рдбॉ рд╣рд░рджीрдк рд╕िंрд╣
рд╢ोрдз рд╕ाрд░ांрд╢

рдк्рд░рд╕्рддुрдд рд╢ोрдз рдкрдд्рд░ рдоें рдоाрдирд╡ рдХो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиाрдиे рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдпрд╣ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЕрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЬ्рдЮाрди рдоें рд╣ी рд╡рд╣ рд╢рдХ्рддि рд╣ै рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдХे рджाрд╕ рдмрдирдиे рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░рдХे ‘рд╕्рд╡’ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд╕рдХ्рд╖рдо рдмрдиाрддा рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рдЪिंрддрдХों рдиे рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЗрди्рдж्рд░िрдпрдЬीрдд рдмрдиाрдиे рдЕрдерд╡ा ‘рдорди рдЬीрддे рдЬрдЧ рдЬीрдд’ рдЬैрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХी рдХाрдордиा рдХी рд╣ै। рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдХी рдк्рд░рдк्рддि рдХे рд▓िрдП рдЬिрд╕ рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╕рдордЭ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै рдЙрд╕рдХे рд╡िрд╡िрдз рдЖрдпाрдоों рдХो рдЕрдд्рдпंрдд рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдХे рд╕ाрде рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдоें рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрди рд╡िрд╡िрдз рдЖрдпाрдоों рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि, рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рд╕े рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдФрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░, рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдирд╡ीрди рдЕрд░्рде рдЬैрд╕े рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрдзीрдирддा рд╕рдоाрдк्рдд рдФрд░ рд╕рджा рдоौрдЬ рдоें рд░рд╣рдиा, рдк्рд░рдХृрддिрдЬीрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд░्рдЬीрдд, рд╕рджैрд╡ рдЪреЭрддी рдХрд▓ा рдФрд░ рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддिрд╡ाрди рдХी рдЕрдиुрднूрддि рдЬैрд╕े рдЬ्рдЮाрди рдХे рдирдпे рдЖрдпाрдоों рдХी рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХрддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдиा рд╣ी рдЗрд╕ рд╢ोрдз рдкрдд्рд░ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд╣ै। рдм्рд░рд╣्рдоा рдХुрдорд░ीреЫ рдХे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡िрджेрд╢ों рдоें рд╢ोрдз рдХाрд░्рдп рдЪрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं। рд╣िंрджीрдЬрдЧрдд рдХो рдЕрднी рдЗрд╕рдХा рдкрд░िрдЪрдп рд╣ोрдиा рд╢ेрд╖ рд╣ै।
рдЖрдЬ рдХा рд╣рд░ рдоाрдирд╡ рдХिрд╕ी рди рдХिрд╕ी рд░ूрдк рдоें рдЕрдзीрдирддाрдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ंрддा рд╣ै। рдЬिрддрдиा-рдЬिрддрдиा рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु, рд╡ैрднрд╡, рдиाрдо, рдоाрди рдФрд░ рд╢ाрди рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд░рдЦрддा рд╣ै рдЙрддрдиा рд╣ी рд╡рд╣ рдпрдеाрд░्рде рд╕ुрдЦ рд╢ांрддि рд╕े рджूрд░ рд╣ोрддा рдЬाрддा рд╣ै। рд╡्рдпрдХ्рддि рднौрддिрдХ рд╕ुрдЦों рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд▓िрдП рдЖँрдЦों рдкрд░ рдкрдЯ्рдЯी рдмांрдз рдХрд░ рдПрдХ рдРрд╕ी рдЕंрдзी рджौреЬ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै। рдЬिрд╕рдоें рдЙрд╕рдХा рд╕्рд╡ рдкрд░ рдХोрдИ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдирд╣ीं рд░рд╣ рдЧрдпा рд╣ै। рд╡рд╣ рдк्рд░рдХृрддि рдХो рдЕрдкрдиे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдоें рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдХा рдмेрддрд╣ाрд╢ा рджोрд╣рди рдХрд░рдиे рдоें рд▓рдЧा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХे рджुрд╖्рдкрд░िрдгाрдо рдХрднी рд╕ुрдиाрдоी рдХे рд░ूрдк рдоें, рдХрднी рднू-рдХрдо्рдк рдХे рд░ूрдк рдоें , рдХрднी рднрдпाрдирдХ рдмाреЭ рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдУं рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдиेрдХ рдмाрд░ рдмреЬे рд╕्рддрд░ рдЕрдиिрдпंрдд्рд░िрддрд╡िрдиाрд╢рд▓ीрд▓ा рдХो рдЭेрд▓рдиा рдкреЬрддा рд╣ै। рджूрд╕рд░ीрдУрд░ рдзрд░्рдо рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдкाрдиे рдХी рдЪाрд╣рдиा рд░рдЦрдиे рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдзрд░्рдо рдХो рджूрд╕рд░े рдзрд░्рдо рд╕े рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдзाрд░्рдоिрдХ рдЙрди्рдоाрдж рдФрд░ рд╕ाрдо्рдк्рд░рджाрдпिрдХ рджंрдЧों рдХी рдЖрдЧ рдоें рд╕рдж्рднाрд╡рдиा рдХी рдмрд▓ि рдЪреЭा рджेрддा рд╣ै। рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рднी рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े рд╣ै। рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдоूрд▓ рдоें рд▓ोрдн рд╣ै। рд▓ोрдн рдХे рд╡рд╢ीрднूрдд рд╣ोрдХрд░ рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдПрдХ рд╕े рдмреЭ рдХрд░ рдПрдХ рдШोрдЯाрд▓े рдХрд░рддा рдЪрд▓ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрди рд╕рдм рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рдоूрд▓ рдХाрд░рдг рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдоाрдирд╡ рдЕрдкрдиे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХी рд╡िрд╕्рдоृрддि рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдкрдиी рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдФрд░ рдкुрд░ाрдиी рдЖрджрддों рдХा рдЧुрд▓ाрдо рдмрди рдЧрдпा рд╣ै। рдк्рд░рдХृрддिрдЬीрдд рдмрдирдиे рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЕрдзीрди рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдоाрдирд╡ рдХे рдкाрд╕ рд╕ांрд╕ाрд░िрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рдмрд╣ुрдд рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдРрд╕ा рд╡िрд╡ेрдХ рдирд╣ीं рд╣ै рдЬो рдЙрд╕рдХी рдЖрдд्рдоा рдХो рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдмрдиा рд╕рдХे।
рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпाँ рдХ्рдпा рд╣ैं ? рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпाँ рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд╡ाрдж рд╣ै। рдкрд░рдоाрдд्рдоा, рдЬिрдирдХा рдЬ्рдпोрддि рдмिंрджु рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд╕рд░्рд╡ рдзрд░्рдоों рдоें рдоाрди्рдп рд╣ै, рдЕрдЬрди्рдоा, рдЕрдХрд░्рддा рдФрд░ рдЕрднोрдХ्рддा рд╣ैं। рдЙрдирдХा рджिрд╡्рдп рдЕрд╡рддрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡े рдкрд░рдХाрдпा рдкрд░рд╡ेрд╢ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░рдХे рдЙрди्рд╣ें рд╕рддोрдк्рд░рдзाрдирд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмрдиाрддे рд╣ैं। рджूрд╕рд░े рд╢рдм्рджों рдоें рдоाрдирд╡ рдЖрдд्рдоा рдХो рд╢ांрддि, рд╕ुрдЦ, рдФрд░ рдкрд╡िрдд्рд░рддा рд╕े рд╕рдо्рдкрди्рди рдмрдиा рдХрд░ рд╕рдд-рдЪिрдд्рдд рдФрд░ рдЖрдиंрджрд╕्рд╡рд░ूрдк рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ाрддे рд╣ुрдП рд╡िрд╢्рд╡-рд╢ांрддि рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рдордп рдЙрдирдХा рд╡िрд╢्рд╡-рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдХाрд░्рдп рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдбॉ рдЕрдм्рджुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдХे рдпे рд╢рдм्рдж рд╣ैं рдХि 2002 рдоें рдоाрдЙंрдЯ рдЖрдмू рдоें рдм्рд░рд╣्рдоा рдХुрдорд░ीреЫ рдХे рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХे рджौрд░े рдХे рджौрд░ाрди рджाрджी рдЧुрд▓реЫाрд░ рдХे рддрди рдоें рд╡े рдЙрд╕ рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╢рдХ्рддि рд╕े рдоिрд▓े рдЬिрд╕े рдкрд░рдоाрдд्рдоा ‘рд╢िрд╡’ рдХрд╣рддे рд╣ैं :
“On 3 February, 2002, I had an extraordinary spiritual experience when I visited the Brahma Kumari Spiritual Academy at Mount Abu. The deity of the Brahmakumais, Shiv Baba, descended on one of the disciples, DhadhiGulzar. Before our eyes her personality changed, her face became radiant, her voice became deeper as she talked about four treasures knowledge, yoga, virtue and service. We- I, Sivathanu Pillai, and Selvamurthy – were lucky to be called by her on dais and blessed. As she blessed us she said, ‘Bharat will become most beautiful land on earth’.”
(Kalam, Abdul, APJ (2002)
рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдоें рдРрд╕ा рдЕрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЬ्рдЮाрди рд╣ै рдЬो рдоाрдирд╡ рдХो рдЕрдкрдиी рдЗрди्рдж्рд░ीрдп рднोрдЧ рдХी рдЧुрд▓ाрдоी рдФрд░ рдорди, рдмुрдж्рдзि рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХी рдЕрдзीрдирддा рд╕े рдоुрдХ्рддि рджिрд▓ा рдХрд░ ‘рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी’рдмрдиाрдиेрдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै। рдпрд╣ рд╡ाрдгिрдпाँ рди рдХेрд╡рд▓ ‘рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी’ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддी рд╣ैं рдЕрдкिрддु рдЕрдд्рдпंрдд рд╕рд░рд▓рддा рдФрд░ рд╕рд╣рдЬрддा рдХे рд╕ाрде рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рднी рдХрд░рддी рд╣ैं। рдЗрди्рд╣ीं рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдоें рдордиुрд╖्рдпाрдд्рдоा рдХो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╢िрд╡ рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рд╣ै। рдЗрди рд╡ाрдгिрдпों рдоें рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрджाрд╣рд░рдгों рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं :
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рдиीрддि –
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि рд╣ै-рдорди, рдмुрдж्рдзि, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдФрд░ рд╕рд░्рд╡ рдХрд░्рдоे-рди्рдж्рд░िрдпों рдХे рдКрдкрд░ рд╕्рд╡ рдЕрд░्рдеाрдд् рдЖрдд्рдоा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░। рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпां-рдХрднी рдЖंрдЦ рдзोрдЦा рджेрддी, рдХрднी рдмोрд▓ рдзोрдЦा рджेрддा, рд╡ाрдгी рдЕрд░्рдеाрдд् рдоुрдЦ рдзोрдЦा рджेрддा, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓ рдоें рдирд╣ीं рд░рд╣рддे-рддो рдЙрд╕рдХो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдирд╣ीं рдХрд╣ेंрдЧे।
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоाрдУं рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рдиीрддि рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै-
“ рдЬैрд╕े рд░ाрдЬा рдЕрдкрдиे рд╕ेрд╡ा рдХे рд╕ाрдеिрдпों рдХो, рдк्рд░рдЬा рдХो рдЬैрд╕ा, рдЬो рдСрд░्рдбрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЙрд╕ рдСрд░्рдбрд░ рд╕े, рдЙрд╕ी рдиीрддि рдк्рд░рдоाрдг рд╕ाрдеी рд╡ा рдк्рд░рдЬा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдЖрдк рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоाрдП рдЕрдкрдиी рдпोрдЧ рдХी рд╢рдХ्рддि рдж्рд╡ाрд░ा рд╣рд░ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рдХो рдЬैрд╕ा рдСрд░्рдбрд░ рдХрд░рддी рд╣ो, рд╡ैрд╕े рд╣рд░ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рдЖрдкрдХे рдСрд░्рдбрд░ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЪрд▓рддी рд╣ै। рди рд╕िрд░्рдл рдпрд╣ рд╕्рдеूрд▓ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рд░्рд╡ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпां рд▓ेрдХिрди рдорди, рдмुрдж्рдзि, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рднी рдЖрдк рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоा рдХे рдбाрдпрд░ेрдХ्рд╢рди рдк्рд░рдоाрдг рдЪрд▓рддे рд╣ैं। рдЬрдм рдЪाрд╣ो, рдЬैрд╕े рдЪाрд╣ो-рд╡ैрд╕े рдорди рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╢рдХ्рддि рдХो рд╡рд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ो। рдЕрд░्рдеाрдд् рдорди, рдмुрдж्рдзि, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХे рднी рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी। рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХे рд╡рд╢ рдирд╣ीं рд▓ेрдХिрди рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХो рдЕрдкрдиे рд╡рд╢ рдоें рдХрд░ рд╢्рд░ेрд╖्рда рдиीрддि рд╕े рдХाрд░्рдп рдоें рд▓рдЧाрддे рд╣ो, рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдк्рд░рдоाрдг рд╕рдо्рдмрди्рдз-рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдоें рдЖрддे рд╣ो। рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि рд╣ै- рдорди, рдмुрдж्рдзि, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдФрд░ рд╕рд░्рд╡ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдХे рдКрдкрд░ рд╕्рд╡ рдЕрд░्рдеाрдд् рдЖрдд्рдоा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░। рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпाँ - рдХрднी рдЖँрдЦ рдзोрдЦा рджेрддी, рдХрднी рдмोрд▓ рдзोрдЦा рджेрддा, рд╡ाрдгी рдЕрд░्рдеाрдд् рдоुрдЦ рдзोрдЦा рджेрддा, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓ рдоें рдирд╣ीं рд░рд╣рддे-рддो рдЙрд╕рдХो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдирд╣ीं рдХрд╣ेंрдЧे, рдЙрд╕рдХो рдХрд╣ेंрдЧे - рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рдеी। рдЕрдзिрдХाрд░ी рдирд╣ीं рд▓ेрдХिрди рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рдеी। рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоा рдХो рд╕्рд╡рдк्рди рдоें рднी рдХोрдИ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рд╡ा рдорди, рдмुрдж्рдзि, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдзोрдЦा рдирд╣ीं рджे рд╕рдХрддे। рдХ्рдпोंрдХि рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ैं, рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрднी рдЕрдзीрди рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддा। рдЕрдзीрди рд╣ैं рддो рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиे рдХे рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рдеी рд╣ैं। рддो рдЕрдкрдиे рд╕े рдкूрдЫो-рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рдеी рд╣ो рдпा рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ो? рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрди рдЧрдпे рдпा рдмрди рд░рд╣े рд╣ैं? рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд░ूрд╣ाрдиी рдирд╢ा рдХ्рдпा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ाрддा рд╣ै? рдХ्рдпा рдмрди рдЬाрддे рд╣ो? рдмेрдлिрдХ्рд░ рдмाрджрд╢ाрд╣, рдмेрдЧрдордкुрд░ рдХे рдмाрджрд╢ाрд╣! ”(1)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдФрд░рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░
рд╕्рд╡ рдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рдоाрдирд╡ рдХा рд╣рд░ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рдХे рдКрдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ो рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдФрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рд╣ो। рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै :
“рдРрд╕े рдирд╣ीं рдХि рджेрдЦрдиे рддो рдирд╣ीं рдЪाрд╣рддे рдеे рд▓ेрдХिрди рджेрдЦ рд▓िрдпा। рдЖँрдЦें рдЦुрд▓ी рдеीं рдиा, рдЗрд╕рд▓िрдП рджेрдЦрдиे рдоें рдЖ рдЧрдпा। рдХाрди рдХो рджрд░рд╡ाрдЬा рдирд╣ीं рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдХाрди рдоें рдмाрдд рдкреЬ рдЧрдИ। рд▓ेрдХिрди рджो рдХाрди рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдРрд╕ी рдмाрдд рд╕ुрди рднी рд▓ी рддो рдиिрдХाрд▓рдиे рдХा рднी рд░ाрд╕्рддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕ рднाрд░рдд рдоें рд╣ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдпрд╣ рдЪिрдд्рд░ рдмाрдкू рдХी рдпाрдж рдоें рдмрдиा рд╣ुрдЖ рд╣ै-рдмुрд░ा рди рджेрдЦो, рдмुрд░ा рди рд╕ुрдиो, рдмुрд░ा рди рдмोрд▓ो। рдпрд╣ рддीрди рджिрдЦाрддे рд╣ैं, рдЖрдк рдЪाрд░ рджिрдЦाрддे рд╣ो। рдмुрд░ा рд╕ोрдЪो рднी рдирд╣ीं। рдХ्рдпोंрдХि рдкрд╣рд▓े рд╕ोрдЪрдиा рд╣ोрддा, рдлिрд░ рдмोрд▓рдиा рд╣ोрддा, рдлिрд░ рджेрдЦрдиा рд╣ोрддा рд╣ै। рддो рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░, рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рд░рдЦो। рд░ाрдЬा рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░। рд░ाрдЬा рд╣ो рдФрд░ рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рд╣ो рд╣ी рдирд╣ीं, рддो рдХौрди рд░ाрдЬा рдоाрдиेрдЧा। рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░, рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░। рдХрдИ рдкрд░рдЦрдиे рдоें рдмрд╣ुрдд рд╣ोрд╢िрдпाрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдХोрдИ рднी рдЧрд▓рддी рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬो рдиीрддि рдк्рд░рдоाрдг рдирд╣ीं рд╣ै, рддो рд╕рдордЭрддे рд╣ैं рдХि рдпрд╣ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдпрд╣ рд╕рдд्рдп рдирд╣ीं рд╣ै, рдпрдеाрд░्рде рдирд╣ीं рд╣ै, рдЕрдпрдеाрд░्рде рд╣ै, рд╡्рдпрд░्рде рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рд╕рдордЭрддे рд╣ुрдП рдлिрд░ рднी рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рдпा рдХрд░ рд▓ेрддे। рддो рдЗрд╕рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣ेंрдЧे? рдХौрди рд╕ी рдкॉрд╡рд░ рдХी рдХрдоी рд╣ै? рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬैрд╕े-рдЖрдЬрдХрд▓ рдХाрд░ рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं, рджेрдЦ рднी рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рдПрдХ्рд╕ीрдбेрди्рдЯ рд╣ोрдиे рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рд╣ै, рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧे рд╣ी рдирд╣ीं рддो рдЬрд░ूрд░ рдПрдХ्рд╕ीрдбेрди्рдЯ рд╣ो рдЬाрдПрдЧा। рдпрджि рдм्рд░ेрдХ рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдкॉрд╡рд░рдлुрд▓ рдирд╣ीं рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ाँ рдХे рдмрдЬाрдП рд╡рд╣ाँ рд▓рдЧ рдЧрдИ, рддो рднी рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा? рдЗрддрдиा рд╕рдордп рддो рдкрд░рд╡рд╢ рд╣ोрдЧा рдиा। рдЪाрд╣рддे рд╣ुрдП рднी рдХрд░ рдирд╣ीं рдкाрддे। рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧा рдирд╣ीं рд╕рдХрддे рдпा рдм्рд░ेрдХ рдкॉрд╡рд░рдлुрд▓ рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдаीрдХ рд▓рдЧ рдирд╣ीं рд╕рдХрддी। рдЕрдкрдиे рдЕंрджрд░ рдпрд╣ рдЪेрдХ рдХрд░ो। рдЬрдм рдКँрдЪी рдкрд╣ाреЬी рдкрд░ рдЪреЭрддे рд╣ैं рддो рд▓िрдЦा рд╣ुрдЖ рд╣ोрддा рд╣ै’рдм्рд░ेрдХ рдЪेрдХ рдХрд░ो’ рдХ्рдпोंрдХि рдм्рд░ेрдХ рд╕ेрдл्рдЯी рдХा рд╕ाрдзрди рд╣ै। рддो рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдХा рд╡ा рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧाрдиे рдХा рдЕрд░्рде рдпрд╣ рдирд╣ीं рдХि рд▓рдЧाрдУ рдпрд╣ाँ рдФрд░ рдм्рд░ेрдХ рд▓рдЧे рд╡рд╣ाँ। рдХोрдИ рд╡्рдпрд░्рде рдХो рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓ рдХрд░рдиे рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рд╕рдордЭрддे рд╣ैं - рдпрд╣ рд░ांрдЧ рд╣ै рддो рдЙрд╕ी рд╕рдордп рд░ांрдЧ рдХो рд░ाрдЗрдЯ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЗрд╕рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░। рдРрд╕े рдирд╣ीं рдХि рд╕ोрдЪ рднी рд░рд╣े рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЖрдзा рдШрдг्рдЯा рд╡्рдпрд░्рде рдЪрд▓ा рдЬाрдпे, рдкीрдЫे рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓ рдоें рдЖрдпे। рдмрд╣ुрдд рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рде рдХрд░рдХे рдЖрдзे рдШрдг्рдЯे рдХे рдмाрдж рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ुрдЖ рддो рдЙрд╕рдХो рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдФрд░ рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдирд╣ीं рдХрд╣ा рдЬाрддा। рдпрд╣ рд╣ुрдЖ рдеोреЬा-рдеोреЬा рдЕрдзीрди рдФрд░ рдеोреЬा-рдеोреЬा рдЕрдзिрдХाрд░ी-рдоिрдХ्рд╕। рддो рдЙрд╕рдХो рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрд╣ेंрдЧे рдпा рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рдеी рдХрд╣ेंрдЧे? рддो рдЕрдм рдкुрд░ुрд╖ाрд░्рдеी рдирд╣ीं, рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиो। рдпрд╣ рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ рдХा рд╢्рд░ेрд╖्рда рдореЫा рд╣ै।“ (2)
рд░ूрд▓िंрдЧ рдкॉрд╡рд░ рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдЖрдд्рдоा рдХी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдорди, рдмुрдж्рдзि рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдкрд░ рд╢ाрд╕рди рдХрд░рдиा। рдЗрд╕рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै :
“рд╕рджा рдпрд╣ рдЪेрдХ рдХрд░ो рдХि рдоेрд░े рдоें рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдХрд╣ाँ рддрдХ рд╣ै, рдкрд╣рд▓े рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпाँ, рдЬो рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं, рдЙрдирдХे рдКрдкрд░ рдХрд╣ाँ рддрдХ рдЕрдкрдиा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै। рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╢рдХ्рддि рдХे рдКрдкрд░, рдмुрдж्рдзि рдХे рдКрдкрд░ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХे рдКрдкрд░। рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рддीрди рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиाрдиे рдоें рд╕рджा рд╕рд╣рдпोрдЧी рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдХाрд░ोрдмाрд░ рдЪрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓े рдоुрдЦ्рдп рд╕рд╣рдпोрдЧी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рддीрдиों рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдЖрдк рдЖрдд्рдоा рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рд░ाрдЬा рдХे рдЗрд╢ाрд░े рдкрд░ рдЪрд▓рддे рд╣ैं рддो рд╕рджा рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдпрдеाрд░्рде рд░ीрддि рд╕े рдЪрд▓рддा рд╣ै। рдЬैрд╕े рдмाрдк рдХो рднी рддीрди рдоूрд░्рддिрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХाрд░्рдп рдХрд░ाрдиा рдкреЬрддा рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рдд्рд░िрдоूрд░्рддि рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдЧाрдпрди рдФрд░ рдкूрдЬрди рд╣ै। рдд्рд░िрдоूрд░्рддि рд╢िрд╡ рдХрд╣рддे рд╣ो। рдПрдХ рдмाрдк рдХे рддीрди рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं рдЬिрди рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рдХाрд░्рдп рдХрд░ाрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдЖрдк рдЖрдд्рдоा рд░рдЪрдпिрддा рд╣ो рдФрд░ рдпрд╣ рддीрди рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдЕрд░्рдеाрдд् рдд्рд░िрдоूрд░्рддि рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдЖрдкрдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं। рдЖрдк рднी рдЗрди рддीрди рд░рдЪрдиा рдХे рд░рдЪрдпिрддा рд╣ो। рддो рдЪेрдХ рдХрд░ो рдХि рдд्рд░िрдоूрд░्рддि рд░рдЪрдиा рдЖрдкрдХे рдХंрдЯ्рд░ोрд▓ рдоें рд╣ै? рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ंрдХрд▓्рдк рд░рдЪрдиे рд╡ाрд▓ा। рдмुрдж्рдзि рд╣ै рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░рдиा рдЕрд░्рдеाрдд् рдкाрд▓рдиा рдХे рд╕рдоाрди рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी। рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ै рдЕрдЪ्рдЫा рд╡ рдмुрд░ा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ा। рдЬैрд╕े рдм्рд░рд╣्рдоा рдЖрджि рджेрд╡ рд╣ै рд╡ैрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрджि рд╢рдХ्рддि рд╣ै рдорди рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╢рдХ्рддि। рдЖрджि рд╢рдХ्рддि рдпрдеाрд░्рде рд╣ै рддो рдФрд░ рднी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдЙрдирдХे рд╕ाрдеी рдпрдеाрд░्рде рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं। рдкрд╣рд▓े рдпрд╣ рдЪेрдХ рдХрд░ो рдоुрдЭ рд░ाрдЬा рдХा рдкрд╣рд▓ा рдЖрджि рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╕рджा рд╕рдоीрдк рдХे рд╕ाрдеी рдХे рд╕рдоाрди рдЗрд╢ाрд░े рдкрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдоाрдпा рджुрд╢्рдорди рднी рдкрд╣рд▓े рдЗрд╕ी рдЖрджि рд╢рдХ्рддि рдХो рдмाрдЧी рдЕрд░्рдеाрдд् рдЯ्рд░ेрдЯрд░ рдмрдиाрддी рд╣ै рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ рд▓ेрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЖрджि рд╢рдХ्рддि рдХो рд╕рджा рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХी рд╢рдХ्рддि рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧी, рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдХрд░рдХे рдЪрд▓ाрдУ। рдЬैрд╕े рд░ाрдЬा рд╕्рд╡рдпं рдХोрдИ рдХाрд░्рдп рдирд╣ीं рдХрд░рддा, рдХрд░ाрддा рд╣ै। рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ी рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ी рдаीрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрддे рддो рд░ाрдЬ्рдп рдбрдЧрдордЧ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдРрд╕े рдЖрдд्рдоा рднी рдХрд░ाрд╡рдирд╣ाрд░ рд╣ै, рдХрд░рдирд╣ाрд░ рдпे рд╡िрд╢ेрд╖ рдд्рд░िрдоूрд░्рддि рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╣ैं। рдкрд╣рд▓े рдЗрдирдХे рдКрдкрд░ рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рд╣ै рддो рдпрд╣ рд╕ाрдХाрд░ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпाँ рдЙрдирдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕्рд╡рдд: рд╣ी рд╕рд╣ी рд░ाрд╕्рддे рдкрд░ рдЪрд▓ेंрдЧी। рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдХोрдЪрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓ी рднी рд╡िрд╢ेрд╖ рдпрд╣ рддीрди рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╣ैं। рдЕрдм рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдХрд╣ाँ рддрдХ рдЖрдИ рд╣ै - рдпрд╣ рдЪेрдХ рдХрд░ो।” (3)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕्рд╡ рдХे рдЗрд╢ाрд░े рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдФрд░ рдПрдХ рдзрд░्рдо рдЕрд░्рдеाрдд् рдПрдХ рд╣ी рдзाрд░рдгा рд╡ाрд▓े рд╣ोрддे рд╣ैं рдЗрд╕ рд▓िрдП рдЙрдирдХी рд╕рджैрд╡ рдЪреЭрддी рдХрд▓ा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै :
“рдЕрдм рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдоें рднी рдПрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕्рд╡ рдХे рдЗрд╢ाрд░े рдкрд░ рд╕рд░्рд╡ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं। рдПрдХ рдзрд░्рдо рдЕрд░्рдеाрдд् рдПрдХ рд╣ी рдзाрд░рдгा рд╕рдм рдХी рд╣ै рдХि рд╕рджा рд╢्рд░ेрд╖्рдаाрдЪाрд░ी рдЪреЭрддी рдХрд▓ा рдоें рдЪрд▓рдиा рд╣ै। рдорди рдЕрдкрдиी рдордирдордд рдкрд░ рдЪрд▓ाрд╡े, рдмुрдж्рдзि рдЕрдкрдиी рдиिрд░्рдгрдп рд╢рдХ्рддि рдХी рд╣рд▓рдЪрд▓ рдХрд░े, рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рдХрд░ें, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЖрдд्рдоा рдХो рднी рдиाрдЪ рдирдЪाрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ो рдЬाрдПं рддो рдЗрд╕рдХो рдПрдХ рдзрд░्рдо рдирд╣ीं рдХрд╣ेंрдЧे, рдПрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдирд╣ीं рдХрд╣ेंрдЧे। рддो рдЖрдкрдХे рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдХ्рдпा рд╣ाрд▓ рд╣ै? рдд्рд░िрдоूрд░्рддि рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдаीрдХ рд╣ैं? рдХрднी рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдмрди्рджрд░ рдХा рдиाрдЪ рддो рдирд╣ीं рдирдЪाрддे рд╣ैं? рдмрди्рджрд░ рдХ्рдпा рдХрд░рддा рд╣ै? рдиीрдЪे рдКрдкрд░ рдЫрд▓ांрдЧ рдоाрд░рддा рд╣ै рдиा। рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХी рднी рдЕрднी-рдЕрднी рдЪреЭрддी рдХрд▓ा рдЕрднी-рдЕрднी рдЧिрд░рддी рдХрд▓ा। рдпрд╣ рдмрди्рджрд░ рдХा рдиाрдЪ рд╣ै рдиा। рддो рдпे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдиाрдЪ рддो рдирд╣ीं рдирдЪाрддे рд╣ैं рдиा? рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓ рдоें рд╣ै рдиा рд╕рдм? рдХрднी рдмुрдж्рдзि рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рддो рдирд╣ीं рдХрд░рддी рд╣ै? рдЬैрд╕े рдЖрдЬрдХрд▓ рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рдиिрд░्рдгрдп рд╢рдХ्рддि рднी рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рдХрд░ рджेрддी рд╣ै, рдХрднी рдмुрдж्рдзि рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рддो рдирд╣ीं рдХрд░ рджेрддी рд╣ै? рдЕрднी-рдЕрднी рдпрдеाрд░्рде рдЕрднी-рдЕрднी рд╡्рдпрд░्рде рддो рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рд╣ुрдИ рдиा।” (4)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рджा рдоौрдЬ рд╣ी рдоौрдЬ рдоें рд░рд╣рдиा
рд╕्рд╡ рдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╕рджैрд╡ рдк्рд░рд╕рди्рди рдЪिрдд рд░рд╣рддा рд╣ै। рд╕ृрд╖्рдЯि рдЪрдХ्рд░ рдоें рдкрд╣рд▓ा рдпुрдЧ рд╕рддрдпुрдЧ рдФрд░ рджूрд╕рд░ा рдпुрдЧ рдд्рд░ेрддा рдпुрдЧ рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдк्рд░рдЬा рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рддрд░рд╣ рд░рд╣рддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╕рддрдпुрдЧ рдд्рд░ेрддा рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рд╣ै। рдЬрд╣ाँ рд▓ॉ рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕्рдиेрд╣ рдФрд░ рд╕ंрдмंрдз рдХी рдиीрддि рдЪрд▓рддी рд╣ै। рд╕рддрдпुрдЧ рдФрд░ рдд्рд░ेрддाрдпुрдЧ рдоें рд╕рднी рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै:
“рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рджा рдоौрдЬ рд╣ी рдоौрдЬ рдоें рд░рд╣рдиा। рдоौрдЬ рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ा рдХрднी рдХिрд╕ी рдмाрдд рдоें рдоूँрдЭрддा рдирд╣ीं рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдоूँрдЭрддे рд╣ैं рддो рдоौрдЬ рдирд╣ीं рд╣ै। рддो рд╕ंрдЧрдордпुрдЧ рдкрд░ рдоौрдЬ рд╣ी рдоौрдЬ рд╣ै рдиा। рдпा рдХрднी-рдХрднी рдоौрдЬ рд╣ै? рд╢рдХ्рддिрдпों рдХो, рдкाрдг्рдбрд╡ों рдХो рдоौрдЬ рд╣ै рдиा। рддो рд╕рдордЭा, рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि рдХ्рдпा рд╣ै рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡-рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि рдХ्рдпा рд╣ै? рдЪाрд╣े рдк्рд░рдЬा рд╣ै, рдЪाрд╣े рд░ॉрдпрд▓ рдлैрдоिрд▓ी рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдк्рд░рдЬा, рдк्рд░рдЬा рдирд╣ीं, рдк्рд░рдЬा рднी рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╣ै। рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдиीрддि - рдпрд╣ рд╣ै рд╕рддрдпुрдЧ-рдд्рд░ेрддा рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि। рд░ाрдЬा рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рд░ाрдЬा рд╣ोрддे рднी рдкрд░рдордк्рд░िрдп рдкिрддा рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ै। рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд╡िрдзि рд╕े рд░ाрдЬрдиीрддि рдЪрд▓рддी рд╣ै। рдЪाрд╣े рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ рднिрди्рди-рднिрди्рди рд╣ाрдеों рдоें рд╣ोрдЧी рд▓ेрдХिрди рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕्рдиेрд╣ рдХी рд╡िрдзि рд╕े рдХाрд░ोрдмाрд░ рд╣ोрдЧी। рдРрд╕े рдирд╣ीं рдХि рд░ाрдЬा рдХे рдкाрд╕ рдмрд╣ुрдд рдзрди-рджौрд▓рдд рд╣ो рдФрд░ рдк्рд░рдЬा рдоें рдХोрдИ рдХो рдЦाрдиे-рдкीрдиे рдХे рд▓िрдпे рднी рдирд╣ीं рд╣ो। рдж्рд╡ाрдкрд░-рдХрд▓िрдпुрдЧ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд▓ॉ рдПрдг्рдб рдСрд░्рдбрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рд╡िрд╢्рд╡-рд░ाрдЬ्рдп, рджेрд╡-рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕рдордп рдпрд╣ी рдиीрддि рдЪрд▓рддी рд╣ै, рд▓ॉ рдирд╣ीं рд▓ेрдХिрди рд╕्рдиेрд╣ рдФрд░ рд╕рдо्рдмрди्рдз рдХी рдиीрддि рдЪрд▓рддी рд╣ै। рдХोрдИ рднी рдЖрдд्рдоा ‘рджु:рдЦ’ рд╢рдм्рдж рдХो рднी рдирд╣ीं рдЬाрдирддी। рдЪाрд╣े рд░ाрдЬा рд╣ो, рдЪाрд╣े рдк्рд░рдЬा рд╣ो рд▓ेрдХिрди рджु:рдЦ-рдЕрд╢ाрди्рддि рдХा рдиाрдо-рдиिрд╢ाрди рдирд╣ीं। рджु:рдЦ рдХ्рдпा рдЪीрдЬ рд╣ोрддी рд╣ै-рдЙрд╕рдХा рдЕрдЬ्рдЮाрди рд╣ै, рдЬ्рдЮाрди рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬैрд╕े рдЗрд╕ рд╕рдордп рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕рдордп рднी рдЖрдкрдХो рдмाрдкрджाрджा рдХिрд╕ рдиीрддि рд╕े рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं? рд╕्рдиेрд╣ рдФрд░ рд╢्рд░ीрдордд। рд╢्рд░ीрдордд рдкрд░ рдЪрд▓рддे рд░рд╣рддे рддो рдХोрдИ рднी рд╕рдЦ्рдд рдСрд░्рдбрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдиीрддि рдХो рднूрд▓рддे рд╣ैं рддो рд╕्рд╡рдпं, рд╕्рд╡рдпं рдХो рдХрд▓िрдпुрдЧी рдиीрддि рдоें рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं। рддो рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि рднी рдмрд╣ुрдд рдк्рдпाрд░ी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЕрдиेрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै, рдПрдХ рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै рдФрд░ рдЕрдЦुрдЯ рдЦреЫाрдиा рд╣ै! рдк्рд░рдЬा рднी рдЗрддрдиी рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ोрдЧी-рдЖрдЬрдХрд▓ рдХे рдЬो рдмреЬे-рдмреЬे рдкрдж्рдордкрддि рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ों рд╕े рднी рдЬ्рдпाрджा! рдЕрдк्рд░ाрдк्рддि рдХा рдиाрдо-рдиिрд╢ाрди рдирд╣ीं। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХा рдЖрдзाрд░ рдХ्рдпा? рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп।“ (5)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдХे рдорд╣ाрд╡ाрдХ्рдп рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं:
“рдЖрд╡ाрдЬ рдоें рдЖрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡ा рдЖрд╡ाрдЬ рдХो рд╕ुрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрддрдиे рд╕ाрдзрди рдЕрдкрдиाрддे рд╣ो? рдмाрдкрджाрджा рдХो рднी рдЖрд╡ाрдЬ рдоें рдЖрдиे рдХे рд▓िрдП рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕ाрдзрди рдХो рдЕрдкрдиाрдиा рдкреЬрддा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЖрд╡ाрдЬ рд╕े рдкрд░े рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рд╕ाрдзрдиों рдХी рджुрдиिрдпा рд╕े рдкाрд░ рдЬाрдиा рдкреЬे। рд╕ाрдзрди рдЗрд╕ рд╕ाрдХाрд░ рджुрдиिрдпा рдоें рд╣ै। рдмाрдкрджाрджा рдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╡рддрди рд╡ा рдоूрд▓ рд╡рддрди рдоें рдХोрдИ рд╕ाрдзрдиों рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै। рд╕ेрд╡ा рдХे рдЕрд░्рде рдЖрд╡ाрдЬ рдоें рдЖрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрддрдиे рд╕ाрдзрдиों рдХो рдЕрдкрдиाрддे рд╣ो? рд▓ेрдХिрди рдЖрд╡ाрдЬ рд╕े рдкрд░े рд╕्рдеिрддि рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдиे рдХे рдЕрдн्рдпाрд╕ी рд╕ेрдХрдг्рдб рдоें рдЗрди рд╕рдмрд╕े рдкाрд░ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдЕрдн्рдпाрд╕ी рдмрдиे рд╣ो? рдЕрднी-рдЕрднी рдЖрд╡ाрдЬ рдоें рдЖрдпे, рдЕрднी-рдЕрднी рдЖрд╡ाрдЬ рд╕े рдкрд░े। рдРрд╕ी рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░, рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдЕрдкрдиे рдоें рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ो? рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╢рдХ्рддि рдХो рднी, рдЬрдм рдЪाрд╣ो рддрдм рд╕ंрдХрд▓्рдк рдоे рдЖрдУ, рд╡िрд╕्рддाрд░ рдоें рдЖрдУ, рдЬрдм рдЪाрд╣ो рддрдм рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХो рдлुрд▓рд╕्рдЯाрдк рдоें рд╕рдоा рджो। рд╕्рдЯाрд░्рдЯ рдХрд░рдиे рдХी рдФрд░ рд╕्рдЯाрдк рдХрд░рдиे рдХी - рджोрдиों рд╣ी рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╕рдоाрди рд░ूрдк рдоें рд╣ैं?
рд╣े рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдзाрд░ी, рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдд्рддा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ो? рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдд्рддा рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ै рд╡ा рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдЕрд░्рдеाрдд् рдк्рд░рдЬा рдХी рд╕рдд्рддा рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ै? рдк्рд░рдЬा рдкрддि рдмрдиे рд╣ो? рдХ्рдпा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ो? рд╕्рдЯाрдк рдХрд╣ा рдФрд░ рд╕्рдЯाрдк рд╣ो рдЧрдпा। рдРрд╕े рдирд╣ीं рдХि рдЖрдк рдХрд╣ो рд╕्рдЯाрдк рдФрд░ рд╡рд╣ рд╕्рдЯाрд░्рдЯ рд╣ो рдЬाрдП। рд╕िрд░्рдл рд╣рд░ рдХрд░्рдоेंрди्рдж्рд░िрдп рдХी рд╢рдХ्рддि рдХो рдЖँрдЦ рд╕े рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░ो рддो рдЗрд╢ाрд░े рд╕े рд╣ी рдЬैрд╕े рдЪाрд╣ो рд╡ैрд╕े рдЪрд▓ा рд╕рдХो। рдРрд╕े рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рдЬीрдд рдмрдиें рддрдм рдлिрд░ рдк्рд░рдХृрддिрдЬीрдд рдмрди рдХрд░्рдоाрддीрдд рд╕्рдеिрддि рдХे рдЖрд╕рдирдзाрд░ी рд╕ो рд╡िрд╢्рд╡ рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиो। рддो рдЕрдкрдиे рд╕े рдкूрдЫो - рдкрд╣рд▓ी рдкौреЭी - рдХрд░्рдоेंрди्рдж्рд░िрдп рдЬीрдд рдмрдиे рд╣ैं? рд╣рд░ рдХрд░्рдоेंрди्рдж्рд░िрдп ‘‘рдЬी рд╣рдЬूрд░'' ‘‘рдЬी рд╣ाрдЬрд░'' рдХрд░рддी рд╣ुрдИ рдЪрд▓рддी рд╣ै? рдЖрдк рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХा рд╕рджा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рд▓ाрдо рдХрд░рддी рд░рд╣рддी рд╣ैं? рд░ाрдЬा рдХे рдЖрдЧे рд╕ाрд░ी рдк्рд░рдЬा рд╕िрд░ рдЭुрдХाрдХрд░ рд╕рд▓ाрдо рдХрд░рддी рд╣ै?
рд╣े рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдЖрдк рд╕рдмрдХी рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ рдХैрд╕ी рд╣ै? рдоंрдд्рд░ी, рдЙрдкрдоंрдд्рд░ी рдХрд╣ाँ рдзोрдЦा рддो рдирд╣ीं рджेрддे рд╣ैं? рдЪैрдХ рдХрд░рддे рд╣ो рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ рдХो? рд░ाрдЬ्рдп рджрд░рдмाрд░ рд░ोрдЬ рд▓рдЧाрддे рд╣ो рдпा рдХрднी-рдХрднी? рдХ्рдпा рдХрд░рддे рд╣ो? рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдпрд╣ाँ рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░ेंрдЧे। рдЪैрдХ рдХрд░рддे рд╣ो рдХि рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рдордп рдоुрдЭ рдЖрдд्рдоा рдХे рд░ाрдЬрд╡ंрд╢ рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं? рд╡ा рдк्рд░рдЬा рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं? рд╡ा рд╕्рдЯेрдЯ рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд् рд╣рдж рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं рд╡ा рдмेрд╣рдж рд╡िрд╢्рд╡ рдорд╣ाрд░ाрдЬрди рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं рд╡ा рдЙрдирд╕े рднी рдмाрдж рдХा рдкрдж, рджाрд╕-рджाрд╕ी рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं? рдЬो рдХिрд╕ी рднी рд╕рдорд╕्рдпा рд╡ा рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХे рдЕрдзीрди рдмрди рдЙрджाрд╕ рд░рд╣рддा рд╣ै рддो рдЙрджाрд╕ рд╡ा рдЙрджाрд╕ी рд╣ी рдиिрд╢ाрдиी рд╣ै - рджाрд╕-рджाрд╕ी рдмрдирдиा। рддो рдоैं рдХौрди? рдпрд╣ рд╕्рд╡рдпं рд╣ी рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЪैрдХ рдХрд░ो। рдХрд╣ाँ рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЙрджाрд╕ी рдХी рд▓рд╣рд░ рддो рдирд╣ीं рдЖрддी? рдЙрджाрд╕ рдЕрд░्рдеाрдд् рдЕрднी рднी рджाрд╕ рд╣ैं рддो рдРрд╕े рдХो рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХैрд╕े рдХрд╣ेंрдЧे?” (6)
рдиिрд╢्рдЪрдп рд╣ी рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╕ंрдмोрдзрди рдЬ्рдЮाрди рдХे рд╕ाрдЧрд░ рдФрд░ рд╕рд░्рд╡-рд╢рдХ्рддिрд╡ाрди рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬो рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рдордп рдордиुрд╖्рдпाрдд्рдоाрдУं рдХो рд╕ंрдкрди्рди рдмрдиा рдХрд░ рдлिрд░ рд╕े рд╡ाрдкिрд╕ рд▓े рдЬाрдиे рдЖрдП рд╣ैं।
рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै рдЬ्рдЮाрди рдХो рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рд▓ाрдиे рдХी, рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै :
“рд╕рдордп рдЖрдиे рдкрд░ рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиाрдХрд░ рд╕рдлрд▓рддाрдоूрд░्рдд्рдд рдмрди рдЬाрдПँ, рд╡рд╣ рдХрди्рдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдФрд░ рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдирд╣ीं рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд् рдиाрд▓ेрдЬрдлुрд▓ рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдкाрд╡рд░рдлुрд▓ рдирд╣ीं рд╣ैं। рд╢рд╕्рдд्рд░рдзाрд░ी рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рд╕рдордп рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдоें рдирд╣ीं рд▓ा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд╕्рдЯाрдХ рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╕рдордп рдкрд░ рди рд╕्рд╡рдпं рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддे рдФрд░ рди рдФрд░ों рдХो рдХрд░ा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд╡िрдзाрди рдЖрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╡िрдзि рдирд╣ीं рдЖрддी। рдРрд╕े рднी рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╡ाрд▓ी рдЖрдд्рдоाрдПँ рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ाрд╣ूрдХाрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╡ाрд▓ी рд╣ैं। рдЬो рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд╕рджा рд╕рдоीрдк рдХे рд╕ाрдеी рдЬрд░ूрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рд╕्рд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдирд╣ीं рд╣ोрддे।“(7)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрдзीрдирддा рд╕рдоाрдк्рдд
рдЬрдм рд╡्рдпрдХ्рддि рдпрд╣ рдоाрдирдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдоैं рд╢рд░ीрд░ рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рд╢ांрдд рдФрд░ рдкрд╡िрдд्рд░ рдЖрдд्рдоा рд╣ूँ рддो рдЗрд╕े рдЖрдд्рдо-рдЕрднिрдоाрдиी рд╕्рдеिрддि рдХрд╣рддे рд╣ैं рдЗрд╕ी рдмाрдд рдХो рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рд╣ै:
“рдЬрдм рджेрд╣ рдХा рднाрди рдЫूрдЯ рдЬाрддा рддो рдХ्рдпा рдмрди рдЬाрддे? рдЖрдд्рдоा, рджेрд╣ी рд╡ा рдоाрд▓िрдХ। рджेрд╣ рдХे рдмрди्рдзрди рд╕े рдоुрдХ्рдд, рдЕрд░्рдеाрдд् рдЬीрд╡рдирдоुрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी। рдЬрдм рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрди рдЧрдпे рддो рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрдзीрдирддा рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЬाрддी рдХ्рдпोंрдХि рджेрд╣ рдХे рджाрд╕ рд╕े рджेрд╣ рдХे рдоाрд▓िрдХ рдмрди рдЧрдпे। рдРрд╕ा рдЕрди्рддрд░ рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा рдиा! рджाрд╕рдкрди рдЫूрдЯ рдЧрдпा। рджाрд╕ рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рджोрдиों рд╕ाрде-рд╕ाрде рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддे। рджाрд╕рдкрди рдХी рдиिрд╢ाрдиी рд╣ै - рдорди рд╕े, рдЪेрд╣рд░े рд╕े рдЙрджाрд╕ рд╣ोрдиा। рдЙрджाрд╕ рд╣ोрдиा рдиिрд╢ाрдиी рд╣ै рджाрд╕рдд्рд╡ рдХी। рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдпрдзाрд░ी рдХी рдиिрд╢ाрдиी рд╣ै - рдорди рдФрд░ рддрди рд╕े рд╕рджा рд╣рд░्рд╖िрдд। рджाрд╕ рд╕рджा рдЕрдкрд╕ेрдЯ рд╣ोрдЧा। рд░ाрдЬ्рдпрдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рджा рд╕िंрд╣ाрд╕рди рдкрд░ рд╕ेрдЯ рд╣ोрдЧा, рджाрд╕ рдЫोрдЯी рд╕ी рдмाрдд рдоें рдФрд░ рд╕ेрдХेрдг्рдб рдоें рдХрдирдл्рдпूрдЬ рд╣ो рдЬाрдпेрдЧा рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рджा рдЕрдкрдиे рдХो рдХрдо्рдлрд░्рдЯ (рдЖрд░ाрдо рдоें) рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ेрдЧा। рдЗрди рдиिрд╢ाрдиिрдпों рд╕े рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рджेрдЦो - рдоैं рдХौрди? рджाрд╕ рд╡ा рдЕрдзिрдХाрд░ी? рдХोрдИ рднी рдкрд░िрд╕्рдеिрддि, рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि, рдХोрдИ рднी рд╡ैрднрд╡, рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓, рд╢ाрди рд╕े рдкрд░े рдЕрд░्рдеाрдд् рддрдЦ्рдд рд╕े рдиीрдЪे рдЙрддाрд░ рджाрд╕ рддो рдирд╣ीं рдмрдиा рджेрддे рдЕрд░्рдеाрдд् рд╢ाрди рд╕े рдкрд░े рдкрд░ेрд╢ाрди рддो рдирд╣ीं рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं? рддो рджाрд╕ рдЕрд░्рдеाрдд् рдкрд░ेрд╢ाрди, рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рджा рдоाрд╕्рдЯрд░ рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддिрд╡ाрди, рд╡िрдШ्рди рд╡िрдиाрд╢рдХ рд╕्рдеिрддि рдХी рд╢ाрди рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдЧा। рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рд╡ा рд╡्рдпрдХ्рддि, рд╡ैрднрд╡, рд╢ाрди рдоें рд░рд╣ рдоौрдЬ рд╕े рджेрдЦрддा рд░рд╣ेрдЧा। рджाрд╕ рдЖрдд्рдоा рд╕рджा рдЕрдкрдиे рдХो рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рдордЬрдзाрд░ рдоें рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ेрдЧी। рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоा рдоांрдЭी рдмрди рдиैрдпा рдХो рдордЬे рд╕े рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХी рд▓рд╣рд░ों рд╕े рдЦेрд▓рддे-рдЦेрд▓рддे рдкाрд░ рдХрд░ेрдЧी। ”(8)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдд्рд░िрдиेрдд्рд░ी, рдд्рд░िрдХाрд▓рджрд░्рд╢ी, рддीрдиों рд▓ोрдХों рдХे рдиॉрд▓ेрдЬрдлुрд▓ рдЕрд░्рдеाрдд् рдд्рд░िрд▓ोрдХीрдиाрде рдмрдиा рджेрддा рд╣ै
рдЬिрд╕рдХा‘рд╕्рд╡’ рдХे рдКрдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ рдд्рд░िрдиेрдд्рд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рддीрди рдиेрдд्рд░ों рд╡ाрд▓ा рдмрди рдЬाрддा рд╣ै। рдХрд╣рдиे рдХा рдЖрд╢рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдХी рддीрд╕рд░ी рдЖँрдЦ рдЕрд░्рдеाрдд् рдЖрдд्рдоिрдХ рджृрд╖्рдЯि рдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рд╡рд╣ рддीрдиों рдХाрд▓ों- рднूрдд, рд╡рд░्рддрдоाрди рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХा рдЬ्рдЮाрддा рдмрди рдХрд░ рд╕ोрдЪ-рд╕рдордЭ рдХрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХा рд╣рд░ рдХाрд░्рдп рд╢्рд░ेрд╖्рда рдФрд░ рд╕ुрдЦрдХाрд░рдХ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЖрд▓ाрд╡ा рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоा рддीрдиों рд▓ोрдХों – рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдкाँрдЪ рддрдд्рдд्рд╡ों рд╡ाрд▓ा рд╕्рдеूрд▓ рд▓ोрдХ, рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд▓ोрдХ, рдФрд░ рдкрд░рдордзाрдо рдХा рдЬ्рдЮाрддा рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै:
“рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рд╕рджा рдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬрдпोрдЧी рд╕ो рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдд्рд░िрдиेрдд्рд░ी, рдд्рд░िрдХाрд▓рджрд░्рд╢ी, рддीрдиों рд▓ोрдХों рдХे рдиॉрд▓ेрдЬрдлुрд▓ рдЕрд░्рдеाрдд् рдд्рд░िрд▓ोрдХीрдиाрде рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рд╕ाрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХोрдЯों рдоें рдХोрдИ, рдХोрдИ рдоें рднी рдХोрдИ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрдд्рдоा рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдмाрдк рдХे рдЧрд▓े рдХा рд╣ाрд░ рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рднрдХ्рддों рдХे рд╕िрдорд░рдг рдХी рдоाрд▓ा рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдмाрдк рдХे рддрдЦ्рддрдирд╢ीрди рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░ाрдк्рддिрдпों рдХे рдЦреЫाрдиे рдХा рдоाрд▓िрдХ рдмрдиा рджेрддा рд╣ै। рдЕрдЯрд▓, рдЕрдЪрд▓, рдЕрдЦрдг्рдб рд╕рд░्рд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ा рджेрддा рд╣ै। рдРрд╕े рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЖрдд्рдоाрдпें рд╣ो рдиा!” (9)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдЪाрд░ рдЕрдзिрдХाрд░
‘рд╕्рд╡’ рдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХो рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕्рд╡рддः рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं :
“рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпे рд╣ैं, рдЬाрдирддे рд╣ो? рдЕрдзिрдХाрд░-рдоाрд▓ा рдХो рдпाрдж рдХрд░ो। рдкрд╣рд▓ा рдЕрдзिрдХाрд░ - рдкрд░рдоाрдд्рдо рдмрдЪ्рдЪे рдмрдиे рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рдоाрдирдиीрдп рдкूрдЬ्рдпрдиीрдп рдЖрдд्рдоा рдмрдирдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдкाрдпा। рдкрд╣рд▓ा рдЕрдзिрдХाрд░ - рдкूрдЬ्рдпрдиीрдп рдЖрдд्рдоा рдмрдиे। рджूрд╕рд░ा рдЕрдзिрдХाрд░ - рдЬ्рдЮाрди рдХे рдЦреЫाрдиों рдХे рдоाрд▓िрдХ рдмрдиे рдЕрд░्рдеाрдд् рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे। рддीрд╕рд░ा рдЕрдзिрдХाрд░ - рд╕рд░्рд╡ рд╢рдХ्рддिрдпों рдХे рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे। рдЪौрдеा рдЕрдзिрдХाрд░ - рд╕рд░्рд╡ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЬीрддрдХрд░ рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे। рдЗрд╕ рд╕рд░्рд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдж्рд╡ाрд░ा рдоाрдпाрдЬीрдд рд╕ो рдЬрдЧрдд рдЬीрдд рд╡िрд╢्рд╡-рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирддे। рддो рдЕрдкрдиे рдЗрди рд╕рд░्рд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХो рд╕рджा рд╕्рдоृрддि рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╕рдорд░्рде рдЖрдд्рдоा рдмрди рдЬाрддे। рд╕рдорд░्рде рдмрдиे рд╣ो рдиा!(10)
рдЬрдм рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдордиुрд╖्рдпрдд्рдоा рд╕े рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рдпрд╣ рдмреЬा рдЕрд▓ौрдХिрдХ, рд╡िрдЪिрдд्рд░ рдФрд░ рдЙрдд्рд╕ाрд╣рд╡рд░्рдзрдХ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рдиिрд░ाрдХाрд░, рдЬ्рдпोрддि рдмिंрджु рдкрд░рдордкिрддा рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╢िрд╡ рдХрд╣рддे рд╣ैं :
“рд╕рднी рдЕрдкрдиे рдХो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЖрдд्рдоाрдпें рд╕рдордЭрддे рд╣ो? рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдоिрд▓ рдЧрдпा? рдРрд╕ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоाрдпें рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╣ोंрдЧी рдиा! рд░ाрдЬ्рдп рдХो - ‘рд╕рдд्рддा’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕рдд्рддा рдЕрд░्рдеाрдд् рд╢рдХ्рддि। рдЖрдЬрдХрд▓ рдХी рдЧрд╡рд░्рдоेрди्рдЯ рдХो рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं - рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдд्рддा рд╡ाрд▓ी рдкाрд░्рдЯी рд╣ै। рддो рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕рдд्рддा рдЕрд░्рдеाрдд् рд╢рдХ्рддि рд╣ै। рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХिрддрдиी рдмреЬी рд╢рдХ्рддि рд╣ै? рдРрд╕ी рд╢рдХ्рддि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ рд╣ै? рд╕рднी рдХрдоेрди्рдж्рд░िрдпाँ рдЖрдкрдХी рд╢рдХ्рддि рдк्рд░рдоाрдг рдХाрд░्рдп рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं? рд░ाрдЬा рд╕рджा рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рднा рдХो, рд░ाрдЬ्рдп рджрд░рдмाрд░ рдХो рдмुрд▓ाрдХрд░ рдкूрдЫрддे рд╣ैं рдХि - рдХैрд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै? рддो рдЖрдк рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд░ाрдЬाрдУं рдХी рдХाрд░ोрдмाрд░ рдаीрдХ рдЪрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै? рдпा рдХрд╣ाँ рдиीрдЪे-рдКрдкрд░ рд╣ोрддा рд╣ै? рдХрднी рдХोрдИ рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ी рдзोрдЦा рддो рдирд╣ीं рджेрддे рд╣ैं! рдХрднी рдЖँрдЦ рдзोрдЦा рджे, рдХрднी рдХाрди рдзोрдЦा рджे, рдХрднी рд╣ाрде, рдХрднी рдкाँрд╡ рдзोрдЦा рджे! рдРрд╕े рдзोрдЦा рддो рдирд╣ीं рдЦाрддे рд╣ो! рдЕрдЧрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдд्рддा рдаीрдХ рд╣ै рддो рд╣рд░ рд╕ंрдХрд▓्рдк, рд╣рд░ рд╕ेрдХрдг्рдб рдоें рдкрдж्рдоों рдХी рдХрдоाрдИ рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдд्рддा рдаीрдХ рдирд╣ीं рд╣ै рддो рд╣рд░ рд╕ेрдХрдг्рдб рдоें рдкрдж्рдоों рдХी рдЧँрд╡ाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै। рдк्рд░ाрдк्рддि рднी рдПрдХ рдХी рдкрдж्рдордЧुрдгा рд╣ै рддो рдФрд░ рдлिрд░ рдЕрдЧрд░ рдЧँрд╡ाрддे рд╣ैं рддो рдПрдХ рдХा рдкрдж्рдордЧुрдгा рдЧँрд╡ाрддे рд╣ो। рдЬिрддрдиा рдоिрд▓рддा рд╣ै - рдЙрддрдиा рдЬाрддा рднी рд╣ै। рд╣िрд╕ाрдм рд╣ै। рддो рд╕ाрд░े рджिрди рдХी рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ рдХो рджेрдЦो। рдЖँрдЦ рд░ूрдкी рдоंрдд्рд░ी рдиे рдаीрдХ рдХाрдо рдХिрдпा? рдХाрди рд░ूрдкी рдоंрдд्рд░ी рдиे рдаीрдХ рдХाрдо рдХिрдпा? рд╕рдмрдХी рдбिрдкाрд░्рдЯрдоेрди्рдЯ рдаीрдХ рд░рд╣ी рдпा рдирд╣ीं? рдпрд╣ рдЪेрдХ рдХрд░рддे рд╣ो рдпा рдердХ рдХрд░ рд╕ो рдЬाрддे рд╣ो? рд╡ैрд╕े рдХрд░्рдо рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдЪेрдХ рдХрд░ рдлिрд░ рдХрд░्рдо рдХрд░рдиा рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рд╕ोрдЪрдиा рдлिрд░ рдХрд░рдиा। рдкрд╣рд▓े рдХрд░рдиा рдкीрдЫे рд╕ोрдЪрдиा, рдпрд╣ рдирд╣ीं। рдЯोрдЯрд▓ рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдиिрдХाрд▓рдиा рдЕрд▓рдЧ рдмाрдд рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЬ्рдЮाрдиी рдЖрдд्рдоा рдкрд╣рд▓े рд╕ोрдЪेрдЧी рдлिрд░ рдХрд░ेрдЧी। рддो рд╕ोрдЪрд╕рдордЭ рдХрд░ рд╣рд░ рдХрд░्рдо рдХрд░рддे рд╣ो? рдкрд╣рд▓े рд╕ोрдЪрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ो рдпा рдкीрдЫे рд╕ोрдЪрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ो? рдЕрдЧрд░ рдЬ्рдЮाрдиी рдкीрдЫे рд╕ोрдЪे рдЙрд╕рдХो рдЬ्рдЮाрдиी рдирд╣ीं рдХрд╣ेंрдЧे। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕рджा рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоाрдпें рд╣ैं рдФрд░ рдЗрд╕ी рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиा рд╣ी рд╣ै। рдмрдиेंрдЧे рдпा рдирд╣ीं - рдпрд╣ рдХ्рд╡ेрд╢्рдЪрди рдирд╣ीं। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै рддो рд╡िрд╢्рд╡ рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै рд╣ी। рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЧреЬрдмреЬ рддो рдирд╣ीं рд╣ै рдиा? рдж्рд╡ाрдкрд░ рд╕े рддो рдЧреЬрдмреЬ рд╢ाрд▓ाрдУं рдоें рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрддे рд░рд╣े। рдЕрдм рдЧреЬрдмреЬ рд╢ाрд▓ा рд╕े рдиिрдХрд▓ рдЖрдпे, рдЕрднी рдлिрд░ рдХрднी рднी рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЧреЬрдмреЬ рд╢ाрд▓ा рдоें рдкाँрд╡ рдирд╣ीं рд░рдЦрдиा। рдпрд╣ рдРрд╕ी рдЧреЬрдмреЬ рд╢ाрд▓ा рд╣ै рдПрдХ рдмाрд░ рдкाँрд╡ рд░рдЦा рддो рднूрд▓ рднुрд▓ैрдпा рдХा рдЦेрд▓ рд╣ै! рдлिрд░ рдиिрдХрд▓рдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рдЬाрддा। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕рджा рдПрдХ рд░ाрд╕्рддा। рдПрдХ рдоें рдЧреЬрдмреЬ рдирд╣ीं рд╣ोрддी। рдПрдХ рд░ाрд╕्рддे рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рд╕рджा рдЦुрд╢ - рд╕рджा рд╕рди्рддुрд╖्рдЯ।“(11)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдирд╢ा рдЙреЬрддी рдХрд▓ा рдоें рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдирд╢ा
рд╕рджा рдЕрдкрдиे рдХो рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рдордЭ, рдЗрди рдХрд░्рдоेंрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕рдордЭ рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕े рдЪрд▓ाрддे рд╣ो рдпा рдХрднी рдХोрдИ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рд░ाрдЬा рдмрди рдЬाрддी рд╣ै? рдЖрдк рд╕्рд╡рдпं рд░ाрдЬा рд╣ैं рдпा рдХрднी рдХोрдИ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рд░ाрдЬा рдмрди рдЬाрддी? рдХрднी рдХोрдИ рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп рдзोрдЦा рддो рдирд╣ीं рджेрддी рд╣ै? рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рд╕े рднी рдзोрдЦा рдЦाрдпा рддो рджुрдЦ рд▓िрдпा। рдзोрдЦा рджुрдЦ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ाрддा। рдзोрдЦा рдирд╣ीं рддो рджुрдЦ рдирд╣ीं। рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЦुрд╢ी рдоें, рдирд╢े рдоें, рд╢рдХ्рддि рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдирд╢ा рдЙреЬрддी рдХрд▓ा рдоें рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдирд╢ा рд╣ै। рд╣рдж рдХे рдирд╢े рдиुрдХрд╕ाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ाрддे, рдпрд╣ рдмेрд╣рдж рдХा рдирд╢ा рдЕрд▓ौрдХिрдХ рд░ूрд╣ाрдиी рдирд╢ा рд╕ुрдЦ рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рддो рдпрдеाрд░्рде рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै - рд░ाрдЬा рдХा। рдк्рд░рдЬा рдХा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ंрдЧाрдоे рдХा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рдЖрджि рд╕े рд░ाрдЬाрдУं рдХा рд░ाрдЬ्рдп рд░рд╣ा рд╣ै। рдЕрднी рд▓ाрд╕्рдЯ рдЬрди्рдо рдоें рдк्рд░рдЬा рдХा рд░ाрдЬ्рдп рдЪрд▓ा рд╣ै। рддो рдЖрдк рдЕрднी рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрди рдЧрдпे। рдЕрдиेрдХ-рдЕрдиेрдХ рдЬрди्рдо рднिрдЦाрд░ी рд░рд╣े рдФрд░ рдЕрдм рднिрдЦाрд░ी рд╕े рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрди рдЧрдпे। рдмाрдкрджाрджा рд╕рджा рдХрд╣рддे - рдмрдЪ्рдЪे рдЦुрд╢ рд░рд╣ो, рдЖрдмाрдж рд░рд╣ो। рдЬिрддрдиा рдЕрдкрдиे рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЖрдд्рдоा рд╕рдордЭ, рд╢्рд░ेрд╖्рда рдХрд░्рдо, рд╢्рд░ेрд╖्рда рдмोрд▓, рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХрд░ेंрдЧे рддो рдЗрд╕ рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╕े рд╢्рд░ेрд╖्рда рджुрдиिрдпा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрди рдЬाрдпेंрдЧे। рдпрд╣ ‘рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЖрдкрдХा рдЬрди्рдо-рд╕िрдж्рдз рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै’, рдпрд╣ी рдЖрдкрдХो рдЬрди्рдордЬрди्рдо рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै।(12)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рдк्рд░рдХृрддिрдЬीрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд░рдЬीрдд
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдпрдЕрдзिрдХाрд░ी рдХा рдЖрд╢рдп рд╣ै рдк्рд░рдХृрддिрдЬीрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд░рдЬीрдд рдмрдирдиा। рдЗрд╕े рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдоें рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै:
“рд╣рд░ рдПрдХ рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдЖрдЧे рдХिрддрдиे рджाрд╕ рджाрд╕िрдпाँ рд╣ैं? рдк्рд░рдХृрддिрдЬीрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд░рдЬीрдд। рд╡िрдХाрд░ рднी 5 рд╣ैं рдк्рд░рдХृрддि рдХे рддрдд्рд╡ рднी 5 рд╣ैं। рддो рдк्рд░рдХृрддि рд╣ी рджाрд╕ी рдмрди рдЧрдИ рд╣ै рдиा! рджुрд╢्рдорди рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рдмрди рдЧрдпे рд╣ैं। рдРрд╕े рд░ूрд╣ाрдиी рдлрдЦрд░ рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े, рд╡िрдХाрд░ों рдХो рднी рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХрд░ рдХाрдо рд╡िрдХाрд░ рдХो рд╢ुрдн рдХाрдордиा, рд╢्рд░ेрд╖्рда рдХाрдордиा рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рдмрджрд▓, рд╕ेрд╡ा рдоें рд▓рдЧाрдиे рд╡ाрд▓े, рдРрд╕े рджुрд╢्рдорди рдХो рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓े, рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдХिрд╕ी рднी рддрдд्рд╡ рдХी рддрд░рдл рд╡рд╢ीрднूрдд рдирд╣ीं рд╣ोрддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рд╣рд░ рддрдд्рд╡ рдХो рддрдоोрдЧुрдгी рд░ूрдк рд╕े рд╕рддोрдк्рд░рдзाрди рд╕्рд╡рд░ूрдк рдмрдиा рд▓ेрддे рд╣ैं। рдХрд▓िрдпुрдЧ рдоें рдпрд╣ рддрдд्рд╡ рдзोрдЦा рдФрд░ рджुрдЦ рджेрддे рд╣ैं। рд╕ंрдЧрдордпुрдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддे рд╣ैं। рд░ूрдк рдмрджрд▓рддे рд╣ैं। рд╕рддрдпुрдЧ рдоें рдпрд╣ 5 рддрдд्рд╡ рджेрд╡рддाрдУं рдХे рд╕ुрдЦ рдХे рд╕ाрдзрди рдмрди рдЬाрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕ूрд░्рдп рдЖрдкрдХा рднोрдЬрди рддैрдпाрд░ рдХрд░ेрдЧा рддो рднрдг्рдбाрд░ी рдмрди рдЬाрдпेрдЧा рдиा! рдпрд╣ рд╡ाрдпु рдЖрдкрдХा рдиैрдЪрд░рд▓ рдкंрдЦा рдмрди рдЬाрдпेрдЧी। рдЖрдкрдХे рдордиोрд░ंрдЬрди рдХा рд╕ाрдзाрди рдмрди рдЬाрдпेрдЧी। рд╡ाрдпु рд▓рдЧेрдЧी рд╡ृрдХ्рд╖ рд╣िрд▓ेंрдЧे рдФрд░ рд╡рд╣ рдЯाрд▓ рдЯाрд▓िрдпाँ рдРрд╕े рдЭूрд▓ेंрдЧी рдЬो рдЙрди्рд╣ों рдХे рд╣िрд▓рдиे рд╕े рднिрди्рди-рднिрди्рди рд╕ाреЫ рд╕्рд╡рдд: рд╣ी рдмрдЬрддे рд░рд╣ेंрдЧे। рддो рдордиोрд░ंрдЬрди рдХा рд╕ाрдзрди рдмрди рдЧрдпा рдиा! рдпрд╣ рдЖрдХाрд╢ рдЖрдк рд╕рдмрдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬ्рдп рдкрде рдмрди рдЬाрдпेрдЧा। рд╡िрдоाрди рдХрд╣ाँ рдЪрд▓ाрдпेंрдЧे? рдпрд╣ рдЖрдХाрд╢ рд╣ी рдЖрдкрдХा рдкрде рдмрди рдЬाрдпेрдЧा। рдЗрддрдиा рдмреЬा рд╣ाрдИрд╡े рдФрд░ рдХрд╣ाँ рдкрд░ рд╣ै? рд╡िрджेрд╢ рдоें рд╣ै? рдХिрддрдиे рднी рдоाрдЗрд▓ рдмрдиाрд╡ें рд▓ेрдХिрди рдЖрдХाрд╢ рдХे рдкрде рд╕े рддो рдЫोрдЯे рд╣ी рд╣ै рдиा। рдЗрддрдиा рдмреЬा рд░ाрд╕्рддा рдХोрдИ рд╣ै? рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рд╣ै? рдФрд░ рдмिрдиा рдПрдХ्рд╕ीрдбेंрдЯ рдХे рд░ाрд╕्рддा рд╣ोрдЧा। рдЪाрд╣े 8 рд╡рд░्рд╖ рдХा рдмрдЪ्рдЪा рднी рдЪрд▓ाрд╡े рддो рднी рдЧिрд░ेंрдЧे рдирд╣ीं। рддो рд╕рдордЭा! рдпрд╣ рдЬрд▓ рдЗрдд्рд░-рдлुрд▓ेрд▓ рдХा рдХाрд░्рдп рдХрд░ेрдЧा। рдЬैрд╕े рдЬреЬी-рдмूрдЯिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рдЧंрдЧा рдЬрд▓ рдЕрднी рднी рдФрд░ рдЬрд▓ рд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рд╣ै। рдРрд╕े рдЦुрд╢рдмूрджाрд░ рдЬреЬी-рдмूрдЯिрдпाँ рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЬрд▓ рдоें рдиैрдЪрд░рд▓ рдЦुрд╢рдмू рд╣ोрдЧी। рдЬैрд╕े рдпрд╣ाँ рджूрдз рд╢рдХ्рддि рджेрддा рд╣ै рдРрд╕े рд╡рд╣ाँ рдХा рдЬрд▓ рд╣ी рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╣ोрдЧा, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрд╣рддे рд╣ैं - рджूрдз рдХी рдирджिрдпाँ рдмрд╣рддी рд╣ैं। рд╕рдм рдЕрднी рд╕े рдЦुрд╢ рд╣ो рдЧрдпे рд╣ैं рдиा! рдРрд╕े рд╣ी рдпрд╣ рдкृрде्рд╡ी рдРрд╕े рд╢्рд░ेрд╖्рда рдлрд▓ рджेрдЧी рдЬो рдЬिрд╕ рднी рднिрди्рди-рднिрди्рди рдЯेрд╕्рдЯ рдХे рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдЙрд╕ рдЯेрд╕्рдЯ рдХा рдлрд▓ рдЖрдкрдХे рдЖрдЧे рд╣ाрдЬрд░ рд╣ोрдЧा। рдпрд╣ рдирдордХ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा। рдЪीрдиी рднी рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी। рдЬैрд╕े рдЕрднी рдЦрдЯाрдИ рдХे рд▓िрдП рдЯрдоाрдЯрд░ рд╣ै, рддो рдмрдиा рдмрдиाрдпा рд╣ै рдиा। рдЦрдЯाрдИ рдЖ рдЬाрддी рд╣ै рдиा। рдРрд╕े рдЬो рдЖрдкрдХो рдЯेрд╕्рдЯ рдЪाрд╣िрдП рдЙрд╕рдХे рдлрд▓ рд╣ोंрдЧे। рд░рд╕ рдбाрд▓ो рдФрд░ рд╡рд╣ рдЯेрд╕्рдЯ рд╣ो рдЬाрдпेрдЧी। рддो рдпрд╣ рдкृрде्рд╡ी рдПрдХ рддो рд╢्рд░ेрд╖्рда рдлрд▓, рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЕрди्рди рджेрдиे рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░ेрдЧी। рджूрд╕рд░ा рдиैрдЪрд░рд▓ рд╕ीрди-рд╕ीрдирд░िрдпाँ рдЬिрд╕рдХो рдХुрджрд░рдд рдХрд╣рддे рд╣ैं - рддो рдиैрдЪрд░рд▓ рдирдЬाрд░े, рдкрд╣ाреЬ рднी рд╣ोंрдЧे। рдРрд╕े рд╕ीрдзे рдкрд╣ाреЬ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे। рдиैрдЪрд░рд▓ рдм्рдпुрдЯी рднिрди्рди-рднिрди्рди рд░ूрдк рдХे рдкрд╣ाреЬ рд╣ोंрдЧे। рдХोрдИ рдкंрдЫी рдХे рд░ूрдк рдоें рдХोрдИ рдкुрд╖्рдкों рдХे рд░ूрдк рдоें। рдРрд╕े рдиैрдЪрд░рд▓ рдмрдиाрд╡рдЯ рд╣ोрдЧी। рд╕िрд░्рдл рдиिрдоिрдд्рдд рдоाрдд्рд░ рдеोреЬा-рд╕ा рд╣ाрде рд▓рдЧाрдиा рдкреЬेрдЧा। рдРрд╕े рдпрд╣ 5 рддрдд्рд╡ рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рдмрди рдЬाрдпेंрдЧे। рд▓ेрдХिрди рдХिрд╕рдХे рдмрдиेंрдЧे? рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рдмрдиेंрдЧे। рддो рдЕрднी рдЕрдкрдиे рдХो рджेрдЦो 5 рд╣ी рд╡िрдХाрд░ рджुрд╢्рдорди рд╕े рдмрджрд▓ рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рдмрдиे рд╣ैं? рддрдм рд╣ी рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрд╣рд▓ाрдпेंрдЧे। рдХ्рд░ोрдз рдЕрдЧ्рдиि, рдпोрдЧ рдЕрдЧ्рдиि рдоें рдмрджрд▓ рдЬाрдП। рдРрд╕े рд▓ोрдн рд╡िрдХाрд░, рд▓ोрдн рдЕрд░्рдеाрдд् рдЪाрд╣рдиा। рд╣рдж рдХी рдЪाрд╣рдиा рдмрджрд▓ рд╢ुрдн рдЪाрд╣рдиा рд╣ो рдЬाрдП рдХि рдоैं рд╕рджा рд╣рд░ рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╕े, рдмोрд▓ рд╕े, рдХрд░्рдо рд╕े рдиिःрд░рд╕्рд╡ाрд░्рде рдмेрд╣рдж рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рдмрди рдЬाрдКँ। рдоैं рдмाрдк рд╕рдоाрди рдмрди рдЬाрдКँ - рдРрд╕े рд╢ुрдн рдЪाрд╣рдиा рдЕрд░्рдеाрдд् рд▓ोрдн рдХा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕्рд╡рд░ूрдк। рджुрд╢्рдорди рдХे рдмрдЬाрдП рд╕ेрд╡ा рдХे рдХाрд░्рдп рдоें рд▓рдЧाрдУ। рдоोрд╣ рддो рд╕рднी рдХो рдмрд╣ुрдд рд╣ै рдиा। рдмाрдкрджाрджा рдоें рддो рдоोрд╣ рд╣ै рдиा। рдПрдХ рд╕ेрдХेрдг्рдб рднी рджूрд░ рди рд╣ों - рдпрд╣ рдоोрд╣ рд╣ुрдЖ рдиा! рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдоोрд╣ рд╕ेрд╡ा рдХрд░ाрддा рд╣ै। рдЬो рднी рдЖрдкрдХे рдирдпрдиों рдоें рджेрдЦे рддो рдирдпрдиों рдоें рд╕рдоाрдпे рд╣ुрдП рдмाрдк рдХो рджेрдЦे। рдЬो рднी рдмोрд▓ेंрдЧे рдоुрдЦ рдж्рд╡ाрд░ा рдмाрдк рдХे рдЕрдоूрд▓्рдп рдмोрд▓ рд╕ुрдиाрдпेंрдЧे। рддो рдоोрд╣ рд╡िрдХाрд░ рднी рд╕ेрд╡ा рдоें рд▓рдЧ рдЧрдпा рдиा। рдмрджрд▓ рдЧрдпा рдиा। рдРрд╕े рд╣ी рдЕрд╣ंрдХाрд░। рджेрд╣-рдЕрднिрдоाрди рд╕े рджेрд╣ी-рдЕрднिрдоाрдиी рдмрди рдЬाрддे। рд╢ुрдн рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдЕрд░्рдеाрдд् рдИрд╢्рд╡рд░ीрдп рдирд╢ा рд╕ेрд╡ा рдХे рдиिрдоिрдд्рдд рдмрди рдЬाрддा рд╣ै। рддो рдРрд╕े рдкाँрдЪों рд╣ी рд╡िрдХाрд░ рдмрджрд▓ рд╕ेрд╡ा рдХा рд╕ाрдзрди рдмрди рдЬाрдП рддो рджुрд╢्рдорди рд╕े рд╕ेрд╡ाрдзाрд░ी рд╣ो рдЧрдпे рдиा! рддो рдРрд╕े рдЪेрдХ рдХрд░ो рдоाрдпाрдЬीрдд, рдк्рд░рдХृрддि рдЬीрдд рдХрд╣ाँ рддрдХ рдмрдиे рд╣ैं? рд░ाрдЬा рддрдм рдмрдиेंрдЧे рдЬрдм рдкрд╣рд▓े рджाрд╕-рджाрд╕िрдпाँ рддैрдпाрд░ рд╣ों। рдЬो рд╕्рд╡рдпं рджाрд╕ рдХे рдЕрдзीрди рд╣ोрдЧा рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХैрд╕े рдмрдиेрдЧा!(13)
рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрдЧे рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рд╣ै , рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी рдХрд╣рддी рд╣ै:
“рдЕрдоृрддрд╡ेрд▓े рд╕े рдЕрдкрдиे рдоुрдЦ्рдп рддीрди рдХाрд░ोрдмाрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдЕрдкрдиे рд╕рд╣рдпोрдЧी, рд╕ाрдеिрдпों рдХो рдЪेрдХ рдХрд░ो। рд╡рд╣ рдХौрди? 1. рдорди рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╢рдХ्рддि। 2. рдмुрдж्рдзि рдЕрд░्рдеाрдд् рдиिрд░्рдгрдп рд╢рдХ्рддि। 3. рдкिрдЫрд▓े рд╡ рд╡рд░्рддрдоाрди рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕ंрд╕्рдХाрд░। рдпрд╣ рддीрдиों рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░ोрдмाрд░ी рд╣ैं। рдЬैрд╕े рдЖрдЬрдХрд▓ рдХे рдЬрдоाрдиे рдоें рд░ाрдЬा рдХे рд╕ाрде рдорд╣ाрдорди्рдд्рд░ी рд╡ा рд╡िрд╢ेрд╖ рдорди्рдд्рд░ी рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ीं рдХे рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ рдЪрд▓рддी рд╣ै। рд╕рддрдпुрдЧ рдоें рдорди्рдд्рд░ी рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे рд▓ेрдХिрди рд╕рдоीрдк рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдзी, рд╕ाрдеी рд╣ोंрдЧे। рдХिрд╕ी рднी рд░ूрдк рдоें, рд╕ाрдеी рд╕рдордЭो рд╡ा рдорди्рдд्рд░ी рд╕рдордЭो। рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЪेрдХ рдХрд░ो - рдпрд╣ рддीрдиों рд╕्рд╡ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕े рдЪрд▓рддे рд╣ैं? рдЗрди рддीрдиों рдкрд░ рд╕्рд╡ рдХा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै рд╡ा рдЗрди्рд╣ों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕े рдЖрдк рдЪрд▓рддे рд╣ो? рдорди рдЖрдкрдХो рдЪрд▓ाрддा рд╣ै рдпा рдЖрдк рдорди рдХो рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं? рдЬो рдЪाрд╣ो, рдЬрдм рдЪाрд╣ो рд╡ैрд╕ा рд╣ी рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ो? рдЬрд╣ाँ рдмुрдж्рдзि рд▓рдЧाрдиे рдЪाрд╣ो, рд╡рд╣ाँ рд▓рдЧा рд╕рдХрддे рд╣ो рд╡ा рдмुрдж्рдзि рдЖрдк рд░ाрдЬा рдХो рднрдЯрдХाрддी рд╣ै? рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЖрдкрдХे рд╡рд╢ рд╣ैं рдпा рдЖрдк рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХे рд╡рд╢ рд╣ो? рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рдЕрдзिрдХाрд░। рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЬिрд╕ рд╢рдХ्рддि рдХो рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдЬो рдЖрд░्рдбрд░ рдХрд░े, рд╡рд╣ рдЙрд╕ी рд╡िрдзिрдкूрд░्рд╡рдХ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддे рд╡ा рдЖрдк рдХрд╣ो рдПрдХ рдмाрдд, рд╡рд╣ рдХрд░ें рджूрд╕рд░ी рдмाрдд? рдХ्рдпोंрдХि рдиिрд░рди्рддрд░ рдпोрдЧी рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиे рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ाрдзрди рд╣ी рдорди рдФрд░ рдмुрдж्рдзि рд╣ै। рдорди्рдд्рд░ рд╣ी ‘рдорди्рдордиाрднрд╡' рдХा рд╣ै। рдпोрдЧ рдХो рдмुрдж्рдзिрдпोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं। рддो рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрдзाрд░ рд╕्рддрдо्рдн рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рдоें рдирд╣ीं рд╣ैं рд╡ा рдХрднी рд╣ैं, рдХрднी рдирд╣ीं рд╣ै; рдЕрднी-рдЕрднी рд╣ैं, рдЕрднी-рдЕрднी рдирд╣ीं рд╣ैं; рддीрдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рднी рдХрдо рдЕрдзिрдХाрд░ рдоें рд╣ै рддो рдЗрд╕рд╕े рд╣ी рдЪेрдХ рдХрд░ो рдХि рд╣рдо рд░ाрдЬा рдмрдиेंрдЧे рдпा рдк्рд░рдЬा рдмрдиेंрдЧे? рдмрд╣ुрддрдХाрд▓ рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиे рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдмрд╣ुрддрдХाрд▓ рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рд░ाрдЬ्рдп- рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиाрдпेंрдЧे। рдЕрдЧрд░ рдХрднी рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдХрднी рд╡рд╢ीрднूрдд рд╣ो рдЬाрддे рд╣ो рддो рдЖрдзा рдХрд▓्рдк рдЕрд░्рдеाрдд् рдкूрд░ा рд░ाрдЬ्рдп-рднाрдЧ्рдп рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे। рдЖрдзा рд╕рдордп рдХे рдмाрдж рдд्рд░ेрддाрдпुрдЧी рд░ाрдЬा рдмрди рд╕рдХрддे рд╣ो, рд╕ाрд░ा рд╕рдордп рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрд░्рдеाрдд् рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд░ॉрдпрд▓ рдлैрдоिрд▓ी рдХे рд╕рдоीрдк рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдирд╣ीं рд░рд╣ рд╕рдХрддे। рдЕрдЧрд░ рд╡рд╢ीрднूрдд рдмाрд░рдмाрд░ рд╣ोрддे рд╣ो рддो рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиे рдХे рдирд╣ीं рд▓ेрдХिрди рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं। рд╡рд╣ рдХौрди рд╣ो рдЧрдпे? рд╡рд╣ рд╣ुрдИ рдк्рд░рдЬा। рддो рд╕рдордЭा, рд░ाрдЬा рдХौрди рдмрдиेрдЧा, рдк्рд░рдЬा рдХौрди рдмрдиेрдЧा? рдЕрдкрдиे рд╣ी рджрд░्рдкрдг рдоें рдЕрдкрдиे рддрдХрджीрд░ рдХी рд╕ूрд░рдд рдХो рджेрдЦो। рдпрд╣ рдЬ्рдЮाрди рдЕрд░्рдеाрдд् рдиॉрд▓ेрдЬ рджрд░्рдкрдг рд╣ै। рддो рд╕рдмрдХे рдкाрд╕ рджрд░्рдкрдг рд╣ै рдиा। рддो рдЕрдкрдиी рд╕ूрд░рдд рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ो рдиा। рдЕрднी рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирдиे рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░ो। рдРрд╕े рдирд╣ीं рдЕрди्рдд рдоें рддो рдмрди рд╣ी рдЬाрдпेंрдЧे। рдЕрдЧрд░ рдЕрди्рдд рдоें рдмрдиेंрдЧे рддो рдЕрди्рдд рдХा рдПрдХ рдЬрди्рдо рдеोреЬा-рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░ рд▓ेंрдЧे। рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рднी рдпाрдж рд░рдЦрдиा рдХि рдЕрдЧрд░ рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп рдХा рдЕрдм рд╕े рдЕрдн्рдпाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा рд╡ा рдЖрджि рд╕े рдЕрдн्рдпाрд╕ी рдирд╣ीं рдмрдиे рд╣ो, рдЖрджि рд╕े рдЕрдм рддрдХ рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдЖрдкрдХो рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рдоें рдЪрд▓ाрддे рд╣ैं рд╡ा рдбрдЧрдордЧ рд╕्рдеिрддि рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд् рдзोрдЦा рджेрддे рд░рд╣рддे рд╣ैं, рджु:рдЦ рдХी рд▓рд╣рд░ рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ाрддे рд░рд╣рддे рд╣ैं рддो рдЕрди्рдд рдоें рднी рдзोрдЦा рдоिрд▓ рдЬाрдпेрдЧा। рдзोрдЦा рдЕрд░्рдеाрдд् рджु:рдЦ рдХी рд▓рд╣рд░ рдЬрд░ूрд░ рдЖрдпेрдЧी। рддो рдЕрди्рдд рдоें рднी рдкрд╢्рдЪाрддाрдк рдХे рджु:рдЦ рдХी рд▓рд╣рд░ рдЖрдпेрдЧी। рдЗрд╕рд▓िрдП рдмाрдкрджाрджा рд╕рднी рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдлिрд░ рд╕े рд╕्рдоृрддि рджिрд▓ाрддे рд╣ैं рдХि рд░ाрдЬा рдмрдиो рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕рд╣рдпोрдЧी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╡ा рд░ाрдЬ्рдп рдХाрд░ोрдмाрд░ी рд╕ाрдеिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕े рдЪрд▓ाрдУ।
рдЕрдкрдиे рдКрдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░ो, рдЕрдкрдиे рд╕ाрдеिрдпों рдХे рдКрдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░рдиा рдирд╣ीं рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиा। рдЬिрд╕рдХा рд╕्рд╡ рдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै, рдЙрд╕рдХे рдЖрдЧे рдЕрднी рднी рд╕्рдиेрд╣ рдХे рдХाрд░рдг рд╕рд░्рд╡ рд╕ाрдеी рднी рдЪाрд╣े рд▓ौрдХिрдХ, рдЪाрд╣े рдЕрд▓ौрдХिрдХ рд╕рднी ‘рдЬी рд╣рдЬूрд░', ‘рд╣ाँ-рдЬी' рдХрд╣рддे рд╣ुрдП рд╕ाрдеी рдмрдирдХрд░ рдХे рд░рд╣рддे рд╣ैं, рд╕्рдиेрд╣ी рдФрд░ рд╕ाрдеी рдмрди ‘рд╣ाँ-рдЬी' рдХा рдкाрда рдк्рд░ैрдХ्рдЯिрдХрд▓ рдоें рджिрдЦाрддे рд╣ैं। рдЬैрд╕े рдк्рд░рдЬा рд░ाрдЬा рдХी рд╕рд╣рдпोрдЧी рд╣ोрддी рд╣ै, рд╕्рдиेрд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै, рдРрд╕े рдЖрдкрдХी рдпрд╣ рд╕рд░्рд╡ рдХрд░्рдо-рдЗрди्рдж्рд░िрдпाँ, рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╕рджा рдЖрдкрдХे рд╕्рдиेрд╣ी, рд╕рд╣рдпोрдЧी рд░рд╣ेंрдЧी। рд╕्рд╡рдпं рдЕрдкрдиी рдХрд░्рдо-рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рдЖрд░्рдбрд░ рдоें рд░рдЦो рддो рд╕्рд╡рдд: рдЖрдкрдХे рдЖрд░्рдбрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд╕рд░्рд╡ рд╕ाрдеी рдЖрдкрдХे рдХाрд░्рдп рдоें рд╕рд╣рдпोрдЧी рдмрдиेंрдЧे। рд╕्рд╡рдпं рд╕рд╣рдпोрдЧी рдмрдиेंрдЧे, рдЖрд░्рдбрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं। рд╕्рд╡рдпं рдЕрдкрдиे рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХी рдЖрдлрд░ рдХрд░ेंрдЧे рдХ्рдпोंрдХि рдЖрдк рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ैं। рдЬैрд╕े рд░ाрдЬा рдЕрд░्рдеाрдд् рджाрддा, рддो рджाрддा рдХो рдХрд╣рдиा рдирд╣ीं рдкреЬрддा рдЕрд░्рдеाрдд् рдоांрдЧрдиा рдирд╣ीं рдкреЬрддा। рддो рдРрд╕े рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп-рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиो। (14)
рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рд╕्рдеिрддि рд╕рджा рдоाрд╕्рдЯрд░ рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддिрд╡ाрди рд╣ै
рд╕рднी рдЕрдкрдиे рдХो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рдордЭрддे рд╣ो? рд╕्рд╡ рдХा рд░ाрдЬ्рдп рдоिрд▓ा рд╣ै рдпा рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै? рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рдЬрдм рдЪाрд╣ो, рдЬैрд╕े рдЪाрд╣ो рд╡ैрд╕े рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХрд░्рдо рдХрд░ा рд╕рдХो। рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп-рдЬीрдд рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी। рдРрд╕े рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे рд╣ो рдпा рдХрднी-рдХрднी рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпां рдЖрдкрдХो рдЪрд▓ाрддी рд╣ैं? рдХрднी рдорди рдЖрдкрдХो рдЪрд▓ाрддा рд╣ै рдпा рдЖрдк рдорди рдХो рдЪрд▓ाрддे рд╣ो? рдХрднी рдорди рд╡्рдпрд░्рде рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХрд░рддा рд╣ै рдпा рдирд╣ीं рдХрд░рддा рд╣ै? рдЕрдЧрд░ рдХрднी-рдХрднी рдХрд░рддा рд╣ै рддो рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрд╣ेंрдЧे? рд░ाрдЬ्рдп рдмрд╣ुрдд рдмреЬी рд╕рдд्рддा рд╣ै। рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдд्рддा рдЪाрд╣े рдЬो рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै, рдЬैрд╕े рдЪрд▓ाрдиे рдЪाрд╣े рд╡ैрд╕े рдЪрд▓ा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдорди-рдмुрдж्рдзि-рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЖрдд्рдоा рдХी рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╣ैं। рдЖрдд्рдоा рдЗрди рддीрдиों рдХी рдоाрд▓िрдХ рд╣ै। рдпрджि рдХрднी рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рддрд░рдл рдЦींрдЪ рд▓ें рддो рдоाрд▓िрдХ рдХрд╣ेंрдЧे? рддो рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп-рд╕рдд्рддा рдЕрд░्рдеाрдд् рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп-рдЬीрдд। рдЬो рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдп-рдЬीрдд рд╣ै рд╡рд╣ी рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд░ाрдЬ्рдп-рд╕рдд्рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╡िрд╢्рд╡-рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдирддा рд╣ै। рддो рдЖрдк рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдЖрдд्рдоाрдУं рдХा рд╣ी рд╕्рд▓ोрдЧрди рд╣ै рдХि ‘рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдЬीрд╡рди рдХा рдЬрди्рдо-рд╕िрдж्рдз рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै।' рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рд╕्рдеिрддि рд╕рджा рдоाрд╕्рдЯрд░ рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддिрд╡ाрди рд╣ै, рдХोрдИ рднी рд╢рдХ्рддि рдХी рдХрдоी рдирд╣ीं। рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рджा рдзрд░्рдо рдЕрд░्рдеाрдд् рдзाрд░рдгाрдоूрд░्рдд рднी рд╣ोрдЧा рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рднी рд╣ोрдЧा। рдЕрднी рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣рд▓рдЪрд▓ рдХ्рдпों рд╣ै? рдХ्рдпोंрдХि рдзрд░्рдо-рд╕рдд्рддा рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдпрд╕рдд्рддा рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рддो рд▓ंрдЧреЬा рд╣ो рдЧрдпा рдиा! рдПрдХ рд╕рдд्рддा рд╣ुрдИ рдиा। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣рд▓рдЪрд▓ рд╣ै। рдРрд╕े рдЖрдк рдоें рднी рдЕрдЧрд░ рдзрд░्рдо рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп - рджोрдиों рд╕рдд्рддा рдирд╣ीं рд╣ैं рддो рд╡िрдШ्рди рдЖрдпेंрдЧे, рд╣рд▓рдЪрд▓ рдоें рд▓ाрдпेंрдЧे, рдпुрдж्рдз рдХрд░рдиी рдкреЬेрдЧी। рдФрд░ рджोрдиों рд╣ी рд╕рдд्рддा рд╣ैं рддो рд╕рджा рд╣ी рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рдмाрджрд╢ाрд╣ рд░рд╣ेंрдЧे, рдХोрдИ рд╡िрдШ्рди рдЖ рдирд╣ीं рд╕рдХрддा। рддो рдРрд╕े рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рдмाрджрд╢ाрд╣ рдмрдиे рд╣ो? рдпा рдеोреЬी-рдеोреЬी рд╢рд░ीрд░ рдХी, рд╕рдо्рдмрди्рдз рдХी .... рдкрд░рд╡ाрд╣ рд░рд╣рддी рд╣ै? рдкांрдбрд╡ों рдХो рдХрдоाрдиे рдХी рдкрд░рд╡ाрд╣ рд░рд╣рддी рд╣ै। рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рдЪрд▓ाрдиे рдХी рдкрд░рд╡ाрд╣ рд░рд╣рддी рд╣ै рдпा рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рд░рд╣рддे рд╣ैं? рдЪрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЪрд▓ा рд░рд╣ा рд╣ै, рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдХрд░ा рд░рд╣ा рд╣ै - рдРрд╕े рдиिрдоिрдд्рдд рдмрди рдХрд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рдмाрджрд╢ाрд╣ рд╣ोрддे рд╣ैं। ‘‘рдоैं рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ'' - рдпрд╣ рднाрди рдЖрдпा рддो рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рдирд╣ीं рд░рд╣ рд╕рдХрддे। рд▓ेрдХिрди ‘‘рдмाрдк рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдоिрдд्рдд рдмрдиा рд╣ुрдЖ рд╣ूँ'' - рдпрд╣ рд╕्рдоृрддि рд░рд╣े рддो рдмेрдлिрдХрд░ рд╡ा рдиिрд╢्рдЪिंрдд рдЬीрд╡рди рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ेंрдЧे। рдХोрдИ рдЪिंрддा рдирд╣ीं। рдХрд▓ рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा - рдЙрд╕рдХी рднी рдЪिंрддा рдирд╣ीं। рдХрднी рдпрд╣ рдеोреЬी-рд╕ी рдЪिंрддा рд░рд╣рддी рд╣ै рдХि рдХрд▓ рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा, рдХैрд╕े рд╣ोрдЧा? рдкрддा рдирд╣ीं рд╡िрдиाрд╢ рдХрдм рд╣ोрдЧा, рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा? рдмрдЪ्рдЪों рдХा рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा? рдкोрдд्рд░ों-рдзोрдд्рд░ों рдХा рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा - рдпрд╣ рдЪिंрддा рд░рд╣рддी рд╣ै? рдмेрдкрд░рд╡ाрд╣ рдмाрджрд╢ाрд╣ рдХो рд╕рджा рд╣ी рдпрд╣ рдиिрд╢्рдЪрдп рд░рд╣рддा рд╣ै рдХि - рдЬो рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै рд╡рд╣ рдЕрдЪ्рдЫा, рдФрд░ рдЬो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै рд╡рд╣ рдФрд░ рднी рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ोрдЧा। рдХ्рдпोंрдХि рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЕрдЪ्рдЫे-рддे-рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै рдиा! рдЗрд╕рдХो рдХрд╣рддे рд╣ैं - рдиिрд╢्рдЪрдпрдмुрдж्рдзि рд╡िрдЬрдпी। рдРрд╕े рдмрдиे рд╣ो рдпा рд╕ोрдЪ рд░рд╣े рд╣ो? рдмрдирдиा рддो рд╣ै рд╣ी рдиा! рдЗрддрдиी рдмреЬी рд░ाрдЬाрдИ рдоिрд▓ рдЬाрдП рддो рд╕ोрдЪрдиे рдХी рдХ्рдпा рдмाрдд рд╣ै? рдЕрдкрдиा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХोрдИ рдЫोреЬрддा рд╣ै? рдЭोंрдкреЬी рд╡ाрд▓े рднी рд╣ोंрдЧे, рдеोреЬी-рд╕ी рдоिрд▓рдХिрдпрдд рднी рд╣ोрдЧी - рддो рднी рдирд╣ीं рдЫोреЬेंрдЧे। рдпрд╣ рддो рдХिрддрдиी рдмреЬी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╣ै! рддो рдоेрд░ा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै - рдЗрд╕ рд╕्рдоृрддि рд╕े рд╕рджा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे рдЙреЬрддे рдЪрд▓ो। рдпрд╣ी рд╡рд░рджाрди рдпाрдж рд░рдЦрдиा рдХि - ‘‘рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рд╣рдоाрд░ा рдЬрди्рдо-рд╕िрдж्рдз рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै।'' рдоेрд╣рдирдд рдХрд░рдХे рдкाрдиे рд╡ाрд▓े рдирд╣ीं, рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै। (15)
рдорди-рдмुрдж्рдзि-рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдкрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓ рд╣ी рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी
рд╣рд░ рдПрдХ рдоें рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдФрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдХрд╣ाँ рддрдХ рдЖрдИ рд╣ै - рдЖрдЬ рдпрд╣ рджेрдЦ рд░рд╣े рдеे। рдЬैрд╕े рдЖрдд्рдоा рдХी рд╕्рдеूрд▓ рдХрд░्рдоेंрди्рдж्рд░िрдпाँ рдЖрдд्рдоा рдХे рдХंрдЯ्рд░ोрд▓ рд╕े рдЪрд▓рддी рд╣ै, рдЬрдм рдЪाрд╣े, рдЬैрд╕े рдЪाрд╣े рдФрд░ рдЬрд╣ाँ рдЪाрд╣े рд╡ैрд╕े рдЪрд▓ा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЪрд▓ाрддे рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рднी рд╣ै। рдЬैрд╕े рд╣ाрде-рдкांрд╡ рд╕्рдеूрд▓ рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╣ैं рдРрд╕े рдорди-рдмुрдж्рдзि рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЖрдд्рдоा рдХी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╣ैं। рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпों рдХे рдКрдкрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓ рдХрд░рдиे рдХी рдкाрд╡рд░ рдЕрд░्рдеाрдд् рдорди-рдмुрдж्рдзि рдХो, рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХो рдЬрдм рдЪाрд╣ें, рдЬрд╣ाँ рдЪाрд╣े, рдЬैрд╕े рдЪाрд╣ें, рдЬिрддрдиा рд╕рдордп рдЪाрд╣ें - рдРрд╕े рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░, рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдЖрдИ рд╣ै? рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ рдм्рд░ाрд╣्рдордг-рдЬीрд╡рди рдоें рдоाрд╕्рдЯрд░ рдЖрд▓рдоाрдЗрдЯी рдЕрдеॉрд░िрдЯी рдмрдирддे рд╣ो।
рдЬीрд╡рди рдоें рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░, рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рд╕рджा рдФрд░ рдХिрддрдиी рдкрд░рд╕ेрди्рдЯेрдЬ рдоें рд░рд╣ी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рднी рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпों рдХी рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдХो рдЪेрдХ рдХрд░ो। рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдоें рдХ्рдпा рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै? рдЗрд╕ рд╡िрд╢ेрд╖ рддीрди рд╢рдХ्рддिрдпों - ``рдорди-рдмुрдж्рдзि-рд╕ंрд╕्рдХाрд░'' рдкрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓ рд╣ो рддो рдЗрд╕рдХो рд╣ी рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рддो рдпрд╣ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпाँ рд╣ी рд╕्рдеूрд▓ рдХрд░्рдоेंрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рд╕ंрдпрдо рдФрд░ рдиिрдпрдо рдоें рдЪрд▓ा рд╕рдХрддी рд╣ैं। рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдХ्рдпा рджेрдЦी? рдЬрдм, рдЬрд╣ाँ, рдФрд░ рдЬैрд╕े - рдЗрди рддीрдиों рдмाрддों рдоें рдЕрднी рдпрдеाрд╢рдХ्рддि рд╣ैं। рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддि рдирд╣ीं рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдпрдеाрд╢рдХ्рддि। рдЬिрд╕рдХो рдбрдмрд▓ рд╡िрджेрд╢ी рдЕрдкрдиी рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордеिंрдЧ (Something) рдЕрдХ्рд╖рд░ рдпूреЫ рдХрд░рддे рд╣ैं। рддो рдЗрд╕рдХो рдЖрд▓рдоाрдЗрдЯी рдЕрдеॉрд░िрдЯी рдХрд╣ेंрдЧे? рдоाрдЗрдЯी рддो рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЖрд▓ рд╣ैं? рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЗрд╕рдХो рд╣ी рдм्рд░ाрд╣्рдордг-рдЬीрд╡рди рдХा рдлाрдЙрдг्рдбेрд╢рди рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХा рдЬिрддрдиा рд╕्рд╡ рдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕्рд╡ рдХो рдЪрд▓рдиे рдФрд░ рд╕рд░्рд╡ рдХो рдЪрд▓ाрдиे рдХी рд╡िрдзि рдЖрддी рд╣ै, рд╡рд╣ी рдиंрдмрд░ рдЖрдЧे рд▓ेрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдлाрдЙрдг्рдбेрд╢рди рдоें рдЕрдЧрд░ рдпрдеाрд╢рдХ्рддि рд╣ै рддो рдСрдЯोрдоैрдЯिрдХрд▓ी рдиंрдмрд░ рдкीрдЫे рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХो рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЪрд▓ाрдиे рдФрд░ рдЪрд▓рдиे рдЖрддा рд╣ै рд╡рд╣ рджूрд╕рд░ों рдХो рднी рд╕рд╣рдЬ рдЪрд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд् рд╣ैंрдбрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдЖ рдЬाрддी рд╣ै। рд╕िрд░्рдл рджूрд╕рд░े рдХो рд╣ैंрдбрд▓िंрдЧ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ैंрдбрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдирд╣ीं рдЪाрд╣िрдП। рдЬो рдЕрдкрдиी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢рдХ्рддिрдпों рдХो рд╣ैंрдбिрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╡рд╣ рджूрд╕рд░ों рдХो рднी рд╣ैंрдбिрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рддो рд╕्рд╡ рдХे рдКрдкрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░, рд░ूрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рд╕рд░्рд╡ рдХे рд▓िрдП рдпрдеाрд░्рде рд╣ैंрдбрд▓िंрдЧ рдкाрд╡рд░ рдмрди рдЬाрддी рд╣ै। рдЪाрд╣े рдЕрдЬ्рдЮाрдиी рдЖрдд्рдоाрдУं рдХो рд╕ेрд╡ा рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ैंрдбिрд▓ рдХрд░ो, рдЪाрд╣े рдм्рд░ाрд╣्рдордг-рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рд╕्рдиेрд╣ рд╕рдо्рдкрди्рди, рд╕ंрддुрд╖्рдЯрддा рд╕рдо्рдкрди्рди рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░ो - рджोрдиों рдоें рд╕рдлрд▓ рд╣ो рдЬाрдпेंрдЧे।(16)
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдХे рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдпрд╣ рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгिрдпों рдХे рдоूрд▓्рдпों рдХी рдзाрд░рдгा рдХрд░рдиे рд╕े рдоाрдирд╡‘рд╕्рд╡’ рдкрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд░्рдеाрдд् рдкूрд░्рдг рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рдХрд▓ा рд╕ीрдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ ‘рд╕्рд╡рд░ाрдЬ्рдп’ рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं – рдирд╕्рд╕рд▓рд╡ाрдж, рд╕ाрдо्рдк्рд░рджाрдпिрдХрддा, рд░ंрдЧ рднेрдж, рдЬाрддि рднेрдж, рдЖрддंрдХрд╡ाрдж, рдЕрд╢ांрддि рдПрд╡ं рднрдп рд╕े рдоुрдХ्рддि рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै। рд╕рдмрд╕े рдмреЭрдХрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЬीрд╡рди рд╕ुрдЦ, рд╢ांрддि, рдЖрдирди्рдж рдФрд░ рд╢рдХ्рддि рд╕े рднрд░рдкूрд░ рдЬो рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдХ рд╢्рд░ेрд╖्рда рдФрд░ рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЬрд╣ाँ рди рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рдХा рднрдп рд╣ोрдЧा рдФрд░ рди рд╣ी рдзाрд░्рдоिрдХ рдЙрди्рдоाрдж рдХे рдХाрд░рдг рдЦूрди реЩрд░ाрдмा। рдЕрдкिрддु рд╕рдЪ्рдЪे рдЕрд░्рдеों рдоें рд╡िрд╢्рд╡-рдмंрдзुрдд्рд╡ рдФрд░ рд╕рд░्рд╡े рднрд╡ंрддु рд╕ुрдЦिрдиा рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рд╕рдд्рдп рд╕िрдж्рдз рд╣ोрдЧी।
рд╕рди्рджрд░्рдн
(Kalam, Abdul, APJ (2002), Learning From Saints and Seers, Ignited Minds, Viking, 88-89)
- 1- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी,(9-2- 75), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 2– рд╡рд╣ी
- 3- рд╡рд╣ी
- 4 – рд╡рд╣ी
- 5-рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (12-11-92), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 6-рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (14-1-82), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 7- рд╡рд╣ी
- 8-рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (6-4-82), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 9- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (16-1-84), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 10- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी(8-4-84), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 11- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (24-4-84), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 12- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (26-11-84), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 13- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (30-1-85), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 14- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (21-1-87), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 15- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (1-12-89), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
- 16- рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╡ाрдгी (7-3-90), рдоाрдЙंрдЯ рдЕрдмू : рдм्рд░рд╣्рдордХुрдоाрд░ीреЫ
рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рд╣िंрджी, рд╕рддीрд╢рдЪрди्рдж्рд░ рдзрд╡рди рд╕рд░рдХाрд░ी рдХॉрд▓ेрдЬ рд▓ुрдзिрдпाрдиा, рд╕рд╣-рдЕрдз्рдпेрддा, рдЕрдЦिрд▓рднाрд░рддीрдп рдЙрдЪ्рдЪ рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ंрд╕्рдеाрди, рд╢िрдорд▓ा, рдЪрд▓рднाрд╖: +91 941 771 7910