![]() |
| рдЕрдкрд░्рдгा рдЭा |
рдЕрдкрд░्рдгा рдЭा
рдХрдкреЬा рдмुрдирдиे рдХी рдХрд▓ा рдпाрдиी рд╡рд╕्рдд्рд░рдо् рдЬिрд╕े рдЧांрдзी рдЬी рдиे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рджौрд░ाрди рд▓ोрдЧों рдХो рдПрдХ рдирдИ рдкрд╣рдЪाрди рд╕े рдЬोреЬा рдеा рдФрд░ рдЬिрд╕ рд╡िрдЪाрд░ рд╕े рднाрд░рддीрдпों рдиे рд╕्рд╡ाрдмрд▓ंрдмी рд╣ोрдХрд░ рдоैрдирдЪेрд╕्рдЯрд░ рдХो рд▓рд▓рдХाрд░ा рдеा, рд╡рд╣ рдкрд╣рдЪाрди 'рдЦाрджी' рдХी рдеी। рдЪрд░рдЦे рдХी рдорджрдж рд╕े рд╣ाрде рд╕े рдмрдиाрдпे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдХрдкреЬे рднाрд░рдд рдХे рд╣рд░ рдШрд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиे। рдХрдкреЬा рдмुрдирдиे рдХी рдХрд▓ा рдПрд╡ं рдкрд░рдо्рдкрд░ा рднाрд░рдд рдХे рд╕рдн्рдпрддा рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╣ै। рдпрд╣ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рднाрд░рдд рдХी рджेрди рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдЙрддрдиी рд╣ी рдкुрд░ाрдиी рд╣ै рдЬिрддрдиी рдХि рднाрд░рддीрдп рд╕рдн्рдпрддा।рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें рд╣ाрде рд╕े рдмुрдиे рдХрдкреЬों рдХा рдиाрдо рд╣ै; рд╡рд╕्рдд्рд░ - рдЬो рдХि рдХрдкाрд╕ рдХी рд░ुрдИ рд╕े рд╕ूрддी рдзाрдЧा рдХाрдд рдХрд░ рдмрдиाрдпा рдЬाрддा рдеा। рдкुрд░ुрд╖ рдЦेрддीрдмाреЬी рдФрд░ рдмाрд╣рд░ी рдХाрд░्рдпों рдХो рд╕рдо्рдкрди्рди рдХрд░рддे рдеे рдФрд░ рд╕्рдд्рд░िрдпाँ рдШрд░ेрд▓ू рдХाрд░्рдпों рдХे рд╕ाрде рд╡рд╕्рдд्рд░ рдмुрдирдиे рдХा рдХाрд░्рдп рднी рдХрд░рддी рдеीं рдФрд░ рд╕ंрдЧ рд╣ी рдмрдЪ्рдЪों рдХो рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЬ्рдЮाрди рднी рджेрддी рдеी। рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рд╡ैрджिрдХ рдХाрд▓ рд╕े рд╣ी 'рд╡рд╕्рдд्рд░' рдХрдкреЬा 'рдмुрдирдиा' рд╣ी рдирд╣ीं рдПрдХ' рд╡िрдЪाрд░' рднी рдоाрдиा рдЬाрддा рд░рд╣ा рд╣ै। рд╡ैрджिрдХ 'рд╡рд╕्рдд्рд░' рдЬो рдХि рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдеा, рд╡рд╣ рдкрд░िрд╡ाрд░ों рд╕े рдиिрдХрд▓ рд╕рдЬाрдпाрдл्рддा рдХैрджिрдпों, рд╡िрдзрд╡ाрдУं, рдкрд░िрдд्рдпрдХ्рддाрдУं рдХे рдкाрд╕ рд╕्рдеाрди्рддрд░िрдд рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдЬुрд▓ाрд╣े рдЬाрддि-рд╡рд░्рдЧ рдХे рд░ूрдк рдоें рдмрджрд▓ рдЧрдпा। рд░ाрдоाрдпрдг рдХाрд▓ рдоें рддो рд░ेрд╢рдо рдХे рдХрдкреЬों рдХा рд░िрд╡ाреЫ рдеा। рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдЬा рд░ाрдиी рдХे рд╡рд╕्рдд्рд░ рддो рд░ेрд╢рдо рдХे рд╣ोрддे рд╣ी рдеे, рдкрд░рди्рддु рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рджाрд╕िрдпाँ рднी рд░ेрд╢рдо рд╣ी рдкрд╣рдиा рдХрд░рддी рдеीं। рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдХे рджिрдиों рдоें рдЧांрдзी рдЬी рдиे рдЬिрд╕ 'рдЦाрджी' рдпाрдиि рдШрд░ों рдоें рдЪрд░рдЦा рдХाрддрдиा рдФрд░ рдХрдкреЬे рдмुрдирдиे рдХो рдкрд╣рдЪाрди рджिрд▓ाрдИ рдеी рдЙрд╕े 13-14рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдордз्рдп рдоें рднी рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЕрдоीрд░ рдЦुрд╕рд░ो рдиे рд╢ाрд╣ी рджрд░рдмाрд░ рдФрд░ рдлौрдЬ рдХी рджुрдиिрдпा рдХो рдмрд╣ुрдд рдХрд░ीрдм рд╕े рджेрдЦा рдеा рдФрд░ рдЕрдиेрдХ рдЕрдЪ्рдЫे-рдмुрд░े рдЕрдиुрднрд╡ों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЬीрд╡рди рдЬिрдпा рдеा। рдЕрдкрдиे рдЗрди्рд╣ीं рдЕрдиुрднрд╡ों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдкреЬाрд╡ों рдкрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рд╕ंрддाрдиों рдХो рд╢िрдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░рд╡ाрди рдмрдиाрдиे рд╣ेрддु рдорд╕рдирд╡िрдпाँ рд▓िрдЦी рдЬिрд╕рдоें 'рдЖрдЗрдиे рд╕िрдХंрджрд░ी' рдФрд░ 'рдордЬрдиूं рд╡ рд▓ैрд▓ा' рдЕрдкрдиे рджो рдмेрдЯों рдХे рд▓िрдП, рддрдеा 'рдорддрд▓ा рдЙрд▓ рдЕрдирд╡ाрд░' рдпाрдиी ‘рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕्рд░ोрдд’ рдпा ‘рдЙрдЬाрд▓े рдХी рдУрд░’, рдЕрдкрдиी рдмेрдЯी рдХे рд▓िрдП рд▓िрдЦा рдеा।
'рдЦाрджी' рдПрдХ реЮाрд░рд╕ी рд╢рдм्рдж рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╕ौрднाрдЧ्рдпрдо् рд╣ोрддा рд╣ै। рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЕрдоीрд░ рдЦुрд╕рд░ो рдХी рдмेрдЯी рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ुंрджрд░ рдеी рдФрд░ рдЙрд╕े рд╡рд╣ рдмрд╣ुрдд рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддे рдеे। рд╡рд╣ рдПрдХ рдРрд╕ा рд╕рдордп рдеा рдЬिрд╕рдоें рдХिрд╕ी рднी рдШрд░ рдХी рдмрд╣ू-рдмेрдЯिрдпाँ, рдоाँ рдпा рдкрдд्рдиी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдирд╣ी рдеीं। рд╢ाрд╣ी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд▓ोрдЧ рдпा рдлौрдЬी рдЬрд╣ाँ рд╕े рднी рдЧुрдЬрд░рддे, рдХिрд╕ी рдХी рднी рд╕्рдд्рд░ी рдкрд░ рдиिрдЧाрд╣ рдкреЬрдиे рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрд▓ों рдХो рдЙрд╕ рд╕्рдд्рд░ी рдХो рд╢ाрд╣ी рд╣рд░рдо рдоें рднेрдЬ рджेрдиे рдХा рдлрд░рдоाрди рдЬाрд░ी рд╣ो рдЬाрддा рдеा। рдлिрд░ рд╡рд╣ рд╕्рдд्рд░ी рдХैрджी, рд╕ेрд╡िрдХा рдпा рд╣рд░рдо рдХी рд░рдЦैрд▓ рдмрдиा рджी рдЬाрддी рдеी। рдЪूँрдХि рдЕрдоीрд░ рдЦुрд╕рд░ो рд╢ाрд╣ी рджрд░рдмाрд░ों рдФрд░ рдлौрдЬ рдоें рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдРрд╕े рдХрдИ рджрд░्рдж рднрд░े рджृрд╢्рдп рджेрдЦ рдЪुрдХे рдеे рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдЕрдкрдиी рдЗрдХрд▓ौрддी рдмेрдЯी рдХो рд╡िрджा рдХрд░рддे рд╕рдордп рд╕ुрдЦрдж рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдХाрдордиा рдоें рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рд╕े рдоिрд▓े рдЕрдиुрднрд╡ों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдХрдИ рдЬीрд╡рдиोрдкрдпोрдЧी рдмाрддें рд╕рдордЭाрдИं। рдпрд╣ी рдмाрддें 'рдорддрд▓ा рдЙрд▓ рдЕрдирд╡ाрд░' рдорд╕рдирд╡ी рдоें рд▓िрдЦी рдЧрдИं। рдпрд╣ рдорд╕рдирд╡ी рдХो 15 рджिрдиों рдХे рдЕंрддрд░ाрд▓ рдоें рд▓िрдЦी рдЧрдИ рд╣ै। рдЗрд╕рдоें 3324 рдкрдж рд╣ैं рдФрд░ рд╡िрд╖рдп рдиैрддिрдХрддा рдФрд░ рд╕ूрдлी рдордд рдХा рд╣ै। рдлाрд░рд╕ी рдоें рд▓िрдЦे рдЧрдП рдПрдХ рдкрдж рдоें рд╡рд╕्рдд्рд░ рдмुрдирдиे рдХी рдЕрд╣рдоिрдпрдд рдмрддाрддे рд╣ुрдП рд▓िрдЦा -
"рджो рдХो рддोрдЬрди рдЧुреЫाрд╢्рдд рди рдкрд▓ рдЕрд╕्рдд,
рд╣ाрд▓рддे-рдкрд░्рджा рдкोрдХिंрд╢्рд╢े рдмрджрди рдЕрд╕्рдд।
рдкाрдХ рджाрдоाрдиे рдЖреЮिрдпрдд рддрдж рдХुрди, рд░ुрдм рдм рджीрд╡ाрд░ों рдкुрд╖्рдЯ рдмрд░ рджрд░ рдХुрди।
рдЧрд░ рддрдоाрд╢ाрдП-рд░ोрдЬрдирдд рд╣рд╡рд╕ рдЕрд╕्рдд,
рд░ोрдЬрдирдд рдЪрд╢्рдоे-рддोреЫрдиे рддो рдмрд╕ рдЕрд╕्рдд।"*
рднाрд╡ाрд░्рде рдпрд╣ рд╣ै рдХि, "рдмेрдЯी! рдЪрд░рдЦा рдХाрддрдиा рддрдеा рд╕ीрдиा-рдкिрд░ोрдиा рди рдЫोреЬрдиा। рдЗрд╕े рдЫोреЬрдиा рдЕрдЪ्рдЫी рдмाрдд рдирд╣ीं рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдкрд░рджाрдкोрд╢ी рдХा, рдЬिрд╕्рдо рдвँрдХрдиे рдХा рдЕрдЪ्рдЫा рддрд░ीреШा рд╣ै। рдФрд░рддों рдХो рдпрд╣ी рдаीрдХ рд╣ै рдХि рд╡े рдШрд░ рдкрд░ рджрд░рд╡ाреЫे рдХी рдУрд░ рдкीрда рдХрд░ рдХे рдШрд░ рдоें рд╕ुрдХूрди рд╕े рдмैрдаें। рдЗрдзрд░-рдЙрдзрд░ рддाрдХ-рдЭाँрдХ рди рдХрд░ें। рдЭрд░ोрдЦे рдоें рд╕े рдЭाँрдХрдиे рдХी рд╕ाрдз рдХो 'рд╕ुрдИ' рдХी рдирдХुрдП рд╕े рджेрдЦрдХрд░ рдкूрд░ी рдХрд░ो। рд╣рдоेрд╢ा рдкрд░рджे рдоें рд░рд╣ा рдХрд░ो рддाрдХि рддुрдо्рд╣ें рдХोрдИ рджेрдЦ рди рд╕рдХे। рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рдк्рд░рдердо рдкंрдХ्рддि рдоें рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рдеा рдХि рдЬрдм рдХрднी рдЖрдиे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдХो рджेрдЦрдиे рдХा рдорди рдХрд░े рддो рдКрдкрд░ी рдоंреЫिрд▓ рдоें рдкрд░рджा рдбाрд▓рдХрд░ рд╕ुрдИ рдХे рдзाрдЧा рдбाрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдЫेрдж рдХो рдЖँрдЦ рдкрд░ рд▓рдЧाрдХрд░ рдмाреЫाрд░ рдХा рдиреЫाрд░ा рджेрдЦा рдХрд░ो। рдЪрд░рдЦा рдХाрддрдиा рдЗрд╕ рдмाрдд рдХो рдЗंрдЧिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдШрд░ рдоें рдЬो рд╕ूрдд рдХाрддा рдЬाрдП рдЙрд╕рд╕े рдХреЭे рдпा рдЧाрдв़ा (рдоोрдЯा рдХрдкреЬा) рдмुрдирд╡ाрдХрд░ рдШрд░ рдХे рд╕рднी рдорд░्рдж рддрдеा рдФрд░рддें рдкрд╣рдиा рдХрд░ें।"
(*реЮाрд░рд╕ी рдоूрд▓ рдПрд╡ं рднाрд╡ाрд░्рде рдЕंрддрд░्рдЬाрд▓ рд╕े рд▓िрдпे рдЧрдпे рд╣ै)
рдЕрдоीрд░ рдЦुрд╕рд░ो рдХी рдЗрд╕ рд╕ोрдЪ рдХे рдкीрдЫे рд╕्рдд्рд░ी рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╡рд▓ंрдмрди рдПрд╡ं рд╕ृрдЬрдиाрдд्рдордХрддा рдЫिрдкी рд╣ै। рдПрдХ рд╕्рдд्рд░ी рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рдЙрдо्рд░ рдкрд░्рджे рдоें рд░рд╣ рдХрд░ рд╡्рдпрд░्рде рди рдХрд░ рджे рдФрд░ рдЦुрдж рдХो рдПрдХ рдЦूँрдЯे рдоें рдмंрдзे рдорд╡ेрд╢ी рдХे рдЬैрд╕ा рди рд╕рдордЭे; рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЦाрд▓ी рд╕рдордп рдоें рд╡рд╕्рдд्рд░ рдмुрдирдиे рд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рдХ्рдпा рд╣ो рд╕рдХрддा рдеा рдЬिрд╕рд╕े рдШрд░ рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рднी рд╣ो рдФрд░ рдХрд▓ाрдд्рдордХрддा рднी рджिрдЦाрдИ рдЬा рд╕рдХे।
рдпрджि рднाрд░рдд рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдХрдкреЬों рдХी рдиреЫрд░िрдпे рд╕े рджेрдЦें рддो рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдХрд╣ीं рдпрд╣ рд╕рдоाрдирддा рдХो рджिрдЦाрддी рд╣ै рддो рдХрд╣ीं рд╕рдо्рдкрди्рдирддा, рдХрд╣ीं рд╡िрдкрди्рдирддा, рдХрд╣ीं рдзाрд░्рдоिрдХрддा рддो рдХрд╣ीं рд╕्рд╡ाрд╡рд▓ंрдмрди, рдХрд╣ीं рдкрд░्рджा, рдХрд╣ीं рдн्рд░ांрддि рддो рдХрд╣ीं рдХ्рд░ांрддि рдХी рд▓рд╣рд░। рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдк्рд░ाрдЪीрдирдХाрд▓ рдоें рд╡рд╕्рдд्рд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рднाрд░рдд рджेрд╢ рдХी рджेрди рд╣ै, рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдЖрдЬ рднी рднाрд░рддीрдп рд╡рд╕्рдд्рд░ों рдХी рдоांрдЧ рд╡िрд╢्рд╡рдкрдЯрд▓ рдкрд░ рд╣рдоें рдЧрд░्рд╡ाрди्рд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।
