рдЙрд╕े рдлिрд░ рдпрд╣ рдЖрднाрд╕ рдХрд░ाрдпा рдеा рдХि рд╡рд╣ рдЕрд╕рд╣ाрдп рдирд╣ीं рд╣ै। рдЕрдм рд╡рд╣ рд╕рдм рд╣ाрд▓ рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдХा рд╕ाрдорд░्рде्рдп рд░рдЦрддी рдеी। рдЙрд╕े рдкूрд░ा рдпрдХीрди рдеा рдХि рдХुрдЫ рд╣ी рдкрд▓ों рдоें рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдХ्рд▓ेрд╢ рджूрд░ рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
рдЕрдЪाрдирдХ рдЙрд╕рдХा рдз्рдпाрди рдЧрдпा рдХि рдЧाрдб़ी рдХी рджिрд╢ा рдмрджрд▓ рдЧрдИ рд╣ै। рдЙрд╕рдиे рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░ рд╕े рдкूрдЫा рдФрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░ рдиे рдЬрд╡ाрдм рджेрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा, рдорд╣ाрд░ाрдиी! рд╡рд╣ाँ рдЬाрдиे рдоें рдЦрддрд░ा рд╣ै। рд░ाрдЬा рд╕ाрд╣рдм рдХा рдЕрднी рдл़ोрди рдЖрдпा рдеा рдХि рдЖрдкрдХो рд╡ाрдкрд╕ рд░ाрдЬрдорд╣рд▓ рд▓े рдЖрдКँ।
рдХंрдЧрдиा рдХो рдЕрдкрдоाрди рднी рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдХ्рд░ोрдз рднी рдЖрдпा। рд▓ेрдХिрди рд╡рд╣ рджोрдиों рдкी рдЧрдИ। рдмрдб़ी рд╢ांрдд рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░ рд╕े рдЧाрдб़ी рд░ोрдХрдиे рдХो рдХрд╣ा। рдЧाрдб़ी рд░ुрдХी рдФрд░ рд╡рд╣ рдЖрдЧे рдХी рд╕ीрдЯ рдоें рдмैрда рдЧрдИ। рдЧाрдб़ी рдХी рдЪाрднी рд╣ाрде рдоें рд▓ी, рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░ рдХो рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджिрдпा, рдлिрд░ рдЙрд╕рдХी рдЬрдЧрд╣ рд▓े рдХрд░ рдЧाрдб़ी рдЪрд▓ाрдиे рд▓рдЧी।
рдХंрдЧрдиा рдХो рдХैрдл़े рдХे рдж्рд╡ाрд░ рд╕े рдЕंрджрд░ рдШुрд╕рддा рджेрдЦ рдзрд░्рдоेрд╢ рдЦрдб़ा рд╣ो рдЧрдпा। рд╡рд╣ рдЙрд╕рдХी рддрд░рдл़ рдмрдв़ рд░рд╣ी рдеी। рдЪेрд╣рд░े рдХे рдЪाрд░ों рддрд░рдл़ рдмाрд░िрд╢ рд╕े рдЧीрд▓े рдмाрд▓ рдПрдХ рд╕ुंрджрд░ рдл़्рд░ेрдо рдЬैрд╕े рдЪिрдкрдХे рд╣ुрдП рдеे, рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдПрдХ рдоीрдаी рд╕ी рдоुрд╕्рдХाрди рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рдеी। рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдХрд░рддा рдзрд░्рдоेрд╢ рднी рдоुрд╕рдХुрд░ा рд░рд╣ा рдеा। рдЙрди рджोрдиों рдХे рдмीрдЪ рд░ाрдзा рдПрдХ рдХрдб़ी рдеी। рд▓ेрдХिрди рдПрдХ рддрд░рд╣ рдХा рдЦрд░ा рднाрд╡ рднी рдеा। рдХ्рдпा рдеा, рдЗрди्рд╣ें рдХрднी рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖ рдкाрдпा। рд╣ाрде рдлैрд▓ाрдП рд╣ुрдП рдХंрдЧрдиा рдЙрд╕рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪ рдЪुрдХी рдеी। рд╡рд╣ рднी рдЙрд╕े рдЖрд▓िंрдЧрди рдоें рднрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдеा। рдЙрд╕ी рд╡рдХ्рдд рдПрдХ рддेрдЬ़ рдзрдоाрдХा рд╣ुрдЖ। рдХैрдл़े рдПрдХ рддीрди-рдоंрдЬ़िрд▓े рдмिрд▓्рдбिंрдЧ рдоें рдеा, рдмрдо्рдм рдиीрдЪे рддрд╣рдЦाрдиे рдоें। рдПрдХ рдкрд▓ рдоें рд╕рдм рддрд╣рд╕-рдирд╣рд╕ рд╣ो рдЧрдпा।
рдзрдоाрдХे рдХी рдЦрдмрд░ рдордпूрд░ी рдХे рдШрд░ рддुрд░ंрдд рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдИ। рд░ाрдзा рд░ाрдд рдХे рдЦाрдиे рдХे рд▓िрдпे рд░ुрдХрдиे рдХा рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी। рдХрд╢्рдпрдк рдЙрда рдХрд░ рдЬाрдиे рд╣ी рд╡ाрд▓ा рдеा। рдЦрдмрд░ рд╕ुрдирддे рд╣ी рджोрдиों рдХी рдирдЬ़рд░ें рдордпूрд░ी рдкрд░ рдард╣рд░ рдЧрдИं। рдЙрд╕ рдкрд▓ рдоें рджोрдиों рдХो рдПрдХ рд╕ाрде рдФрд░ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╕ाрд▓ों рдкрд╣рд▓े рдордпूрд░ी рдХा рдХुंрдбрд▓िрдпों рдХा рдЕрджрд▓ा-рдмрджрд▓ी рдХрд░рдиा рд╕рдордЭ рдЖ рдЧрдпा। рдмрд╣ुрдд рджेрд░ рддрдХ рдордпूрд░ी рдХी рдЖँрдЦें рдлрдЯी рдХी рдлрдЯी рд░рд╣ीं। рдЬैрд╕े рддैрд╕े рдХिрд╕ी рдиे рдкрд╣рд▓ рдХी। рдХрд╢्рдпрдк рдЬ़рд░ा рд╣िрд▓ा, рдЬैрд╕े рдЙрда рдХрд░ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ो। рддрдм рдЬा рдХрд░ рдордпूрд░ी рдХे рдЖँрд╕ू рдмрд╣рдиे рд╢ुрд░ू рд╣ुрдП।
рдХрдИ рджिрдиों рд╕े рдЖрд╕рдоाрди рдЗрддрдиा рдкाрдиी рдмрд░рд╕ा рд░рд╣ा рд╣ै, рд▓рдЧрддा рд╣ै рдкैрд░ों рдХे рдиीрдЪे рдХी рдоिрдЯ्рдЯी рдШुрд▓ рдЬाрдПрдЧी рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд╕рдмों рдХो рдзрд░рддी рдХी рдХोрдЦ рдоें рдмрд╣ा рд▓े рдЬाрдПрдЧी। рдордпूрд░ी рдХे рдЖँрд╕ू рдмрд╣рдиे рдмंрдж рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं। рдЕрдкрдиा рд╕рдм рд╕ाрдоाрди рд▓े рдХрд░ рдЕрдм рд░ाрдзा рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рд░рд╣рдиे рдЖ рдЧрдИ рд╣ै। рдЙрд╕рдХी рдЖँрдЦें рддो рдкрд╣рд▓े рджिрди рд╣ी рд╕ूрдЦ рдЪुрдХी рдеीं। рдЕрдм рддो рдмрд╕ рд░ाрдЬा рдХी рд╣рд╕्рддी рдоिрдЯा рджेрдиे рдХा рдЬुрдиूрди рд╕рд╡ाрд░ рд╣ै। рд░ाрдЬा рдХे рд▓िрдпे рдпे рд▓рдб़ाрдИ рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬрдирддा рд░ाрдзा рдХे рд╕ाрде рд╣ै। рд░ाрдзा рдЬैрд╕े рдШोрд░ рд╢рдд्рд░ु рдХрдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं। рдлिрд░ рднी рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рддाрдХрдд рдХे рд╕ाрде рд╡рд╣ рдбрдЯा рд╣ुрдЖ рд╣ै।
***
рдХрдИ рд╕ाрд▓ рдмीрдд рдЧрдП рд╣ै। рд▓рдб़ाрдИ рдЕрдм рднी рдЬाрд░ी рд╣ै। рдЗрддрдиे рд╕ाрд▓ों рдоें рдФрд░ рд╕рд╢рдХ्рдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рд╣ैं рднी рджोрдиों рдкрдХ्рд╖ рджрдорджाрд░। рдЯिрдХे рд╣ुрдП рд╣ैं рджोрдиों рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рджрдо рдкрд░। рдПрдХ рдоें рдЬोрд╢ рд╣ै, рдЧुрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдмрджрд▓ा рд▓ेрдиे рдХी рддрд░ рд╡ рддाрдЬ़ा рд╣рд╡рд╕ рд╣ै। рджूрд╕рд░ा рд░ाрдЬ рдХрд░рдиा рдЕрдкрдиा рд╣рдХ рдоाрдирддा рд╣ै, рдпрд╣ी рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдЙрд╕рдХे рднीрддрд░ рдХा рдпोрдж्рдзा рдЬीрд╡िрдд рд░рдЦे рд╣ुрдП рд╣ै। рдмрд╕ рд▓ोрдЧों рдХी рджрд╢ा рд╣ै рдЬो рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ी рд╕े рджिрдиो-рджिрди рдмिрдЧрдб़рддी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдХाрдо рдкрд░ рд╕े рднी рд▓ोрдЧों рдХा рдз्рдпाрди рдЬाрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рджेрд╢ рдоें рд╣рд░ рдЪीрдЬ़ рдХे рд╕्рддрд░ рдШрдЯिрдпा рд╣ोрддे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं।
рдШрд░ рдоें рдордпूрд░ी рдХे рдмाрд▓ рдкрдХ рдЪुрдХे рд╣ैं, рдЖँрдЦों рдХो рд╕рджैрд╡ рдирдо рд░рд╣рдиे рдХी рдЖрджрдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рд╣рд░ рдмाрд░ рдЬрдм рд░ाрдзा рдоाँ рдХे рдХрдорд░े рдоें рдШुрд╕рддी рд╣ै, рддो рдЙрд╕рдХी рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдХोрдИ рдирдпा рдЧीрдд рд▓िрдЦा рдкाрддी рд╣ै।
рдПрдХ рджिрди рдЬрдм рд╡рд╣ рдЙрд╕рдХे рдХрдорд░े рдоें рдШुрд╕ी, рдоाँ рдирдпा рдЧीрдд рд▓िрдЦрдиे рдХे рд▓िрдпे рджीрд╡ाрд░ рдХी рдкुрддाрдИ рдХрд░рдиे рдЬा рд░рд╣ी рдеी। рд░ाрдзा рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдЦींрдЪ рд▓ाрдИ, рдЙрд╕рдХी рдЖँрдЦें рдкोंрдЫीं рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдХंрдзे рдкрд░ рд╣ाрде рдбाрд▓ рдХрд░ рдмोрд▓ी, рддुрдо рдЦुрд╢ рдирд╣ीं рд╣ो। рдХाрд╢ рд╣рдоाрд░ी рдЬ़िंрджрдЧी рдоें рдЗрддрдиी рд╕ाрд░ी рдЧ़рд▓рдд рдмाрддें рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ोрддीं।
рдирд╣ीं рдмेрдЯा। рдоेрд░ी рдЖँрдЦों рдоें рдЖँрд╕ू рдЬ़рд░ूрд░ рд╣ैं, рдкрд░ рдоैं рджुрдЦी рдирд╣ीं рд╣ूँ। рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдХрд╣рддे-рдХрд╣рддे рд╡ैрд╕े рд╣ी рдмैрдаे-рдмैрдаे рдордпूрд░ी рдкेंрдЯ-рдм्рд░рд╢ рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧी। рдЬ़िंрджрдЧी рдоें рд╕рд╣ी-рдЧрд▓рдд рдвूँрдврдиे рдХा рдХोрдИ рдорддрд▓рдм рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬ़िंрджрдЧी рд╣рдоें рдЬो рджेрддी рд╣ै, рд╣рдоें рддो рд╡рд╣ी рд╕्рд╡ीрдХाрд░рдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рдмрд╕।
рд░ाрдзा рдЙрда рдЦрдб़ी рд╣ुрдИ। рдЙрд╕े рдХिрд╕ी рдоीрдЯिंрдЧ рдоें рдЬाрдиा рдеा। рд╡ैрд╕े рднी рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХी рдмाрддें рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖ рдкाрддी рдеीं। рдЙрд╕े рд▓рдЧрддा рдеा рдХि рд╡рд╣ рдмोрд▓рддी рдХुрдЫ рд╣ै, рд╕ोрдЪрддी рди рдЬाрдиे рдХ्рдпा, рдЬैрд╕े рд╡рд╣ рдЕрд╕рд▓ рджुрдиिрдпा рдХे рдмрдЬाрдп, рд╡िрднिрди्рди рддрд░рд╣ рдХे рдЦ्рдпाрд▓ों рдХे рд╕ूрдк рдоें рддैрд░ рд░рд╣ी рд╣ो। рдЕрдЪ्рдЫा рдоॉрдо, рдЬाрддी рд╣ूँ। рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдирдЬ़рд░ рдлेрд░рддे рд╣ुрдП, рдирдИ рдкोрдпрдо ... рдХाрди्рдЯ рд╡ेрдЯ рдЯु рд╕ी рдЗрдЯ ... рдЖрдп рд▓рд╡ рдФрд▓ рдпौрд░ рдкोрдп्рдо्рд╕ ... рдХрд╣ाँ рд╕े рдвूंрдв рдХрд░ рд▓ाрддी рд╣ो рдЗрддрдиी рд╕ुंрджрд░ рд▓ाрдЗрдиें … рдЖрдЙрдЯ рдСрдл рджिрд╕ рд╡рд░्рд▓्рдб ... рдХрд╣рддे-рдХрд╣рддे рд╡рд╣ рдЪрд▓ी рдЧрдИ।
рдЙрд╕рдХे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдордпूрд░ी рдЕрдкрдиा рдирдпा рдЧीрдд рд▓िрдЦрдиे рдХे рд▓िрдпे рджीрд╡ाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдЦрдб़ी рд╣ो рдЧрдИ। рдк्рд░рдХृрддि рдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡-рдЬंрддुрдУं рдХो рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдпाँ рддो рджीं, рдЙрдирдоें рднाрд╡рдиाрдПँ рддो рдбाрд▓ीं, рдордЧрд░ рдЗрди рд╕рдм рдмाрддों рдХा рдЬीрд╡рди рд╕े рдХोрдИ рд╕ंрдмंрдз рдирд╣ीं рдмрдирдиे рджिрдпा। рдХुрдЫ рдРрд╕ी рдмाрддें рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рдеी। рдердХाрди рддो рдеी рд╣ी, рдЕрдЪाрдирдХ рдФрд░ рдмрдв़ рдЧрдИ। рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЧिрд░рддी рдЕрдкрдиी рд╕рдл़ेрдж рд▓рдЯ рдХो рдЭрдЯрдХाрдпा рдФрд░ рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдкेंрдЯ рдм्рд░рд╢ рдЪрд▓ाрдиे рд▓рдЧी। рдЪाрд░ों рджीрд╡ाрд░ें рд╕рдлेрдж рдкोрдд рдХрд░ рд╣ी рдоाрдиी। рдлिрд░ рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдмैрда рдХрд░ рд╕ोрдЪрдиे рд▓рдЧी рдХि рдЬिрди рдмाрддों рдХा рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рд╕े рдХोрдИ рд╕ंрдмंрдз рд╣ी рдирд╣ीं рдеा, рдЙрдирдХो рд╡рд╣ рдЕрдм рддрдХ рдЕрдкрдиी рджीрд╡ाрд░ों рдкрд░ рдХ्рдпों рдШрд░ рджेрддी рдЖ рд░рд╣ी рдеी। рддрдп рдХрд░ рд▓िрдпा рдХि рдЕрдм рд╕े рдЕрдкрдиे рдХрдорд░े рдХी рджीрд╡ाрд░ें рд╕рдлेрдж рд╣ी рд░рдЦूंрдЧी।


[1] рд░ाрдЬेंрдж्рд░ рдХृрд╖्рдг рдХे рд╢рдм्рдж