Showing posts with label рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡. Show all posts
Showing posts with label рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡. Show all posts

рдирди्рд╣ी рдХрд▓рдо рдХी рдКँрдЪी рдЙреЬाрди: рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा

рд╕рдоीрдХ्рд╖рдХ: рджिрдиेрд╢ рдкाрдардХ ‘рд╢рд╢ि’

28, рд╕ाрд░ंрдЧ рд╡िрд╣ाрд░, рдордеुрд░ा-6; рдЪрд▓рднाрд╖: +91 941 272 7361; рдИрдоेрд▓: drdinesh57@gmail.com

рдкुрд╕्рддрдХ: рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा (рдмाрд▓ рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣)
рд░рдЪрдиाрдХाрд░: рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡                    
рдЖрдИрдПрд╕рдмीрдПрди: 978-81-8111-109-8
рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╡рд░्рд╖: 2019 
рдкृрд╖्рда: 32, рдоूрд▓्рдп: ₹ 70.00 рд░ुрдкрдпे
рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рдЬрд╡ाрд╣рд░ рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп, рд╕рджрд░, рдордеुрд░ा-281001 (рдЙ.рдк्рд░.)
--------------------------------------------------------------------------

рдПрдХ рдХрд╣ाрд╡рдд рд╣ै рдХि рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рджोрд╣рд░ाрддा рд╣ै। рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдХी рдмाрд▓ рдХрд╡िрддाрдУं рдХी рдкुрд╕्рддрдХ ‘ рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा’ рдкреЭрддे рд╣ुрдП рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдХрдИ рджिрдЧ्рдЧрдЬ рдЕрдорд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ों рдХे рдиाрдо рдоेрд░े рд╕्рдоृрддि рдкрдЯрд▓ рдкрд░ рдЕंрдХिрдд рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрд▓्рдк рдЖрдпु рдоें рд╣ी рд▓ेрдЦрди рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рднाрд░рддेрди्рджु рд╣рд░िрд╢्рдЪंрдж्рд░ рдЬी рдЬрдм рдкाँрдЪ рд╡рд░्рд╖ рдХे рдеे рддрднी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдПрдХ рджोрд╣ा-
‘‘ рд▓ै рдв्рдпौреЬा рдаाреЬे рднрдпे, рд╢्рд░ी рдЕрдиिрд░ुрдж्рдз рд╕ुрдЬाрди
  рд╡ाрдгाрд╕ुрд░ рдХी рд╕ेрди рдХो, рд╣рдирди рд▓рдЧे рднрдЧрд╡ाрди।

рд▓िрдЦрдХрд░ рдЕрдкрдиे рдкिрддाрдЬी рд╢्рд░ी рдЧिрд░िрдзрд░ рдХрд╡िрд░ाрдп рдХो рд╕ुрдиाрдпा рдеा рдЬिрд╕े рд╕ुрдирдХрд░ рдЙрдирдХे рдкिрддा рдЗрддрдиे рдк्рд░рд╕рди्рди рд╣ुрдП рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рднाрд░рддेрди्рджु рдЬी рдХो рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рд╣ोрдиे рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рджिрдпा। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХрд╡ि рдоैрдеिрд▓ीрд╢рд░рдг рдЧुрдк्рдд рдЬी рдиे рднी рдоाрдд्рд░ рдЖрда рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдоें рдПрдХ рдЫрдк्рдкрдп рд╕ुрдиाрдХрд░ рдЕрдкрдиे рдкिрддाрдЬी рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХрд╡ि рдмрдирдиे рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рдкाрдпा рдеा। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдЬрдпрд╢ंрдХрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдЬी рдиे рдЬो рдХрд╣ाрдиी рд▓िрдЦी рдеी рд╡рд╣ рд╕рди् 1905 рдИ рдоें рдЬрдм рдк्рд░рд╕ाрдж рдЬी рдоाрдд्рд░ рдЪैрджрд╣ рд╡рд░्рд╖ рдХे рдеे рддрднी рдПрдХ рдкрдд्рд░िрдХा рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЧрдИ рдеी। рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी  рдорд╣ाрджेрд╡ी рдЬी рдиे рднी рдк्рд░рд╕ाрдж рдЬी рдХे рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рд╕े рдЕрд▓्рдкрдЖрдпु рдоें  рд╣ी рд▓िрдЦрдиा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХрд░ рджिрдпा рдеा рдФрд░ рдЕрдиुрдЬрдЕрдиुрднрд╡ рдХो рднी рдЕрдкрдиे рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдмाрдмा рдПрд╡ं рдкिрддाрдЬी рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдХा рднी рдоाрдд्рд░ рд╕ाреЭे рдмाрд░рд╣ рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЙрдо्рд░ рдоें рдЙрдирдХा рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣-‘‘рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा’’ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ोрдХрд░  рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЬрдЧрдд рдоें рдЕрдкрдиी рдЕрд╣рдоिрдпрдд рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। ‘рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा’ рдоें рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдХी 18 рдмाрд▓ рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд рд╣ैं। рдХ्рд░рдо рд╕ंрдЦ्рдпा рдПрдХ рд╕े рдмाрд░рд╣ рддрдХ рдХी рдмाрд▓ рдХрд╡िрддाрдПँ рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдиे рдЖрдЬ рд╕े рдкाँрдЪ рд╡рд░्рд╖ рдкूрд░्рд╡ рдЬрдм рд╡рд╣ рдоाрдд्рд░ рдЖрда рд╡рд░्рд╖ рдХे рд╣ी рдеे, рддрднी рд▓िрдЦ рд▓ी рдеीं рдЬिрди рдкрд░ рдЕрдиुрдЬ рдХो рд╕рди् 2015 рдИ. рдоें рдПрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рд╕ंрд╕्рдеा рдж्рд╡ाрд░ा рдкुрд░рд╕्рдХृрдд рднी рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдХ्рд░рдо рд╕ंрдЦ्рдпा рддेрд░рд╣ рд╕े рдЕрдЯ्рдаाрд░рд╣ рддрдХ рдХी рдХрд╡िрддाрдПँ рдЕрднी рдЬрд▓्рджी рдоें рд╣ी рд▓िрдЦी рдЧрдИ рд╣ैं рддрдеा рдЙрдирдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдЪिрдд्рд░ рднी рдЕрдиुрдЬ рдиे рд╕्рд╡рдпं рд╣ी рддैрдпाрд░ рдХिрдП рд╣ैं ।
рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рдИрд╢ рд╡рди्рджрдиा рд╕े рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХрд░рдиे рдХी рдкрд░िрдкाрдЯी рдХा рдиिрд░्рд╡рд╣рди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрдиुрдЬ рдиे рднी рдЕрдкрдиी рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдИрд╢ рд╡рди्рджрдиा рд╕े рд╣ी рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХिрдпा рд╣ै-
                ‘‘ рдоाँ рдоुрдЭрдХो рд╡рд░ рджे рджो рдРрд╕ा
                  рдмрди рдЬाрдКं рдоैं рдз्рд░ुрд╡ рдХे рдЬैрд╕ा।
                  рдЕрдЪ्рдЫे-рдЕрдЪ्рдЫे рдХाрдо рдХрд░ूँ рдоैं
                  рдЬрдЧ рдоें рдКँрдЪा рдиाрдо рдХрд░ूँ рдоैं।                 

рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा рдмрдЪ्рдЪों рдж्рд╡ाрд░ा рдЦेрд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рддीрдп рдЦेрд▓ рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХा рдиाрдордХрд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХी рджूрд╕рд░ी рдХрд╡िрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдЖрдкрд╕ी рднाрдИ рдЪाрд░े рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдмाрд▓рдХों рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓ी рдЦाрдиे рдХी рдЪीрдЬों рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै-
                 ‘‘ рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा рдЦेрд▓ेंрдЧे рд╣рдо-рддुрдо
                   рдЧीрдд рдк्рдпाрд░ рдХे рдк्рдпाрд░े рд╕े, рдЧाрдпेंрдЧे рд╣рдо-рддुрдо               
                   рдЗрдбрд▓ी, рдбोрд╕ा, рд░рд╕рдорд▓ाрдИ рдЕрдЪ्рдЫे рд▓рдЧрддे рд╣ैं               
                   рдФрд░ рд╕ाрде рдоें рд░рд╕рдЧुрд▓्рд▓ा рдЦाрдпेंрдЧे рд╣рдо-рддुрдо।             

рддीрд╕рд░ी рдХрд╡िрддा рдХा рд╢ीрд░्рд╖рдХ рд╣ै ‘рдоेрд░े рдкाрдкा’ рдЬिрд╕рдоें рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪे рдиे рдЕрдкрдиे рдкाрдкा рдХा рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рдЦाрдХा рдЦींрдЪा рд╣ै рддो рдЪैрдеी рдмाрд▓ рдХрд╡िрддा рдХा рд╢ीрд░्рд╖рдХ -‘‘рдЧौрд░ैрдпा’’ рд╣ै। рдЫोрдЯी рд╕ी рдЪिреЬिрдпा рдЧौрд░ैрдпा рдкрд░ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рднोрд▓ी рд╕ी рдмाрд▓ рдХрд╡िрддा рдХी рд░рдЪрдиा рдХी рд╣ै рдЕрдиुрдЬ рдиे-     
                ‘‘рд░ोрдЬ рд╕рд╡ेрд░े рдЧौрд░ैрдпा, рдоेрд░े рдЖँрдЧрди рдоें рдЖрддी рд╣ै       
                 рдк्рдпाрд░े рдЪुрди्рдиू рдЬрдЧ рдЬाрдУ, рдХрд╣ рдХрд░ рдоुрдЭे рдЬрдЧाрддी рд╣ै।       
                 рдпрд╣ рд╕ुрдирдХрд░ рдоैं рдЬрдЧ рдЬाрддा рд╣ूँ, рдЙрд╕े рдвूँреЭрдиे рдЬाрддा рд╣ूँ       
                 рдЗрддрдиे рдоें рдЫोрдЯी рдЧौрд░ैрдпा, рдлुрд░्рд░-рдлुрд░्рд░ рдЙреЬ рдЬाрддी рд╣ै।’’         

рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХी рдЕрдЧрд▓ी рдмाрд▓ рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдиाрдо рд╣ैं- рднाрд░рдд рдХे рдмрдЪ्рдЪे, рдЪрд▓ो рдЙреЬाрдПँ рдЫрдд рдкрд░ рдХाрдЗрдЯ, рдЧाрдп, рдЧреЬрдмреЬрдЭाрд▓ा, рднाрд░рдд рджेрд╢ рдорд╣ाрди, рдЬрдм рд╣рдо рдХрд░рддे рд╢ैрддाрдиी, рдШреЬे рдкाрдк рдХे рдлूрдЯ рд░рд╣े рд╣ैं, рд╢ेрд░ рдХुрдП рдоें рдЬा рдкреЬा, рддोрддा, рдмрди्рджрд░, рд╣ाрдеी рддрдеा рд╢ेрд░, рдЧोрд░िрд▓्рд▓ा рдФрд░ рдЪрд╢्рдоा।

рджिрдиेрд╢ рдкाрдардХ ‘рд╢рд╢ि’
рдЗрд╕ рдмाрд▓ рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдоें рдХрдИ рдмाрд▓ рдХрд╡िрддा рдРрд╕ी рднी рд╣ैं рдЬिрдирдоें рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд╡िрдЪाрд░ों рдХी рдЭрд▓рдХ рдоिрд▓рддी рд╣ै। ‘рдШрдбे़ рдкाрдк рдХे рдлूрдЯ рд░рд╣े рд╣ैं’ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХी рдРрд╕ी рд╣ी рдХрд╡िрддा рд╣ै-     
                       рдЬो рднाрд░рдд рдХो рд▓ूрдЯ рд░рд╣े рд╣ैं       
                       рдХौрдП рдЬैрд╕े рдЯूрдЯ рд░рд╣े рд╣ैं         
                       рдЙрдирдХो рдпрд╣ рдоाрд▓ूрдо рдирд╣ीं рд╣ै           
                       рдШреЬे рдкाрдк рдХे рдлूрдЯ рд░рд╣े рд╣ैं।’’         

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ ‘‘рдКँрдЪ-рдиीрдЪ рдХा рдлाрдлреЬा’’ рдХी рд░рдЪрдиाрдПँ рдкреЭрддे-рдкреЭрддे рдкाрдардХों рдХे рдорди рдоें рдХुрдЫ рдХрд╣ाрд╡рддें рдЬрд░ूрд░ рдЙрднрд░ेंрдЧीं рдЬैрд╕े- ‘рдоोрд░ рддो рдЪिрддे рдЪिрддाрдП рд╣ी рдЖрддे рд╣ैं’ рдпाрдХि ‘рд╣ोрдирд╣ाрд░ рд╡िрд░рд╡ाрди рдХे рд╣ोрдд рдЪीрдХрдиे рдкाрдд’ рдпा рдлिрд░ ‘рдкूрдд рдХे рдкाँрд╡ рдкाрд▓рдиे рдоें рд╣ी рджीрдЦ рдЬाрддे рд╣ैं рдЖрджि-рдЖрджि। рдЗрди рдХрд╡िрддाрдУं рд╕े рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдЕрдиुрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдПрдХ рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рдХрд╡ि рдХे рдЧुрдг рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд╣ैं рдЬो рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ी рдЕрдкрдиे рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдмाрдмा рд╢्рд░ी рд╣рд░िрджрдд्рдд рдЪрддुрд░्рд╡ेрджी‘рд╣рд░ीрд╢’ рдПрд╡ं рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдкिрддा рдЖрдЪाрд░्рдп рдиीрд░рдЬ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдХी рднाँрддि рд╣ी рдЕрдкрдиी рд╕рдо्рдк्рд░рднुрддा рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोंрдЧे।         

рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХा рдЖрд╡рд░рдг рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдордирдоोрд╣рдХ рдПрд╡ं рдоुрдж्рд░рдг рдд्рд░ुрдЯिрд╣ीрди рд╣ै। рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рд╕ाрде рд▓рдЧे рд╕рднी рдЪिрдд्рд░ рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ैं рдЬिрдирдоें рдкрд╣рд▓े рдмाрд░рд╣ рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдЪिрдд्рд░ рдХрдХ्рд╖ा рдЧ्рдпाрд░рд╣ рдХे рдЫाрдд्рд░ рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╕िंрд╣ рдПрд╡ं рдЖрдХाрд╢ рд╕िंрд╣ рдиे рдмрдиाрдП рд╣ैं рддрдеा рд╢ेрд╖ рдЫрд╣ рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдЪिрдд्рд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрдиुрдЬ рдиे। рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХा рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЬрдЧрдд рдоें рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ोрдЧा рддрдеा рдмрдЪ्рдЪे рдЗрди рдХрд╡िрддाрдУं рдХो рдЭूрдо-рдЭूрдо рдХрд░, рдЧाрдХрд░ рдЖрдирди्рдж рд▓ेंрдЧे, рдРрд╕ी рдЖрд╢ा рд╣ै।

рдоेрд░ी рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПँ।