Showing posts with label рд╡рди्рджрдиा рдж्рд╡िрд╡ेрджी. Show all posts
Showing posts with label рд╡рди्рджрдиा рдж्рд╡िрд╡ेрджी. Show all posts

рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╡рд░्рдгिрдд-рдиाрд░ी рд╡िрдорд░्рд╢

рд╡ंрджрдиा рдж्рд╡िрд╡ेрджी
рдпрд╣ рд╕рдд्рдп рд╣ै рдХि рдХрд╡ि рдХ्рд░ाрди्рддि рдж्рд░рд╖्рдЯा рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЙрдирдХे рд╡िрдЪाрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬैрд╕ा рдЙрдирдХो рд╕рдоाрдЬ рдоें рджिрдЦрддा рд╣ै рд╡ैрд╕ा рд╣ी рд╡े рдЕрдкрдиे рдордиोрднाрд╡ों рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╕рдо्рдоुрдЦ рд▓ाрдиे рдХा рдк्рд░рдпрдд्рди рдХрд░рддे рд╣ैं рддрдеा рдЕрдкрдиी рдоाрди्рдпрддाрдУं рдХी рдк्рд░рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЬैрд╕ा рдХि рдХрд╣ा рднी рдЧрдпा рд╣ै рдХि, “рдХрд╡िрд░्рдордиीрд╖ी рдкрд░िрднूः рд╕्рд╡рдпंрднूः рддрдеा рдЕрдкाрд░े рдХाрд╡्рдп рд╕ंрд╕ाрд░े рдХрд╡ि рд░ेрдХः рдк्рд░рдЬाрдкрддिः। рдпрдеाрд╕्рдоै рд░ोрдЪрддे рд╡िрд╢्рд╡ं рддрдеैрд╡ рдкрд░िрд╡рд░्рддрддे।"

рдЕрддीрдд рдХे рджाрд╕ рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рд╕ाрдорди्рддी рд╕рдоाрдЬ рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЖрдЬ рднी рдкूрдЮ्рдЬीрд╡ाрджी рд╕рдоाрдЬ рдоें рдиाрд░ी рдЙрдкेрдХ्рд╖िрдд, рд╢ोрд╖िрдд, рдФрд░ рдкрд░рддंрдд्рд░ рд░рд╣ी рд╣ै рдиाрд░ी рд╕рджैрд╡ рдкुрд░ुрд╖ рд╡рд░्рдЧ рдХे рдордиोрд╡िрдиोрдж рдХा рд╕ाрдзрди рд░рд╣ी рд╣ै рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рджाрд╕ी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ो рдпा рдкрдд्рдиी рдХे рд░ूрдк рдоें рдпा рд╡ेрд╢्рдпा рдХे рд░ूрдк рдоें। рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ी рдкुрд░ुрд╖ рдк्рд░рднुрдд्рд╡ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдиाрд░ी рд╢ोрд╖िрдд рд░рд╣ी рд╣ै। рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдЖрджिрдХрд╡ि рд╡ाрд▓्рдоीрдХि, рд╡्рдпाрд╕, рдХाрд▓िрджाрд╕, рднрд╡рднूрддि рдХे рдЧ्рд░рди्рдеों рдХो рджेрдЦें рддो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдиाрд░ी рдЕрд╕्рдоिрддा рдХे рд▓िрдпे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрд╕ंрдЧрддिрдпों рдкрд░ рдк्рд░рд╣ाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдиाрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЙрдЪ्рдЪ рдкрдж рдкрд░ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬैрд╕े-рд╕ीрддा-рд░ाрдо, рд░ाрдзा-рдХृрд╖्рдг, рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдиाрд░ाрдпрдг рдЖрджि- рд╕्рдд्рд░ी рдкाрдд्рд░ों рдХा рдиाрдо рдкुрд░ुрд╖ рдХे рдиाрдо рдХे рдкूрд░्рд╡ рд▓рдЧाрдиा рд╣ी рд╕्рдд्рд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХी рдЙрдЪ्рдЪрддा рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै। рдЖрджि рдХрд╡ि рд╡ाрд▓्рдоीрдХि, рдХाрд▓िрджाрд╕ рднрд╡рднूрддि рдЬрди рдоाрдирд╕ рдХे рдХрд╡ि рд╣ैं рдЗрди рд▓ोрдЧों рдиे рдЕрдкрдиे рдЪрддुрд░्рджिрдХ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдХो рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдиिрдХрдЯ рд╕े рджेрдЦा рдПрд╡ं рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा। рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЗрди рдХрд╡िрдпों рдХे рдХाрд╡्рдпों рдоें рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╡िрд╖рдп рд╡ैрд╡िрдз्рдп рд╣ै।

рдиाрд░ी рд╢рдм्рдж рдиृ $ рдЕрдЮ् $ рдбीрд╖् рдиि рд╕े рдмрдиा рд╣ै। рдиाрд░ी рдХी рд╕्рдд्рд░ी рд╕ंрдЬ्рдЮा рдЙрд╕рдХे рд▓рдЬ्рдЬाрд╢ीрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ै рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें "рдиृ" рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░рдиे, рджाрди рджेрдиे рдФрд░ рд╡ीрд░рддा рдХрд░рдиे рдХे рдЕрд░्рде рдоें рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा рд╣ै। рд╕्рдд्рд░ी рд╢рдм्рдж "рд╕рдд्рдпै" рдзाрддु рд╕े рдмрдиा рд╣ै। рдпोрдЧ рджрд░्рд╢рди рдХे рдк्рд░рдгेрддा рдорд╣рд░्рд╖ि рдкрддंрдЬрд▓ि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, “рд╕рдд्рдпाрд╕्рддि рдЕрд╕्рдпां рдЧрд░्рдн" рдЗрддि। рд╕्рдд्рд░ी рдХे рдЙрд╕рдХे рднीрддрд░ рдЧрд░्рдн рдХी рд╕्рдеिрддि рд╣ोрдиे рд╕े рдЙрд╕े "рд╕्рдд्рд░ी" рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।1

рдорд╣िрд▓ा рд╢рдм्рдж рдорд╣ा$рдЗрд▓рдЪ$рдЖ рдд्рд░ рдорд╣िрд▓ा рд╣ै। рдиाрд░ी рдХो рд╕рд░рд╕्рд╡рддी, рдзрди рдХी рджेрд╡ी, рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдФрд░ рд╢рдХ्рддि рдХी рджेрд╡ी рджुрд░्рдЧा рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рд╢्рд░ी рджुрд░्рдЧाрд╕рдк्рддрд╕рддी рдоें "рд╢्рд░ी рдорд╣ाрдХाрд▓ी, рдорд╣ाрд▓рдХ्рд╖्рдоी, рдорд╣ाрд╕рд░рд╕्рд╡рдд्рдпो рджेрд╡рддाः, рд╢्рд░ी рджुрд░्рдЧा, рдк्рд░ीрдд्рдпрд░्рдеं... рдХрд╣рдХрд░ рджेрд╡ी рдХे рд╡िрд╡рдз рд░ूрдкों рдХो рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдордиुрд╕्рдоृрддि рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै-
"рд╕्рдд्рд░िрдпः рд╢्рд░िрдпрд╢्рдЪ рдЧेрд╣ेрд╖ु рдиा рд╡िрд╢ेрд╖ोрд╜рд╕्рддि рдХрд╢्рдЪрди" рдЕрд░्рдеाрдд рдордиु рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि (рдордиु 9/26) рд╕्рдд्рд░ी рдФрд░ рд╢्рд░ी рдоें рдХोрдИ рднेрдж рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै।

"рд╕ंрд╕्рдХृрддि" рд╢рдм्рдж рд╕рдо् рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдкूрд░्рд╡рдХ рдХृ рдзाрддु рддृрдЪ рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╕े рдиिрд╖्рдкрди्рди рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै-рд╕ुрдзाрд░рдиा, рд╕ुрди्рджрд░ рдмрдиाрдиा-рдкрд░िрдкूрд░्рдг рдмрдиाрдиा-рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдХी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╡рд╣ां рдХे рд░ीрддि-рд░िрд╡ाрдЬ рдкрд░рдо्рдкрд░ा, рд░рд╣рди-рд╕рд╣рди, рдЖрдЪाрд░-рд╡िрдЪाрд░, рдЦाрди-рдкाрди, рдзрд░्рдо-рдХрд░्рдо, рджрд░्рд╢рди-рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЖрджि рдХो рдоिрд▓ाрдХрд░ рдмрдирддी рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдЖрджрд░्рд╢, “рд╕рдд्рдпं рд╢िрд╡ं рд╕ुрди्рджрд░ं" рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╣ै-рдХрд░ुрдгा, рджрдпा, рдЙрджाрд░рддा, рдкрд░ोрдХाрд░-рдд्рдпाрдЧ рдмрди्рдзрдд्рд╡, рд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдЖрджि рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХी рдЖрдзाрд░ рд╢िрд▓ा рдЧंрдЧा, рдЧाрдпрдд्рд░ी-рдЧौ-рдЧीрддा рдЪाрд░ ‘рдЧ’ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।2 рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдЙрдж्рдШोрд╖ рд╣ै-рдИрд╢ा рд╡ाрд╕्рдпрдоिрджं рд╕рд░्рд╡рдо् рдпрдд्рдХिрди्рдЪ рдЬрдЧрдд्рдпां рдЬрдЧрдд्। рддेрди рдд्рдпрдХ्рддेрди рднुрдЮ्рдЬीрдеाः рдоा рдЧृрдзः рдХрд╕्рдпрд╕्рд╡िрдзрдирдо्।।" (рдИрд╢ा0)।

рд╣рдоाрд░ा рдЪिрди्рддрди "рдЖрдд्рдорд╡ेрдд् рд╕рд░्рд╡рднूрддेрд╖ु, рд╕рд░्рд╡ेрднрд╡рди्рддु рд╕ुрдЦिрдиः рд╕рд░्рд╡ेрд╕рди्рддु рдиिрд░ाрдордпः........।3 рдоाрддा рднूрдоिः рдкुрдд्рд░ोрд╜рд╣рдо् рдкृрдеिрд╡्рдпा4 рд╡рд╕ुрдзैрд╡ рдХुрдЯुрдо्рдмрдХрдо् рдХा рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдЕрдз्рдпाрдд्рдо рдк्рд░рдзाрди, рд╕рд░्рд╡рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी, рд╕рдорди्рд╡рдпрд╡ाрджी, рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╢ाрд╢्рд╡рдд рд╕िрдж्рдзाрди्рддों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд╕рд░्рд╡ोрдд्рдХृрд╖्рдЯ рд╡िрдЪाрд░ों рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ी рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╣ै। рд╕ाрд░ी рджुрдиिрдпा рдХा рдЬ्рдЮाрди-рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдЬрд╣ाँ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ीं рд╕े рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рд╕ूрд░्рдпोрджрдп рд╣ोрддा рд╣ै рдпрджि рд╣рдо рд╡िрдиाрд╢ рд╕े рдмрдЪрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ै рддो рд╣рдоें рдЕрдкрдиी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХी рдпрдд्рдирдкूрд░्рд╡рдХ рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдпे। рд╕ंрд╕्рдХृрддि "рдХрд▓्рдЪрд░" рдиीрддिрдЧрдд рдмाрд╣्рдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рд╣ै рдЬрдмрдХि рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╕рдд्рдп рд╢ोрдзрдХ рдЖрди्рддрд░िрдХ рд░рд╕рдордпрддा рдХा рдк्рд░рд╡ाрд╣ рд╣ै।

рднाрд░рддीрдп рд╕рдоाрдЬ рдоें рдиाрд░ी рдд्рдпाрдЧ рддрдеा рддрдкрд╕्рдпा рдХी рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдордиुрд╕्рдоृрддिрдХाрд░ рдордиु рдХे рдЗрд╕ рд╡рдЪрди рд╕े рдиाрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХो рдПрдХ рдирд╡ीрди рдКрд░्рдЬा рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╣ोрддी рд╣ै।
рдпрдд्рд░ рдиाрд░्рдпрд╕्рддु рдкूрдЬ्рдпрди्рддे рд░рдорди्рддे рддрдд्рд░ рджेрд╡рддाः।
рдпрдд्рд░ рдПрддाрд╕्рддु рди рдкूрдЬ्рдпрди्рддे рд╕рд░्рд╡ाрд╕्рддрдд्рд░ाрдлрд▓ा рдХ्рд░िрдпाः।।
(рдордиु0 3/56)

рдЬрд╣ाँ рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХी рдкूрдЬा рдХी рдЬाрддी рд╣ै, рдЙрдирдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рд╡рд╣ां рджेрд╡рддा рд▓ोрдЧ рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЬрд╣ाँ рдкूрдЬा рди рдХрд░рдХे рдЕрдкрдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдорд░्рдпाрджा рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╕्рдеाрди рдирд╣ीं рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рд╡рд╣ां рд╕ाрд░ी рдХ्рд░िрдпांрдП рдиिрд╖्рдлрд▓ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХा рдкूрдЬрди рджेрд╡рддाрдУं рдХे рд╕рдоाрд░ाрдзрди рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдзрди рд╣ै। рдпрджि рд╡ैрджिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдкрд▓рдЯрдХрд░ рджेрдЦें рддो рдиाрд░ी рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рдЕрддीрд╡ рдЙрди्рдирдд рдЧौрд░рд╡ рдХी рдЕрдзिрдХाрд░िрдгी рд╕рджा рд╕े рд░рд╣ी рд╣ै। рд╕्рдд्рд░ीрдд्рд╡ рдХे рдиाрддे рдЙрд╕рдоें рд╕्рд╡рднाрд╡рд╡рд╢ाрдд् рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рджुрд░्рдмрд▓рддाрдПं рд╕्рд╡рддः рд╡िрдж्рдпाрдоाрди рд░рд╣рддी рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдпे рднाрд░рддीрдп рд╕рдоाрдЬрд╢ाрд╕्рдд्рд░िрдпों рдиे , “рди рд╕्рдд्рд░ी рд╕्рд╡ाрддрди्рдд्рд░рдпрдорд░्рд╣рддि" рдХा рдЙрджрдШोрд╖ рдХिрдпा рд╣ै।5

рдЗрд╕ рдХрдерди рд╕े рдПрдХ рдн्рд░ाрди्рддि рд╣ोрддी рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕्рдд्рд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХी рдиिрди्рджा рдпा рдЕрдкрдоाрди рд╕ूрдЪрдХ рд╣ै рдХिрди्рддु рдпрджि рддрдд्рдХाрд▓िрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХो рднी рдз्рдпाрди рджिрдпा рдЬाрдп рддो рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╕рдоाрдЬ рддрдд्рдЬрди्рдп рд╡рд╕्рддुрд╕्рдеिрддि рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд░рд╣ा рд╣ोрдЧा। рдХ्рдпोंрдХि рд╣рдоाрд░ा рднाрд░рддीрдп рд╕рдоाрдЬ рдкुрд░ुрд╖ рдк्рд░рдзाрди рд╕рдоाрдЬ рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ рдк्рд░рдзाрди рд╕рдоाрдЬ рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдмрд▓ рдПрд╡ं рдкौрд░ूрд╖ рдХा рд╕рдоूрдЪा рд╕्рд░ोрдд рдкुрд░ुрд╖ рдХो рд╣ी рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा। рдЗрд╕рд▓िрдП рдзрд░्рдорд╢ाрд╕्рдд्рд░िрдпों рдиे рдиाрд░ी рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рднाрд░ рд╢рдХ्рддि рдХे рд╕्рд░ोрдд рдкुрд░ुрд╖ рдкрд░ рд╣ी рдЫोреЬ рджिрдпा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рджेрдЦрддे рд╣ैं рдХि рднाрд░рддीрдп рд╕рдоाрдЬ рдоें рдиाрд░ी рдХे рддीрди рд░ूрдк рджृрд╖्рдЯिрдЧोрдЪрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं-(1) рдХрди्рдпाрд░ूрдк (2) рднाрд░्рдпाрд░ूрдк (3) рдоाрддृрд░ूрдк

рдордиु рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХो рдХрджाрдкि рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддे рджिрдЦрддे рд╣ैं рдЙрдирдХा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╣ै рдХि рдкрддि рдХो рд╕्рдд्рд░ी рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдпे рд╕рджैрд╡ рдк्рд░рдпрдд्рдирд╢ीрд▓ рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдпे।
рдкिрддा рд░рдХ्рд╖рддि рдХौрдоाрд░े, рднрд░्рддा рд░рдХ्рд╖рддि рдпौрд╡рдиे।
рд░рдХ्рд╖рди्рддि рд╕्рдерд╡िрд░े рдкुрдд्рд░ा, рди рд╕्рдд्рд░ीрд╕्рд╡ाрди्рдд्рд░рдпрдорд░्рд╣рддि।।
(рдордиुрд╕्рдоृрддि 9/2)

рдХौрдоाрд░ рдХाрд▓ рдиाрд░ी рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ाрдзрдиाрд╡рд╕्рдеा рд╣ै рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ рдХाрд▓ рдЙрд╕ рдЬीрд╡рдиे рдХी рд╕िрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдкिрддा рдХрди्рдпा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЬрдм рдпुрд╡ाрд╡рд╕्рдеा рдоें рдХрди्рдпा рдХा рдкрджाрд░्рдкрдг рд╣ोрддा рд╣ै рддрдм рдЙрд╕рдХा рдкрддि рдЙрд╕рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╡ृрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеां рдоें рдкुрдд्рд░ рдиाрд░ी рдХे рдЬीрд╡рди рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै рд╕्рдд्рд░ी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдирд╣ीं рд░рд╣ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╡ाрдХ्рдп рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдЬрди्рдп рд╕рдд्рдп рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХिрди्рддु рд╡рд░्рддрдоाрди рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдмрди्рдзрди рдиाрд░ी рдЕрд╕्рдоिрддा рдкрд░ рдк्рд░рд╢्рдирд╡ाрдЪрдХ рдЪिрд╣्рди рд╣ै। рдЖрдЬ рдХे рд╡рд░्рддрдоाрди рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।
рдЕрд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ाः рд╕्рдд्рд░िрдпः рдХाрд░्рдпाः рдкुрд░ुрд╖ैः рд╕्рд╡ैрд░्рджिрд╡ाрдиिрд╢рдо।
рд╡िрд╖рдпेрд╖ु рдЪ рд╕рдЬ्рдЬрдирддрдпः рд╕ंрд╕्рдеाрдк्рдпाрджрдд्рдордиो рд╡рд╢े।।  (рдордиु0 9/3)

рдкुрд░ाрддрди рдХाрд▓ рд╕े рдкुрд░ुрд╖ рдиे рдиाрд░ी рдХो рдЕрдкрдиी рдкैрддृрдХ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдоाрдиा рд╣ै рдкрд╣рд▓े рдкुрд░ुрд╖ рдШрд░-рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдкाрд▓рди-рдкोрд╖рдг рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрдзिрдХ рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдХा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рдеी рдФрд░ рдиाрд░ी рдШрд░ рдХे рдХाрд░्рдпो рдоें рдЙрд▓рдЭी рд░рд╣рддी рдеी।

рдиाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдирд╣ीं рдеी рдФрд░ рдХाрд▓ाрди्рддрд░ рдоें рдЗрд╕ рдХрдордЬोрд░ी рдХे рдХाрд░рдг рд╢ोрд╖िрдд рд╣ोрддी рдЧрдпी।
рдиाрд░ी рдХрди्рдпा рд░ूрдк рдоेंः- рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдорд╣ाрдХрд╡ि рдХाрд▓िрджााрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо् рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдоें рдкाрд░्рд╡рддी рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдиाрд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрд░्рдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдХрд╡ि рдХाрд▓िрджाрд╕ рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЖрд░्рдп рдХрди्рдпा рдХे рдЖрджрд░्рд╢ рдХो рдкाрд░्рд╡рддी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрд▓्рд▓िрдЦिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। рдкाрд░्рд╡рддी рдЖрд░्рдп рдХрди्рдпा рдХे рд▓िрдпे рдк्рд░рддिрдоाрди рдмрдиी рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЖрд░्рдп рдХрди्рдпा рдХो рдЕрджрдо्рдп, рдЕрдЬेрдп рддрдеा рдЬिрддेрди्рдж्рд░िрдп, рдмрдиाрдиे рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдзрди рддрдкрд╕्рдпा рд╣ी рд╣ै। рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо рдХे рдкंрдЪрдо рд╕рд░्рдЧ рдоें рднрдЧ्рди рдордиोрд░рдеा рдкाрд░्рд╡рддी рд╢िрд╡ рдХो рдкрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдЬрдЧрдд рдХी рд╕рднी рднौрддिрдХ рд╕ुрдЦ-рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рдХрдаोрд░ рддрдкрд╕्рдпा рдХी рд╕ाрдзрдиा рдоें рдЬुрдЯ рдЧрдпी। рдкाрд░्рд╡рддी рдХी рддрдкрд╕्рдпा рджिрди-рдк्рд░рддिрджिрди рдЗрддрдиी рдХрдаोрд░ рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ी рдеी рдХि рддрдкोрд╡рди рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдоुрдиिрдпों рдХी рддрдкрд╕्рдпा рднी рдк्рд░рднाрд╡рд╣ीрди рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рдеी। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХрдаोрд░ рд╕े рдХрдаोрд░ рддрдкрд╕्рдпा рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиे рдЕрдХीрд╖्рдЯ рд╢िрд╡ рдХो рдкрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा। рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдеा-
рдЗрдпेрд╖ рд╕ा рдХрд░्рддुрдордмрди्рдз्рдпрд░ूрдкрддां
рд╕рдоाрдзिрдоाрд╕्рдеाрдп рддрдкोрднिрд░ाрдд्рдордиः।
рдЕрд╡ाрдк्рдпрддे рдХрдеाрдорди्рдпрдеा рдЗрдпं
рддрдеा рд╡िрдзं рдк्рд░ेрдо рдкрддिрд╢्рдЪ рддाрджृрд╢ः।।
   (рдХुрдоाрд░ рд╕рдо्рднрд╡ 5/2)

рдкाрд░्рд╡рддी рдХी рддрдкрд╕्рдпा рдХा рдлрд▓ рдеा-рдЙрдд्рдХрдЯ рдХोрдЯि рдХा рдЕрд▓ौрдХिрдХ рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рддाрджृрд╢ः рдкрддिः рддрдеा рдоृрдд्рдпुрдХो рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓ा рдкрддि-рдЬрдЧрдд рдХे рд╕рдорд╕्рдд рдкрддि рдоृрдд्рдпु рдХे рдХ्рд░ीрдд рджाрд╕ рд╣ै рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдоृрдд्рдпु рдХो рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рд╣ै рдоृрдд्рдпुрдЬрдп рдорд╣ाрджेрд╡। рдЖрдЬ рддрдХ рдХोрдИ рдЕрди्рдп рдХрди्рдпा рдоृрдд्рдпुंрдЬрдп рдорд╣ाрджेрд╡ рдХो рдкрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡рд░рдг рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдорд░्рде рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдпी рдЬो рдХाрд░्рдп рдкाрд░्рд╡рддी рдиे рддрдкрд╕्рдпा рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдХे рджिрдЦाрдпा рд╣ै। рддрдеाрд╡िрдзं рд╢рдм्рдж рдоें рдЧंрднीрд░ рдЕрд░्рде рдХी рдЕрднिрд╡्рдпंрдЬрдиा рд╣ुрдИ рд╣ै рднрдЧрд╡ाрди рд╢ंрдХрд░ рдиे рдкाрд░्рд╡рддी рдХो рдЙрдЪिрдд рдЖрджрд░-рд╕рдо्рдоाрди рджिрдпा рд╣ै। рдкрдд्рдиी рдХो рдЬिрддрдиा рдЙрдЪ्рдЪ рд╕्рдеाрди рднрдЧрд╡ाрди рд╢ंрдХрд░ рдиे рджिрдпा рд╣ै рдЙрддрдиा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рджेрд╡рддा рдиे рдирд╣ीं рджिрдпा рд╣ै। рдХाрд▓िрджाрд╕ рдХे рддрдд्рдХाрд▓िрдХ рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдеी рдЕрдкрдиा рд╡рд░ рд╕्рд╡рдпं рд╡рд░рдг рдХрд░рддी рдеी-рдЕрднिрдЬ्рдЮाрди рд╢ाрдХुрди्рддрд▓рдо् рдоें рд╢рдХुрди्рддрд▓ा, рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо् рдоें рдкाрд░्рд╡рддी рдФрд░ рд░рдШुрд╡ंрд╢ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдоें рдЗрди्рджुрдорддी рдХा рд╡िрд╡ाрд╣ рдкूрд░्рдгрддः рдЙрдирдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै। рд╡िрдзрд╡ा рд╕्рдд्рд░ी рдХी рдЙрд╕ рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕्рдеिрддि рдХा рдЬ्рдЮाрди рд░рдШुрд╡ंрд╢ рдХे рдЙрди्рдиीрд╕рд╡ें рд╕рд░्рдЧ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрдм рд░ाрдЬा рдЕрдЧ्рдиिрд╡рд░्рдг рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рддрдм рдЙрдирдХी рд╡िрдзрд╡ा рд░ाрдиी рдХा рд░ाрдЬ्рдп рдоंрдд्рд░िрдпों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдо्рдоाрди рдПрд╡ं рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рд╡िрдзिрд╡рдд् рд░ाрдЬ्рдпाрднिрд╖ेрдХ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।10

"рдоाрд▓рд╡िрдХाрдЧ्рдиिрдоिрдд्рд░рдо" рдоें "рдкрд░िрдм्рд░ाрдЬिрдХा" рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬो рд╡िрдзрд╡ा рдеी рд▓ेрдХिрди рд╡िрджुрд╖ी рдЗрддрдиी рдеी рдХि рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рднी рдХрд░рддी рдеी।

рдорд╣ाрдХрд╡ि рдХाрд▓िрджाрд╕ рдЕрднिрдЬ्рдЮाрди рд╢ाрдХुрди्рддрд▓рдо рд╕рдк्рддрдо рд╕рд░्рдЧ рдоें рд╕्рд╡рдпं рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рд╕рд╣рдзрд░्рдоिрдгी рдХा рдкрд░िрдд्рдпाрдЧ рдкाрдк рд╣ोрддा рд╣ै, “рдХрд╕्рддрд╕्рдп рдзрд░्рдорджाрд░ рдкрд░िрдд्рдпाрдЧिрдиो рдиाрдо рд╕ंрдХीрд░्рддрдпिрддुं рдЪिрди्рддрдпिрд╖्рдпрддि।"11

рдкрдд्рдиी рдХो рдЗрддрдиा рдЙрдЪ्рдЪ рд╕्рдеाрди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा рд╕рдд्рдХाрд░ рдХा рдорд╣ाрди рдк्рд░рдХрд░्рд╖ рд╣ै, рдЖрджрд░ рдХी рдкрд░ाрдХाрд╖्рдаा рд╣ै। рдЧौрд░ी рдХी рдпрд╣ рд╕ाрдзрдиा рднाрд░рддीрдп рдХрди्рдпाрдУं рдХे рд▓िрдпे рдЕрдиुрдХрд░рдгीрдп рд╡рд╕्рддु рд╣ै। рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╕े рднाрд░рддीрдп рдХрди्рдпाрдУं рдХे рд▓िрдпे рдПрдХ рдорд╣ाрди рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╕े рднाрд░рддीрдп рдХрди्рдпाрдУं рдХे рд▓िрдпे рдПрдХ рдорд╣ाрди рдЖрджрд░्рд╢ рдХोрдИ рдпрджि рд╣ै рддो рд╡рд╣ рд╣ै рдкाрд░्рд╡рддी। рдЖрдЬ рднी "рдЧौрд░ी рдкूрдЬрди" рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкूрдЬा рдоें рдЖрджрд░्рд╢ рдХे рдк्рд░рддि рдЖрджрд░ рдПрд╡ं рд╕рдо्рдоाрди рднाрд╡ рдЖрдЬ рднी рджृрд╖्рдЯिрдЧोрдЪрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।
рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╡ाреЬрдЧ्рдордп рджेрджीрдк्рдпрдоाрди рдЬрдЧрдд рдоें рдорд╣рд░्рд╖ि рд╡ाрд▓्рдоीрдХि рдПрд╡ं рд╡ेрджрд╡्рдпाрд╕ рдХे рдмाрдж рдЬिрди рдорд╣ाрдХрд╡िрдпों рдиे рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕рдо्рдоाрди рдПрд╡ं рд▓ोрдХ рдк्рд░िрдпрддा рдЕрд░्рдЬिрдд рдХी рд╣ै рдЙрд╕рдХा рдиाрдо рд╣ै рдХाрд▓िрджाрд╕ рднрд╡рднूрддि। рдЗрди рд▓ोрдЧों рдиे рдЕрдкрдиे рдХाрд╡्рдпों рдоें рдиाрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХा рд╕рдо्рдпрдХ् рджिрдЧ्рджрд░्рд╢рди рдХिрдпा рд╣ै। рдХाрд▓िрджाрд╕ рдХी рд░рдЪрдиाрдУं рдоें рд╕рдоाрдЬ рдХा рд╕ांрдЧोрдкांрдЧ рд╡рд░्рдгрди рд╣ुрдЖ рд╣ै рддрдеा рдЙрдирдХी рд░рдЪрдиाрдУं рдоें рдиाрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХा рдПрдХ рдРрд╕ा рд╕्рд╡рд░ूрдк рджृрд╖्рдЯिрдЧрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдЬिрд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рднिрдд्рддि рдХрд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рддрдд्рдХाрд▓ीрди рд╕рдоाрдЬ рдоें рдиाрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдкूрд░्рдг рдЕंрдЧ рдеी рдЬिрд╕рдХी рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рд╕рднी рдХाрд░्рдпों рдоें рдеी। рд╕рднी рдЖрд╢्рд░рдоों рдоें рдЧृрд╣рд╕्рде рдЖрд╢्рд░рдо рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕рдордЭा рдЬाрддा рдеा рдЗрд╕ рдЖрд╢्рд░рдо рдХा рдЖрдзाрд░ рдкрдд्рдиी рд╣ोрддी рдеी рдХ्рдпोंрдХि рдЧृрд╣рд╕्рде рдЙрд╕ी рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рдЕрдкрдиे рдзाрд░्рдоिрдХ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдХा рд╕рдо्рдкाрджрди рдХрд░рддा рдеा।

рд░рдШुрд╡ंрд╢ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдХे рдЪрддुрд░्рджрд╢ рд╕рд░्рдЧ рдоें рдк्рд░рд╕ंрдЧ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдо рдиे рдЕрд╢्рд╡рдоेрдз рдпрдЬ्рдЮ рдХे рд╕рдордп рдЕрдкрдиे рд╡ाрдорднाрдо рдоें рдЕрдж्рдзाрд░्рдЧिंрдиी рд╕ीрддा рдХी рд╕्рд╡рд░्рдгрдордпी рдоूрд░्рддि рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рдеी।6

рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо рдХे рдЫрдаे рд╕рд░्рдЧ рдоें рд╣िрдоाрд▓рдп рд░ाрдЬ рдкाрд░्рд╡рддी рдХे рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдЕрди्рддिрдо рдиिрд░्рдгрдп рдоेрдиा рд╕े рд╕ुрдирдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं। "рд╢ैрд▓ः рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдХाрдоोрд╜рдкि рдоेрдиाрдоुрдЦрдоुрджैрдХ्рд╖рдд рдк्рд░ाрдпेрдг рдЧृрд╣рдгी рдиेрдд्рд░ः, рдХрди्рдпाрд░्рдеेрд╖ु рдХुрдЯुрдо्рдмिрдиः।"7

рдХाрд▓िрджाрд╕ рдХे рддрдд्рдХाрд▓ीрдХ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдиाрд░ी рдХे рд╡рдЪрдирдмрдж्рдзрддा рдХा рдоाрдирдиा рдкुрд░ुрд╖ рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдзрд░्рдо рдеा рдЬैрд╕े рдХैрдХेрдпी рдХे рд╡рдЪрди рдХा рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рд╣ेрддु рд░ाрдЬा рджрд╢рд░рде рд░ाрдо рдХो рдЪैрджрд╣ рд╡рд░्рд╖ рдХा рд╡рдирд╡ाрд╕ рджेрддे рд╣ैं।8

рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо् рд╕े рдпрд╣ рдЬ्рдЮाрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдкाрд░्рд╡рддी рдХो рд╕рдорд╕्рдд рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХो рдЬ्рдЮाрди рдеा рдЕрднिрдЬ्рдЮाрди рд╢ाрдХुрди्рддрд▓рдо् рдоें рдк्рд░िрдпं рд╡рджा, рдЕрдиुрд╕ूрдпा, рд╢рдХुрди्рддрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖िрддрд╕्рдпिा рд╣ै рдЬो рдХрдг्рдг рдк्рд░рдд्рддрд╖ि рдж्рд╡ाрд░ा рд╢िрдХ्рд╖िрдд рд╣ुрдП рдеे।
рдЧृрд╣рдгी рд╕рдЪिрд╡ः рд╕рдЦी рдоिрдеः рдк्рд░िрдпрд╢िрд╖्рдпा рд▓рд▓िрддा рдХрд▓ाрд╡िрдзौ।
рдХрд░ूрдгрд╡िрдоुрдЦेрди рдоृрдд्рдпुрдиा рд╣рд░рддां рдд्рд╡ां рд╡рдж рдХिं рди рдоे рд╣ृрддрдо्।।9

рдХाрд▓िрджाрд╕ рдХे рддрдд्рдХाрд▓िрдХ рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдеी, рдЕрдкрдиा рд╡рд░ рд╕्рд╡рдпं рд╡рд░рдг рдХрд░рддी рдеी-рдЕрднिрдЬ्рдЮाрди рд╢ाрдХुрди्рддрд▓рдо् рдоें рд╢рдХुрди्рддрд▓ा, рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо् рдоें рдкाрд░्рд╡рддी, рдФрд░ рд░рдШुрд╡ंрд╢ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдоें рдЗрди्рджुрдорддी рдХा рд╡िрд╡ाрд╣ рдкूрд░्рдгрддः рдЙрдирдХी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै। рд╡िрдзрд╡ा рд╕्рдд्рд░ी рдХी рдЙрд╕ рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕्рдеिрддि рдХा рдЬ्рдЮाрди рд░рдШुрд╡ंрд╢ рдХे 19рд╡ें рд╕рд░्рдЧ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै। рд░ाрдЬा рдЕрдЧ्рдиिрд╡рд░्рдг рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै। рддрдм рд░ाрдЬ्рдп рдоंрдд्рд░िрдпों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдо्рдоाрди рдПрд╡ं рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХी рд╡िрдзрд╡ा рд░ाрдиी рдХा рд╡िрдзिрд╡рдд рд░ाрдЬ्рдпाрднिрд╖ेрдХ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।10

рдоाрд▓рд╡िрдХाрдЧ्рдиिрдоिрдд्рд░рдо рдоें "рдкрд░िрд╡्рд░ाрдЬिрдХा" рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рд╡िрдзрд╡ा рдеी рд▓ेрдХिрди рд╡िрджुрд╖ी рдЗрддрдиी рдеी рдХि рд╡िрдж्рдзाрдиों рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рднी рдХрд░рддी рдеी।

рдорд╣ाрдХрд╡ि рдХाрд▓िрджाрд╕ рдиे рдЕрднिрдЬ्рдЮाрди рд╢ाрдХुрди्рддрд▓рдо् рд╕рдк्рддрдо рд╕рд░्рдЧ рдоें рд╕्рд╡рдпं рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рд╕рд╣рдзрд░्рдоिрдгी рдХा рдкрд░िрдд्рдпाрдЧ рдкाрдк рд╣ोрддा рд╣ै-
"рдХрд╕्рддрд╕्рдп рдзрд░्рдорджाрд░ рдкрд░िрдд्рдпाрдЧिрдиों рдиाрдо рд╕ंрдХीрд░्рддрдпिрддुं рдЪिрди्рддрдпिрд╖्рдпрддि।"11

рд╕ीрддा рд░ाрдо рдХे рдк्рд░рд╢्рди рдХा рдк्рд░рдд्рдпुрдд्рддрд░ рджेрддे рд╣ुрдпे рдХрд╣рддी рд╣ै рдХि- рдордиुрд╖्рдп рдЙрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХे рд▓िрдпे рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕ рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै рдоैं рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрдиे рд╣ृрджрдп рдХी рд╕्рд╡ाрдоिрдиी рд╣ूँ рдЙрд╕ी рдкрд░ рдоेрд░ा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд╣ै рдЬो рдХि рд╕рджैрд╡ рдЖрдкрдХा рдЪिрди्рддрди рдХрд░рддा рд░рд╣рддा рд╣ै। рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЕंрдЧ рдоेрд░े рд╡рд╢ рдоें рдирд╣ीं рд╣ै рд╡рд╣ рдкрд░ाрдзीрди рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпрджि рд░ाрд╡рдг рдиे рдмрд▓ाрдд् рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ो рддो рдоेрд░ा рдЗрд╕рдоें рдХोрдИ рджोрд╖ рдирд╣ीं рд╣ै।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдоेрд░े рдЪрд░िрдд्рд░ рдкрд░ рд▓ांрдЫрди рд▓рдЧाрдиा рдХрдердордкि рдЙрдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдорд╣рд░्рд╖ि рд╡ाрд▓्рдоीрдХिं рд╕ीрддा рд╕े рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं рдХि рдЖрдкрдиे рдоेрд░े рдиिрд░्рдмрд▓ рдЕंрд╢ рдХो рдХ्рдпों рдкрдХреЬ рд▓िрдпा рд╣ै рдоेрд░े рд╕рдмрд▓ рдЕंрд╢ рдХो рдХ्рдпों рдкीрдЫे рдврдХेрд▓ рджिрдпा рд╣ै। рдиाрд░ी рдХा рджुрд░्рдмрд▓ рдЕंрд╢ рд╣ै рдЙрд╕рдХा рдиाрд░ीрдд्рд╡ -рд╕्рдд्рд░ीрдд्рд╡ рдХा рд╕рдмрд▓ рдЕंрд╢ рд╣ै рдкрдд्рдиीрдд्рд╡ рдФрд░ рдкрддिрд╡्рд░рддा рд╕ीрддा рдХрд╣рддी рд╣ै рдХि рд╣े рдирд░рд╢ाрд░्рджूрд▓! рдЖрдк рдордиुрд╖्рдпों рдоें рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ैं рдкрд░рди्рддु рдХ्рд░ोрдзाрд╡ेрд╢ рдоें рдЖрдХрд░ рдЖрдк рдЬो рдЕрдиुрдЪिрдд рдмाрддें рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ैं рд╡े рд╕ाрдзाрд░рдг рдЬрди рдХे рд╕рдоाрди рд╣ैं। рд╕ीрддा рдХрд╣рддी рд╣ै рдХि рдоेрд░ा рд╕्рд╡рднाрд╡ рдФрд░ рд╣ृрджрдп рджोрдиों рдиिрд╢्рдЫрд▓ рд╣ैं, рдкрд╡िрдд्рд░ рд╣ैं। рдоैं рд╣ृрджрдп рд╕े рдЖрдкрдХी рднрдХ्рддि рдХрд░рддी рд╣ूँ - рд╕ीрддा рдХे рдорд░्рдорд╕्рдкрд░्рд╢ी рд╢рдм्рдж рдХिрддрдиे рдУрдЬрд╕्рд╡ी рдПрд╡ं рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं рд╕्рдд्рд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे -
рдд्рд╡рдпा рддु рдирд░рд╢ाрд░्рджूрд▓ рдХ्рд░ोрдзрдоेрд╡ा рдиुрд╡рд░्рддрддा।
рд▓рдШुрдиेрд╡ рдордиुрд╖्рдпेрдг рд╕्рдд्рд░ीрдд्рд╡рдоेрд╡ рдкुрд░рд╕्рдХृрддрдо्।।
рди рдк्рд░рдоाрдгीрдХृрддः рдкाрдгिрд░्рдмाрд▓्рдпे рдмाрд▓ेрди рдкीреЬिрддः।
рдордо рднрдХ्рддिрд╢्рдЪ рд╢ीрд▓рд╢्рдЪ рд╕рд░्рд╡ рддे рдкृрд╖्рдарддः рдХृрддрдо।।
(рд╡ाрд▓्рдоीрдХि рд░ाрдоाрдпрдг)

рд╕ीрддा рдХे рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╡рдЪрди рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рд╕рд╣ृрджрдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЖँрдЦों рдоें рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдХे рдЖँрд╕ू рдиिрдХрд▓ рдкреЬрддे рд╣ैं।

рдХाрд▓िрджाрд╕ рдиे рд╕ीрддा рдХा рдЪрд░िрдд्рд░ рдЪिрдд्рд░рдг рдЬिрд╕ рд╡ैрджрдЧ्рдзрд╡ाрдгी рд╕े рдХिрдпा рд╣ै рд╡рд╣ рдЖрдЬ рднी рдоाрдирд╡ рдЪिрдд्рдд рдХो рдоोрд╣िрдд рдХрд░ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै।

рдк्рд░рдЬाрдкाрд▓рди рдХी рд╡ेрджी рдкрд░ рднрд╡рд╡ाрди рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдиे рдЕрдкрдиा рд╕рд░्рд╡рд╕्рд╡ рди्рдпोрдЫाрд╡рд░ рдХрд░ рдХे рд╕рдоाрдЬ рдоें рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдХिрдпा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдкрд░िрдд्рдпрдХ्рддा рд╡ैрджेрд╣ी рдиे рдЕрдкрдиा рдЖрджрд░्рд╢ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдХिрдпा рд╣ै। рдШрдиे рдЬंрдЧрд▓ рдоें рдЬрдм рд▓рдХ्рд╖्рдордг рдЬी рд╕ीрддा рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рдЬाрдиे рд▓рдЧे рддो рд╕ीрддा рдиे рдЬो рдЖрдд्рдордиिрд╡ेрджрди рдХिрдпा рд╣ै рд╡рд╣ рднाрд░рддीрдп рдиाрд░ी рдХे рдЧौрд░рд╡, рдорд░्рдпाрджा рддрдеा рдд्рдпाрдЧ рдХा рдЬ्рд╡рд▓рди्рдд рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै।

рд▓ोрдХрдоंрдЧрд▓ рдХी рд╡ेрджी рдкрд░ рдЖрдд्рдоोрдд्рд╕рд░्рдЧ рднाрд░рддीрдп рдирд░ेрд╢ों рдХा рдЖрджрд░्рд╢ рдк्рд░рдЬाрдкाрд▓рди рд╡्рд░рдд рд╣ै।

рдк्рд░рдЬा рдЕрдиुрд░ंрдЬрди рдХे рд▓िрдпे рд░ाрдо рдиे рдЕрдкрдиी рдк्рд░ाрдгрд╡рд▓्рд▓рднा рд╕ीрддा рдХो рдЫोреЬрдиे рдоें рдеोреЬा рднी рджेрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрд░्рднрднाрд░ рд╕े рдЖрдХ्рд░ाрди्рдд рд╕ीрддा рд░ाрдо рдХी рдмुрд░ाрдИ рди рдХрд░рдХे рдЗрд╕ рд╣ृрджрдп рд╡िрджाрд░рдХ рджृрд╢्рдп рдХे рдФрдЪिрдд्рдп рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕े рд╕рдордЭ рд░рд╣ी рд╣ै рдХिрди्рддु рдлिрд░ рднी рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рд╡рд╢ рдЙрд▓ाрд╣рдиा рджेрдиे рдоें рджेрд░ рдирд╣ीं рд▓рдЧाрддी рд╣ै рдФрд░ рд▓рдХ्рд╖्рдордг рд╕े рдкूрдЫрддी рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╡िрдХрдЯ рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдоें рдкрд░िрдд्рдпाрдЧ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХे рдЕрдиुрдХूрд▓ рд╣ै рдХ्рдпा? рдпрд╣ी рдЗрдХ्рд╖्рд╡ाрдХुрд╡ंрд╢ рдХी рдорд░्рдпाрджा рд╣ै? рдлिрд░ рднी рд╕ीрддा рд╕ोрдЪрддी рд╣ै рдХि рд░ाрдо рддो рдХिрд╕ी рдХा рдЕрд╣िрдд рдирд╣ीं рд╕ोрдЪ рд╕рдХрддे рд╣ैं рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдпрд╣ рдоेрд░े рдХिрд╕ी рдЬрди्рдо рдХे рдХрд░्рдо рдХा рдлрд▓ рд╣ो। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ीрддा рдХрд░्рдорд╡ाрдж рдХे рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рд╕े рдЖрдд्рдорддुрд╖्рдЯि рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं।
рдХрд▓्рдпाрдг рдмुрдж्рд░्рдзेрд╢्рдерд╡ा рддрд╡ाрдпं рди рдХाрдордЪाрд░ो рдордпिрд╢реЬрдХ्рдиीрдпः।
рдордоैрд╡ рдЬрди्рдоाрди्рддрд░ рдкाрддрдХाрдиां рд╡िрдкाрдХ рд╡िрд╕्рдлूрд░्рдЬ рдзुрд░ рдк्рд░рдоेрдпः।।

рд╕ीрддा рдЬी рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рдоुрдЭे рдЕрдкрдиे рдкाрдкों рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд╕ाрдзрди рд╣ै рддрдкрд╕्рдпा рдФрд░ рд╕ाрдзрдиा рднाрд░рддीрдп рдиाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдпे рдЖрджрд░्рд╢ рдПрд╡ं рдд्рдпाрдЧ рдХी рдк्рд░рддिрдоूрд░्рддि рд╕ीрддा рдЬी рдХी рдПрдХ рд╡िрд╖ाрдж рднрд░ी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдЬो рд╕рдоााрдЬ рдоें рд╕ीрддा рдХो рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЪрд╕्рдеाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддी рд╣ै рдд рдмрд╡рд╣ рдХрд╣рддी рд╣ै рдХि рд░ाрдЬा рд░ाрдо рдЕрдпोрдз्рдпा рдХे рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╣ै рдФрд░ рдк्рд░рдЬाрдУं рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рд╕ोрдЪрдиा рдПрдХ рд░ाрдЬा рдХा рдзрд░्рдо рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдпे рдПрдХ рд╕ाрдоाрди्рдп рдк्рд░рдЬा рдХी рд╣ी рднाॅрддि рдоुрдЭे рддрдкрд╕्рд╡िрдиी рдХी рднी рдЪिрди्рддा рдХрд░े। рдЬрдирдХ рдирди्рджिрдиी рд╕ीрддा рдХी рдЗрд╕ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдоें рдХिрддрдиा рдУрдЬ рдПрд╡ं рдорд░्рдорд╕्рдкрд░्рд╢िрддा рднрд░ी рд╣ै рддрдеा рдЖрдд्рдо рдд्рдпाрдЧ рдХी рднाрд╡рдиा рддрдеा рдЗрд╕рд╕े рднी рдЬ्рдпाрджा рдХрд░ुрдгा рдХ्рдпा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै-
"рддрдкрд╕्рд╡िрд╕ाрдоाрди्рдпрдорд╡ेрдХ्рд╖рдгीрдпा।"
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдЬीрд╡рди рд╕рджैрд╡ рд╕े рд╣ी рдиाрд░िрдпों рдХा рдЖрдд्рдордд्рдпाрдЧ рдХा рдЬीрд╡рди рд░рд╣ा рд╣ै।

рдЗрддिрд╣ाрд╕ рднी рд╕ाрдХ्рд╖ी рд╣ै рдХि рдЬिрддрдиा рдЖрдд्рдо рдд्рдпाрдЧ рдиाрд░िрдпों рдоें рджृрд╖्рдЯिрдЧोрдЪрд░ рд╣ोрддा рд╣ै рдЙрддрдиा рдФрд░ рдХिрд╕ी рдоें рдирд╣ीं। рдиाрд░ी рдкрд╢ुрдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХी рдк्рд░рддीрдХ рдирд╣ीं рд╣ै рд╡рд╣ рддो рджिрд╡्рдп рдЧुрдгों рдХी рдк्рд░рддिрдоा рд╣ै। рдЕрд▓ौрдХिрдХ рдЧुрдгों рдХी рдоूрд░्рддि рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╣рдоाрд░ी рддाрди्рдд्рд░िрдХ рдкूрдЬा рдоें рд╢рдХ्рддि рдпा рдоुрдж्рд░ा рдХी рдорд╣рддी рдЙрдкрдпोрдЧिрддा рд╣ै।12 рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рджेрдЦрддे рд╣ै рдХि рд╕ीрддा рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЬिрддрдиे рднी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣ै рд╕рднी рдоें рд╕ीрддा рдХे рд▓िрдпे рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЧुрдгों рдХा рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЗрди рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЧुрдгों рдХे рдХाрд░рдг рд╣ी рднाрд░рддीрдп рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХे рд▓िрдпे рд╕ीрддा рд╕рд░्рд╡ोрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЖрджрд░्рд╢ рд╣ै рдФрд░ рдЖрдЬ рднी рд╕ीрддा рдХा рдЪрд░िрдд्рд░ рдЕрдиुрдХрд░рдгीрдп рд╣ै। рдиाрд░ी рдЪिрдд्рд░рдг рдХे рдЬिрддрдиे рднी рднाрд░рддीрдп рдЖрджрд░्рд╢ рд╣ै рд╡े рд╕рднी рд╕ीрддा рдХे рдЪрд░िрдд्рд░ рд╕े рд╣ी рдк्рд░ाрд░्рджूрднूрдд рд╣ुрдпे рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЖрд░्рдпाрд╡рд░्рдд рдоें рд╕рд╣рд╕्рд░ों рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдоाँ рд╕ीрддा рдХी рдкूрдЬा рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै।

рднाрд░рддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рд╕рдоाрдЬ рдоें "рд╕ीрддा" рд╢рдм्рдж рдкрд░рдо рдкрд╡िрдд्рд░рддा, рд╡िрд╢ुрдж्рдзрддा рддрдеा рдЕрддि рдиिрд░्рдорд▓рддा рддрдеा рд╡िрд╢ुрдж्рдз рдЪрд░िрдд्рд░ рдХा рд╣ी рд╕ूрдЪрдХ рд╣ै। рдХोрдИ рд╡рд░िрд╖्рда рдпा рд╡ृрдж्рдз рдЬрди рдпрджि рдХिрд╕ी рдХрди्рдпा рдпा рд╡рдзू рдХो рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рджेрддे рд╣ै рддो рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि "рд╕ीрддा рдмрдиो" рдЗрд╕рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╣ै рдХि рд╕ीрддा рд╕ी рдкрд╡िрдд्рд░, рдкрддिрдкрд░ाрдпрдг рдкрддिрд╡्рд░рддा, рд╡िрд╢ुрдж्рдз рдЖрдЪрд░рдг рд╕рд░्рд╡рд╕рд╣िрд╖्рдгु рд╕рдорднाрд╡ рдпुрдХ्рдд рдмрдиो।

рднाрд░рдд рд╡рд░्рд╖ рдоें рдкाрд░рдо्рдкрд░िрдХ рдоाрди्рдпрддा рд╣ै рдХि рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдмाрд▓िрдХा рдХो рд╕ीрддा рдХा рд░ूрдк рддрдеा рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдмाрд▓рдХ рдХो рд╢्рд░ीрд░ाрдо рдХा рд░ूрдк  рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै-
рдЪрди्рджрди рд╣ै рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХी рдоाрдЯी рддрдкोрднूрдоि рд╣рд░ рдЧ्рд░ाрдо рд╣ै
рд╣рд░ рдмाрд▓ा рджेрд╡ी рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдмрдЪ्рдЪा рдмрдЪ्рдЪा рд░ाрдо рд╣ै।13

рдЖрджрд░्рд╢ рднाрд╡ рдХी рдк्рд░рддिрдиिрдзि рд╕ीрддा:-
  рднाрд░рддीрдп рдиाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдпे рдЖрдЬ рднी рдоाрддा рд╕ीрддा рдЖрджрд░्рд╢ рднाрд╡ рдХी рдк्рд░рддिрдиिрдзि рд╣ै। рд╕ीрддा рдоूрд░्рддिрдордпी рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд рднाрд░рдд рдоाрддा рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рдиाрд░िрдпों рд╕े рд╕ीрддा рдХे рдЪрд░рдгрдЪिрд╣्рди рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдХрд░ाрдХрд░ рдЕрдкрдиी рдЙрди्рдирддि рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी, рдпрд╣ी рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдкрде рд╣ै।
рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдирди्рдж рдХрд╣рддे рд╣ै, “рдоैं рджिрд╡्рдп рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦ рд░рд╣ा рд╣ूॅ рдХि рдпрджि рднाрд░рдд рдХी рдиाрд░िрдпाँ рджेрд╢ी рдкोрд╢ाрдХ рдкрд╣рдиे рднाрд░рддीрдп рдЛрд╖िрдпों рдХे рдоुрдЦ рд╕े рдиिрдХрд▓े рд╣ुрдпे рдзрд░्рдо рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдХрд░े рддो рдПрдХ рдРрд╕ी рдмреЬी рддрд░ंрдЧ рдЙрдаेрдЧी рдЬो рд╕ाрд░े рдкрд╢्рдЪिрдоी рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рдбुрд╡ा рджेрдЧी।

рднाрд░рддीрдп рдоें рд╕्рдд्рд░ीрдЬीрд╡рди рдХा рдЖрджрд░्рд╢ рдоाрддृрдд्рд╡ рд╣ै "рд╕्рдд्рд░ी" рд╢рдм्рдж рдХे рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдоाрдд्рд░ рд╕े рднाрд░рддीрдпों рдХे рдорди рдоें "рдоाрддृрдд्рд╡" рднाрд╡ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЬैрд╕ा рдХि рд╣िрддोрдкрджेрд╢ рдоें рд╕्рдд्рд░ी рдХो рдоाँ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрдиे рдХा рдЙрдкрджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдоाрддृрд╡рдд рдкрд░ рджाрд░ेрд╖ु рдкрд░рдж्рд░рд╡्рдпेрд╖ु рд▓ोрд╖्рдард╡рдд्।
рдЖрдд्рдорд╡рдд् рд╕рд░्рд╡рднूрд░्рддрд╖ु рдпः рдкрд╢्рдЪрддि рд╕ рдкрдг्рдбिрддः॥ 14

рдЕрд░्рдеाрдд рдЬो рдкрд░рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХो рдоाрддा рдХे рд╕рдоाрди рдкрд░рджृрд╡्рдп рдХो рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдвेрд▓े рдХे рд╕рдоाрди рддрдеा рд╕рд╡ рднूрддрдк्рд░ाрдгिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╣ी рд╕рдоाрди рджेрдЦрддा рд╣ै рд╡рд╣ी рдпрдеाрд░्рде рджेрдЦрддा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ी рдкрдг्рдбिрдд рд╣ै। рдкрд╢्рдЪिрдоी рджेрд╢ों рдоें рднाрд░рддीрдп рдоाрддृ рд╕ंрдХрд▓्рдкрдиा рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╣ै рд╡рд╣ाँ рдкрд░ рд╕्рдд्рд░ी рдХा рдЖрджрд░्рд╢ рдоाрддृрдд्рд╡ рди рд╣ोрдХрд░ рдкрдд्рдиीрдд्рд╡ рддрдХ рд╣ी рд╕ीрдоिрдд рд╣ै। рдХिрди्рддु рднाрд░рдд рдоें рд╕рдорд╕्рдд рд╕्рдд्рд░ीрдд्рд╡ рдХो рдоाрддृрдд्рд╡ рд░ूрдк рдоें рдХेрди्рдж्рд░ीрднूрдд рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдкाрд╢्рдЪाрдд्рдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рдЧृрд╣ рдХी рд╕्рд╡ाрдоिрдиी рд╢ाрд╕िрдХा рдкрдд्рдиी рд╣ै, рд╡рд╣ी рднाрд░рддीрдп рдЧृрд╣ों рдоें рд╕्рд╡ाрдоिрдиी рдФрд░ рд╢ाрд╕िрдХा рдоाрддा рд╣ै। рдкाрд╢्рдЪाрдд्рдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рдоाрддा рдХो рд╡рд╣ рдЧौрд░рд╡ рд╕्рдеाрдкिрдд рдирд╣ीं рд╣ै рдЬो рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдоाँ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрд╡िрдд्рд░ рдФрд░ рдиिрд░्рдорд▓ рджूрд╕рд░ा рдХौрди рд╕ा рдиाрдо рд╣ै? рдоाँ рддो рдд्рдпाрдЧ, рдкрд╡िрдд्рд░рддा рджिрд╡्рдпрддा рдордорддा рдЖрджि рдЧुрдгों рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд░рд╣ी рд╣ै।

рдоाрддा рд╣ी рд╢िрд╢ु рдХी рдк्рд░рдердо рдЧुрд░ु рд╢िрдХ्рд╖िрдХा рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдк्рд░рдердо рдкाрдард╢ाрд▓ा рд╣ोрддा рд╣ै।

рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рдоें рдЧाрд░्рдЧी, рдоैрдд्рд░ेрдпी, рд╡िрджुрд╖ी рдЕрдкाрд▓ा, рдШोрд╖ा рдЖрджि рд╡िрджुрд╖ी рдорд╣िрд▓ाрдПँ рд╣ुрдИ рд╣ै। рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдХिрд╕ी рднेрджрднाрд╡ рдХे рдмिрдиा рдкुрд░ुрд╖ों рдХे рд╕рдоाрди рд╣ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдеी। рд╡ैрджिрдХ рдоंрдд्рд░ों рдХी рд░рдЪрдиा рддрдеा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ाрд░्рде рдоें рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рднाрдЧ рд▓ेрдиे рдХा рдЖрдЦ्рдпाрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддा рд╣ै।
1- рд╕рд░рдоाрдкाрдгि рд╕ंрд╡ाрдж-10/108 (рдЛрдЧ्рд╡ेрдж)
2- рдпाрдЬ्рдЮрд╡рд▓्рдХ्рдп рдоैрдд्рд░ेрдпी рд╕ंрд╡ाрдж।
3- рдкुрд░ुрд░рд╡ा-рдЙрд░्рд╡рд╢ी рд╕ंрд╡ाрдж-
4- рдпрдо-рдпрдоी рд╕ंрд╡ाрдж-10/10
5- рд╡िрд╢्рд╡ाрдоिрдд्рд░ рдирджी рд╕ंрд╡ाрдж- 3/33

рд╡рд░्рддрдоाрди рдпुрдЧ рдоें рдмाрд▓िрдХाрдУं рдХे рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдЬ्рдпाрджा рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд╣ुрдИ рд╣ै рдФрд░ рд╕рднी рдмाрд▓िрдХाрдУं рдХो рднेрдж-рднाрд╡ рдХे рдмिрдиा рдмाрд▓рдХ рдХे рд╕рдоाрди рд╣ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै।

рдХाрд▓ рд╡िрд╢ेрд╖ рдПрд╡ं рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рд╡िрд╢ेрд╖ рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рджेрдЦे рддो рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХे рд╕ाрде рднेрджрднाрд╡ рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЕрдиेрдХ рджेрд╢ों рдоें рд░рд╣ा рд╣ै। рднाрд░рдд рд╕े рдХрд╣ी рдЕрдзिрдХ рднेрджрднाрд╡ рдкाрд╢्рдЪाрдд्рдп рджेрд╢ों рдоें рдеा рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рдкुрд╖्рдЯि рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдирди्рдж рдХे рдХрдерди рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै-

“рдпрд╣ рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рдХी рдмाрдд рд╣ै рдХि рдХैрдо्рдм्рд░िрдЬ рдФрд░ рдЖрдХ्рд╕рдлोрд░्рдб рд╡ि0рд╡ि0 рдХे рджрд░рд╡ाрдЬे рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХे рд▓िрдпे рдЖрдЬ рднी рдмрди्рдж рд╣ै рдпрд╣ी рд╕्рдеिрддि рд╣ाрд╡рд░्рдб рдФрд░ рдпेрд▓ рдХे рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХी рднी рд╣ै рдкрд░ рдХрд▓рдХрдд्рддा рд╡ि0рд╡ि0 рдиे рдмीрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдкूрд░्рд╡ рд╣ी рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХे рд▓िрдпे рдЕрдкрдиा рдж्рд╡ाрд░ рдЦोрд▓ рджिрдпा рдеा। рдоुрдЭे рд╕्рдорд░рдг рд╣ै рдХि рдЬिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдоैं рдмी0рдП0 рдоें рдЙрдд्рддीрд░्рдг рд╣ुрдЖ рдеा, рдЙрд╕ рд╕ाрд▓ рдХрдИ рд▓реЬрдХिрдпाँ рднी рдоेрд░े рд╕ाрде рдмी0рдП0 рдоें рдЙрдд्рддीрд░्рдг рд╣ो рд╣ुрдИ рдеी। рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХी рдкाрда्рдпрдкुрд╕्рддрдХे рдФрд░ рдЕрди्рдпाрди्рдп рд╡िрд╖рдп рд▓реЬрдХों рдХे рд╣ी рд╕рдоाрди рдеे। рдлिрд░ рднी рдмрд╣ुрдд рд╕ी рд▓реЬрдХिрдпाँ рд╕рдлрд▓рддा рдкूрд░्рд╡рдХ рдЙрдд्рддीрд░्рдг рд╣ुрдИं।

рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдирди्рдж рдЬी рдЖрдЧे рдХрд╣рддे рд╣ै рдХि рд╣рдоाрд░े рдзрд░्рдо рдоें рддो рд▓реЬрдХिрдпों рдХो рд╢िрдХ्рд╖ा рджेрдиे рдХा рдиिрд╖ेрдз рд╣ै рд╣ी рдирд╣ीं। рдк्рд░ाрдЪीрди рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рд╡िрдж्рдпाрдкीрдаों рдоें рд▓реЬрдХे рд▓реЬрдХिрдпाँ рджोрдиों рд╣ी рдЬाрддे рдеे।

рдорд╣ाрдХрд╡ि рднрд╡рднूрддि рдиे рдпрджि рд░ाрдо рдХो рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рд░ाрдЬा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдХिрдпा рд╣ै рддो рдоाрддा рд╕ीрддा рдХो рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рд╕рддी рд╕्рдд्рд░ी, рддрдкрд╕्рд╡िрдиी, рдХुрд╢рд▓ рд╡рд╣ू рдЖрджि рдХे рд░ूрдк рдоें рдЪिрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рд╣ै।

рджाрдо्рдкрдд्рдп рдЬीрд╡рди рдХा рдЬिрддрдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рдФрд░ рдоाрд░्рдоिрдХ рд╡рд░्рдг рднрд╡рднूрддि рдиे рдХिрдпा рд╣ै рдЙрддрдиा рдЕрди्рдпрдд्рд░ рджुрд░्рд▓рдн рд╣ै। рджाрдо्рдкрдд्рдп рднाрд╡ рд╕ुрдЦ-рджुрдЦ рдоें рдПрдХ рд░ूрдк рд░рд╣рддा рд╣ै рдЬीрд╡рди рдХी рд╕рднी рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рдоें рд╡्рдпाрдк्рдд рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рд╣ृрджрдп рдХो рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдоिрд▓рддा рд╣ै। рд╡ृрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеा рдЗрд╕рдХे рд░рд╕ рдХो рд╣рд░ рдирд╣ीं рд╕рдХрддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╡िрд╡ाрд╣ рд╕े рдоृрдд्рдпु рддрдХ рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рдк्рд░ेрдорд░ूрдк рдоें рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЕрддрдПрд╡ рдЗрд╕рдХी рдХाрдордиा рдХी рдЬाрддी рд╣ै।

рднрд╡рднूрддि рдХрд╣рддे рд╣ैं, “рд╕्рдиेрд╣рд╢्рдЪ рдиिрдоिрдд्рддрд╕рд╡्рдп рдкेрдХ्рд╖рд╢्рдЪ рдЗрддि рд╡िрдк्рд░рддिрд╖िрдж्рдзрдоेрддрдд" рдк्рд░ेрдо рд╣ो рдФрд░ рдлिрд░ рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рдХाрд░рдг рдкрд░ рдЖрд╢्рд░िрдд рд╣ो, рдпे рджोрдиों рдмाрддें рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рд╕рд░्рд╡рдеा рд╡िрд░ूрдж्рдз рд╣ै। рдк्рд░ेрдо рддрдд्рд╡ рдПрдХ рджुрд░ूрд╣ рддрдд्рд╡ рд╣ै рдЬिрд╕े рдпрдеाрд░्рдерддः рдЬाрдирдиा рдЙрддрдиा рдХрдаिрди рдирд╣ीं рд╣ै рдЬिрддрдиा рдЙрд╕рдХा рдЖрдЪрд░рдг рдоें рд▓ाрдиा। рдЧृрд╣рд╕्рде рдЬीрд╡рди рдоें рдЗрд╕ी рдк्рд░ेрдо рддрдд्рд╡ рдХी рд╕ाрдзрдиा рд╕िрдЦрд▓ाрдпी рдЬाрддी рд╣ै-рдорд╣ाрдХрд╡ि рднрд╡рднूрддि рдиे рдЗрд╕ी рддрдд्рд╡ рдХी рд╕ुрди्рджрд░ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдХी рд╣ै-
рдЕрдж्рд╡ैрддं рд╕ुрдЦрджुःрдЦрдпोрд░ рдиुрдЧुрдгं рд╕рд░्рд╡ाрд╕्рд╡рд╕्рдеाрд╕ु рдпрдж
рд╡िрд╢्рд░ाрдоो рд╣ृрджрдпрд╕्рдп рдпрдд्рд░ рдЬрд░рд╕ा рдпрд╕्рдоिрди्рдирд╣ाрд░्рдпो рд░рд╕ः।
рдХाрд▓ेрдиाрд╡рд░рдгाрдд्рдпрдпाрдд् рдкрд░िрдгрддे рдпрдд्рд╕्рдиेрд╣рд╕ाрд░े рд╕्рдеिрддं
рднрдж्рд░ं рдк्рд░ेрдо рд╕ुрдоाрдиुрд╖рд╕्рдп рдХрдердо्рдк्рдпेрдХं рд╣ि рддрдд् рдк्рд░ाрдк्рдпрддे।।
рдЙрдд्рддрд░ рд░ाрдордЪрд░िрддрдо् (1/39)

рднрд╡рднूрддि рдХрд╣рддे рд╣ैं рдк्рд░ेрдо рдХा рд░рд╣рд╕्рдп рддो рдХेрд╡рд▓ рд╣ृрджрдп рд╣ी рдЬाрдирддा рд╣ै-
рд╣ृрджрдпं рдд्рд╡ेрдп рдЬाрдиाрддि рдк्рд░ीрддिрдпोрдЧं рдкрд░рд╕्рдкрд░рдо् (6/32)
(рдЙрдд्рддрд░ рд░ाрдордЪрд░िрддрдо्)

рдЬीрд╡ рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдХी рдУрд░ рдЙрди्рдоुрдЦ рдХрд░рдиे рдХा рд╕ाрдзрди рдиाрд░ी рд╣ै।

рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдЕрд▓ंрдХाрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╢рдм्рдж рдоाрдиे рдЧрдпे рд╣ैं-
1-рдк्рд░рднुрд╕рдо्рдоिрдд рд╢рдм्рдж 2- рд╕ुрд╣ृрдд рд╕рдо्рдоिрдд рд╢рдм्рдж 3- рдХाрди्рддा рд╕рдо्рдоिрдд рд╢рдм्рдж
рдХाрд╡्рдп рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рдоें-рдЖрдЪाрд░्рдпрдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдХाрди्рддा рд╕рдо्рдоिрдд рд╢рдм्рдж рд╡े рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдк्рд░िрдпрддрдоा рдХे рдХрдордиीрдп рд╡рдЪрди рдХे рд╕рдоाрди рдЬो рд╢рдм्рдж рд░рд╕рдордп рд╣ोрдиे рд╕े рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рд╣ृрджрдп рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕рд╣ृрджрдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдоाрдирдиे рдХे рд▓िрдпे рдмाрдз्рдп рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
рдЬैрд╕े-рд░рд╕ рдк्рд░рдзाрди рдХाрд╡्рдп।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдиाрд░ी рдХो рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдорд╣рдд्рд╡ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡िрдорд░्рд╢ рдХे рдХेрди्рдж्рд░ рдоें рдиाрд░ी рдХो рдХेрди्рдж्рд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдХाрд╡्рдпं рдпрд╢рд╕े рдЕрд░्рде рдХृрддे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░рд╡िрджे...
рдХाрди्рддा рд╕рдо्рдоिрдд рддрдпोрдкрджेрд╢рдпुрдЬे।11

рдорд╣рд░्рд╖ि рд╡्рдпाрд╕ рдХे рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдорд╣ाрднाрд░рдд рдоें рдиाрд░िрдпों рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рд╣ुрдЖ рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд░ाрдоाрдпрдг рдХाрд▓ीрди рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рд╕рдоाрди рд╕рдоुрди्рдирдд рдПрд╡ं рд╕ुрд╕ंрд╕्рдХृрдд рдирд╣ीं рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдзाрд░्рдоिрдХ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рдиैрддिрдХ рдиिрдпрдоों рдоें рднी рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рди рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рд░ाрд╡рдг рд╕ीрддा рдХा рдмрд▓ाрдд рдЕрдкрд╣рд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै рдкрд░ рдЬрдм рд╣рдиुрдоाрди рд╕ीрддा рдХो рд░ाрдо рдХे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी рдкीрда рдкрд░ рдмैрдаाрдХрд░ рд▓े рдЬाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рддрдм рд╕ीрддा рдкрд░ рдкुрд░ुрд╖рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХे рднрдп рд╕े рдпрд╣ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдЕрд╕्рд╡ीрдХााрд░ рдХрд░ рджेрддी рд╣ै। рд░ाрд╡рдг рд╡рдз рдХे рдЕрдирди्рддрд░ рд╕ीрддा рдХो рдЕрдкрдиी рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдХा рдк्рд░рдоाрдг рджेрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЕрдЧ्рдиि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рджेрдиी рдкреЬी рд╣ै। рдХिрди्рддु рдХाрдо्рдпрдХ् рд╡рди рдоें рдЬрдм рдЬрдпрдж्рд░рде рдж्рд░ोрдкрджी рдХा рдмрд▓ाрдд् рдЕрдкрд╣рд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै рддрдм рдЙрд╕рдХे рдкрддिрдЧрдг рдж्рд░ोрдкрджी рдХे рдЪрд░िрдд्рд░ рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдХुрдЫ рднी рд╕рди्рджेрд╣ рдирд╣ीं рдХрд░рддे। рдЗрд╕рд╕े рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдо рдХे рд╕рдордп рдкрддिрд╡्рд░рдд рдХी рднाрд╡рдиा рдЕрдзिрдХ рдХрдаोрд░ рдеी рддрдеा рдиैрддिрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рдЕрдд्рдпुрдЪ्рдЪ рдеा।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рджेрдЦрддे рд╣ैं рдХि рдорд╣рд░्рд╖ि рд╡ाрд▓्рдоीрдХि, рдХाрд▓िрджाрд╕, рд╡्рдпाрд╕, рдорд╣ाрдХрд╡ि рднрд╡рднрддि рдиे рдЕрдкрдиी рд░рдЪрдиाрдУं рдоें рдиाрд░ी рдкрдХ्рд╖ों рдХे рдк्рд░рддि рдЖрджрд░ рднाрд╡ рдк्рд░рдХрдЯ рдХिрдпा рд╣ै рд╕ीрддा, рдкाрд░्рд╡рддी, рдЧौрддрдоी рдзाрд░िрдгी, рд╢рдХुрди्рддрд▓ा, рдпрдХ्рд╖िрдгी, рдж्рд░ोрдкрджी рдЖрджि рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХा рдЪрд░िрдд्рд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рднी рдЕрдиुрдХрд░рдгीрдп рд╣ै рдФрд░ рдпुрдЧों-рдпुрдЧों рддрдХ рдЗрди рд╕्рдд्рд░िрдпों рдХा рдЪрд░िрдд्рд░ рдиाрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдпे рдЖрджрд░्рд╢ рдмрдиा рд░рд╣ेрдЧा।

рд╕рди्рджрд░्рдн рдЧ्рд░рди्рде-
1- рднाрд░рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдЪिрди्рддрди- рд░ाрдордЬрди्рдо рд╕िंрд╣ рдкृрд╖्рда-45
2- рджुрдЖ (рд╢्рд░ीрдорддी) рд╕рд░рд▓ा, рдЖрдзुрдиिрдХ рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдиाрд░ी рдкृрд╖्рда-149
3- рдЧрд░ूрдг рдкुрд░ाрдг рдЙ0 рдЦрдг्рдб
4- рдЕрдерд░्рд╡рд╡ेрдж
5- рднा0 рдзрд░्рдо рдФрд░ рджрд░्рд╢рди рдЖрдЪाрд░्рдп рд╡рд▓्рджेрд╡ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдкृрд╖्рда-438
6- рдбा0 рдХृрд╖्рдг рдордгि рдд्рд░िрдкाрдаी 14/87 рдЪौрдЦрдо्рднा рд╕ुрд░рднाрд░рддी, рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी।
7- рдкाрдг्рдбेрдп рдк्рд░рдж्рдпुрдо्рди- рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рдо् рдкृрд╖्рда 6/85 рдЪौрдЦрдо्рднा
8- рдд्рд░िрдкाрдаी рдбा0 рдХृрд╖्рдг рдордгि, рд░рдШुрд╡ंрд╢рдо् 12/5, 6-рдЪौрдЦрдо्рднा рд╕ुрд░рднाрд░рддी, рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी।
9- рд╡рд╣ी 8/67
10- рдкाрдг्рдбेрдп рдбा0 рд░рдоाрд╢ंрдХрд░, рдоाрд▓рд╡िрдХाрдЧ्рдиि рдоिрдд्рд░рдо-рдЪौрдЦрдо्рднा рд╕ुрд░рднाрд░рддी рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी рдкृрд╖्рда-39
11- рдж्рд╡िрд╡ेрджी рдбा0 рдХрдкिрд▓рджेрд╡, рдЖрднिрдЬ्рдЮाрди рд╢ाрдХुрди्рддрд▓рдо्-рд╕рдк्рддрдо рдЕंрдХ-рдкृрд╖्рда 421
12- рдЖрдЪाрд░्рдп рдмрд▓्рджेрд╡ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп-рднा0 рдзрд░्рдо рдФрд░ рджрд░्рд╢рди-рдкृрд╖्рда 445
13- рдмाрд▓ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдкाрдард╢ाрд▓ा, рдЧीрддा рдкрд░िрд╡ाрд░-рд╕ंрдЧрдордиेрд░, рдкुрд░्рдг рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрд╡рдд् 2066 рдкृрд╖्рда-9
14- рд╣िрддोрдкрджेрд╢
15- рд╡िрд╡ेрдХाрдирди्рдж рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдЕрдж्рд╡ैрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдХोрд▓рдХाрддा рд╡рд░्рд╖-1963 рдИ рдкृрд╖्рда рд╕ं0 320-21
16- рд╡рд╣ी-рдкृрд╖्рда рд╕ं0 321
17- рдХाрд╡्рдп рдк्рд░рдХाрд╢ः рдЖрдЪाрд░्рдп рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢्рд╡рд░

рд╡рди्рджрдиा рдж्рд╡िрд╡ेрджी

рдЕрд╕िрд╕рдЯेрди्рдЯ рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ (рд╕ंрд╕्рдХृрдд), рдЕрдЧ्рд░рд╕ेрди рдорд╣िрд▓ा рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдЖрдЬрдордЧреЭ़

рдХृрддिрдпाँ:
1. рдк्рд░ाрдЧुрдд्рддрд░ рд╢ांрдХрд░ рд╡ेрджाрди्рдд
2. рдХुрдо्рдн рдоीрдоांрд╕ा
3. рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдПрд╡ं рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि (рдоुрдЦ्рдп рд╕рдо्рдкाрджрдХ)

рд╢ोрдз рдкрдд्рд░:
1. рдЬीрд╡ाрдд्рдоा
2. рднाрд░рддीрдп рджрд░्рд╢рди рдоें рдХाрд░्рдпрдХाрд░рдгрд╡ाрдж рд╡िрдорд░्рд╢
3. рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдкрд░рдо рд╕рдд्рддा  рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп
4. рдмौрдж्рдзों рдХे рдЕрдиाрдд्рдорд╡ाрдж рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдХрд░्рдо рдПрд╡ं рдкुрдирд░्рдЬрди्рдо рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХा рд╕рдоीрдХ्рд╖ाрдд्рдордХ рд╡िрдорд░्рд╢
5. рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╡ाреЬ्рдЧрдордп рдоें рдЕрдиुрд╕्рдпुрдд рд╕ाрд░्рд╡рднौрдо рд▓ोрдХрдоंрдЧрд▓ рдХाрдордиा
6. рдЪाрд░िрдд्рд░िрдХ рдЙрди्рдирдпрди рдХा рдЖрдзाрд░ рд╕्рддрдо्рдн рд░ाрдоाрдпрдг
7. рдоीрдоांрд╕ा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рд╢рдм्рджाрд░्рде рд╡िрдорд░्рд╢
8. рдЧीрддा рдоें рд╕рдд् рдЕрд╕рдд рдХा рддाрдд्рд╡िрдХ рд╡िрд╡ेрдЪрди

рдЕрди्рдп:
рд╕ाрдд рдЖрд▓ेрдЦ рдкुрд╕्рддрдХों рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд; рдЫрд╣ рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ेрдоिрдиाрд░, 13 рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ेрдоिрдиाрд░, рддрдеा рддीрди рдХाрд░्рдпрд╢ाрд▓ाрдУं рдоें рд╕рд╣рднाрдЧिрддा

рд╕рдо्рдкрд░्рдХ:
рдЪрд▓рднाрд╖: +91 945 050 8558
рдИрдоेрд▓: vdvandanadwivedi@gmail.com