Showing posts with label рдЕрд▓рдХा рдд्рдпाрдЧी. Show all posts
Showing posts with label рдЕрд▓рдХा рдд्рдпाрдЧी. Show all posts

рдкुрд╕्рддрдХ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा: рдоंрдбрд▓ рдз्рд╡рдиि (рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣)

рд╕рдоीрдХ्рд╖рдХ: рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा


рдХृрддि: рдоंрдбрд▓ рдз्рд╡рдиि (рдХाрд╡्рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣)
(рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ рдХी рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी рдкुрд╕्рддрдХ рдоंрдбрд▓ाрдЬ़ рдСрдл़ рдЯाрдЗрдо рдХी рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдЕрдиुрд╡ाрдж)
рдЕрдиुрд╡ाрдж рд╕ंрдкाрджрди: рдЕрд▓рдХा рдд्рдпाрдЧी
рдоूрд▓ рд▓ेрдЦिрдХा: рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓
рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рд╡िрди्рдпाрд╕ рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ
рдоूрд▓्рдп: ₹ 300 рд░ुрдкрдП 


 рд╡рд░्рд╖ 2024 рдХे рд╕ेрддु рд╕ृрдЬрди рд╕рдо्рдоाрди (рд╕ेрддु рд▓िрдЯрд░рд░ी рдПрдХ्рд╕ीрд▓ेंрд╕ рдЕрд╡ाрд░्рдб) рд╕े, рдЗрдеौрд╕ рд▓िрдЯрд░рд░ी рдЕрд╡ाрд░्рдб 2022 рд╕े, рдорд╣ाрд░ाрдиी рдЧाрдпрдд्рд░ी рджेрд╡ी рдЕрд╡ाрд░्рдб рдл़ौрд░ рд╡िрдоेрди्рдЬ़ рдПрдХ्рд╕ीрд▓ेंрд╕ 2022 рд╕े рддрдеा рдХрд▓िंрдЧ рдЕрд╡ाрд░्рдб рдл़ौрд░ рдл़िрдХ्рд╢рди 2020-2021 рд╕े рд╡िрднूрд╖िрдд рддрдеा рд╕рд░ोрдЬिрдиी рдиाрдпрдбू рдПрд╡ाрд░्рдб рдл़ौрд░ рдкोрдПрдЯ्рд░ी рдХे рд▓िрдП рд╣ाрд▓ рд╣ी рдЬाрд░ी рдХी рдЧрдИ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рд▓ंрдмी рд╕ूрдЪी рдоें рдк्рд░рдердо рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд░рдЦे рдЧрдП рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ рдХे рдХрд╡िрддा- рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ ‘рдоंрдбрд▓ाрдЬ़ рдСрдл़ рдЯाрдЗрдо’ рдХी рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдЕрдиुрд╡ाрдж ‘рдоंрдбрд▓ рдз्рд╡рдиि’ рдиाрдо рд╕े рд╡िрди्рдпाрд╕ рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं।

рджीрдкрдХ рд╢рд░्рдоा
рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी рдХे рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी рд╕рд▓ाрд╣рдХाрд░ рдмोрд░्рдб рдХी рд╕ंрдпोрдЬрдХ,рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓,рдХे рдиाрдо рдЗрдХ्рдХीрд╕ рдкुрд╕्рддрдХें рд╣ैं рдЬिрди рдоें рдирдоिрддा рдЧोрдЦрд▓े рдХे рд╕ाрде рд╕рд╣- рд▓िрдЦिрдд рдЙрди рдХे рдиाрдЯрдХ, ‘рдмिрдЯрд░ेрдб рдмाрдП рд╣ोрдк: рдПрдХ рдк्рд▓े рдСрди рдж рд▓ाрдЗрдл़ рдСрдл рдоाрдЗрдХрд▓ рдордзुрд╕ूрджрди рджрдд्рдд’ (2020) рдХो рдХрд▓िंрдЧ рдлिрдХ्рд╢рди рдЕрд╡ाрд░्рдб рдоिрд▓ рдЪुрдХा рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╡िрд╖рдпों рддрдеा рдкौрд░ाрдгिрдХ рдХрдеाрдУं рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХा рдЬुрдб़ाрд╡ рдФрд░ рдЕрдз्рдпрдпрди рдЙрди рдХी рдкुрд╕्рддрдХों рдоें рд╕рджैрд╡ рдЧрд╣рд░ा рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ ‘рдоंрдбрд▓ाрдЬ़ рдСрдл़ рдЯाрдЗрдо ’ рдЗрд╕ рдХा рддाрдЬ़ा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै।

 рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХे рд╢ीрд░्рд╖рдХ рдоें ‘рдоंрдбрд▓’ рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ी рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рд╕ूрдЪрдХ рд╣ै рдХि рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ рдХे рдХाрд╡्рдп-рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЙрди рдХा рджृрд╢्рдп рдмोрдз рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ, рднौрдЧोрд▓िрдХ рддрдеा рдд्рд░ैрд▓ोрдХ्рдп- рднू:,рднुрд╡: рдФрд░ рд╕्рд╡: - рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рд╕ंрджрд░्рднिрдд рд░рд╣ेрдЧा।

рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓
рдЬिрд╕े рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рдЗрди рдХрд╡िрддाрдУं рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░ेंрдЧी। рдЬिрди рдоें рдкौрд░ाрдгिрдХ рд╡ рджंрддрдХрдеाрдУं рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд░ाрдоाрдпрдг рддрдеा рдорд╣ाрднाрд░рдд рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрдУं рдФрд░ рдЙрди рдХे рд╡िрднिрди्рди рдкाрдд्рд░ों рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХрд░ेंрдЧी। рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЫрдЯाрдУं, рдлूрд▓ों- рдкौрдзों рд╡ рдирджिрдпों рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡ рдЖрдд्рдоीрдп рдк्рд░рд╕ंрдЧों рдХो рднी рд╕ाрдордиे рд▓ाрдПंрдЧी। рдЕрдкрдиी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ, рд╡िрднिрди्рди рдкрд╣рдЪाрди рд╕े। рдХрд▓्рдкрдиा-рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиी рд╕ृрдЬрди рд╢рдХ्рддि рд╕े। рд╡िрдЪाрд░ рд╕рдо्рдкрджा рд╕े рд╕рдо्рдкрди्рди, рд▓рдХ्рд╖рдгाрд▓ंрдХाрд░िрдХ рд╡ рдз्рд╡рди्рдпाрдд्рдордХ рд▓рдШु рдЪिрдд्рд░ों рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓िрдЦी рдЧрдИ рдЙрди рдХी рдЗрди рдЕрдж्рднुрдд рдХрд╡िрддाрдУं рдХो рдкрдв़рдиा рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдПрдХ рд╕рдоृрдж्рдз рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ै।

 ‘рд╕ीрддा рдХी рд░рд╕ोрдИ’ рдоें рд╡े рд▓िрдЦрддी рд╣ैं:

‘рд╕ीрддा рдХी рд╣ै рдпрд╣ рд░рд╕ोрдИ–
рдЧрд░्рдо рддрд╡ा рдкрдд्рдерд░ рд╣ी
рдиाрдЪ рд░рд╣ी рд╣ै рдЬрд╣ां рдЖंрдХी-рдмांрдХी рдмेрд▓ी
рд░ोрдЯिрдпाँ–
рдЪिрдкрдЯी,рдкрддрд▓ी-рдкрддрд▓ी рдЭूрд░ рдЭूрд░ рд╕ेंрдХी рд╣ुрдИं
рдЕрдм рд╕рдм рдПрдХ рдПрдХ рдЯुрдХрдб़ा рд▓े рд▓ो
рдирди्рд╣े рдмाрдЦा рддुрдо рднी рд▓ो
рдз्рдпाрди рд░рд╣े, рд╕рдм рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ो рдмрд░ाрдмрд░ 
рди рдПрдХ рдХрддрд░ा рдЗрдзрд░, рди рдПрдХ рдХрддрд░ा рдЙрдзрд░…
……………
рдПрдХ рдкрд░िрдкूрд░्рдг рдЙрджाрд░ рдоां рдХा рдЖрджेрд╢ рд╣ै рдпрд╣
рдХрд╣ीं рдФрд░ рдЬрди्рдоे 
рд╣े рдоाрдирд╕- рдкुрдд्рд░ рдоेрд░े!
……………
рднोрдЬрди рд╣ी рдПрдХाрдд्рдо рдХрд░рддा рд╣ै 
рдордиुрдЬ-рдоाрдд्рд░ рдХो।’

 рд╕ीрддा, рд░ाрдзा, рд╢्рд░ी рдХृрд╖्рдг, рд▓рдХ्рд╖्рдоी, рд░ाрдиी рдкрдж्рдоिрдиी, рдорд╣ाрд░ाрдиी рдЧाрдпрдд्рд░ी рджेрд╡ी, рд╢िрд▓ा рджेрд╡ी рддрдеा рдоंрдерд░ा рджाрд╕ी рдХे рд╡िрд╡िрдз рд╡िрд╡ेрдЪрди рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ рдХрднी рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡ рдЙрджाрдд्рдд рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдХрд░рддी рд╣ैं рддो рдХрднी рд░ूрдв़िрдмрдж्рдз рд╡ рдПрдХрдкрдХ्рд╖ीрдп рд╕े। рдЙрджाрд╣рд░рдгрдд:
 рд░ाрдиी рдкрдж्рдоिрдиी рдХो рд▓े рдХрд░ рд╡рд╣ рдкूрдЫрддी рд╣ैं,

‘рдЖрдЬ рдкрдж्рдоिрдиी рдХा рдмрд▓िрджाрди 
рдЧрд▓рдд рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा рдЬाрддा рд╣ै
рдк्рд░рд╢्рди рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рдЖрдк рдкुрди: рд▓िрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं
рдоूрд▓्рдп рдЬो рдЕрддीрдд рдоें рдордЬрдмूрдд рдеे?’

 рдЙрди рдХी рдоंрдерд░ा рджाрд╕ी рдпрд╣ाँ рдПрдХ рджрдпрдиीрдп рдХुрдмрдб़ी рд╣ै рдЬो рдХैрдХрдпी рдХे рдорди рдоें рднрд░рдд рдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬ्рдпाрднिрд╖ेрдХ рдоांрдЧрдиे рдХा рдмीрдЬ рдЫोрдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдХो рджोрд╖рдоुрдХ्рдд рдХрд░ाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै,

‘рдХ्рдпा рдЧрд▓рддी рдеी рдоैंрдиे рдЧ़рд░
рдЕрдкрдиी рдмрдЪ्рдЪी рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЪाрд╣ी?
рдХौрди рдоां рдирд╣ीं рджेрдЦрддी рд╕्рд╡рдк्рди 
рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ी рдХे рдорд╣ाрд░ाрдиी рд╣ोрдиे рдХा?’

 рд╢िрд▓ा рджेрд╡ी рдХी рдХрдеा рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдоूрд▓- рд╕्рдеाрди, рдЬрдпрдкुрд░, рдХे рдЖрдоेрд░ рдХे рдХिрд▓े рдХे рд╕ंрдЧ рдПрдХ рдЕрдЬрдм рд░ोрдоांрдЪ рд╕े рднрд░рддी рд░рд╣ी рд╣ै рддो рд╡рд╣ीं рдПрдХ рд▓ंрдмी рдмीрдоाрд░ी рдХे рдмीрдЪ рдПрдХ рдПрдХाрдХी рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рдмाрдж рдЕрди्рддрдд: рдкрд░рд▓ोрдХ рд╕िрдзाрд░ рдЪुрдХीं рдЙрди рдХी рдоां рдХी рдпाрдж рдЙрди्рд╣ें рдПрдХ рдЭीрд▓ рдкрд░ ‘рдПрдХ рдЕрдзीрд░-рд╕ी рд▓рд╣рд░ рдХी рдЭिрд▓рдоिрд▓ाрд╣рдЯ рдоें’ рдЕрдкрдиी рдХांрдкрддी- рд╕ी рдоुрд╕्рдХाрди рдФрд░ рдмुрджрдмुрджाрд╣рдЯ рдХे рд╕ाрде ‘рдЦुрд░рджुрд░ी рдЪрдЯ्рдЯाрдиों рд╡ाрд▓े рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рдХे рдХिрдиाрд░े’ рдЖрди рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рд╕ोрдЪрддी рд╣ैं,

‘рддрдм рдпрд╣ीं рдХрд╣ीं,
рдЗрди्рд╣ीं рдЕрдирдЬाрди рдХिрдиाрд░ों рдкрд░
рд╣рдо рдлिрд░ рдоिрд▓ेंрдЧे 
рдЬीрд╡рди рдФрд░ рдоृрдд्рдпु
рддрдм рдЕрд▓рдЧ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे।’

 рд╢ाрдпрдж рдЕрдкрдиी рдЗрд╕ ‘рд╕्рдоृрддि’ рдХрд╡िрддा рдоें рднी рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рдоाँ рд╣ी рдХो рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं, 

‘рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╕ाрде рд╣ी рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЧрдпा рдЬाрджू,
рдПрдХ рдзुंрдзрд▓ी рд╕ुрдмрд╣
рдоेрд░ा рдзрдб़рдХрддा рджिрд▓
рдФрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдЪрдХрдиाрдЪूрд░ рд╢рд░ीрд░
рдЕрдорд░рдд्рд╡ рдХे
рдПрдХ рдЕрдЬीрдм рддрдоाрд╢े рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рдЧрдП...’

 рд╡ाрдирд╕्рдкрддिрдХ рджुрдиिрдпा рдоें рд╕े рд╡рд╣ рдПрдХ рдЖрдо्рд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХрд░рддी рд╣ैं рдЬो рджोрдкрд╣рд░ рдХी рд░ोрд╢рдиी рдоें рдЖँрдЦ рдЭрдкрдХाрддा рд╣ै,

‘рдЧुрд▓рдоोрд╣рд░ рдХी рдкрдд्рддिрдпों рдХे рдкीрдЫे
рдЧाрдпрдм рд╣ोрдиे рдХा рдЦेрд▓ рдЦेрд▓рддे рд╣ुрдП
рдЬрдм рднी рдоैं рдиे рдПрдХ рдЪेрд╣рд░ा рдвूंрдврдиा рдЪाрд╣ा
рдХ्рдпा рд╕्рдХूрд▓ рдХा рд╕ाрдеी рдеा?
рдмрд░ाрдмрд░ рдХे рдмिрд╕्рддрд░ рдХा рдорд░ीреЫ?
рд╢ाрдпрдж рдЯ्рд░ैрдл़िрдХ рд▓ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЦрдб़ी рдорд╣िрд▓ा, рдЬिрд╕рдХी 
 рд╣рдеेрд▓िрдпां рдлैрд▓ी рд╣ुрдИं рдеीं…
рдпा рдоेрд░ा рдЕрд╕्рддрд╡्рдпрд╕्рдд рдкрдб़ोрд╕ी? 
………
рдХोрдИ рд╣ै
рдЕрди्рдп рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЕрджृрд╢्рдп, рд▓ेрдХिрди 
рдоेрд░े рдЕрдкрдиे рдпрдХीрди рдоें
рдЖрдо्рд░-рд╡ृрдХ्рд╖ рд╕рджा рдПрдХ рдЫाрдпा рдЫुрдкाрддे рд╣ैं।’

 рд╢ोрдиाрдЭुрд░ी рдХे рд╡ृрдХ्рд╖ों рдХे рд╕ाрде рд╡рд╣ рдордпूрд░ाрдХृрдХ्рд╖ी рдирджी рдХे рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд░рддी рд╣ैं рддो рдкिрд▓рдЦрди рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рд╕ाрде рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ рдмीрддрддे рд╡рд░्рд╖ рдХो рд╡िрджाрдИ рджेрддे рд╣ुрдП рд╡्рдпंрдЧ्рдп рдХрд░рддी рд╣ैं:

‘рдЙрд╕े рдЪिंрддा рдордиुрд╖्рдпों рдХी рд╣ै
рдЬो рддрдд्рдкрд░ рдПрдХ- рджूрд╕рд░े рдХो рд╡рдЪрди рд╕े, рдХрд░्рдо рд╕े рдЦ़рдд्рдо рдХрд░рдиे рдХो,
рдордЧрд░ рдЗрдХрдЯ्рдаे рд╣ोрддे рд╣ैं рд╣рд░ рдХ्рд░िрд╕рдорд╕ рдкрд░ рдЖрд╕рдкाрд╕ 
рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे
рдирдХрд▓ी рдЙрдкрд╣ाрд░ों рдФрд░ рдмेрд░ुрдЦी рднрд░ी рдоुрд╕्рдХाрдиों рдХे рд╕ाрде
рдлिрд░ рдПрдХ рдирдП рд╕ाрд▓ рдХा рдЬрд╢्рди рдордиाрдиे рдХे рд▓िрдП।’

 рдирджिрдпों рдоें рд╡рд╣ рд╕्рдпाрд╣ рднрдЧीрд░рдеी, рдЪрдордХрддी рдЕрд▓рдХрдиंрджा рдХा рдЙрдд्рд╕ाрд╣ी рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХрд░рддी рд╣ैं, рдордЧрд░ рдЧंрдЧा рдХी рдЙрдкрдирджी, рддрдорд╕ा рдХे рдХिрдиाрд░े рд╡рд╣ рдоाрддृрдд्рд╡ рдХी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдоें рдЕрдкрдиे ‘рдЧрд░्рдн рдоें рдкрд▓ рд░рд╣े’ рдПрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░ाрдгों рдкрд░ рдЪिंрддрди-рдордирди рдХрд░рддी рд╣ैं,

‘рдоां рдкृрде्рд╡ी рдХी рдЕрдкрдиी рд╡िрд░ाрд╕рдд 
рд╕ौंрдк рджूंрдЧी рдЕрдкрдиे рдЬुрдб़рд╡ां рдмрдЪ्рдЪों рдХो
рдкंрдЪрднूрдд рд╣ोंрдЧे рдЙрди्рд╣ें рдкाрд▓рдиे рдХो
рдкंрдЪрд╡िрдж्рдпा рдЙрди्рд╣ें рд░ाрд╣ рджिрдЦाрдиे рдХो
рдоेрд░ा рдЕрдкрдиा рд░ाрд╕्рддा рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣ рдХा рд╣ै–
рд╕рднी рд╕ंрдмंрдзों рд╕े рдоुрдХ्рдд 
рдкрд░िрдиिрд░्рд╡ाрдг рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рд╣ै рдПрдХ рдоां।’

 рдкुрд░рдЧ़ौрд░ рдЙрди рдХी рд╡े рдХрд╡िрддाрдПं рднी рд╣ैं, рдЬिрди рдоें рдЕрдорд▓рддाрд╕, рдмोрдЧрдирд╡ेрд▓िрдпा, рд╣िрдмिрд╕्рдХрд╕, рдЫुрдИ-рдоुрдИ, рдЪंрдкा, рдЧुрд▓рдиाрд░, рдоोрд░рдкंрдЦ рд╡ рдИрд╕्рдЯрд░ рдХुрдоुрдж рдЙрди рдХी рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рд╕्рдеाрди рдкाрддे рд╣ै।

 рдХाрд╡्рдп рд▓ेрдЦрди рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рднूрдоिрдХा, ‘рдХрд╡िрддा: рдПрдХ рдорд░рд╣рдо рднрд░ा рд╕्рдкрд░्рд╢’ рдоें рд▓िрдЦрддी рд╣ैं ’рдЕрдкрдиी рдЬीрд╡рди-рдХрдеा рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдоुрдЭे рдпрдХीрди рд╣ो рдЪрд▓ा рд╣ै рдХि рдХрд╡िрддा рдЙрди рдХрд╖्рдЯрджाрдпрдХ рд╡िрд╕्рдеाрдкрдиों рдХे рд▓िрдП рдорд░рд╣рдо рд╣ै рдЬो рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрдиुрднрд╡ों рдХा рдПрдХ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдЕंрдЧ рд╣ैं।’

рд░рд╡ीрди्рдж्рд░ рдиाрде рдЯैрдЧोрд░ рдХो рдпाрдж рдХрд░рддी рд╣ुрдИं: 
‘рдЬрдм рдоैं рджिрди рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдкрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╕ाрдордиे рдЦрдб़ा рд╣ोрдКंрдЧा рдФрд░ рддुрдо рдоेрд░े рдЬ़рдЦ्рдоों рдХे рдиिрд╢ाрди рджेрдЦोрдЧे, рддो рддुрдо рдЬाрди рдЬाрдУрдЧे рдХि рдоुрдЭे рдЬ़рдЦ्рдо рднी рдоिрд▓े рд╣ैं рдФрд░ рдорд░рд╣рдо рднी।’
 рдЕрдкрдиी рдПрдХ рдХрд╡िрддा рдоें рд╡рд╣ рдЗрд╕े рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рддी рд╣ुрдИ рдХрд╣рддी рд╣ैं,

‘рдЗрддрдиा рдХाрдл़ी рд╣ै рдоैं рдиे рдПрдХ рд░ाрд╕्рддा рдвूंрдвा
рдХिрд╕ी рдФрд░ рдХा рд╣ी рд╕рд╣ी
рдкрд░ рдоैं рдиे рд╕ोрдЪ рд╕рдордЭ рдХрд░
рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЙрд╕ рдкрд░ рдЪрд▓рддा рдкाрдпा’

рдФрд░ рд╢ाрдпрдж рдЙрд╕ рдкрд░ рдЪрд▓рддे-рдЪрд▓рддे рд╣ुрдП рд╣ी рд╡рд╣ рдЙрд╕ рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рдоंрдбрд▓ рдХी рдЬांрдЪ-рдкрд░рдЦ рдХे рдиिрдХрдЯ рдЬा рдкाрдпीं рдЬрд╣ाँ,

‘рджोрдкрд╣рд░ рдХी рдзूрдк рдХी рдПрдХ рдХिрд░рдг рдХे рд╕ाрде рдЙрда рдХрд░
рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрдирд▓िрдЦे рдкрди्рдиों рдХो рдЬांрдЪрддे рд╣ुрдП рднी
рдЬीрд╡िрдд рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рд╢рдм्рдж рдЪुрдирдиा।’

 рдкुрд╕्рддрдХ рдХी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдЕрдиाрдоिрдХा рдиे рд▓िрдЦी рд╣ै। рдЕрдиूрдаे рдЕрдкрдиे рдХाрд╡्рдпाрдд्рдордХ рдЕंрджाрдЬ़ рдоें рдЗрди рдХрд╡िрддाрдУं рдХी рдзрдордХ рдХो рдЗрди рд╢рдм्рджों рдоें рд╕рдоेрдЯрддी рд╣ुрдИं:
‘рдзрд░рддी рдХे рднीрддрд░- рднीрддрд░ рд╣ी рд╕рд╣ी, рдЕंрдд:рд╕рд▓िрд▓ाрдУं рдХी рддрд░рд╣ рдЬрдб़ें рднी рджूрд░ рддрдХ рдЬाрддी рд╣ैं- рдмрд╣рдиों рдХी рддрд░рд╣ рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХी рдмाрд╣ें рдеाрдоे।
рдЗрддрдиी рд╣ी рджूрд░ рдЬाрддी рд╣ैं рд╕्рдоृрддि рдХी рддрд░ंрдЧें рдФрд░ рдХрд╡िрддाрдПँ।’

 рд╕ूрдд्рд░рдзाрд░ рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдЕрд▓рдХा рдд्рдпाрдЧी рдмрддाрддी рд╣ैं рдХि рдмाрд░рд╣ рдХрд╡ि рдоिрдд्рд░ों: рдЕрдиाрдоिрдХा, рдоीрдиा рдЪोрдкрдб़ा, рд░ेрдЦा рд╕ेрдаी, рд╕ंрдЬुрдХ्рддा рджाрд╕рдЧुрдк्рддा, рддृрдк्рддि рдкांрдбे, рдЕंрд╢ु рд╣рд░्рд╖, рдирдмрдиीрддा рд╕ेрдирдЧुрдк्рддा, рд╕ीрдоा рдЬैрди, рд╕ाрди्рдпा рдд्рдпाрдЧी, рд╕ंрдЬीрд╡ рдХौрд╢рд▓, рдХुрдоाрд░ рдЕрдиुрдкрдо рддрдеा рдЕрдоिрдд рдХрд▓्рд▓ा рдиे рдЗрди рдоें рд╕े рдЕрдкрдиी-рдЕрдкрдиी рдкрд╕ंрджीрджा рдХрд╡िрддाрдУं рдХा ‘рд░ूрдкांрддрд░рдг’ рдХिрдпा рд╣ै।

 рдпрд╣ рд╕ुрдЦрдж рд╣ै рдХि рдпे рд╕рднी рдХрд╡िрддाрдПँ рдоाрд▓ाрд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ рдХी рдЕंрддрд░्рднूрдд рдкैрдиी рджृрд╖्рдЯि, рдЕрднिрдЬ्рдЮ рд╕ौंрджрд░्рдп-рдмोрдз рддрдеा рддाрдд्рд╡िрдХ рджрд░्рд╢рди рдЪिрд╣्рдиिрдд рдХрд░рддी рд╣ैं рдФрд░ рд╣рдо рдЙрди рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдП рдмिрдиा рдирд╣ीं рд░рд╣ рд╕рдХрддे।