Showing posts with label 201912H. Show all posts
Showing posts with label 201912H. Show all posts

рдЕрдиुрдХ्рд░рдордгिрдХा, рджिрд╕рдо्рдмрд░ 2019

рд╕ेрддु рд╡рд░्рд╖ 4, рдЕंрдХ 7, рджिрд╕рдо्рдмрд░ 2019

рд╕рдо्рдкाрджрдХीрдп

рдХрдеा рд╕ाрд╣िрдд्рдп

рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░

рд╕рдоीрдХ्рд╖ा

рд╕्рдеाрдпी рд╕्рддрдо्рдн

рдЖрд▓ेрдЦ, рд╡िрдорд░्рд╢, рд╡ рд╢ोрдз

рдХाрд╡्рдп-рдЧीрдд-рдкрдж्рдп

рдзрд░ोрд╣рд░

рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдоाрдЪाрд░



Ps-Fs :: Sunil Sharma
Paco's Atlas And Other Poems
By John Thieme
India as an IT Superpower
Anurag Sharma
рдЕрдиुрд░ाрдЧी рдорди рдХрдеा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ :: рд▓ेрдЦрдХ: рдЕрдиुрд░ाрдЧ рд╢рд░्рдоा
рдЖрдЧ рд╕े рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рддрдХ :: рдЕреЫीреЫ рд░ाрдп
Basic Hindi 2 Workbook :: Sonia Taneja

рдХुрдЫ рдФрд░ рд╕ुंрджрд░, рд░ोрдЪрдХ, рдЙрдкрдпोрдЧी, рдд्рд░ुрдЯिрд╣ीрди рдкुрд╕्рддрдХें рд╢ीрдШ्рд░ рдЖ рд░рд╣ी рд╣ैं
More books coming soon

рдирд╡ рд╡рд░्рд╖ рдоंрдЧрд▓рдордп рд╣ो!

рдЕрдиुрд░ाрдЧ рд╢рд░्рдоा
рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╣рдо рд╕рдм рдПрдХ рдирдпे рд╡рд░्рд╖ рдХे рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдФрд░ рдПрдХ рдмीрддрддे рд╡рд░्рд╖ рдХो рд╡िрджा рдХрд░рдиे рдХो рддैрдпाрд░ рд╣ैं। рднाрд░рддीрдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХा рдЪрдХ्рд░ीрдп рдХाрд▓ рд╣ो рдпा рдЖрдзुрдиिрдХ рдкрд░िрдХрд▓्рдкрдиा рдХा рд░ैрдЦिрдХ рд╕рдордп, рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ो рдпा рдмुрд░ा - рджिрди, рд╕рдк्рддाрд╣, рдорд╣ीрдиे, рд╡рд░्рд╖ рдХрд░рдХे рдмीрдд рд╣ी рдЬाрддा рд╣ै। рдЬाрддा рд╣ुрдЖ рд╡рд░्рд╖ рдЬрд╣ाँ рд╣рдоें рдЕрдиुрднрд╡ рдФрд░ рджेрдХрд░ рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рдЖрддा рд╣ुрдЖ рд╡рд░्рд╖ рдЕрд╕ंрдЦ्рдп рд╕рдо्рднाрд╡рдиाрдУं рдХे рдж्рд╡ाрд░ рд╣рдоाрд░े рд╕ाрдордиे рдЦोрд▓рддा рд╣ै।

рдирдпे рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдпे рдирдпे рд╕ंрдХрд▓्рдк рд▓ेрдиे рдХी рд░ीрддि рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рд╣ै। рдХुрдЫ рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╕ाрде рдЪрд▓рддे рд╣ैं, рдХुрдЫ рдЯूрдЯ рднी рдЬाрддे рд╣ैं। рдЕрдЪ्рдЫे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдЬैрд╕े рд╕ंрдХрд▓्рдк рдЬрд╣ाँ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╣ैं, рд╡рд╣ीं рд╣рдоाрд░े рд╕ंрдХрд▓्рдк рдкреЭрдиे-рдкреЭाрдиे, рд▓िрдЦрдиे рдЖрджि рд╕े рдЬुреЬे рднी рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЪूंрдХि рдЕрднी рд╣рдо рдПрдХ рд╣िंрджी рдкрдд्рд░िрдХा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣िंрджी рдоें рд╡ाрд░्рддा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рд╣рдоाрд░ा рдПрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╣िंрджी рднाрд╖ा рдФрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд╕ंрд╡рд░्рдзрди рдХा рднी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣рдо рд╣िंрджी рдоें рд▓िрдЦें, рдкреЭें, рд╣िंрджी рдХी рдкुрд╕्рддрдХें рдФрд░ рдкрдд्рд░-рдкрдд्рд░िрдХाрдПँ рдЦрд░ीрджें, рдЙрди्рд╣ें рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдпों рд╡ рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдоें рдЕрдиुрд╢ंрд╕िрдд рдХрд░ें, рдоिрдд्рд░ों рдФрд░ рдкрд░िрдЬрдиों рдХो рдЙрдкрд╣ाрд░ рдоें рджें, рдРрд╕े рд╢ुрдн рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╣िंрджी рдХे рдк्рд░рддि рд╣рдоाрд░े рдк्рд░ेрдо рдХो рд╕ुрджृреЭ рдХрд░ेंрдЧे।

рд╕ेрддु рдХी рд╡рд░्рд╖ांрдд рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХो рдЬाрд░ी рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╕рди 2019 рдХे рд╕ेрддु рд╕рдо्рдоाрди рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рдЬा рдЪुрдХी рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡ рднрд░ рд╕े рдЪुрдиे рд╣ुрдП рд╕ाрдд рд╡िрдЬेрддाрдУं рдХे рдиाрдо рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ैं -
рдПрдХ рдмाрд░ рдкुрдиः рд╕рднी рд╡िрдЬेрддाрдУं рдХो рд╣ाрд░्рджिрдХ рдмрдзाрдИ рдФрд░ рдЖрдк рд╕рднी рдХो рдирд╡рд╡рд░्рд╖ рдХी рдоंрдЧрд▓рдХाрдордиाрдПँ। 

рдЖрдкрдХा

рдХाрд╡्рдп: рдкрд▓्рд▓рд╡ी рдоिрд╢्рд░ा

рдкрд▓्рд▓рд╡ी рдоिрд╢्рд░ा

 - 1 -

рд░ेрдд рд░ेрдд рд╣ुрдП рдЬाрддे рдкрд╣ाреЬ
рдЦрдг्рдбिрдд рд╣ोрддा рд╣िрдоाрд▓рдп рдХा рджрд░्рдк
рдЬिрди рдкрд░ рд╕ँрдЬोрдИ рд╕ंрдЬीрд╡рдиिрдпाँ
рдЪреЭाрдИ рдЬाрдиे рд▓рдЧी рд╣ै
рдШाрдЯी рдХी рдЪрд░рдо рдорд╣рдд्рд╡рдХांрдХ्рд╖ाрдУं
рдХी рдмрд▓िрд╡ेрджी рдкрд░।

рдЕрдкрдиी рдЙрдЬрд▓ी рдмрд░्реЮ рдХी рдЪाрджрд░
рд╕рдоेрдЯрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै рд╣िрдоाрд▓рдп
реЫ्рдпों рджेрд╡рджाрд░ों рдоें рд╕рдирд╕рдиाрддी рд╣рд╡ा
рдлुрд╕рдлुрд╕ा рдЬाрддी рд╣ैं рдЙрд╕рдХे рдХाрдиों рдоें
рдШाрдЯिрдпों рдоें рдШूрдорддी
рд╕рдд्рдпрдХрдеाрдПँ।

рджрд░рдХрддे рдкрд╣ाреЬ
рд╕िрдХुреЬрддे рдмुрд░ांрд╢
рдХि рдКँрдЪी рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै
рд╣िрдоाрд▓рдп рд╕े рдЕрдзिрдХ
рдШाрдЯिрдпों рдХी рдХ्рд╖ुрдж्рд░ рдорд╣рдд्рд╡рдХांрдХ्рд╖ाрдПँ।

рд░ेрдд рд░ेрдд рдкрд╣ाреЬ
рдЯूрдЯрддे рд╢िрд▓ाрдЦंрдб
рдЙрди्рд╣ीं рдШाрдЯिрдпों рдоें рд░рдЪे рд╖рдб्рдпंрдд्рд░ों рдкрд░
рд╣िрдоाрд▓рдп рдХा рдк्рд░рд╣ाрд░
рд░ेрдд рд╣ोрддे рдкрд╣ाреЬ
рд░ेрдд рдХिрдП рджेрддे рд╣ैं
рдШाрдЯिрдпों рдХा рдЕрдирд░्рдЧрд▓ рджрдо्рдн।

рд╣िрдоाрд▓рдп рдХे рд╣ुँрдХाрд░ рдкрд░
реЫ्рдпों рдлрдЯрддे рд╣ैं рдмाрджрд▓
рдлрдлрдХ рдкреЬрддी рд╣ैं рдирджिрдпाँ
рдкिрддा рдХी рд╡ेрджрдиा рдкрд░
рдЙрдордб़ рдЖрддी рд╣ै
рдЧंрдЧा рдХी рдЕрд╢्рд░ुрдзाрд░
рдЬो рдмрд╣ा рд▓े рдЬाрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै
рд░ेрдд рдХा рд╣рд░ рд╡рд╣ рдХрдг
рдЬो рдЪुрднрддा рд╣ो
рдкिрддा рдХी рдЖँрдЦों рдоें।

рдк्рд░рдХृрддि-рдкुрд░ुрд╖!
рд╣िрдоाрд▓рдп рдХी рд╕ौрднाрдЧ्рдпрджाрдпिрдиी рдкुрдд्рд░िрдпों рдХा
рдЕрдЦрдг्рдб рд░рдЦрдиा рд╕ौрднाрдЧ्рдп рдХा рджрд░्рдк
рдХि рдЬीрд╡рдирджाрдпिрдиी рдмрдиी рд░рд╣े
рд╣िрдоाрд▓рдп рдХी рдкुрдд्рд░ी।
рд╡िрд╢ुрдж्рдз рд░рд╣े рдЧंрдЧाрдЬрд▓
рд╡िрд╖ाрдХ्рдд рдХिрдиाрд░ों рд╕े
рдмрд╣ рдХрд░ рднी।

рдк्рд░рдХृрддि-рдкुрд░ुрд╖!
рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рд╣िрдоाрд▓рдп рдХी рджेрд╣рд░ी рдкрд░
рджेрд╡-рд╕्рдеाрдиों рдХा рд╕рдо्рдмрд▓
рдЬो рдеाрдо рд▓ें рдмреЭрдХрд░ рдХрд░ рд╣िрдоाрд▓рдп рдХो।
рдХрд░ рд╕рдХें рдЙрд╕рдХा рдЖрд▓िंрдЧрди
рдХрд╣ рд╕рдХें рдоुрд╕्рдХुрд░ा рдХрд░
рдХि рджेрд╡рд╕्рдерд▓ рдкрд░ рддो рд╡िрд░ाрдЬрдоाрди рд╣ैं рджेрд╡
рдЙрд╕рдХी рд╣ी рд╕ौрднाрдЧ्рдпрд╡рддी рдкुрдд्рд░ी рдХे рд╕ाрде।

рдмрдиा рд░рд╣े рд╣िрдоाрд▓рдп рдХा рджрд░्рдк
рдзैрд░्рдп рдзрд░ рд╕рдХे рдкृрде्рд╡ी
рдЧुंрдЬाрдпрдоाрди рд╣ोрддी рд░рд╣ें рдШाрдЯिрдпाँ
рдШंрдЯाрдзрд╡рдиिрдпों рд╕े
рдХि рдХ्рд╖ीрдг рд╣ो рд╕рдХे рдлुрд╕рдлुрд╕ाрд╣рдЯें
рдЕрдирдЧिрди рд╢ंрдЦों рдХी
рдоंрдЧрд▓-рдз्рд╡рдиिрдпों рд╕े।

            - 2 -

рдЧुрд▓ाрдм рдХी рдкंрдЦुреЬिрдпाँ
рддुрд▓рд╕ीрджрд▓,
рдЖрд░рддी рд╡ाрд▓े рдШाрдЯ,
рдХрдкूрд░ рдХी рдЦुрд╢рдмू
рдоंрдд्рд░ोрдЪ्рдЪाрд░,
рдХिрддрдиा рдХрдо рдХрд░ рдкाрддे рд╣ैं,рдЧंрдЧा?
рд╕рджिрдпों рд╕े рддрди рдкрд░ рдкреЬे
рдмेрд╣िрд╕ाрдм рдШाрд╡ों рдХी рдкीреЬा।

рддुрдо рдХिрддрдиा рдЫुрдкा рдкाрддी рд╣ो, рдЧंрдЧा?
рдХिрддрдиा рдЫोреЬ рджेрддी рд╣ो рджुрдЦ
рдЙрд▓рдЭे, рдЕрдзрдЦुрд▓े рдмाрд▓ों рд╕ा
реЫ्рдпों рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдорди,
рдЙрди्рд╣ें рд╕ुрд▓рдЭा рд▓ेрдиे рдХा
рдЬрдм рдЖрдд्рдоा рдкрд░ рдкреЬा рдШाрд╡
рдмिрд▓рдЦрддा рдЬाрддा рд╣ै ।।

рддुрдо рдХिрддрдиा рдоुрд╕्рдХुрд░ा рд▓ेрддी рд╣ो, рдЧंрдЧा?
рд╕рдЬा рд▓ेрддी рд╣ो рджिрдпों рдХी рдмिंрджी
реЫ्рдпों рдЙрдореЬ рдЖрддी рд╣ै рдШाрдЯों рдкрд░
рдЕрддिрдеिрдпों рдХी рднीреЬ।

рдЕрдкрдиे рд╕рдЬ рдкाрдиे
рдоुрд╕्рдХुрд░ा рд▓ेрдиे
рдЫुрдкा рд▓ेрдиे рдХी рдХрд╣ाрдиिрдпाँ
рдХрднी рдорди рд╣ुрдЖ
рддो рдХрд╣ рдЬाрдиा, рдЧंрдЧा।
рдердо рдХрд░ рдирд╣ीं
рдмрд╣ рдХрд░ рд╣ी рдЧंрдЧा।
рдХрд╣ рдЬाрдиा рдХि
рд╕ीрддा рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдИ рдЧंрдЧा
рдзрд░рддी рдиे рдирд╣ीं рдХिрдпा рдХрднी
рдЧंрдЧा рд╕े
рд╕ीрддा рд╕ा рдк्рд░ेрдо।

рдХрд╣ рдЬाрдиा рдХि
рдХिрддрдиे реЮूрд▓, рджिрдП, рдзूрдк ,рдЪрди्рджрди, рдЧुрд▓ाрдм
рдЪреЭा рджिрдпे рдЧрдП
рдЙрдаाрдП рдЧрдП рдоेрд▓े
рдмेрдШрд░ рд╣ो рдЬाрдиे рдХा рджुःрдЦ
рдЬрд▓рддा рд░рд╣ा рд╣рд░ рдХ्рд╖рдг
рдЪिрддाрдУं рдХी рддाрдк рд▓िрдП।

            - 3 -

рдкрддрдЭреЬी рдкрдд्рддों рдкрд░ рдЪрд▓े рдкैрд░ों рд╕े
рдиिрдХрд▓ी рдкрддрдЭреЬी рдзुрди
рдЬрдм рдмрди рдЬाрдПрдЧी рд╕ंрд╕्рдХाрд░-рдЧीрдд - рдЕрд╡िрд╕्рдорд░рдгीрдп,
рдЬрдм-рдЬрдм рдЙрда рдЖрдпा рдХрд░ेंрдЧे реШрджрдо
рдЬंрдЧрд▓ों рдХी рдУрд░,
рдкрддрдЭреЬी рдкрдд्рддों рдХी рдкुрдХाрд░ рдкрд░
рдЙрд╕ी рджिрди рд╕े рд╕рджाрдмрд╣ाрд░ рдХे рдкेреЬ
рд╣ो рд▓ेрдЧी рдкृрде्рд╡ी।

рдкрд▓ाрд╢, рдЕрдорд▓рддाрд╢, рдЧुрд▓рдоोрд╣рд░,
рдоाрд▓рддी, рд╢िрдЙрд▓ी, рдкाрд░िрдЬाрдд рдХी рд▓ंрдмी рдХрддाрд░ें
рдЬрдм рджेрдиे рд▓рдЧेंрдЧी рд╕реЬрдХों рдХा рдкрддा
рдЙрди्рд╣ीं рджिрдиों рд╕े
рдЕрдкрдиी рдЪिрд░ंрддрди рд╕ूрд░्рдп- рдкрд░िрдХ्рд░рдоा рдкрд░ рдиिрдХрд▓ी рдкृрде्рд╡ी
рд▓े рдЬाрдпा рдХрд░ेрдЧी рдЕрдкрдиे рдЖँрдЪрд▓ рдоें
рд╕ुрдЧंрдзिрдд рд╢िрдЙрд▓ी рдХी рдкंрдЦुреЬिрдпाँ
рдЧंрдз рд░рд╣िрдд рдкेреЬों рдХे рдбोрд▓े рдкрд░
рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдХा рд╕ुрдЦ рд▓ेрддी рдкृрде्рд╡ी
рд╣ो рд▓ेрдЧी рднाрд░рд╣ीрди
рдЕрд╕ीрдоिрдд рдкोрд╖рдг рдХे рдХрд░्рддрд╡्рдпों рд╕े।

рдиीрдо, рдмрд░рдЧрдж, рдкीрдкрд▓, рдкाрдХреЬ
реЫ्рдпों рджेрдиे рд▓рдЧेंрдЧे рдмрд╕्рддिрдпों рдФрд░ рдХрд╕्рдмों рдХा рдкрддा
рдкृрде्рд╡ी -
рдмрд╕ी рд░рд╣ेрдЧी рдХिрд╕ी рд╡ाрд▓्рдоिрдХी рдХी рдХुрдЯिрдпा рдоें
рдЕрдкрдиी рдЕрдмोрдз рдмाрд▓िрдХा рдХो рдвूँрдврдиे рдХा рдЙрдкрдХ्рд░рдо рдХрд░рддी
рдЬो рдЫुрдкी рд░рд╣ी рдЬंрдЧрд▓ों рдоें, рдХुрдЯिрдпों рдоें
рдЕрдирдЬाрди рд░ाрдЬрдорд╣рд▓ों рдоें।

рдЛрд╖ि рдХрдг्рд╡ рдХी рд╕ुрдХुрдоाрд░ рдХрди्рдпा рд╕ी
рдЬिрд╕ рджिрди рд╕рдЬрдиे рд▓рдЧेрдЧी рдкृрде्рд╡ी
рд╡рди-рддुрд▓рд╕ी рдХी рдоाрд▓ाрдУं рд╕े
рдЙрд╕ी рджिрди рд╕े
рдЬрди्рдо рд▓ेрдиे рд▓рдЧेंрдЧे
рднाрд░рдд рдЬैрд╕े рдкрд░ाрдХ्рд░рдоी рдкुрдд्рд░।

рддрдкрддी, рдЬрд▓рддी рд░ेрдд рдкрд░
рджौреЬрддी, рднाрдЧрддी рдЫाँрд╡ рдХो рдЖрддुрд░ рдЧंрдЧा
рдЬीрддी рдЬाрддी рд╣ै рдкीрд╣рд░ рд╕े рдмिрдЫреЬрдиे рдХा рджुःрдЦ
рдЬрд╣ाँ рдЗрдард▓ाрддी рдзाрд░ рдХो рдмреЭ рдХрд░ рдеाрдо рд▓िрдпा
рдХрд░рддे рдеे рд╣िрдоाрд▓рдпी рд╡рдЯрд╡ृрдХ्рд╖ рдФрд░ рд▓рддाрдПँ।
рдЬिрд╕ рджिрди рдмрд╣ेрдЧी рдЧंрдЧा
рдмрд░рдЧрдж рдФрд░ рдХрджрдо्рдм рдХे рдЫाँрд╡ рддрд▓े
рдкृрде्рд╡ी рдХे рд╕рдордЧ्рд░ рджुःрдЦ
рд╡िрд╕рд░्рдЬिрдд рд╣ो рд▓ेंрдЧे
рдЧंрдЧ- рддрд░ंрдЧ рдоें।

рдЬिрд╕ рджिрди рддाрд▓, рдкोрдЦрд░, рд╕рд░ोрд╡рд░ рдХिрдиाрд░े
рдЙрдЧрдиे рд▓рдЧेंрдЧे рд░ुрдж्рд░ाрдХ्рд╖ рдФрд░ рдЕрд╢ोрдХ
рдкृрде्рд╡ी рдПрдХाрдЧ्рд░ рд╣ो
рд░рдЪрдиे рд▓рдЧेрдЧी рд╕ुрдордзुрд░ рдХрд╡िрддाрдПँ
рдЬो рдЧूँрдЬा рдХрд░ेंрдЧी рджेрд╡рджाрд░ों рдоें।

                - 4 -

реЫ्рдпाрджा рдХрд░ीрдм рди рдЖрдУ, рд░ुрдкрд╣рд▓े рдЪाँрдж
рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं
рдзрд░рддी-рд╕ा рд╣ोрдиा,
рдк्рд░ेрдо рдоें рднी।

рдзрд░рддी рдХा рдиिрд░्рд╡िрдХाрд░ рдк्рд░ेрдо-
рдзुрди рд╣ै
рдзुрд░ी рд╣ै
рдз्рдпाрди рд╣ै
рдЬीрд╡рди рдХा рдЙрди्рдоाрдж рд╣ै।

рддुрдо-рд╕ी рд╣ो рдирд╣ीं рд╕рдХрддी рдзрд░рддी
рдзрд░рддी рдоाрдд्рд░ рдХрд▓ा рдирд╣ीं, рдХрд▓्рдкрдиा рдирд╣ीं
рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдХा
рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ै।

рддुрдо-рд╕ा
рдШрдЯрддा рдмреЭрддा рдирд╣ीं
рдзрд░рддी рдХा рдк्рд░ेрдо।
рддрдм рднी
рдкूрдЬे рдЧрдП рдирдХ्рд╖рдд्рд░
рдФрд▒
рдиिрд╣ाрд░े рдЬाрддे рд░рд╣े рд╣ो рддुрдо।

рдЬिрд╕ рджिрди рдкूрдЬी рдЬाрдПрдЧी рдзрд░рддी
рдЙрдЧ рдЖрдПँрдЧे-
рдмрд╣ुрдк्рд░рддीрдХ्рд╖िрдд рдм्рд░рд╣्рдордХрдорд▓
рд╣ो рд╕рдХेрдЧा,
рдзैрд░्рдп рдзрд░рддी рджेрд╡िрдпों рдХा рд╢ृंрдЧाрд░।

рдЬिрд╕ рджिрди рдкूрдЬी рдЬाрдПрдЧी рдзрд░рддी,
рдШрдЯ рдЬाрдпेंрдЧे рдШाрдЯ рдФрд░ рдорд╕ाрди
рдк्рд░ीрддिрдХрд░ рд╣ुрдИ рдЬाрдПँрдЧी
рд╡ेрд╢्рдпाрд▓рдпों рдХी рд▓рдХीрд░ें।

рдзрд░рддी рд╡ाрд▓ों рдиे
рдЪिрд░рдХाрд▓ рд╕े-
рдмिрд╕ाрд░ी рд╣ै рдзрд░рддी,
рдвूँрдвा рд╣ै рдирдХ्рд╖рдд्рд░ों рдоें
рдЕрд╡рд╕ाрджी рд╕ुрдЦ,
рдЙрдаाрдпा рд╣ै рдн्рд░рдоों рдХा рдХाрд░ोрдмाрд░
рдиिрд╣ाрд░ा рд╣ै рдЪाँрдж рдХा рдЖрдИрдиा
рдХिрдпे рд╣ैं рд░िрдХ्рдд,
рдзрд░рддी рдХे рд╕ीрдиे рдоें рдмрд╕े
рдоाрдирд╕рд░ोрд╡рд░।

рд╣िрди्рджी рдХी рд╕ंрдд рдХाрд╡्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдХी рдЙрдкाрджेрдпрддा

рдбॉ. рдоुрдХेрд╢ рдХुрдоाрд░

рдЧ्рд░ाрдо рд╣рдерд▓ाрдиा, рдкो. рдоंрдЬूрд░ा, рдЬिрд▓ा рдХрд░рдиाрд▓। (рд╣рд░िрдпाрдгा)
рдЪрд▓рднाрд╖: +91 989 600 4680

рд╕ंрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХेрд╡рд▓ рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╣ी рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡िрд╢्рд╡ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЕрдкрдиा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеाрди рд░рдЦрддा рд╣ै। рд╕ंрддों рдХी рд╕ुрджीрд░्рдШ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдФрд░ рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдиे рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рднрдг्рдбाрд░ рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рдЬрдирдоाрдирд╕ рдХो рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕िंрдЪिрдд рдХिрдпा рдеा। рдЕрддि рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рд╕े рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рднрдХ्рддिрдкрд░рдХ рдЪिंрддрдирдзाрд░ा рдХो рдпुрдЧाрдиुрд░ूрдк рдкрд░िрдкुрд╖्рдЯ рдХрд░рдХे рдЬрди рд╣ृрджрдп рдоें рдЙрддाрд░рдиा рд╕ंрддों рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдеी।
рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░ाрдЪीрдирдХाрд▓ рд╕े рд╕ंрддों-рднрдХ्рддों рдХी рдкрд░рдо्рдкрд░ा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЗрд╕ी рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдЬी рдХा рдЖрд╡िрд░्рднाрд╡ рд╣ुрдЖ। рд╡े рдЬрди्рдордиा рд╡ीрддрд░ाрдЧी рдеे। рдмाрд▓्рдпрдХाрд▓ рд╕े рд╣ी рдЕрд╡рдзूрдд рдХी рддрд░рд╣ рдЬीрд╡рди рд╡्рдпрддीрдд рдХрд░рддे рдеे। рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдоाрд░्рдЧ рдХे рддीрди рджेрд╡िрдпों рдХे рд╡рд░рджाрди рд╕्рд╡рд░ूрдк рдеे। рдПрдХ рддो рд╡े рдиिрдЬ рд╕ाрдзрдиा рдоें рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд╣ो рдЪुрдХे рдеे, рджूрд╕рд░े рд╡े рд▓ोрдХ рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рд▓िрдП рдЖрдЬीрд╡рди рд╕ाрдзрдиा рд░рдд рд░рд╣े। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖрдЬीрд╡рди рд╡ैрджिрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдк्рд░рд╕ाрд░, рд╕рдоाрдЬ рд╕ुрдзाрд░, рдоाрджрдХ рдж्рд░рд╡्рдпों рдХे рд╕ेрд╡рди рдХा рдиिрд╖ेрдз, рдЧौрд░рдХ्рд╖ा, рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдпрдЬ्рдЮों рдХा рдЖрдпोрдЬрди, рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдк्рд░рдЪाрд░, рдиाрд░ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рдкीреЬिрдд рдоाрдирд╡ рдХे рдк्рд░рддि рдк्рд░ेрдо, рдоूрдХ рдкрд╢ु рдкрдХ्рд╖िрдпों рдХे рдк्рд░рддि рдХрд▓्рдпाрдг рдХो рдЬрдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рднाрд░рддрд╡рд░्рд╖ рдоें рд▓рдЧрднрдЧ рджो рд╕ौ рдЕрдЦिрд▓ рд╡िрд╢्рд╡ рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рд╢ांрддि рдорд╣ाрдпрдЬ्рдЮों рдФрд░ рднрдг्рдбाрд░ों рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рддрдеा рдкंрдЪрд░ंрдЧा рдЭрдг्рдбा рд▓ेрдХрд░ рдУрдЙрдо् рддрдд्рд╕рдд् рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдХिрдпा। рд╡े рдоाрдирд╡рддाрд╡ाрджी рд╕ंрдд рдеे। рд╕рдд्рдп, рдкрд░ोрдкрдХाрд░, рд╕ंрдпрдо, рд╕рдЪ्рдЪी рдоिрдд्рд░рддा, рдиैрддिрдХрддा, рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣ рдФрд░ рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХा рдкाрд▓рди рдЖрджि рд╕рдоाрдЬोрдд्рдеाрди рдХे рд▓िрдП рдкрд░рдо рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдоाрдирддे рдеे। рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдорд░्рдпाрджा, рд╢ाрд╢्рд╡рдд рдЬीрд╡рди-рдоूрд▓्рдпों, рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рд╕рдж्рднाрд╡ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдЙрдд्рдеाрди рдХे рдЬो рдк्рд░ेрд░рдХ рд╕्рд╡рд░ рдЙрдирдХी рд╡ाрдгी рдоें рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдиंрдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдЬी рдХी рд╡ाрдгी рдЙрддрдиी рд╣ी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╣ै, рдЬिрддрдиी рдЙрдирдХे рд╕рдордп рдоें рдеी рдФрд░ рдиिрд░्рдЧुрдг рд╕ंрдд рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рдЬो рд╕्рдеाрди рдХрдмीрд░, рд░ैрджाрд╕, рдиाрдирдХ рдЖрджि рд╕ंрддों рдХा рд╣ै, рд╡рд╣ी рд╕्рдеाрди рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдиंрдж рдЬी рдХा।
рдкूрдЬ्рдпрдкाрдж рдЬрдЧрджрдЧुрд░ु рд╕्рд╡ाрдоी рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдЬी рдорд╣ाрд░ाрдЬ рдХा рдЖрд╡िрд░्рднाрд╡ рд╣рд░िрдпाрдгा-рдк्рд░ाрди्рдд рдХो рдЧौрд░рд╡рдордпी рдПрд╡ं рдкрд╡िрдд्рд░ рднूрдоि рдХुрд░ुрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЪूрд╣реЬрдоाрдЬрд░ा рдЧाँрд╡ рдоें рд░ोреЬ рдХ्рд╖рдд्рд░िрдп рджेрд╢ рдоें 24 рджिрд╕рдо्рдмрд░ рд╕рди् 1908 рддрджрдиुрд╕ाрд░ рдкौрд╖ рд╕ुрджी рдк्рд░рддिрдкрджा рд╡िрдХ्рд░рдоी рд╕ंрд╡рдд् 1965, рдмृрд╣рд╕्рдкрддिрд╡ाрд░ рдХो рд╣ुрдЖ рдеा। рдЗрдирдХी рдоाрддा рдЬी рдХा рдиाрдо рд╢्рд░ीрдорддी рд░ाрдоीрджेрд╡ी рддрдеा рдкिрддा рдХा рдиाрдо рдЪौрдзрд░ी рдмрджाрдоा рд░ाрдо рдеा। рдоाрддा-рдкिрддा рдиे рдЗрдирдХा рдиाрдо рдЫोрдЯाрд░ाрдо рд░рдЦा рдеा। рд▓рдм्рдзрдк्рд░рддिрд╖्рда рдЬрдоींрджाрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдЬрди्рдо рд▓ेрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЗрдирдХे рд▓ाреЬ-рдк्рдпाрд░ рдоें рдХोрдИ рдХрдоी рдирд╣ीं рдеी।
рдпे рдкाँрдЪ рднाрдИ рдеे-рд╢्рд░ी рднूрд▓рд╕िंрд╣, рд╢्рд░ीрдЧрдгрдкрддрд░ाрдп, рд╢्рд░ी рдлूрд▓ рд╕िंрд╣, рд╢्рд░ी рдЫोрдЯाрд░ाрдо рддрдеा рд╢्рд░ी рд╢िрдм्рдмाрд░ाрдо। рд╢्рд░ी рднूрд▓ рд╕िंрд╣, рдФрд░ рд╢्рд░ी рдЧрдгрдкрддрд░ाрдп рдмрдЪрдкрди рдоें рд╣ी рджिрд╡ंрдЧрдд рд╣ो рдЧрдпे рдеे।
рдЗрдирдХी рдоाрддा рдЬी рдЕрдд्рдпрди्рдд рджрдпाрд▓ु, рд╡िрдирдо्рд░ рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХी, рдЙрдЪ्рдЪ рдЪрд░िрдд्рд░ рд╡ाрд▓ी, рд╢ूрд░рд╡ीрд░ рдПрд╡ं рдиिрд░्рднीрдХ рдиाрд░ी рдеी рддрдеा рдкिрддा рдЬी рдПрдХ рд╡ीрд░ рдПрд╡ं рдиिрд░्рднीрдХ рдпोрдж्рдзा, рд╡िрд╢ाрд▓ рд╣ृрджрдп рддрдеा рдЙрджाрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдеे। рдЙрдирдХी рджृрд╖्рдЯि рдоें рд╣िрди्рджू рдФрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрди рджोрдиों рд╣ी рд╕рдоाрди рдеे, рдЗрдирдХा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рджोрдиों рдХे рд▓िрдП рд╕рдоाрди рдеा। рдЗрдирдоें рдордЬрд╣рдм рдХी рдХोрдИ рдмू рдирд╣ीं рдеी। рдЗрд╕рд▓िрдП рдоुрд╕рд▓рдоाрди рд▓ोрдЧ рднी рдЗрдирдХा рдкूрд░ा рдЖрджрд░ рдХрд░рддे рдеे рдФрд░ рдЗрдирдХे рдпрд╣ाँ рдЖрддे-рдЬाрддे рдеे।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЗрдирдХे рдоाрддा-рдкिрддा рджोрдиों рд╣ी рдк्рд░рд╢рд╕्рдд рдЖрдЪрд░рдг рд╡ाрд▓े рддрдеा рд▓ोрдХ-рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें рдХुрд╢рд▓ рдеे। рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдмाрд▓рдХ рдЫोрдЯाрд░ाрдо рднी рдЕрдкрдиे рдоाрддा-рдкिрддा рджोрдиों рдХे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕рдж्рдЧुрдгों рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдЖрдЧे рдоाрдирдиीрдп рд╡ рд╡рди्рджрдиीрдп рдорд╣ाрдд्рдоा рдмрдиे, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рднोрдЧ рдФрд░ рдпोрдЧ рджोрдиों рдоें рд╕े рдпोрдЧ рдХो рд╣ी рдЕрдкрдиाрдпा рдФрд░ рд╕्рд╡рдпं рдмрди्рдзрдирдоुрдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рднी рдмрди्рдзрдирдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХा рд╕рдЪ्рдЪा рдЙрдкрджेрд╢ рджिрдпा।
рдпे рд╢ैрд╢рд╡ाрд╡рд╕्рдеा рд╕े рд╣ी рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рд╡िрдЪाрд░ों рдХे рдеे। рдХोрдИ рдХुрдЫ рднी рдХрд╣े рдЬрдм рддрдХ рдЗрдирдХी рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рдЗрдЪ्рдЫा рдЙрд╕ рдХाрдо рдХो рдХрд░рдиे рдХी рди рд╣ोрддी, рддрдм рддрдХ рдпे рдЙрд╕ рдХाрдо рдХो рдирд╣ीं рдХрд░рддे рдеे। рдЕрдкрдиी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рд╕рдм рдХुрдЫ рдХрд░ рд▓ेрддे рдеे। рдЕрдкрдиी рдЗрд╕ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрди्рдж рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдХाрд░рдг рдЗрди्рд╣ें рдЕрдиेрдХ рдмाрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░рдЬрдиों рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддाреЬрдиा рднी рджी рдЬाрддी, рдХिрди्рддु рдпे рд╣рдаी рдЗрддрдиे рдеे рдХि рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдкрд░ рдбрдЯे рд░рд╣рддे рдеे। рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдХो рдХोрдИ рджूрд╕рд░ा рдХрд╣े, рдпрд╣ рдЙрди्рд╣ें рдЕрд╕рд╣рдп рдеा। рд╕्рд╡ाрдоी рдЬрдЧрджीрд╢ाрдирди्рдж рдиे рдЗрдирдХी рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрди्рдж рд╡ рдк्рд░рдХृрддि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै-
”рдмाрд▓рдХ рдЫोрдЯाрд░ाрдо рдХा рдЬीрд╡рди рд╕ाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд╡ृрдд्рддि рдк्рд░рдзाрди рдеा। рдмрдЪрдкрди рд╕े рд╣ी рдпे рд╕ंрд╕ाрд░ рд╕े рдЙрджाрд╕ीрди рд╡ рд╡ैрд░ाрдЧ्рдпрд╡ाрди् рдеे। рдЗрдирдХा рдЬीрд╡рди рдиिрд░्рдорд▓ рд╣ी рдмीрддा। рдпे рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдХे рдкрдХ्рдХे рдеे। рдЬो рдХрд╣ рджेрддे рдеे, рдЙрд╕рдХो рдХрд░рдХे рд╣ी рджिрдЦाрддे рдеे। рджुрд░ाрдЧ्рд░рд╣ рд░рд╣िрдд рд╣рда рдХे рдкрдХ्рдХे рдеे। рдЗрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХो рдмрдЪрдкрди рд╕े рд╣ी рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрди्рдж рд╡ृрдд्рддि рд╕े рдиिрднाрдпा, рдХрднी рдкрд░рддрди्рдд्рд░рддा рдоें рд░рд╣рдиा рдкрд╕рди्рдж рдирд╣ीं рдХिрдпा।... рдпे рдЕрдкрдиी рдорд░рдЬी рдХे рд╣ी рдорд╣ाрдкुрд░ुрд╖ рдеे, рдХिрд╕ी рдХे рдЕрдзीрди рд░рд╣рдиा рдпा рдЙрд╕рдХी рдЖрдЬ्рдЮा рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиा рдЗрдирд╕े рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдеा।... рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╢рдм्рджों рдоें рдХрд╣ें рддो рдпे рд╕्рд╡рдпं рд╢ाрд╕рдХ рдеे, рдХिрд╕ी рдХी рдЕрдзीрдирддा рдоाрдирдиे рд╡ाрд▓े рдирд╣ीं рдеे।”1
рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдХे рдмाрд▓्рдпрдХाрд▓ рдХी рдЕрдиेрдХ рдШрдЯрдиाрдПँ рдЙрдирдХे рд╢िрд╖्рдпों рд╡ рднрдХ्рддों рдХो рдХрдг्рдаाрдЧ्рд░ рд╣ैं, рдЬो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕्рд╡рдпं рдЙрдирдХे рдоुрдЦ рд╕े рд╕ुрдиी рдеीं, рдЬिрдирд╕े рдЙрдирдХी рдЬрди्рдорд╕िрдж्рдз рдЕрд╕ाрдзाрд░рдгрддा рд╡ рдЕрд▓ौрдХिрдХрддा рдХा рдкрд░िрдЪрдп рдоिрд▓рддा рд╣ै।
рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдХрд╣рддे рдеे рдХि рдЕрдкрдиी рдоाрддा рдХे рдЧрд░्рдн рдоें рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдоुрдЭे рдк्рд░рдХाрд╢ рджिрдЦाрдИ рджेрддा рдеा। рдоैं рдЙрд╕ рдк्рд░рдХाрд╢ рдХो рдкрдХреЬрдиे рдХा рдк्рд░рдпрдд्рди рдХрд░рддा рд╣ुрдЖ рднी рд╕рдорд░्рде рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдеा।
рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдХрд╣ा рдХрд░рддे рдеे рдХि рдоैं рдЬрдм 5-10 рджिрди рдХा рдпा 2-4 рдорд╣ीрдиे рдХा рдмрдЪ्рдЪा рдеा, рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рд╕рдм рдмाрддें рдоुрдЭे рдпाрдж рд░рд╣рддी рдеीं। рдоैं рдЕрдкрдиे рдоाрддा-рдкिрддा, рднाрдИ-рдмрд╣рдиों рдХी рд╕рдм рдмाрддें рд╕ुрдирддा, рд╕рдордЭрддा рдФрд░ рдЕрдкрдиी рднाрд╖ा рдоें рдЙрдд्рддрд░ рднी рджेрддा рдеा।... рдХिрд╕ी рд╕рдордп рдЗрдирдХी рдоाрддा рдЕрдкрдиे рдоाрддा-рдкिрддा рдХो рдоिрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдЧрдИ рдеी। рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЗрдирдХी рдЖрдпु рд▓рдЧрднрдЧ 4-5 рдорд╣ीрдиे рдХी рдеी। рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рд╕ाрд░ी рдмाрддें рдЗрдирдХो рднрд▓ी-рднांрддि рдпाрдж рдеीं।... рдЕрдкрдиे рдЫोрдЯे рд╕े рдмाрд▓рдХ рдХे рдоुрдЦ рд╕े рдЗрди рдмाрддों рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рдоाрддा рдХो рдЗрдирдХी рд╡िрд▓рдХ्рд╖рдг рд╕्рдорд░рдг-рд╢рдХ्рддि рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ुрдЖ।
”рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдХा рдмाрд▓्рдпрдХाрд▓ рд╡िрд▓рдХ्рд╖рдг рд╣ी рдеा। рдмाрдд рд╕ुрд▓рдн рдЪेрд╖्рдЯाрдУं рд╕े рдЕрдд्рдпंрдд рджूрд░ рдпрд╣ рдЧंрднीрд░ рдоुрдж्рд░ा рдоें рд╣ी рд░рд╣рдиा рдкрд╕рди्рдж рдХрд░рддे рдеे। рдХрднी-рдХрднी рдХृрд╖्рдг рдХी рднाँрддि рдирдЯрдЦрдЯ рд╣ो рдЬाрддे рддो рдХрднी рдоुрдиिрдпों рдХी рддрд░рд╣ рдЙрдкрджेрд╢ рджेрдиा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХрд░ рджेрддे। рдШंрдЯों-рдШंрдЯों рд╕рдоाрдзि рд▓рдЧाрдХрд░ рдмैрдаे рд░рд╣рддे। рдЗрдирдХी рдпे рд▓ीрд▓ाрдПँ рд╕рднी рдХो рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЪрдХिрдд рдХрд░ рджेрддी рдеीं। рдоाрддा-рдкिрддा рддो рд╕्рд╡рдпं рдХो рдзрди्рдпрднाрдЧी рдоाрдирддे рдеे рдФрд░ рдпрд╣ рднी рд╕рдордЭ рдЧрдпे рдеे рдХि рдпрд╣ рд╢िрд╢ु рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рд╣ै, рдмреЬा рд╣ोрдХрд░ рд╣рдоाрд░ा рдиाрдо рдХрд░ेрдЧा।’ рд╣ोрдирд╣ाрд░ рдмिрд░рд╡ाрди рдХे рд╣ोрдд рдЪीрдХрдиे рдкाрдд’ рд╡ाрд▓ी рдХрд╣ाрд╡рдд рдЗрди рдкрд░ рдкूрд░्рдгрддः рдЪрд░िрддाрд░्рде рд╣ोрддी рдеी। рдЕрд▓ौрдХिрдХ рдХ्рд░िрдпाрдПँ рдЬो рд╕рд╣рдЬрднाрд╡ рд╕े рдпे рдХрд░рддे рдеे, рд╕рднी рдХो рд╡िрд╕्рдордп рдоें рдбाрд▓ рджेрддी рдеीं।”2
рдпे рдмрдЪрдкрди рд╕े рдмреЬे рдд्рдпाрдЧी рдеे। рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рд╡िрдж्рдпрдоाрди рдЧुреЬ-рд╡рд╕्рдд्рд░ рдЖрджि рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдЬंрдЧрд▓ рдоें рдмिрдЦेрд░ рджेрддे рддाрдХि рджूрд╕рд░े рдк्рд░ाрдгी рдЙрди рдХो рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд▓ाрдпें рдФрд░ рд░ाрдд рдХो рдмрдЫреЬों рдХो рдЦोрд▓ рджेрддे, рддाрдХि рд╡े рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рд╣ोрдХрд░ рджूрдз рдкीрдпें। рдЗрди рд╕рдм рдХाрд░्рдпों рд╕े рдЗрди्рд╣ें рдЕрд╕ीрдо рдЖрдирди्рдж рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рдеा।
”рдПрдХ рдмाрд░ рдЗрди्рд╣ें рдкрд╢ु рдЪрд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП рднेрдЬा рдЧрдпा। рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдХाрд░рдг рдЗрди्рд╣ोंрдиे рдкрд╢ुрдУं рдХो рджूрд╕рд░ों рдХे рдЦेрдд рдоें рдЫोреЬ рджिрдпा। рдкрд╢ुрдУं рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдирд╖्рдЯ рд╣ुрдП рдЦेрдд рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдЦेрдд рдХा рдоाрд▓िрдХ рдХ्рд░ोрдзाрд╡ेрд╢ рдоें рдЗрдирдХे рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░рдиे рдЗрдирдХे рдкिрддा рдЬी рдХे рдкाрд╕ рдЖрдпा। рдХिрди्рддु рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЬрдирдХ рдШрдЯрдиा рдЙрд╕ рд╕рдордп рдШрдЯिрдд рд╣ुрдИ рдЬрдм рдЦेрдд рджेрдЦрдиे рдЧрдП рддो рд╣рд░ा-рднрд░ा рдЦेрдд рдкрд╣рд▓े рдХे рд╕рдоाрди рд╣ी рджिрдЦाрдИ рджिрдпा, рдоाрдд्рд░ рдкрд╢ुрдУं рдХे рдкрджрдЪिрд╣्рди рд╣ी рдирдЬрд░ рдЖрддे рдеे।“рд╕рдм рд▓ोрдЧ рдпрд╣ рджृрд╢्рдп рджेрдЦрдХрд░ рдЪрдХिрдд рд░рд╣ рдЧрдпे। рддрдм рд╕рдмрдХो рднाрди рд╣ुрдЖ рдХि рдпрд╣ рдмाрд▓рдХ рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рд╣ै рдФрд░ рдиिрд╢्рдЪрдп рд╣ी рджेрд╡ांрд╢ рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╣ै।
рд╡िрдХ्рд░рдоी рд╕ंрд╡рдд् 1974 рдоें рдЬрдм рдмाрд▓рдХ рдЫोрдЯाрд░ाрдо рдХी рдЖрдпु 9 рд╡рд░्рд╖ рдХी рд╣ुрдИ, рддрдХ рдЗрдирдХी рдоाрддा рдЬी рдХा рд╕्рд╡рд░्рдЧрд╡ाрд╕ рд╣ो рдЧрдпा। рдоाрддा рдЬी рдиे рдЕрди्рддिрдо рдмाрд░ рджेрдЦा рддрдеा рд╕рдд्рдп рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдЪрд▓рддे рд░рд╣рдХрд░ рдЕрдкрдиे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рджिрдпा। рддрдм рд╕े рдЗрди्рд╣ोंрдиे рд╕рджैрд╡ рд╕рдд्рдп рдмोрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рддिрдЬ्рдЮा рдХी। рдЗрд╕рдХे рджो рд╡рд░्рд╖ рдкрд╢्рдЪाрдд् рд╡िрдХ्рд░рдоी рд╕ंрд╡рдд् 1976 рдоें рдЗрдирдХे рдкिрддा рдЬी рдХा рд╕्рд╡рд░्рдЧрд╡ाрд╕ рд╣ो рдЧрдпा।
рд╕ंрдд рдоूрд▓рддः рдПрдХ рдордиुрд╖्рдп рд╣ी рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХे рдордз्рдп рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдХрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеिрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓ेрддे рд╣ैं। рдЕрддः рд╕ंрдд рднी рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░ाрдгी рд╣ै। рдж्рд╡рди्рдж्рд╡рд╡ाрдж рд╕े рджूрд░ рд╣ोрдиे рдкрд░ рднी рд╕ंрдд рдХो рд╕рдоाрдЬ рдХी рдЪिрди्рддा рд░рд╣рддी рд╣ै। рд╕ंрдд рд╕рдоाрдЬ рдХे рдк्рд░ाрдг рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдЙрдирдХे рд▓िрдП рджрд░्рдкрдг। рд╡े рдЗрд╕ рджрд░्рдкрдг рдоें рдЕрдкрдиा рдоुрдЦ рд╕ंрд╡ाрд░рдХрд░ рд╣ी рд╕рдоाрдЬ рдХे рдкрде-рдк्рд░рджрд░्рд╢рдХ рдмрдирддे рд╣ैं। рд╕рдоाрдЬ рдПрдХ рдХрд╕ौрдЯी рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрддों рдХो рд╕ंрддрдд्рд╡ рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै। рд╕ंрдд рд╕рдоाрдЬ рд░ूрдкी рд╕рдоुрдж्рд░ рдоें рд░рд╣рдХрд░ рд╕्рд╡рдпं рддैрд░рдиे рдХी рдХрд▓ा рд╕ीрдЦрддे рд╣ैं рдФрд░ рдк्рд░рд╡ीрдг рд╣ोрдиे рдкрд░ рдбूрдмрддे рд╣ुрдП рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХो рдмрдЪाрддे рд╣ैं। рд╕ाрдзрдиा рдХрд░рддे-рдХрд░рддे рд╕ंрдд рдЕрди्рддрддः рдиिрд╕्рдкृрд╣-рднाрд╡ рдХो рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ें рдЬीрд╡рди рдХे рдк्рд░рддि рдХोрдИ рдЖрд╕рдХ्рддि рдирд╣ीं рд░рд╣рддी рдкрд░рди्рддु рд╕рдоाрдЬ рдХा рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡рд╣ рд╕рдоाрдЬ рдкрд░ рдкूрд░ा рдз्рдпाрди рджेрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЬीрдиे рдХी рдХрд▓ा рд╕िрдЦाрддे рд╣ैं। рдХुрдЫ рдЖрд▓ोрдЪрдХ рдЬрди рд╕ंрддों рдХो рдкрд▓ाрдпрдирд╡ाрджी рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं рдкрд░рди्рддु рдЧрд╣рдирддा рд╕े рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдкрд░ рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рдХि рдЕрдХेрд▓े рд╕ंрдд рд╣ी рд╣ैं рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЙрдд्рдеाрди рдХी рддрд░рдл рд▓े рдЬाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं।
рд╕рдоाрдЬ рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪ्рдЪ рдЪрд░िрдд्рд░ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै। рд╡्рдпрдХ्рддि рдЪाрд╣े рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╣ो рдЪाрд╣े рдзाрд░्рдоिрдХ, рд╡्рдпाрдкाрд░ी, рдк्рд░рд╢ाрд╕рдХ, рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдпा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी, рдкुрд░ुрд╖ рд╣ो рдЪाрд╣े рд╕्рдд्рд░ी рд╕рднी рдХे рд▓िрдП рдкрд╡िрдд्рд░ рдЪрд░िрдд्рд░ рдХा рд╣ोрдиा рд╡ांрдЫिрдд рд╣ै। ‘рдЖрдЪाрд░ рд╣ीрдирдо् рди рдкुрдирди्рддि рд╡ेрджाः’рдЖрдЪाрд░рд╣ीрди рдХो рд╡ेрдж рднी рдкрд╡िрдд्рд░ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे। рдордиुрд╕्рдоृрддि рдоें ‘рдЖрдЪाрд░ः рдкрд░рдоोрдзрд░्рдоः’ рдХрд╣рдХрд░ рдЖрдЪाрд░ рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рдоाрдиा рд╣ै। рд╕рджाрдЪाрд░ी рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕рдоाрдЬ рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоीрдЬी рдиे рднी рдиैрддिрдХрддा рдХा рдЙрдкрджेрд╢ рджिрдпा рд╣ै।
”рджुःрдЦ рдирд╣ीं рджेрдиा, рдЭूрда рдордд рдмोрд▓ो, рдХрд░ो рдЪोрд░ी рдХा рдд्рдпाрдЧ।
рдмुрд░े рдХрд░्рдо рд╕े рдбрд░рддे рд░рд╣рдиा, рдирд╣ीं рдХिрд╕ी рд╕े рд▓ाрдЧ॥
… … …
рдЭूрда, рдХрдкрдЯ, рдЫрд▓, рдЪोрд░ी, рдЬाрд░ी।
рдЗрди рдкाँрдЪों рд╕े рдмрдЪो рдирд░-рдиाрд░ी॥”3
рдЖрдзुрдиिрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рд╕ंрддों рдХो рдЕрдзिрдХ рд╡्рдпрдеिрдд рдХрд░рддी рд╣ैं। рд╕рдоाрдЬ рдоें рдоाрддा-рдкिрддा рдХी рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдХे рдХाрд░рдг рд╡ृрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеा рдоें рдЙрдирдХी рджुрд░्рджрд╢ा рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै। рдЬिрд╕рдХो рджेрдЦрдХрд░ рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоीрдЬी рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं -
“рдоाрддा-рдкिрддा-рдЧुрд░ु, рдЗрди рддीрдиों рд╕े рд╡िрдж्рдпा рд╢ुрд░ु।
рдЗрди рддीрдиों рдХो рдЬो рдлрдЯрдХाрд░े। рд╡े рдлिрд░рддे рд╣ैं рдоाрд░े-рдоाрд░े
рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдЬी рдХрд░ें рд╡िрдЪाрд░। рдЗрдирдХे рдмिрдиा рди рдиैрдпा рдкाрд░॥”4
рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рдЖрддिрде्рдп рдПрдХ рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕंрдЧ рд╣ै। рдЕрддिрдеि рдХो рднрдЧрд╡ाрди рдХा рд░ूрдк рдоाрдиा рдЬाрддा рд░рд╣ा рд╣ै। рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдкँрдЪ рдорд╣ाрдпрдЬ्рдЮों рдоें ‘рдЕрддिрдеि рд╕рдд्рдХाрд░’ рднी рдПрдХ рдпрдЬ्рдЮ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै। рдкрд░рдоाрдд्рдо-рдк्рд░ाрдк्рддि рдЬीрд╡рди рдоें рдЬिрддрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рд▓ौрдХिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें ‘рдЕрддिрдеि рдпрдЬ्рдЮ’ рднी рдЙрддрдиा рд╣ी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдХрдеाрдУं рдоें рдРрд╕े рдХрдИ рд╡िрд╡рд░рдг рдоिрд▓рддे рд╣ैं рдЬिрдирдоें рдЖрддिрдеेрдп рдиे рдЖрддिрде्рдп рд╣ेрддु рдЕрдкрдиे рдкुрдд्рд░ рддрдХ рдХो рдмрд▓ि рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдордиुрдЬी рдиे ‘рдЕрддिрдеि рд╕рдд्рдХाрд░’ рдХो рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рджेрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рд╣ै -
”рдЖрд╕рдиाрд╢рдирд╢рдп्рдпाрднिрд░рдж्рднिрд░्рдоूрд▓рдлрд▓ेрди рд╡ा।
рдиाрд╕्рдп рдХрд╢्рдЪिрдж्рд╡рд╕ेрдж्рдЧेрд╣े рд╢рдХ्рддिрдпोрд╜рдирд░्рдЪिрддोрд╜рддिрдеिः॥”5
рдХिрд╕ी рдХे рдШрд░ рдЖрдпा рд╣ुрдЖ рдХोрдИ рдЕрддिрдеि, рдЖрд╕рди, рднोрдЬрди, рд╢рдп्рдпा, рдЬрд▓, рдоूрд▓-рдлрд▓ рдЖрджि рд╕े рд╕рдд्рдХाрд░ рдХिрдП рдмिрдиा рдирд╣ीं рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП рдЕрд░्рдеाрдд् рдпрд╢ाрд╢рдХ्рддि рд╕рдд्рдХाрд░ рдЕрд╡рд╢्рдп рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рддैрдд्рддिрд░ीрдпोрдкрдиिрд╖рдж् рдХा рдХрдерди рднी рд╣ै – “рдЕрддिрдеि рджेрд╡ोрднрд╡।”
‘рдЕрддिрдеि рдХो рджेрд╡ рдоाрдиो рддрдеा рдЙрд╕рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░ो।’ рдЕрдерд░्рд╡рд╡ेрдж 9.6 рдФрд░ 15.10.14 рдоें рдЕрддिрдеि рдпрдЬ्рдЮ рдХी рд╡िрд╕्рддृрдд рдорд╣िрдоा рдЧाрдИ рдЧрдИ рд╣ै। рд╕्рдоृрддि рдЖрджि рд╕рднी рдЧ्рд░ंрде рднी рдЗрд╕рдХो рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рджेрддे рд╣ैं। рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоी рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдЬी рдиे рднी ‘рдЕрддिрдеि рд╕рдд्рдХाрд░’ рдХो рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рдк्рд░ेрдо рднाрд╡рдиा рдХा рдоाрдз्рдпрдо рдоाрдирддे рд╣ुрдП рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै-
”рдЖрдЗрдП рдмैрдаिрдП, рдкीрдЬिрдП рдкाрдиी, рд╣ाрде рдЬोреЬ рдХрд░े рдирдорд╕्рдХाрд░।
рдЗрд╕рд╕े рдмреЭрддा рд╕рдмрдХा рдк्рдпाрд░॥”6
рдиाрдо рдФрд░ рд░ूрдк рдЗрди рджोрдиों рдХा рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै। рд░ूрдк рдкैрджा рд╣ोрддे рд╣ी рдиाрдо рдХी рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЕрддः рд╕ाрдХाрд░ рд╕ृрд╖्рдЯि рдоें рдиाрдо рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеाрди рд╣ै। рдиाрдо рд░рдЦрдиे рдоें рднी рдЕрдиेрдХ рдмाрддों рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै। рдХोрдИ рднी рдРрд╕ा рдиाрдо рдирд╣ीं рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рдЬो рджुрд░ाрдЪाрд░ी-рд╡्рдпрднिрдЪाрд░ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЙрдж्рдмोрдзрдХ рд╣ो। рдиाрдордХрд░рдг рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХी рдПрдХ рдкрдж्рдзрддि рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рд╕े рдЪрд▓ी рдЖрдИ рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рддिрдеि-рдирдХ्рд╖рдд्рд░ рдЖрджि рдХा рдз्рдпाрди рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै। рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоीрдЬी рдиे рддो рд╕ाрдзाрд░рдг рд╡िрдзि рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рд╣ै। рд╡े рдХрд╣рддे рд╣ैं -
”рдиाрдо рд╡िрдзि рдоें рдХिрддрдиे рдЕрдХ्рд╖рд░ рдпрд╣ рднी рдпрд╣ाँ рдмрддाрдиा рд╣ै।
рдХिрдирдХो рдиाрдо рдоें рд▓ाрдиा рдЪाрд╣िрдП, рдХिрдирдХो рдХिрдпा рдордиा рд╣ै॥
рд╕्рд╡рд░ рддो рд╕ाрд░े рд▓े рд▓िрдП, рд╡्рдпंрдЬрдиों рдХो рдЬिрддाрдиा рд╣ै।
рд╡ेрдж рд╡िрдзि рд╕े рдмाрдд рдмрддाрдИ, рд╕िрд░ рдХो рдирд╣ीं рдЦрдкाрдиा рд╣ै॥
рдк्рд░рдердо рд╡рд░्рдЧों рдХे рджो-рджो рдЕрдХ्рд╖рд░, рдЗрдирдХो рджेрд╡ो рдЫोреЬ।
рдЕрди्рддрд╕्рде рдФрд░ рдКрд╖्рдо рдХो рдЙрди рдмाрдХिрдпों рдоें рджेрд╡ो рдЬोреЬ॥
рд╕рдо рдоें рд▓реЬрдХा рд╡िрд╖рдо рдоें рд▓реЬрдХी, рдиाрдордХрд░рдг рдХा рддोреЬ।
рдиाрдо рдмреЬा рд╣ै рдм्рд░рд╣्рдо рдХा рдЙрд╕े рдоिрд▓рди рдХो рджौреЬ॥”7
рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдпोрддिрд╖ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рджो рдЕंрдЧ рд╣ैं - рдПрдХ рдЧрдгिрдд рдЬ्рдпोрддिрд╖, рджूрд╕рд░ा рдлрд▓िрдд рдЬ्рдпोрддिрд╖। рдордиुрд╖्рдп рдХे рдЬीрд╡рди рдкрд░ рдХिрд╕ рдЧ्рд░рд╣ рдХा рдХ्рдпा рдк्рд░рднाрд╡ рдкреЬрддा рд╣ै? рдлрд▓िрдд рдЬ्рдпोрддिрд╖ рдЗрд╕рдХा рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рдордиीрд╖िрдпों рдиे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдк्рд░рдЬ्рдЮा рдХे
рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЗрд╕ рд╡िрдж्рдпा рдХा рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рдХिрдпा। рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдпोрддिрд╖ рд╡िрдж्рдпा рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдлैрд▓рддा рдЪрд▓ा рдЧрдпा। рдЗрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा ‘рдЬ्рдпोрддिрд╖ी’ рдордиुрд╖्рдп рдХे рдЕрддीрдд, рд╡рд░्рддрдоाрди, рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╡ैрд╕े рд╣ी рджेрдЦ рд▓ेрддे рд╣ैं рдЬैрд╕े рд╕ूрд░्рдпोрджрдп рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╕ाрд░ी рд╡рд╕्рддुрдПँ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं। рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоीрдЬी рдиे рдЗрд╕рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै рддो рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ै рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдзिрдХ рддो рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдХрд╣ा рд╣ै рдХेрд╡рд▓ рддिрдеि рдПрд╡ं рд╕рдд्рддाрдИрд╕ рдирдХ्рд╖рдд्рд░ों рдФрд░ рдЙрдирдХे рджेрд╡рддाрдУं рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै। рдЬ्рдпोрддिрд╖-рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдХी рдПрдХ рдХрд▓ा рдХो рддिрдеि рдоाрдирддा рд╣ै। рд╢ुрдХ्рд▓ рдкрдХ्рд╖ рдХी рдк्рд░рддिрдкрджा рд╕े рддिрдеिрдпों рдХी рдЧрдгрдиा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╣ोрддी рд╣ै рдЬो рдЕрдоाрд╡рд╕्рдпा рдХी рдк्рд░рддिрдкрджा рд╕े рдкूрд░्рдгिрдоा рддрдХ рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдкूрд░्рдгिрдоा рд╕े рдЕрдоाрд╡рд╕्рдпा рддрдХ рдХृрд╖्рдг рдкрдХ्рд╖ рдХी рддिрдеि рд╣ोрддी рд╣ै। рдЙрдирдХे рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рджेрд╡ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬिрдирдХा рд╡िрд╡рд░рдг рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рджिрдпा рд╣ै -
”рддिрдеि рджेрд╡рддा рддिрдеि рдмрддाрд╡ें।
рддिрдеिрдпों рдХे рд╕ंрдЧ рдЪрд▓рдХрд░ рдЖрд╡ें॥
рдк्рд░рдердо рдм्рд░рд╣्рдорди् рдж्рд╡िрддीрдп рдд्рд╡рд╖्рдЯा, рддृрддीрдп рд╡िрд╖्рдгु рдЬाрди॥
рдЪрддुрд░्рдеी рдоें рдпрдо рдЖ рдЧрдпे, рдкрдЮрдЪрдоी рд╕ोрдо рд╡िрдЪाрд░।”8
рд╕рди्рдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдЬी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕рди्рдд рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рднी рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं-рдм्рд░рд╣्рдо рд╢ुрдж्рдз рдмुрдж्рдзрдоुрдХ्рдд рд╕्рд╡рднाрд╡рд╕िрдж्рдз рдПрдХ рд░рд╕ рд╕ृрд╖्рдЯि рдХрд░्рддा рд╕рд░्рд╡рдЬ्рдЮ рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддिрдоाрди рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕рд░्рд╡ाрдзाрд░।
рдм्рд░рд╣्рдорд╕рдЪ्рдЪिрджाрдирди्рдж рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ै рдФрд░ рд╕ाрд░े рдм्рд░рд╣्рдоाрдг्рдб рдХा рд╕्рд╡ाрдоी рд╣ै। рд╡рд╣ рдЕрдиेрдХ рдиाрдоों рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрд╕े рдЕрдиिрд░्рд╡рдЪрдиीрдп рдм्рд░рд╣्рдо рдФрд░ рд╕рдд् рд╕्рд╡рд░ूрдк рднी рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै-
”рд╕рдд् рдЪिрдд् рдЖрдирди्рдж рд╕्рд╡рд░ूрдк рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ेрд╢ рд╣ैं।
рдЕрдЬрд░ рдЕрдорд░ рдХрд░ुрдгा рдХрд░ рдЖрдк рд░рдоेрд╢ рд╣ैं।
рд╕рдд्рд╕ाрд╣िрдм, рд╕рддрд░ाрдо, рд╕рддрдиाрдо, рдЕрдХрд▓ेрд╢ рд╣ैं।
рдЕрд▓्рд▓ाрд╣, рдЦुрджा, рдЧौрдб, рдиेрдЪрд░, рдХुрджрд░рдд рдЕрдзрдиेрд╢ рд╣ैं॥”9
рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдХो рдкрд░рдоाрдд्рдоा рдХा рд╣ी рдЕंрд╢ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। рдЬрдЧрддрдЧुрд░ु рд╢ंрдХрд░ाрдЪाрд░्рдп рдиे рднी рдЬीрд╡ рдФрд░ рдм्рд░рд╣्рдо рдХो рдЕрднिрди्рди рдоाрдиा рд╣ै-рдЬीрд╡ рдм्рд░рд╣्рдоै рдиाрдкрд░ः। ‘рдЙрдкрдиिрд╖рдж्’ рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै-рджो рд╕ुрди्рджрд░ рдкंрдЦों рд╡ाрд▓े рдкрдХ्рд╖ी рд╣ैं। рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЬुреЬे рд╣ुрдП рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХे рд╕рдЦा, рд╡े рдПрдХ рд╣ी рд╡ृрдХ्рд╖ рдХो рд╕рдм рдУрд░ рд╕े рдШेрд░े рд╣ुрдП рд╣ैं। рдЙрдирдоें рдПрдХ, рд╡ृрдХ्рд╖ рдХे рдлрд▓ рдХो рдмреЬे рд╕्рд╡ाрдж рд╕े рдЪрдЦ рд░рд╣ा рд╣ै, рджूрд╕рд░ा рдмिрдиा рдЪрдЦे рд╕рдм рдХुрдЫ рджेрдЦ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрдирдоें рдЪрдЦрдиे рд╡ाрд▓ा рдЬीрд╡ рд╣ै рдФрд░ рджेрдЦрдиे рд╡ाрд▓ा рдм्рд░рд╣्рдо рд╣ै, рдк्рд░рдХृрддि рд╡ृрдХ्рд╖ рд╣ै।
рд╡ीрддрд░ाрдЧी рд╕рди्рдд рдиे рднी ‘рд╢्рд░ी рд╕рддрдЧुрд░ु рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдкрдЪाрд╕ा’ рдоें рдЗрд╕ рд░рд╣рд╕्рдп рдХो рдЗрди рд╢рдм्рджों рдоें рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рд╣ै-
”рдПрдХ рд╡ृрдХ्рд╖ рдкрдХ्рд╖ी рджो рдмैрдаे рдЙрд╕рдХी рдбाрд▓।
рдХрд░्рддा рднрд░्рддा рдПрдХ рд╣ै рд╕ाрдХ्рд╖ी рднूрдкाрд▓॥”10
рд╕рди्рдд рдЬी рдиे рд╡ेрдж рдФрд░ рдЙрдкрдиिрд╖рджों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдм्рд░рд╣्рдо, рдЬीрд╡ рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि (рдоाрдпा) рддीрдиों рдХो рдЕрдиाрджि рдоाрдиा рд╣ै। рдЬрдм рдпрд╣ рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рдк्рд░рдХृрддि (рдоाрдпा) рдХे рд░ंрдЧ-рдоें-рд░ंрдЧ рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдЬीрд╡ाрдд्рдоा рджुःрдЦी рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЬрдм рдпрд╣ рдм्рд░рд╣्рдо рдХी рдУрд░ рдЙрди्рдоुрдЦ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рддो рд╕рдм рджुःрдЦों рд╕े рдЫूрдЯ рдЬाрддी рд╣ै। рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдиे рдЕрдкрдиी рд╡ाрдгी рдоें рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░
рдХрд╣ा рд╣ै-
”рдЬीрд╡ рд░рд╣े рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕ंрдЧ рдоें।
рд░ंрдЧा рдЬाрд╡े рдЙрд╕ी рдХे рд░ंрдЧ рдоें।
рдм्рд░рд╣्рдо рдХी рддрд░рдл рдЬो рдоुрдЦ рдХो рдоोреЬा।
рд╕рдм рджुःрдЦों рд╕े рдиाрддा рддोреЬा।”11
рддрдеा
”рдЬीрд╡ рдм्рд░рд╣्рдо рдк्рд░рдХृрддि, рдЗрди рддीрдиों рдХो рджो рдоें рдмंрдЯрд╡ाрд░ा।
рдк्рд░рдХृрддि рдЬреЬ, рдЪेрддрди рдм्рд░рд╣्рдо рд╕рд░्рд╡рдЬ्рдЮ, рдЕрд▓्рдкрдЬ्рдЮ рд╣ै рдЬीрд╡ рд╡िрдЪाрд░ा।”12
рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдиे рдЕрдкрдиी рд╡ाрдгी рдоें рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рд╕ाрд░ा рд╕ंрд╕ाрд░ рддीрди рдЧुрдгों рдоें рдмрд╣ рдЧрдпा рд╣ै-рдмрд╣ рдЧрдпा рддीрди рдЧुрдгों рдоें рд╕ंрд╕ाрд░। рдХाрдо, рдХ्рд░ोрдз, рд▓ोрдн, рдоोрд╣, рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдпे рдкाँрдЪ рд╡िрдХाрд░ рдоाрдпा рдХे рд╕ेрд╡рдХ рд╣ैं,  рдЬो рдЬीрд╡ рдХे рдорди рдХो рджिрдЧ्рдн्рд░рдоिрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд░рдЧ्рд░рд╕्рдд рдХिрдпा рдХрд░рддे рд╣ैं-
”рдХाрдо рдХ्рд░ोрдз рд▓ोрдн рдоोрд╣ рдЕрд╣ंрдХाрд░।
рдЗрди рдкाँрдЪों рд╕े рд╣ुрдП рд╕рдм рдмेрдХाрд░॥”13
рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рднрдХ्рддिрдпोрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдкूрд░्рдг рдиिрд╖्рдаा рд╕े рдоेрд░ी рдЖрд░ाрдзрдиा рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рддीрдиों рдЧुрдгों рд╕े рдоुрдХ्рдд рдм्рд░рд╣्рдо рдоें рд▓ीрди рд╣ोрдиे рдХे рдпोрдЧ्рдп рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рд╕рди्рдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдЬी рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рднрдХ्рддिрдпोрдЧ рдХे рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣рддे рд╣ैं-
”рдпрд╣ рдк्рд░ेрдо рдХा рдШрд░ рд╣ै, рдЦाрд▓ा рдЬी рдХा рдмाреЬा рдирд╣ीं।
рдпрд╣ाँ рдЖрдЬ्рдЮा рдХा рдкाрд▓рди рд╣ै, рдХुंрдЬी рдФрд░ рддाрд▓ा рдирд╣ीं॥”14
рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдХा рдХрдерди рдеा рдХि рдЙрдкрджेрд╢ рджेрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЙрд╕ рдкрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЖрдЪрд░рдг рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЬो рдЙрдкрджेрд╢ рддो рджेрддे рд╣ैं, рдкрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЖрдЪрд░рдг рдирд╣ीं рдХрд░рддे, рд╡рд╣ рдХोрд░ी рдЧाрд▓ рдмрдЬाрдиा рд╣ै। рдЬрдирддा рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рдХोрдИ рдЕрд╕рд░ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें рдЙрдирдХे рд╡िрдЪाрд░ рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ैं -
”рдмрджрд▓ рджे рд╕ाрд░ी рджुрдиिрдпा рдХो рдмрджрд▓рдиा рд╣ी рддेрд░ा рдХाрдо рд╣ै।
рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрдк рдмрджрд▓ рдЬा рдЗрд╕ी рдоें рддेрд░ा рдиाрдо рд╣ै॥”15
рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдиे рд╕рдд्рдп рд╕े рдмреЭрдХрд░ рдХिрд╕ी рддрдк рдХो рдирд╣ीं рдоाрдиा рд╣ै। рд╕рдд्рдп рд╣ी рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХा рд╕ाрдзрди рд╣ै। рд╕рдд्рдп рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдЯिрдХा рд╣ुрдЖ рд╣ै। рд╕рдд्рдп рд╕े рд╣ी рдЗрди्рдж्рд░ рдЬрд▓ рдмрд░рд╕ाрддा рд╣ै। рдЭूрда рд╕े рдмреЬा рдХोрдИ рдкाрдк рдирд╣ीं рд╣ै -
”рдоृрджु рдПрд╡ं рд╕рдд्рдп рднाрд╖рдг рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕्рд╡рд░्рдЧ рд▓े рдЬाрддा।
рд╕рдд्рдп рд╕े рдмреЭрдХрд░ рдХोрдИ рддрдк рдирд╣ीं рд╣ोрдд॥
рд╕рдд्рдп рд╣ी рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХा рд╕ाрдзрди рд╣ोрддा рд╣ै।
рд╕рдд्рдп рдХे рд╣ी рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдЯिрдХा рд╣ुрдЖ рд╣ै।
рд╕рдд्рдп рд╕े рд╣ी рдЗрди्рдж्рд░рджेрд╡ рдЬрд▓ рдмрд░рд╕ाрддा рд╣ै।
рдЭूрда рд╕े рдмреЬा рдФрд░ рдХोрдИ рдкाрдк рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै।”16
рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдиे рд╡ेрдж рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕рдд्рдп рдХी рдЬीрдд рдмрддाрдИ рд╣ै। рдЭूрда рдХे рдкैрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрддे, рдЬो рдЭूрда рдХी рдкрдЧреЬी рдмांрдзрдХрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рдкрд░िрдгाрдо рдмुрд░ा рд╣ोрддा рд╣ै-
”рд╕рдд्рдп рдХी рд╣рдоेрд╢ा рдЬीрдд рд╣ै, рдЭूрда рдЪрд▓े рдирд╣ीं рдкैрд░।
рдЭूрда рдоंрдбाрд╕ा рдмांрдзрдХрд░, рдХिрд╕ рдХो рдоिрд▓ी рд╣ै рдЦैрд░॥”17
рд╢्рд░ी рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рдиे рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдкрд░ рд▓рдЧाрдо рд▓рдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдирдп рднाрд╡ рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рджिрдпा рд╣ै। рд╡िрдирдп рд╕े рдордиुрд╖्рдп рдоें рд╕рджाрдЪाрд░ рдХा рдЖрд╡िрд░्рднाрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕рджाрдЪाрд░ рд╕े рд╡िрд╖рдп рд╡िрд╖рдп-рд╡ाрд╕рдиाрдУं рдкрд░ рдЕंрдХुрд╢ рд▓рдЧ рдЬाрдПрдЧा। рдорди рдХी рд╢ुрдж्рдзि рд╕े рд╣ी рдЖрдд्рдоा рдиिрд░्рдорд▓ рд╣ोрддी рд╣ै-
”рдЗрди्рдж्рд░िрдп рдЬрдп рдХा рдоूрд▓ рд╡िрдирдп, рд╡िрдирдп рдХा рдоूрд▓ рд╕рджाрдЪाрд░।
рдирд╢े рд╡िрд╖рдп рдХो рдд्рдпाрдЧ рджे, рдорди рдХो рдХрд░ рд▓े рд╢ुрдж्рдз।
рдиिрд░्рдорд▓ рд╣ोрдХрд░ рд▓рдЧे рдЙрд╕ी рдоें, рд╣ो рдЬाрдпे рдк्рд░рдмुрдж्рдз॥”18
рдоिрдд्рд░рддा рдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣ рдмреЬा рдХрдаिрди рдХाрд░्рдп рд╣ै рдФрд░ рдоिрдд्рд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиा рднी рд╕рд░рд▓ рдХाрд░्рдп рдирд╣ीं рд╣ै। рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें рд╕рдЪ्рдЪे рдоिрдд्рд░ों рдХा рдкूрд░्рдгрддः рдЕрднाрд╡ рд╣ै। рд╕्рд╡ाрд░्рде рдХी рднाрд╡рдиा рдмреЬी рдк्рд░рдмрд▓ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЧिрд░िрдзрд░ рдХрд╡िрд░ाрдп рдХे рд╢рдм्рджों рдоें-
”рдЬрдм рддрдХ рдкैрд╕ा рдЧाँрда рдоें, рдпाрд░ рд╕ंрдЧ рд╣ी рд╕ंрдЧ рдбोрд▓े।
рдкैрд╕ा рд░рд╣ा рди рдкाрд╕, рдпाрд░ рдоुрдЦ рд╕े рди рдмोрд▓े॥”19
рдиैрддिрдХрддा рдФрд░ рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХा рдШрдиिрд╖्рда рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै। рд╡ेрджों рдоें рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХी рдорд╣िрдоा рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ुрдЖ рд╣ै - рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдпेрдг рддрдкрд╕ा рджेрд╡ा рдоृрдд्рдпुрдордкाрдз्рдирдд। рдЕрд░्рдеाрдд् рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХी рд╣ी рд╕ाрдзрдиा рд╕े рджेрд╡рддाрдУं рдиे рдХाрд▓ рдХो рднी рдЬीрдд рд▓िрдпा рдеा। рднाрд░рдд рдХे рд╕рднी рдзрд░्рдорд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХी рд╕ाрдзрдиा рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХा рдЕрд░्рде-рдм्рд░рд╣्рдо рд╡िрдЪाрд░ рд╣ै।
рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдмाрд▓ рдм्рд░рд╣्рдордЪाрд░ी рдеे। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпोрдЧाрдн्рдпाрд╕ рдФрд░ рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдкाрд▓рди рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рджिрдпा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рджिрдирдЪрд░्рдпा рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдмрддाрдХрд░, рд╢िрд╖्рдпों рдПрд╡ं рдЧृрд╣рд╕्рдеिрдпों рдХो рдЙрд╕рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рдХा рдЙрдкрджेрд╢ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рджिрдпा рд╣ै-
”рд╕рд╡ेрд░े рддीрди рдмрдЬे рдЙрдардХрд░ рдХрд░ो рдЬрд▓рдкाрди।
рдорд▓рдоूрдд्рд░ рдХो рдд्рдпाрдЧ рдХрд░ рджрди्рдд рдзाрд╡рди рд╕्рдиाрди।
рдЖрд╕рди рд▓рдЧाрдХрд░, рдХрд░ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо।
рднूрд▓ рдХрднी рди рдХрд░ рд╕ुрдмрд╣ рд╢ाрдо।
рддेрд░े рд▓िрдП рд╣ोрдЧा рд╢ुрдн рдкрд░िрдгाрдо।
рдЬрдкрддे рд░рд╣рдиा рдУрдЙрдо् рд╢ुрдн рдиाрдо।
рддेрд░े рд╕рдм рд╣ोंрдЧे рдкूрд░्рдг рдХाрдо।
рддुрдЭे рдоिрд▓ेрдЧा рдоुрдХ्рддि рдзाрдо॥”20
рдк्рд░ाрдЪीрди рдЛрд╖िрдпों рдХी рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдЖрд╢्рд░рдо рдХी рдк्рд░рдеा рдХो рд╕ंрдд рдЬी рдж्рд╡ाрд░ा рдкुрдирд░्рдЬीрд╡िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕ी рдХे рдлрд▓рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрдИ рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдЖрд╢्рд░рдоों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рдФрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ, рдоाрдирд╕िрдХ, рдмौрдж्рдзिрдХ рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдмрд▓ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдмрддाрдИ। рдм्рд░рд╣्рдордЪाрд░िрдпों рдФрд░ рд╢िрд╖्рдпों рдХो рдпोрдЧाрд╕рди рдФрд░ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рд╕िрдЦाрдП। рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рдЬीрд╡рди рд╡्рдпрддीрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рджिрдпा।
рдоुрдЦ्рдпрддрдпा рднोрдЬрди рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ैं - рд╢ाрдХाрд╣ाрд░ी рдФрд░ рдоांрд╕ाрд╣ाрд░ी। рдордиुрд╖्рдп рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рд╢ाрдХाрд╣ाрд░ी рд╣ै। рд╕्рд╡ाрдоी рдЬी рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕ंрдд рдеे। рдЙрдирдХा рдЖрд╣ाрд░-рд╡िрд╣ाрд░ рднी рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рд░рд╣рддा рдеा। рд╡े рдХрд╣ा рдХрд░рддे рдеे рдХि рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рднोрдЬрди рд╕े рдЖрдпु, рдмुрдж्рдзि, рдмрд▓, рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рд╕ुрдЦ, рдк्рд░ीрддि рдмреЭрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╡ рдЪрдЯрдкрдЯे рдФрд░ рд╖рдЯрд░рд╕ рд╡ाрд▓े рднोрдЬрди рдХो рд░ोрдЧ рдХा рдХाрд░рдг рдоाрдирддे рдеे। рдЙрдирдХा рдХрдерди рд╣ै-
”рд╖рдЯрд░рд╕ рдХा рдЬो рдд्рдпाрдЧ рдХрд░ेрдЧा, рд╡рд╣ी рдмрдиेрдЧा рдпोрдЧी।
рд╖рдЯрд░рд╕ рдХी рднोрдЧ рднोрдЧрдХрд░ рджुрдиिрдпा рд╣ो рд░рд╣ी рд░ोрдЧी॥”21
рд╕рддं рдм्рд░рд╣्рдоाрдиंрдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдЬी рдкрд░рдо рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕ंрдд рдеे рдФрд░ рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рдЖрд╣ाрд░-рд╡िрд╣ाрд░ рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे рдеे। рд╡े рдЗрд╕ рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддे рдеे - ‘рдЬैрд╕ा рдЦाрдПँ рдЕрди्рди, рд╡ैрд╕ा рд╣ो рдЬाрдП рдорди’। рд╡े рдоांрд╕ाрд╣ाрд░ рдФрд░ рдоाрджрдХ рдж्рд░рд╡्рдпों рдХे рд╕ेрд╡рди рдХो рд╕рдоाрдЬ рд╣िрдд рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рдирд╣ीं рд╕рдордЭрддे рдеे। рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд╕ंрдд рдЬी рднाрд░рдд рд╣िрддрдХाрд░ी рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рдоंрдЧрд▓рдХाрд░ी рдеे।
рд╕ंрдд рдЬी рдиे рдЬрдЧрдд् рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдХो рдкрд╣рдЪाрдиा рдеा। рдЙрдирдХा рдпुрдЧрдмोрдз рдФрд░ рдЖрдд्рдордмोрдз рдмреЬा рд╡िрд╕्рддृрдд рдеा। рдЙрдирдХी рд╡ाрдгी рд▓ोрдХрдкрд░рдХ рд╣ोрдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╕рд╣рдЬ рдмोрдзрдЧрдо्рдп рддрдеा рд▓ोрдХрдоंрдЧрд▓рдХाрд░ी рд╣ै। рдЙрд╕рдХी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХрддा рдХрд▓ рднी рдеी, рдЖрдЬ рднी рд╣ै рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рднी рд╣ोрдЧी।
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдиिрд░्рдЧुрдг рдХाрд╡्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рд╕ंрдд рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдХा рд╕्рдеाрди рдоूрд░्рдзрди्рдп рд╣ै।

рд╕ंрджрд░्рдн
1. рд╕्рд╡ाрдоी рдЬрдЧрджीрд╢ाрдирди्рдж, рдЬрдЧрдж्рдЧुрд░ु рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдЪрд░िрдд-1, рдкृрд╖्рда 26-28
2. рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рдоोрд╣िрдиी рдЯाрдпा, рдЬрдЧрдж्рдЧुрд░ु рд╕्рд╡ाрдоी рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी, рдПрдХ рдкрд░िрдЪрдп, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 2
3. рд╢्рд░ी рд╕рддрдЧुрд░ु рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдкрдЪाрд╕ा, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 115, рдкृрд╖्рда 67
4. рд╡рд╣ी, 64-65
5. рдордиुрд╕्рдоृрддि, 4.29
6. рд╢्рд░ी рд╕рддрдЧुрд░ु рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдкрдЪाрд╕ा, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 242
7. рд╡рд╣ी, 297-300
8. рд╡рд╣ी, 353-338
9. рд╡рд╣ी, рдм्рд░рд╣्рдо-рд╡िрдЪाрд░, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 14
10. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 374, рдкृрд╖्рда 41
11. рд╢्рд░ी рд╕рддрдЧुрд░ु рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдкрдЪाрд╕ा, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 42, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 12
12. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 38, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 12
13. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 75, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 14
14. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 159, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 22
15. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 229, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 26
16. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 391, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 42
17. рд╡рд╣ी, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 42
18. рд╡рд╣ी, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 42
19. рд╡рд╣ी, рдиीрддि-рд╡िрдЪाрд░, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 21, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 1
20. рд╢्рд░ी рд╕рддрдЧुрд░ु рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдкрдЪाрд╕ा, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 265, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 30
21. рд╡рд╣ी, рдкрдж рд╕ंрдЦ्рдпा 266, рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 30

рдХрд╡िрддाрдПँ: рдЕрдиुрдкрдоा рдоिрд╢्рд░ा

рдЬिрдЬीрд╡िрд╖ा

рдФрд░рдд рдЬी рд▓ेрддी рд╣ै рд╣рд░ рд╣ाрд▓ рдоें
рд╡рд╣ рдЫुрдкा рд▓ेрддी рд╣ै
рдЖँрдЦों рдоें рддैрд░рддे рд╣ुрдП рдЖँрд╕ू рдХो
рдПрдХ рдХृрдд्рд░िрдо рд╕्рдоिрдд рдХे рдкीрдЫे,
рдФрд░ рдЪोрдЯ рдХो рдвँрдХ рджेрддी рд╣ै
рдЖँрдЪрд▓ рдХे рдХोрдиे рд╕े।
рд╡рд╣ рд╕рд╣ेрдЬрддी рд░рд╣рддी рд╣ै
рдШрд░, рдЖँрдЧрди, рджрд░рд╡ाрдЬे рдФрд░ рдЦिреЬрдХिрдпाँ
рдФрд░ рдмрди्рдж рдХрд░ рджेрддी рд╣ै
рдЖрд▓рдоाрд░ी рдоें рджрдмाрдХрд░
рдЗрдЪ्рдЫाрдПँ рдЕрдкрдиी।
рд╡рд╣ рдиिрднा рдЬाрддी рд╣ै
рд╣рд░ рд░िрд╢्рддा,
рдХुрдЫ рдХрдЪ्рдЪा, рдХुрдЫ рдкрдХ्рдХा
рд╢ोрдЦ рдЧрд╣рд░ा рдпा рд╣рд▓्рдХा,
рд╕ाрд╕, рдирдирдж, рднाрдИ, рдкिрддा।
рдФрд░рдд рд╕्рд╡рдк्рди рдХो рдЬीрд╡िрдд рд░рдЦрддी рд╣ै
рдЕрдкрдиी рдкрд▓рдХों рдХे рдХोрд░ों рдоें,
рдЬी рд▓ेрддी рд╣ै рдЙрди्рд╣ें,
рдХिрд╕ी рд╕рдЦी рд╕рд╣ेрд▓ी,
рд╣ँрд╕ी, рдаिрдаोрд▓ी,
рдмрд╣рди, рдмेрдЯी рдоें।
рд╡рд╣ рдорд░рдиे рдирд╣ीं рджेрддी рдоाँ рдХो рдХрднी,
рдЬीрддी рд░рд╣рддी рд╣ै рдЙрд╕рдХी рдЖрдд्рдоा рдмрдирдХрд░,
рдЙрд╕рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рдмाрдж ।
***

рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЖрдиे рд╕े

рдХрд╡िрддाрдПँ рдХрд▓िрдпाँ рд╣ैं рдЕрдирдЧिрдирдд
рдЬो рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЖрдиे рд╕े рдк्рд░рд╕्рдлुрдЯिрдд рд╣ोрддी рд╣ैं,
рд╢ाрдм्рджिрдХ рдк्рд░ेрдо
рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд░ूрдк рд▓ेрдХрд░
рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖рджрд░्рд╢ी рдмрди рдЬाрддा рд╣ै
рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЖрдиे рд╕े।
рд╕ंрдЧीрдд рд╕्рд╡рд░, рд▓рдп, рдЫंрдж
рдЕрдзिрдХ рдорд░्рдорд╕्рдкрд░्рд╢ी рдФрд░
рд╣ृрджрдпрд╕्рдкрд░्рд╢ी рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддे рд╣ैं
рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЖрдиे рд╕े।
рдоुрдЦ рдХी рдорд▓िрдирддा
рд╕ुंрджрд░рддा рдоें рдмрджрд▓ рдЬाрддी рд╣ै,
рдиेрдд्рд░ рдЕрдзिрдХ рджैрджीрдк्рдпрдоाрди рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं
рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЖрдиे рд╕े।
***

рдпाрджों рдХी рд▓ाрд▓рдЯेрди

рдФрд░ рдХोрд╣рд░े рдХी рдЫाрдИ рдзुंрдз,
рдХाрд▓ी рд░ाрдд рдоें рдаिрдаुрд░рддी рдпाрджें।
рдЬिрд╕ рдХिрд╕्рд╕े рдкрд░ рдиреЫрд░ рдкреЬी,
рд╡ो рдЖрд╕рдоाрди рдоें рдЪрдордХ рдЧрдпा
рдЬैрд╕े рд╡рд╣ рд╕िрддाрд░ा рдЪрдордХрддा рд╣ै,
рдЙрдд्рддрд░ рджिрд╢ा рдоें, рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै рдз्рд░ुрд╡ рддाрд░ा,
рдФрд░ рдЬिрд╕े рдмिрд╕рд░ाрддी рд░рд╣ी рдоैं
рд╡ो рдоंрдж рд╕ा рдкреЬрдХрд░
рдЯिрдордЯिрдоाрддा рд░рд╣ा рдХрд╣ीं,
рдЗंрд╕ाрди рдмрд╕ рдпाрдж рдмрди рдЧрдпा ।
***

рдЦेрдд рдоें рдЙрдЧा рдлूрд▓

рд╣ँрд╕ा, рдЦिрд▓ा, рдЦिрд▓рдЦिрд▓ाрдпा,
рд░рд╣ा рдЧुрдоाрди рдоें рдРंрдарддा
рдЕрдкрдиी рд░ंрдЧрдд, рдмрдиाрд╡рдЯ рдФрд░
рдкंрдЦुреЬिрдпों рдХी рдХрд╕ाрд╡рдЯ рдкрд░,
рдЗрддрд░ाрддा рд░рд╣ा рд╕ुрдирдХрд░ рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдЕрдкрдиी।
рдмीрддे рджिрди рдЬрдм рджो рдЪाрд░ рдФрд░
рдЬрд▓ा рд╡ो рдзूрдк рдоें рдФрд░
рд╕рд╣े рд╕рд░्рдж рд╣рд╡ाрдУं рдХे рдердкेреЬे,
рдмीрддी рд░ाрдд рдХे рддूрдлाрди рдоें
рдЬрдм рдЭुрдХ рдЧрдпी рдбाрд▓ी,
рдкंрдЦुреЬिрдпाँ рдЭрд░ीं рдкрд╣рд▓े
рдлिрд░ рдЧिрд░ рдкреЬा рд╡рд╣ीं рдиीрдЪे
рдЬिрд╕рдХे рдКрдкрд░ рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ोрдиे рдХा
рдЧрд░्рд╡ рдкाрд▓рддा рд░рд╣ा рд╡рд╣,
рдЕрдм рд╕рдордЭा реЫिрди्рджрдЧी рдХो
рдЬрдм рдмрдиा рдоिрдЯ्рдЯी рд╕ंрдЧ, рдоिрдЯ्рдЯी рд╡рд╣।

рдХрд╡िрддा: рдзрд░िрдд्рд░ी рд╣ूँ (рдЕंрдЬु рд▓рддा рд╕िंрд╣)

рдЕंрдЬु рд▓рддा рд╕िंрд╣
рдзрд░िрдд्рд░ी рд╣ूँ, рдзрд░ूँ рдзीрд░рдЬ, рдХрдм рддрд▓рдХ рд╕ीрдоा рдмрддा рджो?
рдЧрд░рд▓ рджोрдЧे рджुрд╖्рдЯ рдоाрдирд╡, рдХрдм рддрд▓рдХ рдзीрдоा рдмрддा рджो?

рдХрд╣ीं рдкीрд▓ी, рдХрд╣ीं рдХाрд▓ी, рд▓ाрд▓, рднूрд░ी рдФрд░ рдЪिрдХрдиी
рдХिрддрдиे рд░ूрдкों рдоें рд▓ुрднाрдКँ, рдХिрд╕ рдЦрддा рдХी рдлिрд░ рд╕рдЬा рджो?

рдордЪрд▓рддे рдеे рддाрд▓ рдоुрдЭрдкрд░, рддрдЯों рдХी рд╢ोрднा рдиिрд░ाрд▓ी-
рд╣ंрд╕, рдмрдЧुрд▓े, рдоीрди, рдХрдЪ्рдЫрдк, рд╡рдирд╕्рдкрддि рджिрдЦрддीं рдиिрд░ाрд▓ी।

рд╕्рд╡рдк्рди рд╣ोрдХрд░ рдЙрдб़ рдЧрдП рд╕рдм, рджृрд╢्рдп рд╕ाрд░े рдлिрд░ рдЬिрд▓ा рджो
рд╕рдордп! рддुрдо рд╣ो рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी, рднूрдоि-рдкीрдб़ा рдХा рд╕िрд▓ा рджो।

рдирджिрдпों рдХी рд▓рд╣рд░ें рд╡े рдЪंрдЪрд▓, рдордзुрд░рддा рд╕े рдХрд░ें  рдХрд▓рдХрд▓
рдмुрд▓рдмुрд▓ों рдХा рд╢ोрд░ рдЧाрдпрдм, рдЬрд▓рдЬ рдХी рдирдЧрд░ी рдмрддा рджो।

рдЬрдЧрдд-рдЬрдирдиी рдХрд╣ो рд░े рддुрдо, рдиीрд░ рдХो рдЬीрд╡рди рдмрддाрдУ
рд╣ो рд░рд╣ा рдЕрди्рдпाрдп рдоुрдЭрдкрд░, рдХ्рдпों рдк्рд░рджूрд╖िрдд рд╣ूँ рдмрддाрдУ?

рд╡ाрдпु рдХा рд╣ैं рд╕्рд░ोрдд рдкौрдзे, рдкेрдб़ рдкрдд्рддे рдлूрд▓, рдЬंрдЧрд▓
рднू-рдХ्рд╖рд░рдг рд╕े рд╕ुрд╕्рдд рд╣ैं, рд╣ो рд░рд╣ा рдХैрд╕ा рдЕрдоंрдЧрд▓

рд╕ंрддрддि!рдЕрдм рди्рдпाрдп рдХрд░ рджो, рдХोрдЦ рдоें рдЕрдорд░рдд्рд╡ рднрд░ рджो
рдоैं рдЕрдЬрдм рдпाрдЪрдХ рдмрдиी рд╣ूँ, рдоुрдЭे рдЬрд▓ рд╕े рдЦूрдм рднрд░ рджो।

рдХрд╣ाрдиी: рдХैрд╕े рд╣ाрд╢िрдпे (рдХृрд╖्рдгा рд╡рд░्рдоा)

рдХृрд╖्рдгा рд╡рд░्рдоा
рдЬैрд╕े рд╣ी рд╕рдоीрд░ा рд▓ंрдЪ рд╕े рд▓ौрдЯ рдХрд░ рдЖрдИ рдЙрд╕рдХे рд╕ेрд▓ рдлोрди рдкрд░ рдПрдХ рдоैрд╕ेрдЬ рдЖрдпा। рд╕ंрджेрд╢ рдкреЭрддे рд╣ी рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдкрд░ेрд╢ाрдиी рдХी рд▓рдХीрд░ें рдЙрднрд░рдиे рд▓рдЧीं।

“рдоाँ рдХी рддрдмीрдпрдд рдмрд╣ुрдд рдЦрд░ाрдм рд╣ै рдоेрд▓ рджेрдЦрддे рд╣ी рддुрд░рди्рдд рдЪрд▓ी рдЖрдиा” - рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдЬीрдЬी рд╕рд▓ोрдиी।

рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ी рдеी рдХ्рдпा рдХрд░े। рдЬрд▓्рджी рд╕े рдЫुрдЯ्рдЯी рдХी рдЕрд░्реЫी рд▓िрдЦрдиे рд▓рдЧी рд╕ाрде-рд╕ाрде рдорди рдоें рдШрдмрд░ाрд╣рдЯ рднी рд╣ो рд░рд╣ी рдеी рдХि рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рджो рд▓ोрдЧ рдЫुрдЯ्рдЯी рдкрд░ рд╣ैं рдФрд░ рдЖрдЬрдХрд▓ рдХाрдо рдХा рднी рдмрд╣ुрдд реЫोрд░ рд╣ै, рдкрддा рдирд╣ीं рд╢рд░्рдоा рдЬी рдЕрд░्реЫी рдоंреЫूрд░ рдХрд░ेंрдЧे рдпा рдирд╣ीं। рдЗрд╕ी рдЙрдзेреЬ-рдмुрди рдоें рд╡рд╣ рд╢рд░्рдоा рдЬी рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдИ। рд╢рд░्рдоा рдЬी рдХाрдо рдоें рдЖँрдЦें рдЧреЭाрдП рдмैрдаे рдеे।
рдЕрдЪрдХрдЪाрддी рд╕ी рдмोрд▓ी, "рд╕рд░... рд╕рд░।”
рд╢рд░्рдоा рдЬी рдиे рдЖрд╡ाреЫ рд╕ुрди рдХрд░ рдЪрд╢्рдоे рдХे рдКрдкрд░ рд╕े рдЖँрдЦ рдЙрдаा рдХрд░ рджेрдЦा, "рдЬी рдХрд╣िрдП।"
рдЭिрдЭрдХрддे рд╣ुрдП рд╕рдоीрд░ा рдиे рдЕрд░्реЫी рдЖрдЧे рдХрд░ рджी।
рджेрдЦрддे рд╣ी рд╡рд╣ рднрдирднрдиा рдХрд░ рдмोрд▓े, "рддुрдо्рд╣ें рдкрддा рд╣ै рдиा рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рджो рд▓ोрдЧ рдЫुрдЯ्рдЯी рдкрд░ рд╣ैं। рдХाрдо рдХिрддрдиा рдкिрдЫреЬ рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рддुрдо рд╣ो рдХि рдЫुрдЯ्рдЯी рдоाँрдЧрдиे рдЪрд▓ी рдЖрдИं।"
"рд╕рд░- рд╡्рд╡ो рдоेрд░ी рдоाँ рдХी рддрдмीрдпрдд рдмрд╣ुрдд рдЦрд░ाрдм рд╣ै рдЕрднी-рдЕрднी рдоेрд░े рдШрд░ рд╕े рдоैрд╕ेрдЬ рдЖрдпा рд╣ै।"
"рд╣ाँ-рд╣ाँ рдЬाрдирддा рд╣ूँ рдЖрдП рджिрди рдЫुрдЯ्рдЯी рд▓ेрдиे рдХे рдпрд╣ рдШрдЯिрдпा рд╕े рдкुрд░ाрдиे рдмрд╣ाрдиे। рдпा рддो рдХिрд╕ी рд░िрд╢्рддेрджाрд░ рдХो рдмीрдоाрд░ рдХрд░ рджो рдпा рдЬीрддे рдЬी рд╕ीрдзा рдЙрд╕े рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдкрд╣ुँрдЪा рджो, рдХ्рдпों рд╕рд╣ी рд╣ै рдиा।"
рд╢рд░्рдоा рдЬी рдХी рдмाрддों рдХो рд╕ुрди рдХрд░ рд╣рддाрд╢ рд╣ुрдИ рд╕рдоीрд░ा рдиे рдЕрдкрдиे рдкрд░्рд╕ рдоें рд╕े рдЕрдкрдиा рд╕ेрд▓ рдлोрди рдиिрдХाрд▓ा рдФрд░ рдШрд░ рд╕े рдЖрдИ рдмрд╣рди рдХी рдоेрд▓ рдЦोрд▓ рдХрд░ рдЙрдирдХे рд╕ाрдордиे рд░рдЦ рджी рдФрд░ рдФрд░ рд░ुँрдзी рдЖрд╡ाреЫ рдоें рдмोрд▓ी, "рдоैं рдЭूрда рдирд╣ीं рдХрд╣ рд░рд╣ी рд╣ूँ рд╕рд░, рдЗрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ рдоेрд░े рдкाрд╕ рдХोрдИ рдк्рд░рдоाрдг рдирд╣ीं рд╣ै।" рдЧिреЬрдЧिреЬा рдХрд░ рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рдЙрд╕рдиे рд╢рд░्рдоा рдЬी рд╕े рдПрдХ рд╕рдк्рддाрд╣ рдХी рдЫुрдЯ्рдЯी рдоंреЫूрд░ рдХрд░ा рд▓ी।
     рдЕрдкрдиी рд╕ीрдЯ рдкрд░ рд╡ाрдкрд╕ рдЖ рдХрд░ рдХाрдо рдоें рджिрд▓ рдХрд╣ाँ рд▓рдЧ рд░рд╣ा рдеा рдЙрд╕рдХा। рдз्рдпाрди рддो рдоाँ рдоें рдкреЬा рдеा। рдорди рдоें рдордЪी рдЙрдерд▓-рдкुрдерд▓ рдЪैрди рдХрд╣ाँ рд▓ेрдиे рджे рд░рд╣ी рдеी। рд╣рд░ рдеोреЬी рджेрд░ рдоें рдЕрдкрдиी рд╣ाрдердШреЬी рджेрдЦрддी рдХि рдХрдм рдШूрдорддी рд╕ुрдЗрдпाँ рдкाँрдЪ рдмрдЬाрдПँ рдФрд░ рд╡рд╣ рдиिрдХрд▓े। рдкाँрдЪ рдмрдЬрддे рд╣ी рдЙрд╕рдиे рд░ाрд╣рдд рдХी рд╕ाँрд╕ рд▓ी। рдЕрдкрдиा рдкрд░्рд╕ рдХंрдзे рдкрд░ рдЯाँрдЧा рдФрд░ рд▓рдЧрднрдЧ рднाрдЧрддी рд╣ुрдИ рд╕ी рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ी। рд╕реЬрдХ рдкрд░ рд╣рд░ рдУрд░ рдЖрддुрд░ рдиреЫрд░ों рд╕े рдСрдЯो рд░िрдХ्рд╢ा рдЦोрдЬрдиे рд▓рдЧी। рд╕ाрдордиे рд╕े рдЕрдЪाрдирдХ реЩाрд▓ी рдСрдЯो рдХो рдЖрддे рджेрдЦ рдЙрд╕े рд░ुрдХाрддे рд╣ुрдП рдорди рд╣ी рдорди рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдХिрдпा। рдШрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдХрд░ рдЬрд▓्рджी рд╕े рдПрдХ рдмैрдЧ рдоें рдХुрдЫ рдХрдкреЬे рднрд░े। рд░ाрд╕्рддे рдХे рд▓िрдП рджो-рдЪाрд░ рдкрдд्рд░िрдХाрдПँ рд░рдЦीं рдФрд░ рдЪрд▓ рджी рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХी рдУрд░। рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рддिрдХреЬрдо рд▓рдЧा рдХрд░ рдЕрдкрдиी рдЯिрдХрдЯ рдХा рдЗंрддреЫाрдо рднी рдХрд░ рд▓िрдпा। рднीреЬ рдХो рдЪीрд░рддे рд╣ुрдП, рдзрдХ्рдХा-рдоुрдХ्рдХी рдоें рдЬैрд╕े-рддैрд╕े рдХрд░ рдЧाреЬी рднी рдкрдХреЬ рд▓ी। рдЬрд▓्рджी рд╕े рдЦिреЬрдХी рд╡ाрд▓ी рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рдмैрдЧ рд░рдЦा рдФрд░ рдлिрд░ рдоाँ рдХी рдЪिंрддा рдоें рдШुрд▓рдиे рд▓рдЧी। рдХुрдЫ рд╣ी рдкрд▓ों рдоें рдЧाреЬी рдЫूрдЯ рдЧрдИ। рджिрди рднрд░ рдХी рдердХी рд╕рдоीрд░ा рдХो рдЭрдкрдХिрдпाँ рдШेрд░рдиे рд▓рдЧी। рддрднी рдЙрд╕े реЩ्рдпाрд▓ рдЖрдпा рдХि рдЖрд▓ोрдХ рдХो рддो рдмрддाрдиा рд╣ी рднूрд▓ рдЧрдИ рдХि рдЕрдЪाрдирдХ рдХुрдЫ рджिрди рдХे рд▓िрдП рджिрд▓्рд▓ी рдЬाрдиा рдкреЬ рд░рд╣ा рд╣ै рд╕ो рдХрд▓ рдЙрд╕े рдоिрд▓ рдирд╣ीं рдкाрдПрдЧी। рдлोрди рдХрд░ рдХे рдмрддाрдиे рдХा рд╕ोрдЪ рд╣ी рд░рд╣ी рдеी рдХि рдЧाреЬी рдХे рд╣िрдЪрдХोрд▓ों рдоें рдЖँрдЦे рдоुंрджрддी рдЧрдИं рдФрд░ рд╡рд╣ рдиींрдж рдоें рдбूрдм рдЧрдИ। рдХुрдЫ рдШंрдЯों рдХे рдмाрдж рдиींрдж рдЯूрдЯी рдФрд░ рдз्рдпाрди рдлिрд░ рдоाँ рдХी рдУрд░ рдЬा рдЯिрдХा। реЩुрдж рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рд╕рдордЭाрддी - рдоाँ рдХो рдХुрдЫ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा рд╕рдм рдаीрдХ рд╣ो рдЬाрдПрдЧा। рдордЧрд░ рдорди рд╣ै рдХि рдЦूँрдЯा рддुреЬा рдХрд░ рдлिрд░ рдЙрд▓्рдЯे-рд╕ीрдзे реЩ्рдпाрд▓ों рдоें рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрддा।
рдмाрд░-рдмाрд░ рд╣ाрде рдШреЬी рджेрдЦрддी рдХि рдФрд░ рдХिрддрдиा рд╕рдордп рд╢ेрд╖ рд╣ै рджिрд▓्рд▓ी рдЖрдиे рдоें। рдкрдд्рд░िрдХाрдПँ рддो рд╣ैं, рдордЧрд░ рдкреЭрдиे рдоें рдорди рд╣ी рдирд╣ीं рд▓рдЧ рд░рд╣ा। рдЖँрдЦें рдоूंрджрдХрд░ рдХрднी рдЖрд▓ोрдХ рдХे реЩ्рдпाрд▓ рдоें рдбूрдм рдЬाрддी рдХрднी рдоाँ рдХे। рдЗрди्рд╣ीं реЩ्рдпाрд▓ों рдХे рдЪрд▓рддे рдЧंрддрд╡्рдп рдЖ рдЧрдпा। рдЧाреЬी рджिрд▓्рд▓ी рд╕्рдЯेрд╢рди рдкрд░ рдЬा рдкрд╣ुँрдЪी। рд╕्рдЯेрд╢рди рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдСрдЯो рд░िрдХ्рд╢ा рдмुрд▓ाрдпा। рд╣реЬрдмреЬाрдИ рд╕ी, "рднрдИрдпा, рдХрд░ोрд▓рдмाрдЧ।"
"рд╣ाँ-рд╣ाँ рдмैрдаो।"
рднीрддрд░ рдмैрдЧ рд╕рд░рдХाрдпा рдмैрдарддे-рдмैрдарддे рдмोрд▓ी, "рдоीрдЯрд░ рддो рдбाрдКрди рдХрд░ рд▓ो।"
"рдПрдХ рджाрдо рдкрдЪाрд╕ рд░ुрдкрдпा рд▓рдЧेрдЧा рдоैрдбрдо, рдЪрд▓рдиा рд╣ो рддो рдмोрд▓ो।"
"рдЕрдЪ्рдЫा рдаीрдХ рд╣ै, рдЪрд▓ो।"
рдмैрдарддे рд╣ी рдлिрд░ рд╕ोрдЪों рдоें рдЙрд▓рдЭ рдЧрдИ।
"рдоैрдбрдо! рдХрд░ोрд▓рдмाрдЧ!" рдСрдЯो рдЪाрд▓рдХ рдХी рдЖрд╡ाреЫ рд╕ुрди рдХрд░ рдЙрд╕рдХी рддंрдж्рд░ा рдЯूрдЯी।
рдЭрдЯ рдмोрд▓ी, "рдмाрдПँ рд╣ाрде рдоुреЬ рдХрд░ рдкрд╣рд▓ी рдЧрд▓ी рдоें рдЪौрдеा рдШрд░।"
рдСрдЯो рдХे рд░ुрдХрддे рд╣ी рдкрдЪाрд╕ рдХा рдиोрдЯ рджेрддी рд╣ुрдИ рдЕрдкрдиा рдмैрдЧ рдЙрдаा рдШрд░ рдХे рджрд░рд╡ाреЫे рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪी। рдХंрдкрди рднрд░े рд╣ाрде рд╕े рдШंрдЯी рдмрдЬाрдИ। рджрд░рд╡ाреЫा рдЦुрд▓рддे рд╣ी рд╕ाрдордиे рджрдордпंрддी рдоौрд╕ी рдХो рдкाрдпा। рдЫूрдЯрддे рд╣ी рдмोрд▓ी, "рдоाँ рдХैрд╕ी рд╣ै рдоौрд╕ी? рд╕рдм рдаीрдХ рддो рд╣ै рди!"
"рд╣ाँ-рд╣ाँ рд╕рдм рдаीрдХ рд╣ै; рдкрд╣рд▓े рднीрддрд░ рддो рдЖрдЬा।"
рджрд░рд╡ाреЫे рдХी рд╕ांрдХрд▓ рдЙреЬрдХाрддी рд╣ुрдИ рдоौрд╕ी рдмोрд▓ी, "рдмрд╕ рдиिрдо्рдоो реЫрд░ा рдШрдмрд░ा рдЧрдИ рдеी рд╕ो рддुрдЭे рдЖрдиे рдХो рдХрд╣ рджिрдпा।"
рдХрдорд░े рдоें рдоाँ рдХो рднрд▓ी-рдЪंрдЧी рджेрдЦ рд╕рдоीрд░ा рдаिрдардХी рд╕ी рдмोрд▓ी рдоाँ, "рддुрдо рддो рдаीрдХ-рдаाрдХ рджिрдЦ рд░рд╣ी рд╣ो рдлिрд░ рдоुрдЭे рдХ्рдпों?"
"рдмрд╕ рдоिрд▓рдиे рдХो рджिрд▓ рдЪाрд╣ рд░рд╣ा рдеा। рд╕ोрдЪा рдпूँ рддो рддू рдЖрдПрдЧी рдирд╣ीं рдЗ्рд╕рд▓िрдП рдмुрд▓рд╡ा рднेрдЬा।"
рд╡рд╣ рдЦीрдЭी рд╕ी рдЖрд╡ाреЫ рдоें "рдоाँ рддुрдо рднी рдиा..." рдХрд╣ рдХрд░ рдЪुрдк рд╣ो рдЧрдИ।
     рдеोреЬी рд╣ी рджेрд░ рдоें рдоौрд╕ी рдЪाрдп-рдиाрд╢्рддा рд▓े рдЖрдИ। рдЪाрдп рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ी рдоाँ рдмोрд▓ी, "рдЬा рдЬाрдХрд░ рдеोреЬा рд╕ुрд╕्рддा рд▓े। рд╕реЮрд░ рдХी рдердХी рд╣ुрдИ рд╣ै।"
рд╕рдоीрд░ा рд╡рд╣ीं рдмिрдЫे рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдкрд░рд▓ी рддрд░рдл рдХрд░рд╡рдЯ рд▓े рдХрд░ рд▓ेрдЯ рдЧрдИ। рдиींрдж рддो рдЖ рдирд╣ीं рд░рд╣ी рдеी। рдмрд╕ рдЖँрдЦें рдоूंрджे рдЗрд╕ी рд╕ोрдЪ рдоें рдкреЬी рд░рд╣ी рдХि рдЖрдЦिрд░ рдРрд╕ी рдХ्рдпा рдмाрдд рд╣ै рдЬो рдоुрдЭे рдпूँ рдЕрдЪाрдирдХ рдмुрд▓ा рднेрдЬा। рдоुрдЭे рд╕ोрдпा рд╣ुрдЖ рдЬाрди рдеोреЬी рджेрд░ рдмाрдж рд╣ी рдоाँ рдФрд░ рдоौрд╕ी рдХी рдЖрдкрд╕ рдоें рдЦुрд╕рд░-рдкुрд╕рд░ рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИ।
"рдЬीрдЬी рдЕрдм рд╢ाрджी рдХी рдмाрдд рдкрдХ्рдХी рдХрд░рдХे рднेрдЬрдиा।" рджрдордпंрддी рдоौрд╕ी рдХे рд╕्рд╡рд░ рдоें рдЕрдм рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдвीрд▓ рди рджेрдиे рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी рдеी। "рдЕрд░े рдоाрдиेрдЧी рддрднी рди! реЫрдмрд░рджрд╕्рддी рдХैрд╕े рдХрд░ूँрдЧी?" рдоाँ рдиे рдХрд╣ा।
"рди рдоाрдиे рддो рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рд░рд╣рдиे рдЪрд▓ी рдЬाрдиा।"
рд╢рдХ рддो рд╕рдоीрд░ा рдХो рдЖрддे рд╣ी рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рддो рдпреШीрди рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдоाрдорд▓ा рдХुрдЫ рдФрд░ рд╣ी рд╣ै। рдЧुрдорд╕ुрдо рдкреЬी рд╕ोрдЪрддी рд░рд╣ी рдХрд╣ीं рдоाँ рдХो рдЖрд▓ोрдХ рдХे рдмाрд░े рдоें рдХोрдИ рд╢рдХ рддो рдирд╣ीं рд╣ो рдЧрдпा। рдирд╣ीं-рдирд╣ीं рд╣рдоाрд░ा рддो рдХोрдИ рднी рдЬाрдирдХाрд░ рдмंрдЧрд▓ोрд░ рдоें рдирд╣ीं рд░рд╣рддा। рдХुрдЫ рджेрд░ рдмाрдж рд╕рдоीрд░ा рдЙрдаी рдФрд░ рдЙрда рдХрд░ рдЬрд╣ाँ рдоाँ рдФрд░ рдоौрд╕ी рдмैрдаी рдеीं рд╡рд╣ीं рдХुрд░्рд╕ी рдЦिрд╕рдХा рдХрд░ рдмैрда рдЧрдИ। рдЙрди рджोрдиों рдХी рдЦुрд╕рд░-рдкुрд╕рд░ рдЪुрдк्рдкी рдоें рдмрджрд▓ рдЧрдИ। рдЗрддрдиे рдоें рд╣ी рд╕рд▓ोрдиी рджीрджी рднी рдЖ рдЧрдИं। рд╕рдоीрд░ा рдиे рд╕рд▓ोрдиी рджी рдХो рд╢िрдХाрдпрддी рд▓рд╣рдЬे рдоें рдХрд╣ा, "рдоाँ рддो рднрд▓ी-рдЪंрдЧी рд╣ै рдлिрд░ рдЖрдкрдиे рдоुрдЭे рдпूँ рд╣ी рдХ्рдпों рдмुрд▓ा рд▓िрдпा?"
"рдпूँ рд╣ी рдХрд╣ाँ - рдоाँ рдиे рдХрд╣ा реЫрд░ूрд░ी рдХाрдо рд╣ै рддрднी рддो рдмुрд▓ाрдпा рд╣ै।"
    "рдРрд╕ा рднी рдХ्рдпा реЫрд░ूрд░ी рдХाрдо рдеा рджी рдХि рдЗрддрдиे рдмिреЫी рд╕ीреЫрди рдоें рдмुрд▓ा рднेрдЬा। рдЖрдк рдХ्рдпा рдЬाрдиें рдЫुрдЯ्рдЯी рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрддрдиा рдЕрдкрдоाрдиिрдд рд╣ोрдиा рдкреЬा।"
рддрдкाрдХ рд╕े рдоाँ рдмीрдЪ рдоें рд╣ी рдмोрд▓ рдЙрдаी, "рдЬाрдирддी рд╣ूँ рдХिрддрдиी рдмिреЫी рд╣ै рддू। рдХौрди рд╣ै рд╡рд╣ рдЬिрд╕рдХे рд╕ाрде рдХрдИ рдмाрд░ рджрдордпंрддी рдоौрд╕ी рдХी рдмрд╣ू рдиैрдиा рдиे рддुрдЭे рдШूрдорддे рджेрдЦा рд╣ै।"
рдХुрдЫ рд╕ोрдЪрддे рд╣ुрдП, "рд▓ेрдХिрди рднाрднी рддो рдмрдо्рдмрдИ рдоें рд╣ैं рдлिрд░?"
"рдкिрдЫрд▓े рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рд╕े рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХा рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдмंрдЧрд▓ोрд░ рдоें рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрддे-рдЬाрддे рдХाрд░ рд╕े рдЙрд╕рдиे рддुрдЭे рдХрдИ рдмाрд░ рдЙрд╕ рд▓реЬрдХे рдХे рд╕ाрде рджेрдЦा рд╣ै।"
"рдЕрд░े... рдоाँ! рд╡рд╣ рддो рдЖрд▓ोрдХ рд╣ै। рдоेрд░े рд╣ी рд╡िрднाрдЧ рдоें рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै। рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рд▓реЬрдХा рд╣ै। рдЖрдЬрдХрд▓ рдеोреЬा рдкрд░ेрд╢ाрди рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдкрдд्рдиी рдХा рдЕрдЪाрдирдХ рджिрд▓ рдХे рджौрд░े рд╕े рджेрд╣ाрди्рдд рд╣ो рдЧрдпा। рджो рд╕ाрд▓ рдХा рдПрдХ рдмेрдЯा рднी рд╣ै। рд╢рд╣рд░ рдоें рдЕрдХेрд▓ा рд╣ै рд╕ो рдХрднी-рдХрднी рдоुрдЭрд╕े рдЕрдкрдиा рджुрдЦ рдмाँрдЯ рд▓ेрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдмुрд░ाрдИ рднी рдХ्рдпा рд╣ै, рдоाँ?"
     "рдЕрдЪ्рдЫा-рдЕрдЪ्рдЫा реЫ्рдпाрджा рдмाрддें рдиा рдмрдиा। рджुрдЦ рдмाँрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рддू рд╣ी рдоिрд▓ी рдеी рдХ्рдпा? рдХोрдИ реЫрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рдХिрд╕ी рдХे рдЗрддрдиे рджुрдЦ рд╕ुрдирдиे рдХे, рд╕рдордЭी! рд▓рдб़рдХी реЫाрдд рдХो рдЕрдкрдиी рдорд░्рдпाрджा рдоें рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЬाрдирддी рдирд╣ीं рдХрд▓ рдХो рдЗрди рдмाрддों рд╕े рддेрд░ी рд╢ाрджी рдоें рд░ुрдХाрд╡рдЯ рдЖ рд╕рдХрддी рд╣ै।"
"рдХ्рдпों рдоाँ? рд▓реЬрдХिрдпों рдХा рджिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдпा рднाрд╡рдиाрдПँ рдирд╣ीं рд╣ोрддीं? рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рдЗрдЪ्рдЫा рд╕े рдЬीрдиे рдХा рднी рд╣рдХ рдирд╣ीं рд╣ै рдХ्рдпा?"
"рдирд╣ीं, рдоैं рдирд╣ीं рдоाрдирддी рдЗрди рдмेрддुрдХी рдмाрддों рдХो। рдоाँ рдХी рдЖрд╡ाреЫ рдХुрдЫ рдФрд░ рд╕реЩ्рдд рд╣ो рдЧрдИ। "рдмрд╕-рдмрд╕ рд░рд╣рдиे рджे, рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рд╣ी рд░рдЦ рдЕрдкрдиी рдирдИ рд╕ोрдЪ рдХो рдФрд░ рдоेрд░ी рдмाрдд рдХो рдз्рдпाрди рд╕े рд╕ुрди। рджрдордпंрддी рдоौрд╕ी рдиे рдПрдХ рд░िрд╢्рддा рдмрддाрдпा рд╣ै। рдЦाрддे-рдкीрддे рд▓ोрдЧ рд╣ैं। рдШрд░ рдоें рдаाрда-рдмाрда рд╣ैं। рд▓реЬрдХा рдкреЭा-рд▓िрдЦा рд╣ै рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рдиौрдХрд░ी рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।"
рд╕рдоीрд░ा рдХे рдХुрдЫ рдХрд╣рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдоौрд╕ी рдмीрдЪ рдоें рдмोрд▓ рдкреЬी, "рд╕рдоीрд░ा рдХे рд╕ाрде рд╣ी рддो рдХॉрд▓ेрдЬ рдоें рдкреЬрддी рдеी рдЙрд╕рдХी рдмрд╣рди।"
рд╕рдоीрд░ा рдЙрд╕рдХी рдмрд╣рди рдХा рдиाрдо рд╕ुрдирддे рд╣ी рдмोрд▓ी, "рдЬाрдирддी рд╣ूँ рдЙрд╕ рд▓реЬрдХे рдХो рдиिрд░ा рд▓рдлंрдЧा। рд╕ाрд░ा-рд╕ाрд░ा рджिрди рдЖрд╡ाрд░ा рдШूрдордиा, рд▓реЬрдХिрдпों рдХो рдлिрдХрд░े рдХрд╕рдиा। рдкिрддा рдкुрд▓िрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдоें рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрдирдХा рдХाрдо рд╣рд░ рдирд░рдо-рдЧрд░рдо рд╕े рдШूрд╕ рдРंрдардиा рд╣ैं। рд╣рд░ाрдо рдХा рдкैрд╕ा рдЬो рдЖрддा рд╣ै, рдаाрда-рдмाрда рддो рд╣ोंрдЧे рд╣ी। рдРрд╕े рд▓реЬрдХे рд╕े рд╡िрд╡ाрд╣! рдХрджाрдЪिрдд рдирд╣ीं।" рдмिрдиा рдХुрдЫ рд╕ोрдЪे рд╕рдоीрд░ा рдлрдЯाрдХ рд╕े рдмोрд▓ рдЙрдаी, "рдоाँ, рдоैं рд╢ाрджी рдХрд░ूँрдЧी рддो рдЖрд▓ोрдХ рдЬैрд╕े рд▓реЬрдХे рд╕े। рдоुрдЭे рд╡рд╣ рд╣рд░ рд▓िрд╣ाреЫ рд╕े рдмрд╣ुрдд рдкрд╕ंрдж рд╣ै। рдоैं рдЙрд╕ी рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ूँ।"
рдпрд╣ рд╕ुрдирддे рд╣ी рдоाँ рдХे рдкैрд░ों рддрд▓े рд╕े реЫрдоीрди рдЦिрд╕рдХ рдЧрдИ। рдФрд░ рд╡рд╣ рдлрдЯी-рдлрдЯी рдЖँрдЦों рд╕े рд╕рдоीрд░ा рдХी рдУрд░ рджेрдЦрддी рд░рд╣ рдЧрдИ।
рдПрдХाрдПрдХ рдлूрдЯ рдкреЬी, "рдорддि рддो рдирд╣ीं рдоाрд░ी рдЧрдИ рддेрд░ी। рд╡िрдзुрд░ рд╕े рдм्рдпाрд╣ рдХрд░ेрдЧी рдХ्рдпा рдФрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪा рднी! рд▓ोрдЧ рдХ्рдпा рдХрд╣ेंрдЧे।"
рд╕рдоीрд░ा рднी рдмिреЮрд░ рдЧрдИ, "рд▓ोрдЧों рдХो рдЬो рдХрд╣рдиा рд╣ो рдХрд╣ें, рдоुрдЭे рдХिрд╕ी рдХी рдХोрдИ рдкрд░рд╡ाрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै। рд╡िрдзुрд░ рд╣ै! рдХोрдИ рджुрд╢्рдЪрд░िрдд्рд░ рддो рдирд╣ीं। рдкреЭा-рд▓िрдЦा рд╕рдн्рдп рдЗंрд╕ाрди рд╣ै। рдпрджि рдмрдЪ्рдЪा рднी рд╣ै рддो рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ, рдХिрд╕ी рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рдмрдирдиा рдоेрд░ी рдиिрдЧाрд╣ рдоें рддो рдХिрд╕ी рдкुрдг्рдп рд╕े рдХрдо рдирд╣ीं।"
"рдмिрд░ाрджрд░ी рдоें рдиाрдХ рди рдХрдЯ рдЬाрдПрдЧी।"
рдпрд╣ рд╕рдм рд╕ुрди рдХрд░ рддो рд╕рд▓ोрдиी рд╕े рднी рдЪुрдк рди рд░рд╣ा рдЧрдпा рддрдкाрдХ рд╕े рдмोрд▓ рдЙрдаी, "рдХौрди рд╕ी рдмिрд░ाрджрд░ी рдХी рдмाрдд рдХрд░рддी рд╣ो рдоाँ? рдкिрддा рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдмाрдж рдХिрд╕рдиे рддुрдо्рд╣ाрд░े рджुрдЦ рдХो рдмाँрдЯा? рдХ्рдпा рдЗрддрдиे рдмрд░рд╕ों рд╕े рддुрдо рдЕрдХेрд▓ी рд╣ी рдирд╣ीं рдЬूрдЭ рд░рд╣ी рд╣ो? рд░ूреЭिрдпों рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ो рдоाँ। рдпाрдж рд╣ै рдиा рдЗрд╕ी рд╣рда рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмेрдЯे рдиे рдХिрддрдиी рджूрд░ी рдмрдиा рд▓ी рддुрдорд╕े। рдХ्рдпा рдХрдоी рдеी рднрдЗрдпा рдХी рдкрд╕ंрдж рдоें। рд▓рдЪрдХी рдбाрд▓ी рд╕ी рдеी рд╡рд╣। рд╕ुрди्рджрд░, рдкреЭी-рд▓िрдЦी рдбाрдХ्рдЯрд░ рд▓реЬрдХी। рдкрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ी реЫिрдж рдеी рдХि реЫाрдд-рдмिрд░ाрджрд░ी рд╕े рдмाрд╣рд░ рд╢ाрджी рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी। рд╕рдордп рдмрджрд▓ рдЪुрдХा рд╣ै рдоाँ, рдХ्рдпूँ рдирд╣ीं рд╕рдордЭрддी рд╣ो рдХि рддुрдо्рд╣ें рд╕्рд╡рдпं рдХो рдмрджрд▓рдиा рд╣ोрдЧा। рддुрдордиे рднрдЗрдпा рдХी рднाрд╡рдиाрдУं рдХी реЫрд░ा рднी рдкрд░рд╡ाрд╣ рдХी рд╣ोрддी рддो рд╡рд╣ рдХोрд░्рдЯ-рдоैрд░िрдЬ рдХрд░рдХे рд╡िрджेрд╢ рди рдЪрд▓े рдЬाрддे। рдЕрдкрдиे рд╣рда рдХे рдЖрдЧे рд░िрд╢्рддों рдХो рдХрдм рддрдХ рдпूँ рди्рдпोрдЫाрд╡рд░ рдХрд░рддी рд░рд╣ोрдЧी।"
      рдкрд░ рдоाँ рдХрдм рдЯрд▓ी; рд╡рд╣ рддो рдЕрдкрдиी реЫिрдж рдХो рд▓िрдП рдмैрдаी рд░рд╣ी। рд╕рдоीрд░ा рднी рдЯрд╕ рд╕े рдорд╕ рдирд╣ीं рд╣ुрдИ। рдоाँ рдХрднी рдЧुрд╕्рд╕े рд╕े рдХрднी рдк्рдпाрд░ рд╕े рд╕рдордЭाрддी рд░рд╣ी рдХि рдЖрд▓ोрдХ рдХा рдЦ्рдпाрд▓ рджिрд▓ рд╕े рдиिрдХाрд▓ рджे। рдЖреЩिрд░ рд╕рдоीрд░ा рдХे рд╡ाрдкрд╕ рдЬाрдиे рдХा рджिрди рдЖ рдЧрдпा। рдЬрдм рд╕рдоीрд░ा рдкрд░ рдХोрдИ рдЕрд╕рд░ рд╣ोрддा рди рджिрдЦा рддो рдоाँ рдиे рдЕрдкрдиे рд╕рд░ рдХी рдХрд╕рдо рджेрдХрд░ рд╡рд╢ рдоें рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдоोрдз рдЕрд╕्рдд्рд░ рдЕрдкрдиाрдпा।
      рд╕рдоीрд░ा рдиे рд╕्рдЯेрд╢рди рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдЯो-рд░िрдХ्рд╢ा рдоंрдЧрд╡ाрдпा। рд╡рд╣ рдЬрдм рдЪрд▓рдиे рдХो рд╣ुрдИ рддो рдоाँ рдиे рдЭрдЯ рд╕े рдЙрд╕рдХे рдЧрд▓े рдоें рдЕрдкрдиी рддुрд▓рд╕ी рдХी рдоाрд▓ा рдкрд╣рдиा рджी। рдФрд░ рддाрдХीрдж рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдмोрд▓ी, "рдкрд╣рдиे рд░рд╣िрдпो рдЗрд╕ рдоाрд▓ा рдХो, рддाрдХि рдпрд╣ рддुрдЭे рдоेрд░ी рджी рд╣ुрдИ рдХрд╕рдо рдХी рдпाрдж рджिрд▓ाрддी рд░рд╣े।"
рд╕рдоीрд░ा рдмिрдиा рдХुрдЫ рдмोрд▓े рдЖрдЯो-рд░िрдХ्рд╢ा рдоें рдмैрда рдЧрдИ рдФрд░ рд░ाрд╕्рддे рднрд░ рдоाँ рдХी рджрдХिрдпाрдиूрд╕ी рдмाрддों рдХो рд╕ोрдЪ-рд╕ोрдЪ рдХрд░ рдкрд░ेрд╢ाрди рд╣ोрддी рд░рд╣ी। рд▓ेрдХिрди рд╡рд╣ рджुрдЦ рдФрд░ рдЧुрд╕्рд╕े рдХी рдЖрддी-рдЬाрддी рд▓рд╣рд░ों рдоें рдбूрдмी рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиे рдорди рдХो рджृреЭ рдХрд░ рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рдХрд░рддी рд░рд╣ी рдХि рд╣ो рди рд╣ो рдоैं рдЗрди рдХрд╕рдоों рдХी рд▓рдХीрд░ों рдФрд░ рд░ूреЭिрдпों рдХे рд╣ाрд╢िрдпे рдХो рддो рддोреЬ рдХрд░ рд╣ी рджрдо рд▓ूँрдЧी। рдЙрд╕рдХा рдСрдЯो рдХुрдЫ рджूрд░ рд╣ी рдкрд╣ुँрдЪा рдеा рдХि рд▓ाрд▓ рдмрдд्рддी рд╣ो рдЧрдИ। рднीреЬ рднрд░ी рд╕рдб़рдХ рдкрд░ рдмрд╕ों рдХाрд░ों рдХे рдмीрдЪ рдСрдЯो рд▓ाрд▓ рдмрдд्рддी рдкрд░ рдЬ्рдпों рд╣ी рд░ुрдХा, рд╕рдоीрд░ा рдиे рдЭрдЯ рд╕े рдоाрд▓ा рдЧрд▓े рд╕े рдЦेंрдЪ рдХрд░ рддोреЬрддे рд╣ुрдП рдЙрд╕рдХे рд╕ाрд░े рдордирдХे рд╕реЬрдХ рдкрд░ рджे рдоाрд░े рддाрдХि рдмрд╕ों рд╡ рдХाрд░ों рдХे рдкрд╣िрдпों рдХे рдиीрдЪे рджрдм рдХрд░ рдоाँ рдХी рджी рдХрд╕рдо рдЪूрд░-рдЪूрд░ рд╣ो рдЬाрдП рдФрд░ рд╕рдоीрд░ा рдЗрди рд░ूреЭिрдпों рд╕े рдоुрдХ्рдд।

рдХрд╣ाрдиी: рдк्рд▓ाрди

рдЕрдоिрдд рдХुрдоाрд░ рдорд▓्рд▓
рдЕрдоिрдд рдХुрдоाрд░ рдорд▓्рд▓

рдмाрдд рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рд╣ै рдЬрдм рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ुрдЖ рдХрд░рддे рдеे। рддрдм рдпुрд╡ा рдЫाрдд्рд░ों рдХी рдмेрдЪैрдиी рдЕрдХ्рд╕рд░ рдлूрдЯ рдкреЬрддी рдеी - рдХрднी рдлीрд╕ рдХो рд▓ेрдХрд░, рдХрднी рднाрд╖ा рдХो рд▓ेрдХрд░, рдХрднी рдЕрди्рдп рдХाрд░рдгों рд╕े।
рдРрд╕े рд╣ी рдХिрд╕ी рдмेрдЪैрди рд░ाрдд рдХा рдХिрд╕्рд╕ा рд╣ै। рджिрди рдоें рдпुрд╡ाрдУं рдХे рдЙрдЧ्рд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдмрд▓ों рдиे рд▓ाрдаीрдЪाрд░्рдЬ рдХिрдпा рдеा। рдЫाрдд्рд░ рддिрддрд░ рдмिрддрд░ рд╣ो рдЧрдП। рд╕рдорд╕्рдпा рдеी рдХि рд░ाрдд рдХрд╣ाँ рдХрдЯे - рд╣ोрдЯрд▓ рд▓ाрдпрдХ рдкैрд╕े рдирд╣ीं рдеे। рдЕрдкрдиे рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХे рд░ूрдо рдоें рдЬा рдирд╣ीं рд╕рдХрддे рдеे। рдпрд╣ рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХा рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдеा। рдЙрдЧ्рд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдЗрд╕ी рд╕ंрдХाрдп рдХे рдЫाрдд्рд░ों рдиे рдХिрдпा рдеा, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЖрд╢ंрдХा рдеी рдХि рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХे рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ों рдоें рд░ाрдд рдоें рдкुрд▓िрд╕ рдХी рд░ेрдб рдкреЬ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рд╕ंрдХाрдп  рдпрдеा рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕ंрдХाрдп рдХे рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ рдоें рдЫाрдкा рдкреЬрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдирд╣ीं рдеी। рдмी.рдП. рдСрдирд░्рд╕ рдХा рдЫाрдд्рд░ рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг, рдЖрджिрдд्рдп рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рд╕рднी рджोрд╕्рдд рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рд╡ाрд▓े рд╣ी рдеे। рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕ंрдХाрдп рдХे рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ рдоें рдиेрддाрдЬी рдХा рдХрдорд░ा рдеा। рдлिрд░ рдиेрддाрдЬी, рдЗрд╕ рд╕рдордп рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдеे- рджोрдиों рд▓िрд╣ाрдЬ рд╕े рд░ाрдд рдХो рд░ुрдХрдиे рдХे рд▓िрдпे рдиेрддाрдЬी рдХा рдХрдорд░ा рд╣ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдеा।

рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдмाрд╣рд░ рдХी рдЧुрдордЯिрдпों рдоें рд╕рдЬी рд░ेрд╕्рдЯोрд░ेрди्рдЯ рдЯाрдЗрдк рдХी рджुрдХाрдиों рдоें рднाрдд, рджाрд▓, рд░ोрдЯी, рд╕рдм्рдЬी рдЫोреЬрдХрд░, рдмрд╣ुрдд рдХुрдЫ рд░рд╣рддा рдеा, рдЦाрдиे рд▓ाрдпрдХ। рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдЬेрдм рдоें рд░рдЦे рдкैрд╕े рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрдХрд░, рдПрдХ рдмрди рдХो рд╕ेंрдХрд╡ा рдХрд░, рдЙрд╕े рдмीрдЪ рд╕े рдХाрдЯрдХрд░, рдЙрд╕рдоें рдПрдХ рд╕рдоोрд╕ा рд░рдЦрдХрд░, рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╕े рдЦाрдпा। рдЗрдд्рдоीрдиाрди рд╕े рдкाрдиी рдкिрдпा। рдкेрдЯ рднी рднрд░рдиा рдеा рдФрд░ рд╕рдордп рднी рдмिрддाрдиा рдеा। рдиेрддाрдЬी - рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬी 10 рдмрдЬे рдХे рдкрд╣рд▓े, рдЕрдкрдиे рд░ूрдо рдкрд░ рдирд╣ीं рдкрд╣ुँрдЪрддे рдеे।
рдЖрджिрдд्рдп рд╕ाреЭे рджрд╕ рдмрдЬे рддрдХ рдиेрддाрдЬी рдЬी рдХे рдХрдорд░े рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪा। рдиेрддाрдЬी рдЕрднी рддрдХ рд▓ौрдЯे рдирд╣ीं рдеे। рд╡рд╣ рдкрд╣рд▓े рдХी рднांрддि, рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХे рд▓ॉрди рдоें рдмैрдардХрд░ рдиेрддाрдЬी рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧा। рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХे рд▓ॉрди рдоें рдмैрдаे рдХрдИ рдЕрди्рдп рд▓реЬрдХे рджिрдЦाрдИ рдкреЬे, рдЬो рдЕрдХ्рд╕рд░ рдиेрддाрдЬी рдХे рдпрд╣ाँ рдЖрддे рдЬाрддे рджिрдЦрддे рдеे। рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрдпा рдХि рдпे рд▓реЬрдХे рднी рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХे рдЫाрдд्рд░ рдЬाрди рдкреЬ рд░рд╣े рд╣ैं। рд╕ंрднाрд╡िрдд рд░ेрдб рдХे рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдирд╣ीं рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рд▓рдЧрддा рд╣ै рдиेрддाрдЬी рдХे рд░ूрдо рдоें, рдЖрдЬ рдЫाрдд्рд░ों рдХा рдЬрдоाрд╡реЬा рд░рд╣ेрдЧा।
рдиेрддाрдЬी, рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рд╢ोрдз рдЫाрдд्рд░ рдеे। рдлोрд░ рдлрд░्рд╕्рдЯ рдХ्рд▓ाрд╕ рдеे, рдпाрдиी рдХि рд╣ाрдИ рд╕्рдХूрд▓, рдЗंрдЯрд░, рд╕्рдиाрддрдХ рдУрд░ рдкрд░ाрд╕्рдиाрддрдХ- рд╕рдм рдлрд░्рд╕्рдЯ рдХ्рд▓ाрд╕। рдЙрди्рд╣ें рдЗрд╕ рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдоें рдХॉрдорди рд░ूрдо рдХे рдмрдЧрд▓ рд╡ाрд▓ा рдХрдорд░ा рджिрдпा рдЧрдпा, рдЬो рдЕрди्рдп рдХрдорд░ों рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдмреЬा рдХрдорд░ा рдеा। рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рдХा рдЪрддुрд░्рде рд╢्рд░ेрдгी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЦрджेрд░ू, рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рдХे рд▓реЬрдХों рд╕े рдЕрдзिрдХ, рдиेрддाрдЬी рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рддा।
рдиेрддाрдЬी 11 рдмрдЬे рдХे рдмाрдж рд╣ी рдЕрдкрдиे рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХे рдЕрдкрдиे рд░ूрдо рдкрд░ рд▓ौрдЯे। рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рдХे рд▓ॉрди рдоें рдмैрдаे рдЖрджिрдд्рдп рдХी рдирдЬрд░, рдиेрддाрдЬी рдХे рд░ूрдо рдкрд░ рдеी। рдЬैрд╕े рд╣ी рдиेрддाрдЬी рдХे рд░ूрдо рдХी рд▓ाрдЗрдЯ рдЦुрд▓ी рд╡ рджрд░рд╡ाрдЬा рдЦुрд▓ा рд╣ोрдиा рджिрдЦा, рдЖрджिрдд्рдп рдиेрддाрдЬी рдХे рд░ूрдо рдХी рдУрд░ рдЪрд▓ рдкреЬा। рд╡рд╣ाँ рдХाрдлी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдЫाрдд्рд░ рдмैрдаे рдеे, рдЬो рд╢ाрдпрдж рдЖрджिрдд्рдп рдХी рднांрддि, рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХे рдЕрдкрдиे рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рди рдЬाрдХрд░, рдпрд╣ाँ рд░ाрдд рдЧुрдЬाрд░рдиा рдЪाрд╣ рд░рд╣े рдеे। рдиेрддाрдЬी рдХे рд╕ेрд╡ा рдоें рдЦрджेрд░ू рдкрд╣ुँрдЪ рдЪुрдХा рдеा। рдЦрджेрд░ू рд╕े рдиेрддाрдЬी рдмोрд▓े, "рдЦрджेрд░ू!"
"рдЬी।"
"рдХुрдЫ рдЦिрд▓ाрдУрдЧे?"
"рдоेрд╕ рддो рдмंрдж рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЖрдкрдХा рдЦाрдиा рд╡рд╣ाँ рд░рдЦा рд╣ै।"
"рдаीрдХ рд╣ै... рдЦाрдиा рд▓ाрдУ। рд╕рдо्рднрд╡ рд╣ो рддो рдПрдХ्рд╕्рдЯ्рд░ा рдЦाрдиा рднी рд▓ाрдиा, рдпрд╣ाँ рдХрдИ рдЫाрдд्рд░ рдмैрдаे рд╣ैं।"
"рдЬी... рджेрдЦрддा рд╣ूँ... рдЖрдкрдХे рд▓िрдпे рддो рдЦाрдиा рд░рдЦрд╡ा рджिрдпा рдеा... рдПрдХ्рд╕्рдЯ्рд░ा рдЦाрдиा рд░рдЦा рд╣ोрдЧा рддो, рджेрдЦрддा рд╣ूँ?"
рдиेрддाрдЬी рдиे рдЕрдкрдиे рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рд╕рднी рд╕े рдкूрдЫा, "рд╕рдмрдиे рдЦाрдиा рдЦा рд▓िрдпा рд╣ै?" рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рд╕рдмрдиे рд╣ाँ рдХрд╣ा।
"рдЦрджेрд░ू... рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЦाрдиे рдХी рдЬुрдЧाреЬ рдХрд░ो।"
рдЬी рдмोрд▓рдХрд░ рдЦрджेрд░ू рдХрдорд░े рд╕े рдиिрдХрд▓ рдЧрдпा। рдиेрддाрдЬी рдмाрд░ी-рдмाрд░ी рд╕े рд╕рдмрдХी рдЦोрдЬ рдЦрдмрд░ рд▓ेрдиे рд▓рдЧे рдХि рдЗрддрдиी рд░ाрдд рдХो рдпрд╣ाँ рдХैрд╕े? рд╕рдмрдиे рдПрдХ рд╣ी рдмाрдд рдмрддाрдИ рдХि рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХे рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рдкрд░ рд░ेрдб рдХी рдЖрд╢ंрдХा рдХे рдЪрд▓рддे рд╕рдм рд▓ोрдЧ рд░ाрдд рдмिрддाрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЗрдзрд░ рдЖ рдЧрдП।

рдЦрджेрд░ू рджो рдеाрд▓ी рдЦाрдиा рд▓ाрдпा।  рдЬिрд╕ рдеाрд▓ी рдоें рдЕрдзिрдХ рдЦाрдиा рдеा, рдЙрд╕े рдиेрддाрдЬी рдЬी рдиे рд╕рдо्рд╣ाрд▓ा рдФрд░ рдХрдо рд░ोрдЯी рд╡ाрд▓ी рдеाрд▓ी рдЙрд╕ рдЫाрдд्рд░ рдХो рджी, рдЬिрд╕рдиे рдмрддाрдпा рдеा рдХि рдЙрд╕рдиे рдЦाрдиा рдирд╣ीं рдЦाрдпा рд╣ै। рдиेрддाрдЬी рдЦाрдиे рдкрд░ рдЬुрдЯे рд░рд╣े, рдЦрджेрд░ू рдкाрдиी рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд▓рдЧा рд░рд╣ा। рдЦाрдиा рдЦाрдиे рдХे рдмाрдж рдиेрддाрдЬी рдЦрджेрд░ू рд╕े рдмोрд▓े, "рдФрд░... рдЗрди рд▓ोрдЧों рдХे рд╕ोрдиे рдХी рдХ्рдпा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै... рдХिрд╕ी рдЦाрд▓ी рд░ूрдо рдХी рдЪाрднी рд╣ै?"
"рдХिрддрдиे рдЫाрдд्рд░ рд╣ैं?" рдЦрджेрд░ू рдиे рдкूрдЫा
"рдПрдХ...рджो...рдиौ... рдЪौрджрд╣ рд▓ोрдЧ рд╣ैं।" рдиेрддाрдЬी рдиे рд╕рднी рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдЧिрдирдХрд░ рдмрддाрдпा।
рдЦрджेрд░ू рдиे рдХрд╣ा, "рдПрдХ рд░ूрдо рд╕े рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा?"
"рддрдм?"
"рд░ाрдд рднрд░ рдХी рдмाрдд рд╣ै... рдХुрд░्рд╕ी рдоेрдЬ рдмाрд╣рд░ рдХрд░рдХे рдЗрд╕ी рдХрдорд░े рдоें рджрд░ी рдмिрдЫा рджूंрдЧा। рдЖрдк рдмेрдб рдкрд░ рд▓ेрдЯ рд▓ीрдЬिрдпेрдЧा... рдмाрдХी рд▓ोрдЧ рджрд░ी рдкрд░ рдмैрдардХрд░... рд▓ेрдЯрдХрд░... рдЙрд▓्рд╣ рдоेрд▓्рд╣ рдХрд░ рд░ाрдд рдХाрдЯ рд▓ेंрдЧे।"
"рдаीрдХ рд╣ै।" рдХрд╣рдХрд░ рдиेрддाрдЬी рдмेрдб рдкрд░ рд▓ेрдЯ рдЧрдП। рдЖрджिрдд्рдп рд╕рдоेрдд рдмाрдХी рдЫाрдд्рд░ рджрд░ी рдкрд░ рдмैрда рдЧрдП। рд░ाрдд рдХाрдЯрдиी рдеी - рдмैрдардХрд░ рдХाрдЯрдиी рдеी। рдмाрддрдЪीрдд рдоें рд╕рдордп рдХाрдЯрдиा рдПрдХрд▓ौрддा рддрд░ीрдХा рдеा। рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ рдиे рдкूрдЫा, "рдпрд╣ рд╣ुрдЖ рдХ्рдпों?"
рдиेрддाрдЬी рдЪुрдк рд░рд╣े। рддрдм рддрдХ рджूрд╕рд░े рдЫाрдд्рд░ рдиे рдХрд╣ा, "рдЫाрдд्рд░ рди рдЬाрдиे рдХ्рдпों рд╣рдЯ рд╣ी рдирд╣ीं рд░рд╣े рдеे।"
"рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЙрдо्рдоीрдж рддो рдирд╣ीं рдеी рдХि рд▓ाрдаीрдЪाрд░्рдЬ рд╣ोрдЧा।"
"рднрдЗрдпा рдХрд╣ рд░рд╣े рдеे рдХि рдКрдкрд░ рдмाрдд рд╣ो рдЧрдпी рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рдЕрд░ेрд╕्рдЯिंрдЧ рд╣ो рдЬाрдПрдЧी, рдлिрд░ рдкुрд▓िрд╕ рд▓ाрдЗрди рд▓े рдЬाрдХрд░ рджो рдШंрдЯे рдмाрдж рд╡рд╣ाँ рд╕े рдЫोреЬ рджेंрдЧे।"
"рд▓ेрдХिрди... рдРрд╕ा рд╣ुрдЖ рддो рдирд╣ीं।"
"рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬी рдХो рд╕рдм рдкрддा рд╣ै... рд▓ेрдХिрди рд▓рдЧрддा рд╣ै рд╕ो рдЧрдП, рдЗрд╕рд▓िрдпे рдирд╣ीं рдмोрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं।"
"рдЬрдЧा рд╣ूँ... рддुрдо рд▓ोрдЧों рдХी рдмाрддें рд╕ुрди рд░рд╣ा рд╣ूँ..." рдиेрддाрдЬी рдмोрд▓े।
"рддो рдмрддाрдЗрдпे рдХि рд▓ाрдаीрдЪाрд░्рдЬ рдХ्рдпों рд╣ो рдЧрдпा?"
"рддрдп рд╣ुрдЖ рдеा рдХि рдЦाрд▓ी рдиाрд░ेрдмाрдЬी рд╣ोрдЧी рддो рдвेрд▓ाрдмाрдЬी рдирд╣ीं рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП рдеी।" рдиेрддाрдЬी рдиे рдХाрд░рдг рдмрддाрдпा।
"рдоैं рддो рдЙрд╕ рдЬुрд▓ूрд╕ рдоें рдЖрдЧे рдеा... рдвेрд▓ाрдмाрдЬी рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ू... рдкрддा рд╣ी рдирд╣ीं... рдЪрд▓ा।" рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ рдмोрд▓ा।
рдиेрддाрдЬी рдиे рд╕िрд░ рдШुрдоाрдХрд░ рдкूрдЫा, "рдЕрд░ुрдг... рддुрдо рдЬुрд▓ूрд╕ рдоें рдеे?"
"рдЬी, рдоैं рддो рдЖрдЧे рд╣ी рдеा।"
"рджिрдЦे рдирд╣ीं।"
"рдЖрдк рднी... рдирд╣ीं рджिрдЦे।"
"рдоैं рддो рдЬुрд▓ूрд╕ рдоें рд╣ी рдеा... рдмीрдЪ рдоें рдеा... рдмрддाрдУ... рдоैं рддो рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╣ूँ... рдоुрдЭे рддो рд░рд╣рдиा рд╣ी рдеा।"
рдЖрджिрдд्рдп рдХी рдкीрда рд╡ рд╕िрд░ рдХो, рдХрдорд░े рдХी рджीрд╡ाрд░ рдХी рдЯेрдХ рдоिрд▓ рдЧрдпी। рдердХाрд╡рдЯ рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो рд░рд╣ी рдеी। рдЖँрдЦें рдмंрджрдХрд░, рд╕िрд░ рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдЯिрдХाрдХрд░ рд╕ोрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рдиे рд▓рдЧा। рдиींрдж рддो рдирд╣ीं рдЖрдпी рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХा рдорди рдЕрддीрдд рдХी рдУрд░ рдЪрд▓ा рдЧрдпा, рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рдЗрд╕ рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдПрдбрдоिрд╢рди рдХे рд▓िрдпे рд╕ोрдЪा рдеा। рдЧाँрд╡ рдоें рдЦेрддी-рдмाреЬी рдХा рднрд╡िрд╖्рдп рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдеा। рдЦेрддी рдоें рдкैрд╕े рдмрдЪ рдирд╣ीं рд░рд╣े рдеे। рд▓ोрдЧ рдХाрдо рдХी рддрд▓ाрд╢ рдоें рд╢рд╣рд░ рднाрдЧ рд░рд╣े рдеे। рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдкिрддाрдЬी рдЕрдХ्рд╕рд░ рдХрд╣рддे, "рдкреЭ рд▓िрдЦ рдХрд░ рдЖрджрдоी рдмрди рд▓ो... рдЧाँрд╡ рдоें рд░рд╣ोрдЧे рддो рдЧोрдмрд░ рдЙрдаाрдУрдЧे। рдЦेрддी рдХिрд╕ाрдиी рдоें рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ी рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै। рдХрднी рд╕ूрдЦा, рдХрднी рдмाреЭ, рдХрднी рдкाрд▓ा, рдХрднी рдЖँрдзी। рд╕рдмрдХा рдЕрд╕рд░ рдкреЬрддा рд╣ै। рдлिрд░ рдЦेрдд-рдоेреЬ-рдЦрд▓िрд╣ाрди рдХा рдЭрдЧреЬा рдЕрд▓рдЧ।"

рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЦрд░्рдЪ рдоें рдХрдЯौрддी рдХрд░рдХे рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдкреЭрдиे рдХे рд▓िрдпे, рдЬिрд▓ा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╡ाрд▓े рд╢рд╣рд░ рднेрдЬा। рд╢рд╣рд░ рдоें рд░рд╣рдХрд░ рдкреЭрдиे рдФрд░ рдЯ्рдпूрд╢рди рдХे рдмाрдж рднी рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдЗंрдЯрд░ рдоें 54% рдЕंрдХ рд╣ी рдоिрд▓े। рдЙрд╕рдиे рдЖрдИ0 рдЖрдИ0 рдЯी0 рдХी рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рджी, рд░ुреЬрдХी рдХी рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рджी, рдПрд╕0 рд╕ी0 рдЖрд░0 рдП0 рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рджी - рдХिрд╕ी рдоें рдХाрдордпाрдмी рдирд╣ीं рдоिрд▓ी। рдоेрд░िрдЯ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд░ीрдЬрдирд▓ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдХॉрд▓ेрдЬ рдоें рдПрдбрдоिрд╢рди рд╣ोрдиे рдХा рдиिрдпрдо рдеा, рдоेрд░िрдЯ рдХрдо рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╡рд╣ाँ рднी рдПрдбрдоिрд╢рди рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рдФрд░ рд░ाрдЬрдХीрдп рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдХॉрд▓ेрдЬ рдоें рднी рдПрдбрдоिрд╢рди рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ।

рдЗрдг्рдЯрд░ рдХे рдмाрдж рдХा рдпрд╣ рд╕рдордп рдЫाрдд्рд░ рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рдмреЬा рдорд╣рдд्рд╡ рдкूрд░्рдг рд╕рдордп рд╣ोрддा рд╣ै। рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╡ рд╕рдоाрдЬ рдЙрдо्рдоीрдж рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдЫाрдд्рд░ рдХोрдИ рд▓ाрдЗрди рдкрдХреЬ рд▓े। рдЫाрдд्рд░ рдХे рдкूрд░े рдЬीрд╡рди рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдарддा рд╣ै - рдЕрдм, рдХ्рдпा рдХрд░ोрдЧे? рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдк्рд░ाрдк्рддांрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╡िрд╖рдпों рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдкाрдиे рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдеे।

рдкिрддाрдЬी рдиे рдХрд╣ा, "рдЕрдм рддुрдо рдмреЬे рд╣ो рдЧрдП рд╣ो। рдЕрдм рддुрдо рдиिрд░्рдгрдп рд▓ो рдХि рддुрдо рдХ्рдпा рдкреЭोрдЧे, рдХрд╣ाँ рдПрдбрдоिрд╢рди рд▓ोрдЧे, рдХैрд╕े рджाрдЦिрд▓ा рд╣ोрдЧा, рдпрд╣ рд╕рдм рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै। рдЗंрдЯрд░ рддрдХ рдоैंрдиे рдЗрди рд╕рдмрдоें рдЕрдЧुрдЖрдИ рдХी рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рдпрд╣ рд╕рдм рддुрдо्рд╣ें рдЦुрдж рдХрд░рдиा рд╣ै। рддुрдо्рд╣ें рдпрд╣ рдЦुрдж рджेрдЦрдиा рд╣ै рдХि рддुрдо्рд╣ाрд░ा рднрд╡िрд╖्рдп рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा? рдЙрд╕ рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдХ्рдпा рдкреЭрдиा рд╣ै, рдХрд╣ाँ рдкреЭрдиा рд╣ै... рдпрд╣ рд╕рдм рдЦुрдж рджेрдЦो, рдЦुрдж рд╣ी рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ो।"

рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдоिрдд्рд░ों, рд░िрд╢्рддेрджाрд░ों, рдФрд░ рдкрд░िрдЪिрддों рд╕े рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдХिрдпा। рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдиे рдЖрд░्рдЯ рд▓ेрдиे рдХा рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рджिрдпा। рд▓ेрдХिрди рдЧाँрд╡ рдоें рдпрд╣ рдоाрди्рдпрддा рдеी рдХि рдЬो рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдЧрдгिрдд, рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдирд╣ीं рдкреЭрддा, рд╡рд╣ рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдкреЭрддा। рдмाрдХी рд╡िрд╖рдпों рдХा рдкреЭрдиा, рди рдкреЭрдиा, рд╕рдм рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ै।

рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рдЪाрд╣े рдЬो рдкреЭो, рдЕрдЪ्рдЫे рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рдкреЭो। рд╡िрд╖рдп рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ै, рд╕ंрд╕्рдеा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рдЕрдЪ्рдЫे рд╕ंрд╕्рдеाрди рд╕े рдкреЭрдиे рдкрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдиिрдЦрд░ेрдЧा, рдХॉрди्рдЯैрдХ्рдЯ рдмрдиेंрдЧे, рд╕рдоाрдЬ рджुрдиिрдпा рдХी рд╕рдордЭ рдмреЭेрдЧी। рдЖрджिрдд्рдп рдиे рд╕ाрдЗंрд╕ рдЫोреЬрдиे рдХी рд╕ोрдЪी рдХिंрддु рдЙрд╕рдХा рд╡िрдХрд▓्рдк рддрдп рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХा। рдЙрд╕рдиे рдЗрд╕ рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рдмрд╣ुрдд рдиाрдо рд╕ुрди рд░рдЦा рдеा। рд▓ोрдЧ рдмрддाрддे рдеे рдХि рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХोрд░्рд╕ рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ें рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдоिрд▓ рд╣ी рдЬाрддा рд╣ै। рдХैрдо्рдкрд╕ рд╕рд▓ेрдХ्рд╢рди рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рджूрд░ рджूрд░ рддрдХ рдиाрдо рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдиिрдЦрд░ рдЬाрддा рд╣ै। рдЖрджрдоी рджुрдиिрдпा рдХी рдЪुрдиौрддिрдпों рд╕े рд▓реЬрдиे рд▓ाрдпрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдлрд▓ाँ-рдлрд▓ाँ рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рдиिрдХрд▓े рдеे, ... рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рджेрд╢ рдоें рдиाрдо рд░ौрд╢рди рдХिрдпा। рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдПрдХ-рдПрдХ рдбिрдкाрд░्рдЯрдоेंрдЯ рдХी рдмिрд▓्рдбिंрдЧ, рдХрдИ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рд╕े рдмреЬी рд╣ै।

рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдк्рд░ोрд╕्рдкेрдХ्рдЯрд╕ рдХो рдкреЭ рдХрд░ рдЙрд╕े рдЬ्рдЮाрдд рд╣ुрдЖ рдХि рд╡рд╣ рд╕ाрдЗंрд╕ рд╕ाрдЗрдб рдХी рдЬрдЧрд╣, рд╡рд╣ рдХौрди-рдХौрди рд╕े рд╡िрд╖рдп рдЪुрди рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдПрдХ рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рд╕рдордЭ рдоें рдЖрдпा - рдЧрдгिрдд, рд╕ांрдЦ्рдпिрдХी рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░। рдЧрдгिрдд рдХी рдкреЭाрдИ рднी рд░рд╣ेрдЧी рдФрд░ рдЖрд░्рдЯ рд╕ाрдЗрдб рднी рд░рд╣ेрдЧा। рдпрд╣ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рдеा рдФрд░ рдХेрд╡рд▓ рдЗрд╕ी рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдеा। рдЗрд╕ рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рд╕े рдмी0 рдП0 рдХрд░рдиे рдкрд░, рдиौрдХрд░ी рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдмреЭ рдЬाрдПрдЧी। рдЖрд░्рдеिрдХ рдпुрдЧ рдоें рдЗрд╕ рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рдХा рднрд╡िрд╖्рдп рдЙрдЬ्рдЬ्рд╡рд▓ рд▓рдЧा। рдПрдбрдоिрд╢рди рдлॉрд░्рдо рднрд░ рджिрдпा рд▓ेрдХिрди, рдЬрдм рдПрдбрдоिрд╢рди рд╕ूрдЪी рдиिрдХрд▓ी рддो рдЬ्рдЮाрдд рд╣ुрдЖ рдХि рдоेрд░िрдЯ рдЙрд╕рдХे рдк्рд░ाрдк्рддांрдХों рд╕े 1% рдЕрдзिрдХ рдкрд░ рд░ुрдХ рдЧрдпी। рдЕрдм рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा?

рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдкрд╣рд▓े рддो рджूрд╕рд░े рд╡िрд╖рдпों рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ोрдЪा। рдлिрд░ рдЙрд╕े рд▓рдЧा рдХि рдЧाँрд╡ рдЬрд╡ाрд░ рдХे рд▓ोрдЧ рдХ्рдпा рдХрд╣ेंрдЧे? рд╣ँрд╕ेंрдЧे рдХि рдпрд╣ рдкреЭ рдирд╣ीं рдкाрдпा। рдкрдЯ्рдЯीрджाрд░ рд▓ोрдЧ рдХ्рдпा рдХрд╣ेंрдЧे? рдлिрд░ рдпрджि рд╕рдоाрдЬ рдХी рджृрд╖्рдЯि рдоें рдЧैрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдп рд╣ी рдкреЭрдиा рд╣ै, рддो рдЧाँрд╡ рдХे рдкाрд╕ рдХा рдбिрдЧ्рд░ी рдХॉрд▓ेрдЬ рдХ्рдпा рдмुрд░ा рд╣ै? рдЧाँрд╡ рд╕े рдЗрддрдиी рджूрд░, рдЗрд╕ рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЖрдиे рдХी рдХ्рдпा рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै?

рдпрджि рдЗрд╕ी рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рдоें рдЗрд╕ी рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдПрдбрдоिрд╢рди рд▓ेрдиे рд╣ै рддो, рдЖрджिрдд्рдп рд╕рдордЭ рдЧрдпा рдХि рд░ाрд╕्рддा рд▓ंрдмा рд╣ै, рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рднाрдЧ рджौреЬ рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी, рдЬुрдЧाреЬ рд▓рдЧाрдиा рд╣ोрдЧा।

рдЙрд╕ рдмреЬे рд╢рд╣рд░ рдоें рдХोрдИ рдРрд╕ा рд░िрд╢्рддेрджाрд░ рдирд╣ीं рдеा рдЬिрд╕рдХे рдпрд╣ाँ рд╡рд╣ рдард╣рд░ рд╕рдХे। рд╣ोрдЯрд▓ рдоें рдард╣рд░рдиे рд▓ाрдпрдХ рдкैрд╕े рдирд╣ीं рдеे। рдЧाँрд╡ рдХे рд▓ोрдЧों рдиे рдмрддाрдпा рдеा рдХि рдЗрд╕ рдмреЬे рд╢рд╣рд░ рдХे, рдмреЬे рдЪौрд░ाрд╣े рдХे рдкाрд╕ рд╡ाрд▓ी рдЧрд▓ी рдоें рдПрдХ рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рд╣ै рдЬрд╣ाँ 10 рд░ुрдкрдпे рд░ोрдЬ рдкрд░ рдХрдорд░ा рдоिрд▓ рдЬाрдПрдЧा рдЬिрд╕рдоें рдПрдХ рдЪौрдХी рдкреЬी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдЕрдкрдиी рдПрдХ рдЪाрджрд░ рд▓े рдЬाрдУ, рдУреЭ рд▓ेрдиा। рдЯॉрдпрд▓ेрдЯ рдХंрдмाрдЗंрдб рд╣ै - рдЦाрдиा рдХिрд╕ी рднी рд╣ोрдЯрд▓ рдоें рдЦा рд▓ो।

рдЖрджिрдд्рдп рдЧाँрд╡ рд╕े рдкैрд╕ेрди्рдЬрд░ рдЯ्рд░ेрди рд╕े рдЗрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рдЖрддा рдФрд░ рдЗрд╕ рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рдоें рд░ुрдХрддा рдФрд░ рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдПрдбрдоिрд╢рди рдХे рд▓िрдпे рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддा। рдЦाрд▓ी рдЪौрдХी рдкрд░ рд╕ोрдХрд░, рдЪрд▓рддाрдК рд╣ोрдЯрд▓ рдоें рдЦाрдиा рдЦा рдХрд░, рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рднी рдПрдбрдоिрд╢рди рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рддो рдЙрд╕рдиे рд╕ोрдЪрдиा рдЖрд░рдо्рдн рдХिрдпा рдХि рдоेрд░िрдЯ рди рд╣ोрдиे рдкрд░ рднी, рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдИ рдПрдо рдПрд╕ рдЧ्рд░ुрдк (рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдЧрдгिрдд рд╡ рд╕ांрдЦ्рдпिрдХी ) рдоें рдПрдбрдоिрд╢рди рдХैрд╕े рд╣ो? рдбीрди рдСрдлिрд╕, рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ाрд░ рдЖрдлिрд╕ рдХा рдЪрдХ्рдХрд░ рдХाрдЯрдиे рдХे рдмाрдж, рд╡рд╣ाँ рдХे рдмाрдмुрдУं рд╕े рдШिрдШिрдпाрдиे рдХे рдмाрдж, рдпрд╣ рдЬाрдирдХाрд░ी рд╣ुрдИ рдХि рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬी / рдиेрддाрдЬी рдЪाрд╣ेंрдЧे рддो рдПрдбрдоिрд╢рди рд╣ो рдЬाрдПрдЧा। рд▓ेрдХिрди рдиेрддाрдЬी рдЪाрд╣ेंрдЧे рдХ्рдпों? рдиेрддाрдЬी рддो рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдЬाрдирддे рднी рдирд╣ीं। рдЕрдм рдЖрджिрдд्рдп, рдиेрддाрдЬी рд╕े рдоिрд▓рдиे рдХी рдЬुрдЧाреЬ рдвूंрдврдиे рдоें рд▓рдЧा। рдПрдбрдоिрд╢рди рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдЕрди्рдп рд▓реЬрдХों рд╕े рдЗрддрдиा рдкрддा рдЪрд▓ा рдХि рдиेрддाрдЬी рдХा рдоूрд▓ рдЧाँрд╡, рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдЬिрд▓े рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХी рдмрд╣рди рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдЧाँрд╡ рдХे рдмрдЧрд▓ рдХे рдЧाँрд╡ рдоें рдм्рдпाрд╣ी рд╣ै। рдиेрддाрдЬी рдХे рдЬीрдЬा рдЬी рдмрдЧрд▓ рдХे рдЧाँрд╡ рдХे рдмреЬे рдХिрд╕ाрди рд╣ैं।

 рдЧाँрд╡ рд▓ौрдЯрдХрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХो рд╕ाрд░ी рдмाрдд рдмрддाрдХрд░ рдЕрдиुрд░ोрдз рдХिрдпा рдХि рдпрджि рд╡ेे рдиेрддाрдЬी рдХे рдЬीрдЬाрдЬी рд╕े рдПрдХ рд░िрдХрдоंрдбेрд╢рди рдкрдд्рд░ рд▓े рд╕рдХें рддो рдПрдбрдоिрд╢рди рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।

"рдоैं рдЙрдирдХो рдЬाрдирддा рд╣ूँ। рдХрд▓ рдмाрдд рдХрд░рдХे, рдЪिрда्рдаी рд▓िрдЦрд╡ाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ूंрдЧा।" рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдкिрддाрдЬी рдмोрд▓े। рдЕрдЧрд▓े рджिрди, рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдкिрддाрдЬी, рдиेрддाрдЬी рдХे рдмрд╣рдиोрдИ рд╕े рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦाрдХрд░ рд▓ाрдпे। рдкрдд्рд░ рдоें рдЖрджिрдд्рдп рдХा рдкрд░िрдЪрдп рдеा рдФрд░ рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдеी рдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдпाрд╕ों рд╕े рдЖрджिрдд्рдп рдХा рдПрдбрдоिрд╢рди рдХрд░ा рджे। рдкрдд्рд░ рдкाрдиे рдХे рджो рджिрди рдмाрдж рдЖрджिрдд्рдп рдмреЬे рд╢рд╣рд░ рдХे рд▓िрдпे рдиिрдХрд▓ рд▓िрдпा। рдкैрд╕ेंрдЬрд░ рдЯ्рд░ेрди рд╕े рд╢рд╣рд░ рдкрд╣ुँрдЪा। рдЙрд╕ी рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рдоें рд╕рдоाрди рд░рдЦрдХрд░ рд░ाрдд рдоें рд╕ोрдпा। рд╕ुрдмрд╣ рдирд╣ा рдзो рдХрд░, рдЪौрд░ाрд╣े рдХी рджुрдХाрди рдкрд░ рдХрдЪौреЬी рд╕рдм्рдЬी рдЦाрдХрд░ рд╢ेрдпрд░ рдСрдЯो рд╕े рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдкрд╣ुँрдЪा рдФрд░ рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рднрд╡рди рдоें, рдиेрддाрдЬी рд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा, "рдоैं рдЖрджिрдд्рдп, рдЧाँрд╡ рдХा рд╣ूँ। рдЖрдкрдХे рдЬीрдЬाрдЬी рдХे рдмрдЧрд▓ рдХे рдЧाँрд╡ рдХा।"
"рд╣ूँ?" рдиेрддाрдЬी рдиे рддрдЯрд╕्рде рднाрд╡ рд╕े рдЖрджिрдд्рдп рдХी рдУрд░ рджेрдЦा।
"рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖрдкрдХे рд▓िрдпे рдПрдХ рдЪिрдЯ्рдаी рджी рд╣ै।"
"рд╣ूँ।" рдиेрддाрдЬी рдиे рдЪिрда्рдаी рдкреЭрдХрд░ рдкूрдЫा, "рдХрд╣ाँ рд░ुрдХे рд╣ो?"
"рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рдоें।"
рдЗрдЪ्рдЫिрдд рдХрдХ्рд╖ा, рд╡िрд╖рдп рдЖрджि рдХे рдмाрд░े рдоें рдкूрдЫрдиे рдХे рдмाрдж рдиेрддाрдЬी рдиे рдкूрдЫा, "рдХ्рдпा рджिрдХ्рдХрдд рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै?"
"рдоेрд░े рдоाрд░्рдХ्рд╕ рдЗрдХोрдиॉрдоिрдХ्рд╕, рдоैрде्рд╕ рдПंрдб рд╕्рдЯैрдЯ्рд╕ рдХी рдПрдбрдоिрд╢рди рдоेрд░िрдЯ рд╕े 1% рдХрдо рд╣ै।"
"рдлिрд░ рдХैрд╕े рд╣ोрдЧा?" рдиेрддाрдЬी рдиे рдкूрдЫा рдлिрд░ рдХрд╣ा, " ... рдЪрд▓ो рдХुрдЫ рд╕ोрдЪрддा рд╣ूँ, рдХрд▓ рдЖрдУ।"
рдЕрдЧрд▓े рджिрди рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рдиेрддाрдЬी рдиे рдкूрдЫा, "рдПрди0 рд╕ी0 рд╕ी0, рдпा рдПрди0 рдПрд╕0 рдПрд╕0 рдХा рдХोрдИ рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рд╣ै?"
"рдирд╣ीं।"
"рддрдм рддो рдПрдбрдоिрд╢рди рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै।"
"рдЖрдкрдХी рдмाрдд рдПрдбрдоिрд╢рди рдХрдоेрдЯी рд╡ाрд▓े рдирд╣ीं рдЯाрд▓ेंрдЧे।"
"рдоेрд░े рдХрд╣рдиे рдкрд░ рдХोрдИ рдЖрдЧ рдоें рдеोреЬे рдХूрдж рдЬाрдПрдЧा? ... рдРрд╕ा рдХрд░ो 15 рджिрди рдмाрдж рдЖрдУ, рддрдм рддрдХ рдХुрдЫ рдЬुрдЧाреЬ рд▓рдЧाрддा рд╣ूँ।"

рдЖрджिрдд्рдп рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рд▓ौрдЯрдХрд░ рдЖрдпा। рдЯ्рд░ेрди рдкрдХреЬрдХрд░ рдЧाँрд╡ рдкрд╣ुँрдЪ рдЧрдпा। рдкंрдж्рд░рд╣ рджिрди рдмाрдж, рдлिрд░ рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рднрд╡рди рдкрд╣ुँрдЪा। рдиेрддाрдЬी рдмोрд▓े, "рдХैрд╕े рд╣ो? рдХрдм рдЖрдпे?"
"рд╕ुрдмрд╣ рдЖрдпा। рдаीрдХ рд╣ूँ।"
"рдЕрднी рддो рдоैं рд╡्рдпрд╕्рдд рд╣ूँ। рдХрд▓ рдЖ рдЬाрдУ।"

рдЖрджिрдд्рдп рдЕрдЧрд▓े рджिрди рдкрд╣ुँрдЪा рддो рдиेрддाрдЬी рдирд╣ीं рдоिрд▓े। рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рднрд╡рди рдоें рд╣ी рдХिрд╕ी рдиे рдмрддाрдпा рдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ рдХे рдХрдорд░े рдкрд░ рд╕ुрдмрд╣ 9-10 рддрдХ рдЬрд░ूрд░ рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ें рд╡рд╣ी рдкрдХреЬो। рдЖрджिрдд्рдп рдЕрдЧрд▓े рджिрди рд╕ुрдмрд╣ рдиेрддाрдЬी рдХे рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ рдХे рд░ूрдо рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪा рддो рджेрдЦा рдХि рдкूрд░ा рдХрдорд░ा рд▓реЬрдХों рд╕े рднрд░ा рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдиेрддाрдЬी рд▓ुंрдЧी рдФрд░ рдХुрд░्рддा рдкрд╣рдиे рдмेрдб рдкрд░ рдЕрдзрд▓ेрдЯे рдеे। рд╡े рдмाрд░ी рдмाрд░ी рд╕े рдкूрдЫрддे, рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиा рдХाрдо рдмрддाрддे। рдХुрдЫ рдХो рд░ोрдХрддे, рдХुрдЫ рдХो рдЬाрдиे рдХो рдХрд╣рддे, рдХुрдЫ рдХो рдЖрдЧे рдХे рджिрдиों рдоें рдмुрд▓ाрддे। рдмीрдЪ рдмीрдЪ рдоें рдЪाрдп рдЪрд▓рддी рд░рд╣ी। рдЕंрдд рдоें рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪे, "рдХрдм рдЖрдпे?"
"рдоैं рддो рдпрд╣ी рд╣ूँ।"
"рдоुрдЭे рд▓рдЧा рдХि рддुрдо рдЕрдкрдиे рдЧाँрд╡ рд▓ौрдЯ рдЧрдП।"
"рдЧाँрд╡ рдЬाрдХрд░ рдХ्рдпा рдХрд░рддा? рдЧाँрд╡ рдЬाрдУ рддो рд╕рдм рд▓ोрдЧ рдПрдбрдоिрд╢рди рдХे рдмाрд░े рдоें рдкूрдЫрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं।"
"рд╣ूँ... рдЕрдЪ्рдЫा рд░ुрдХрдиा рддुрдо। рддैрдпाрд░ рд╣ोрдХрд░ рдЪрд▓рддे рд╣ैं।" рдиेрддाрдЬी рддैрдпाрд░ рд╣ोрдХрд░ рдоेрд╕ рдоें рдЧрдП। рдХрдИ рдЕрди्рдп рдЫाрдд्рд░ों рдХे рд╕ाрде рдкीрдЫे рдкीрдЫे рдЖрджिрдд्рдп рднी рдЧрдпा। рдиेрддाрдЬी рдиे рдЬрдм рддрдХ рдиाрд╢्рддा рдХिрдпा, рдмाрдХी рд▓ोрдЧ рдЦреЬे рд╣ोрдХрд░ рдЙрдирдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рдХрд░рддे рд░рд╣े। рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХे рдмाрд╣рд░ рдЖрдХрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ рдХी рдмाрдЗрдХ рдкрд░ рдмिрдаाрдпा рдФрд░ рдмोрд▓े, "рд╕ाрде рдЪрд▓ो।"

рдиेрддाрдЬी рдЦुрдж рдПрдХ рджूрд╕рд░ी рдоोрдЯрд░рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдХे рдкीрдЫे рдмैрдаे। рдиेрддाрдЬी рд╡ाрд▓ी рдоोрдЯрд░рд╕ाрдпрдХिрд▓ рдХे рдкीрдЫे рдкीрдЫे, рдЪाрд░ рдоोрдЯрд░рд╕ाрдЗрдХिрд▓ें рдЪрд▓ рд░рд╣ी рдеीं, рдЬिрд╕рдоें рд╕े рдПрдХ рдХे рдкीрдЫे рдЖрджिрдд्рдп рдмैрдаा рдеा। рдиेрддाрдЬी рдкрд╣рд▓े рдХृрд╖ि рд╡िрднाрдЧ рдЧрдП, рдлिрд░ рдоैрдиेрдЬрдоेंрдЯ рд╡िрднाрдЧ, рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ाрд░ рдЖрдлिрд╕ рдФрд░ рдЕंрдд рдоें рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХे рдбीрди рдЖрдлिрд╕ рдкрд╣ुँрдЪे। рд╕рднी рд▓ोрдЧों рдХो рдмाрд╣рд░ рдЦреЬा рдХрд░, рдиेрддाрдЬी рднीрддрд░ рдЧрдП। рдШंрдЯे рднрд░ рдмाрдж рд▓ौрдЯे рдФрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдХिрдиाрд░े рдмुрд▓ाрдХрд░ рдкूрдЫрдиे рд▓рдЧे, "рдХोрдИ рд╕्рдкोрд░्рдЯ्рд╕, рдХिрд╕ी рдЧेрдо рдХा рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рдирд╣ीं рд╣ै?"
"рди।"
"рдХुрдЫ рдЦेрд▓рддे рдирд╣ीं рд╣ो рдХ्рдпा?"
"рдирд╣ीं।"
"рддрдм рддो рдПрдХ рд╣ी рд░ाрд╕्рддा рд╣ै..."
"рдХ्рдпा?"
"рдПрд╕ рдЯी рдХा рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рд▓рдЧрд╡ा рджिрдпा рдЬाрдп। рдЗрд╕ рдХैрдЯрдЧрд░ी рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдирд╣ीं рдЖрддे рд╣ैं рдЗрд╕рд▓िрдпे рдХोрдИ рджिрдХ्рдХрдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी। рдПрдбрдоिрд╢рди рднी рд╣ो рдЬाрдПрдЧा, рдлीрд╕ рднी рдоाрдл рд╣ो рдЬाрдПрдЧी। рдЬो рд╡рдЬीрдлा рдоिрд▓ेрдЧा рдЙрд╕рдХी рдкाрд░्рдЯी рд╣ो рдЬाрдПрдЧी।"
"рд▓ेрдХिрди... рдоैं рдПрд╕0 рдЯी0 рддो рд╣ूँ рдирд╣ीं।"
"рдЬाрдирддा рд╣ूँ। рд▓ेрдХिрди рдмाрдмू рд▓ोрдЧ рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХोрдИ рдЙрдкाрдп рдирд╣ीं рд╣ै।"
"реЮрд░्реЫी рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рдоैं рдирд╣ीं рд▓рдЧाрдКंрдЧा।"
"рдлिрд░ рдХोрдИ рд░ाрд╕्рддा рдирд╣ीं рджिрдЦ рд░рд╣ा рд╣ै।"
"рдХोрдИ рддो рджूрд╕рд░ा рд░ाрд╕्рддा рджेрдЦिрдпे।"
"рдаीрдХ рд╣ै, рдоैं рдХुрдЫ рд╕ोрдЪрддा рд╣ूँ... 15 рджिрди рдмाрдж рдЖрдУ।"

рдЬी рдмोрд▓рдХрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдЧाँрд╡ рд▓ौрдЯा। рдЕрдЧрд▓े 15 рджिрди рдмाрдж рдкрд╣ुँрдЪा рддो рдиेрддाрдЬी рдиे рдмрддाрдпा, "рдЕрднी рдХोрдИ рд░ाрд╕्рддा рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рд╣ै। рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ... рдХुрдЫ рд░ाрд╕्рддा рдоिрд▓рддा рд╣ै рддो рдмрддाрддा рд╣ूँ... рддुрдо 15 рджिрди рдмाрдж рдЖрдУ।" рдЬी рдХрд╣рдХрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдЧाँрд╡ рд▓ौрдЯ рдЧрдпा। рдЕрдЧрд▓ी рдмाрд░ рдЬрдм рдЖрджिрдд्рдп рдкрд╣ुँрдЪा рддो рдиेрддाрдЬी рдХिрдиाрд░े рдмुрд▓ाрдХрд░ рдмोрд▓े, "рдЕрдм рдПрдХ рд╣ी рд░ाрд╕्рддा рдмрдЪा рд╣ै। рддुрдо्рд╣ाрд░े рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рдоें рдЬिрддрдиी рд╕ीрдЯ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╣ै рдЙрдирдоें рдФрд░ 5 рд╕ीрдЯ рдмреЭрд╡ा рджी рдЬाрдпें। рддрдм рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдХाрдо рдоेрд░िрдЯ рд╕े рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।"
"рдпрд╣ рддो рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫी рдмाрдд рд╣ै।"
"рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЗрддрдиा рдЖрд╕ाрди рдХाрдо рдирд╣ीं рд╣ै... рд╡े рдХрд╣ेंрдЧे рдХि рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рдЬрдЧрд╣ рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рддो рдЯीрдЪрд░ рд╣ी рдирд╣ीं рдоाрдиेंрдЧे... рдЗрди рд╕рдмрдХे рдмाрдж рдбीрди рдХो рдордиाрдиा, рдлिрд░ рд╡ाрдЗрд╕ рдЪाрди्рд╕рд▓рд░ рдХो рдордиाрдиा рдкреЬेрдЧा। рдмрд╣ुрдд рдХрдаिрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै। рдлिрд░ рднी... рдХрд╣ рджिрдпा рд╣ै рддो рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ूँ। рдкंрдж्рд░рд╣ рджिрди рдХे рдмाрдж рдЖрдУ।"

рдЖрджिрдд्рдп 15 рджिрди рдмाрдж рдЧाँрд╡ рд╕े рд▓ौрдЯा рддो рдиेрддाрдЬी рдиे рдХрд╣ा, "рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै, рдмाрдд рдмрди рд░рд╣ी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди 15 рджिрди рдФрд░ рд▓рдЧेंрдЧे। рдмाрдж рдоें рдЖрдУ।"

рдЖрджिрдд्рдп рд▓ौрдЯ рдЧрдпा। рдЬрдм рдЕрдЧрд▓ी рдмाрд░ рдкрд╣ुँрдЪा рддो рдиेрддाрдЬी рдиे рдХрд╣ा, "-рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЗрд╕ рдПрдбрдоिрд╢рди рдХे рдХाрд░рдг, рдкрд╣рд▓े рд╕ीрдЯ рдмреЭाрдиे рдХा рдФрдЪिрдд्рдп рдмрдиाрдиा рдкреЬा... рдлिрд░ рдЙрд╕े рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиा рдкреЬा... рдХрдИ рдоाрдорд▓ों рдоें рд╡ाрдИрд╕ рдЪांрд╕рд▓рд░ рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рдбीрди рдХा рдПрд╣рд╕ाрди рд▓ेрдиा рдкреЬा, рдХрдИ рдкाрдкреЬ рдмेрд▓े рддрдм рдЬाрдХрд░ рдЗрд╕ рдХॉрдо्рдмिрдиेрд╢рди рдоें рдкाँрдЪ рд╕ीрдЯें рдмреЭी рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдиाрдо рдПрдбрдоिрд╢рди рд▓िрд╕्рдЯ рдоें рдЖ рдЧрдпा рд╣ै।"
"рдЬी, рдмрд╣ुрдд рдмрд╣ुрдд рдзрди्рдпрд╡ाрдж।" рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдЖрднाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा।
рдиेрддाрдЬी рдПрдХ рд▓реЬрдХे рдХी рдУрд░ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рдХे рдмोрд▓े, "рдЗрд╕рдХो рдлीрд╕ рджे рджो... рдпрд╣ рдЬрдоा рдХрд░рдХे рддुрдо्рд╣ें рд░рд╕ीрдж рдХрд▓ рджे рджेрдЧा।"
рдЬी рдХрд╣рдХрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдлीрд╕ рдХे рдкैрд╕े рдЙрд╕ рд▓реЬрдХे рдХो рдкрдХреЬा рджिрдпे। рдЕрдЧрд▓े рджिрди рдЬाрдиे рдкрд░ рдПрдбрдоिрд╢рди рдлीрд╕ рд░िрд╕ीрдЯ рдоिрд▓ рдЧрдпी। рдиेрддाрдЬी рдиे рдХрд╣ा, "рдбीрди рдСрдлिрд╕ рдЬाрдХрд░ рдЖрдИ рдХाрд░्рдб рдмрдирд╡ाрдХрд░ рдХ्рд▓ाрд╕ рдХрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ो।"
"рдЬी। рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдпे... рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХा рд░ूрдо рднी рдЕрд▓ॉрдЯ рдХрд░ाрдиा рд╣ोрдЧा।"

"рдПрдбрдоिрд╢рди рдХे рд▓िрдпे рдХिрддрдиे рдкाрдкреЬ рдмेрд▓рдиे рдкреЬे рд╣ैं, рддुрдо рдирд╣ीं рдЬाрдирддे। рддुрдо्рд╣ाрд░े рдХाрд░рдг рдЪाрд░ рд▓ोрдЧों рдХा рдФрд░ рднрд▓ा рд╣ो рдЧрдпा। рдЕрдм рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рдХा рднी рдХुрдЫ рдХрд░рддा рд╣ूँ।"

рдиेрддाрдЬी рдЬी рд╕рд╣ी рдХрд╣ рд░рд╣े рдеे। рдЗрд╕ рдПрдбрдоिрд╢рди рдХे рд▓िрдпे рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдорд╣ीрдиों рдЪрдХ्рдХрд░ рдХाрдЯे। рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рдХी рдаूंрда рдЪौрдХी рдкрд░ рдХिрддрдиी рд░ाрддें рдЧुрдЬрд░ीं। рдХрдИ рдмाрд░ рддो рдЪौрдХी рд╡ाрд▓ा рд░ूрдо рдирд╣ीं рдоिрд▓ा, рдлрд░्рд╢ рдкрд░ рдЕрдЦрдмाрд░ рдмिрдЫाрдХрд░ рд╕ोрдпा। рдХрдИ рджिрдиों рддрдХ рджोрдиों рдЯाрдЗрдо рдЦाрдиा рдирд╣ीं рдоिрд▓ा। рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рднрд╡рди рдФрд░ рдиेрддाрдЬी рдХे рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рд╡ाрд▓े рдХрдорд░े рдХे рдЗрддрдиे рдЪрдХ्рдХрд░ рдХाрдЯे рдХि рдиेрддाрдЬी рдХे рд╕рднी рдЦाрд╕ рд▓ोрдЧों рд╕े рдЬाрди рдкрд╣рдЪाрди рд╣ो рдЧрдпी। рдЖрджिрдд्рдп рдЧाँрд╡ рдкрд╣ुँрдЪा рддो рдШрд░ рд╡ाрд▓े рдпрд╣ рдЬाрдирдХрд░ рдмрд╣ुрдд рдЦुрд╢ рд╣ुрдП рдХि рдмेрдЯे рдХा рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╡ांрдЫिрдд рд╡िрд╖рдп рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдоिрд▓ рдЧрдпा।

рдиेрддाрдЬी рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╡ рдк्рд░рдпाрд╕ рд╕े рдХрд▓ा рд╕ंрдХाрдп рдХा рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рднी рдЕрд▓ॉрдЯ рд╣ो рдЧрдпा рдФрд░ рдПрдХ рдЦाрд▓ी рд░ूрдо рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рднी рд╣ो рдЧрдпा। рдЙрд╕ рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдоें рдоेрд╕ рд╣ी рдирд╣ीं рдеा। рдиेрддाрдЬी рдиे рдЬुрдЧाреЬ рд▓рдЧाрдХрд░ рдмрдЧрд▓ рдХे рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рдХे рдоेрд╕ рдоें рдЖрджिрдд्рдп рдХे рдЦाрдиे рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХрд░ाрдИ। рд▓рдЧрднрдЧ 8 рдоाрд╣ рдмीрддрдиे рдХे рдмाрдж рдкреЭрдиे рдХा рд╕ंрдпोрдЧ рдмрдиा рдФрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдмी0 рдП0 рдХी рдкреЭाрдИ рд╢ुрд░ू рдХी рддाрдХि рдЕрдЪ्рдЫी рдкреЭाрдИ рдХрд░, рдЕрдЪ्рдЫी рдиौрдХрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░, рдЧाँрд╡-рдЧोрдмрд░ рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ो рд╕рдХे рдФрд░ рдкिрддाрдЬी рдХा рдоेрд╣рдирдд рд╕рдлрд▓ рд╣ो। рдЖрджिрдд्рдп рдкूрд░ी рдиिрд╖्рдаा, рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓рддा рд╡ рдоेрд╣рдирдд рд╕े рдкреЭाрдИ рдоें рдЬुрдЯ рдЧрдпा। рдПрдХ рдорд╣ीрдиा рдХ्рд▓ाрд╕ рдЪрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЭрдЧреЬा рд╣ुрдЖ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╕ाрдЗрди рдбाрдИ рд╣ो рдЧрдпा। рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╕ाрдЗрди рдбाрдИ рдХा рдЕрд░्рде рдоाрд▓ूрдо рд╣ुрдЖ рдХि рд╕рднी рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ рдЦाрд▓ी рдХрд░ рджिрдпे рдЬाрдпें рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЕрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕рдордп рдХे рд▓िрдпे рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдп। рдЖрджिрдд्рдп рдХो рдЗрд╕рдоें рднी рдмреЬा рдордЬा рдЖрдпा рдХि рдЕрдзिрдХृрдд рд░ूрдк рдкреЭрдиे рд╕े рдЫुрдЯ्рдЯी рдоिрд▓ рдЧрдпी।

рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмाрдж рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЦुрд▓ा। рдкреЭाрдИ рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ। рдЖрджिрдд्рдп рдкреЭाрдИ рдоें рд▓рдЧ рдЧрдпा। рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рдХा рдЕрдЧрд▓ा рдЪुрдиाрд╡ рдШोрд╖िрдд рд╣ो рдЧрдпा। рдиेрддाрдЬी рдиे рд╕рднी рдкрджों рдХे рд▓िрдпे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдШोрд╖िрдд рдХिрдпे рдЬिрди्рд╣ें рдЪुрдиाрд╡ рдЬिрддाрдиे рдоें рдЖрджिрдд्рдп рднी рд▓рдЧ рдЧрдпा। рд▓рдЧрднрдЧ рд░ोрдЬ рджोрдкрд╣рд░ 11 рдмрдЬे рд╕े рд░ाрдд 10 рдмрдЬे рддрдХ рдиेрддाрдЬी рдХे рдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдпों рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рд╣ोрддा। рдк्рд░рдЪाрд░ рдмीрд╕िрдпों рджिрди рдЪрд▓ा। рдиेрддाрдЬी рдХ рдПрд╣рд╕ाрди рдЙрддाрд░рдиे рдХा рд╕рдордп рдЖ рдЧрдпा рдеा। рдРрди рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдкूрд░्рд╡ рджो рдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдпों рдХे рдЧुрдЯ рдоें рд╣िंрд╕рдХ рдЭрдЧреЬा рд╣ुрдЖ। рдЫाрдд्рд░рд╕ंрдШ рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд░рдж्рдж рд╣ो рдЧрдпा рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдлिрд░ рд╕े рд╕ाрдЗрди рдбाрдИ рд╣ो рдЧрдпा। рдордЬрдмूрд░рди рдиेрддाрдЬी, рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиे рд░рд╣े।

2 рдоाрд╣ рдмाрдж рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЦुрд▓рдиे рдкрд░ рдирдП рд╡ाрдИрд╕ рдЪांрд╕рд▓рд░ рдиे рдХाрд░्рдп рднाрд░ рд╕рдо्рд╣ाрд▓ा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдХрд░ рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдПँ рдХрд░ाрдИं। рд╕рдд्рд░ рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рд╢ुрд░ू рдХिрдпा। рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рд╡ рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд▓ेрдХिрди рдХुрдЫ рдорд╣ीрдиों рдмाрдж рд╣ी рдЫाрдд्рд░ों рдХे рдЬुрд▓ूрд╕ рдкрд░ рдпрд╣ рд▓ाрдаीрдЪाрд░्рдЬ рд╣ो рдЧрдпा।

рдпाрджों рдоें рди рдЬाрдиे рдХिрддрдиा рд╕рдордп рдмीрдд рдЧрдпा। рдЬрдм рдЖँрдЦ рдЦुрд▓ी рддो рдЖрджिрдд्рдп рдиे рдЦुрд▓ी рдЖँрдЦों рд╕े рджेрдЦा, рдиेрддाрдЬी рдЕрдзрд▓ेрдЯे рд╣ाँ-рд╣ूँ рдХрд╣ рд░рд╣े рдеे। рд▓реЬрдХे рдмрддा рд░рд╣े рдеे рдХि рдХिрд╕рдХो рдПрдХ рд▓ाрдаी рдкреЬी, рдХिрд╕рдХो рджो। рддрднी рдХिрд╕ी рдиे рдкूрдЫा, "рдЕрдм рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा?"
"рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдмंрдж рд╣ोрдЧा।" рдиेрддाрдЬी рдЪैрддрди्рдп рд╣ोрдХрд░ рдмैрдарддे рд╣ुрдП рдмोрд▓े।
"рдлिрд░... рддो рд╣ोрд╕्рдЯрд▓ рднी рдЦाрд▓ी рд╣ोंрдЧे।" рджूрд╕рд░े рдЫाрдд्рд░ рдиे рдкूрдЫा।
"рдРрд╕े рддрдиाрд╡рдкूрд░्рдг рдоाрд╣ौрд▓ рдоें рддो рд╕ाрдЗрди рдбाрдИ рд╣ी рд╣ोрдЧा।" рдиेрддाрдЬी рдХुрдЫ рдЪिंрддрди рдордирди рдХрд░рддे рдмोрд▓े।
рдЖрджिрдд्рдп рдмोрд▓ा, "рдвाрдИ рд╕ाрд▓ рдоें 3 рд╕ाрдЗрди рдбाрдИ। рдкреЭाрдИ рдХा рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा? рд╕рдд्рд░ рдХिрддрдиा рдкीрдЫे рд╣ो рдЬाрдПрдЧा?"
рджूрд╕рд░ा рдЫाрдд्рд░ рдмोрд▓ा, "рдХिрддрдиा рдиाрдо рд╣ै, рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा।"
рддीрд╕рд░ा рдЫाрдд्рд░ рдмोрд▓ा, "рдЗрд╕ीрд▓िрдпे рддो рд▓ोрдЧ рдХिрддрдиी рджूрд░-рджूрд░ рд╕े рдпрд╣ाँ рдкреЭрдиे рдЖрддे рд╣ैं।"
рдЧंрднीрд░ рд╕्рд╡рд░ рдоें рдиेрддाрдЬी рдмोрд▓े, "рд╕рд╣ी рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ो... рд▓ेрдХिрди рдирдпा рд╡ाрдИрд╕ рдЪांрд╕рд▓рд░ рдордирдоाрдиी рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा, рдХिрд╕ी рдХो рдХुрдЫ рд╕рдордЭрддा рд╣ी рдирд╣ीं рдеा... рдЙрд╕े рд╕рдмрдХ рд╕िрдЦाрдиा рдЬрд░ूрд░ी рдеा।"
рдЖрджिрдд्рдп рд╕рдоेрдд рд╕рднी рдЫाрдд्рд░ рд╕्рддрдм्рдз рдиेрддाрдЬी рдХा рдоुँрд╣ рджेрдЦрддे рд░рд╣ рдЧрдП।

рдПрдХ рджो рдШंрдЯे рдмाрдж рднोрд░ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЖрджिрдд्рдп рдЬрдм рдиेрддाрдЬी рдХे рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ा рддो рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рдУрд░ рд╕े, рдЬीрдк рдкрд░ рд▓ाрдЙрдбрд╕्рдкीрдХрд░ рд╕े рдШोрд╖рдгा рд╣ो рд░рд╣ी рдеी рдХि рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЕрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХाрд▓ рдХे рд▓िрдпे рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рднी рдЫाрдд्рд░ рдЫाрдд्рд░ाрд╡ाрд╕ों рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдЪрд▓े рдЬाрдпें।

рдоैं рд╡рд╣ рд╕рдмрдХुрдЫ рднूрд▓ рдЬाрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ: рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ

рдоेрд╣ेрд░ рд╡ाрди

рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдХो рдХ्рд╡ाрди्рдЯрдо рднौрддिрдХी рдоें рдЕрднूрддрдкूрд░्рд╡ рдпोрдЧрджाрди рдХे рд▓िрдП рд╕рди 1932 рдоें рдиोрдмрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╕े рдирд╡ाрдЬा рдЧрдпा рдеा, рддрдм рд╡рд╣ рдоाрдд्рд░ 31 рд╡рд░्рд╖ рдХे рдеे। рдЙрдирдХा рдЬीрд╡рди рджोрд╣рд░ाрд╡ рд╕े рднрд░ा рд╣ुрдЖ рдеा। рдЖрдЗंрд╕्рдЯीрди рдХे рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХрдХ्рд╖ा рдоें рдкреЭाрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЬрд░्рдорди рд▓ोрдЧ рдЙрди्рд╣ें “рд╣्рд╡ाрдЗрдЯ рдЬ्рдпू рдпाрдиि рдЧोрд░े рдпрд╣ूрджी” рдХрд╣рдХрд░ рдЪिреЭाрддे рдеे, рд╡рд╣ीं рд╣िрдЯрд▓рд░ рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдоें рдЬрд░्рдордиी рдоें рд░ुрдХ рдЬाрдиे рдФрд░ рдЬрд░्рдорди рдиाрднिрдХीрдп рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг рдмाрдХी рджुрдиिрдпा рдХे рдк्рд░рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЙрди्рд╣ें рдлाрд╕ीрд╡ाрджी рдХрд╣рддे рдеे।

рдЦैрд░, рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХे рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХे рдХाрд░рдг рдкुрд░рд╕्рдХृрдд рд╣ोрдиे рдХे рдаीрдХ рдХुрдЫ рд╕ाрд▓ рдмाрдж рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрддрддा рд╕े рдЙрдирдХा рд╕ाрдордиा рд╣ुрдЖ: рдЙрди्рд╣ें рдк्рдпाрд░ рд╣ो рдЧрдпा рдеा। 28 рдЬрдирд╡рд░ी 1937 рдХो рдЬрдм рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рджो рд╡ाрдпрд▓िрди рдмрдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдоिрдд्рд░ों рдХे рд╕ाрде рдкिрдпाрдиो рдмрдЬाрдХрд░ рдЙрдаे рддो рдЙрдирдХी рдоुрд▓ाрдХाрдд рдПрдХ рд╕ुंрджрд░ рдорд╣िрд▓ा рд╕े рд╣ुрдИ। рдпрд╣ 21 рд╡рд░्рд╖ीрдп рдПрд▓िреЫाрдмेрде рд╢ूрдоाрдХрд░ рдеी। рдЗрд╕ рдкрд╣рд▓ी рдоुрд▓ाреШाрдд рдоें рд╣ी рджोрдиों рд▓ोрдЧ рдмрд╣ рдЧрдП। рдЕрдкрдиी рдкреЭाрдИ рдЦрдд्рдо рдХрд░ рдк्рд░рдХाрд╢рди рдоें рдЕрдкрдиा рднрд╡िрд╖्рдп рдЦोрдЬрдиे рдХे рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ी рдПрд▓िреЫाрдмेрде рд╢ूрдоाрдХрд░ рдФрд░ рдиोрдмрд▓ рд╡िрдЬेрддा рд╡ाрд░्рдирд░ рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдХो рдкрд╣рд▓ी рдоुрд▓ाреШाрдд рдоें рдк्рдпाрд░ рд╣ो рдЧрдпा। рдмीрдаोрд╡рди рдХे рд╕ंрдЧीрдд рдХे рдХाрд░рдг рдоिрд▓े рдЬोреЬे рдиे рдкाрдпा рдХि рдЙрдирдХी рдЖрдд्рдоाрдУं рдоें рдПрдХ рд╣ी рддрд░рд╣ рдХा рд╕ंрдЧीрдд рд╣ै। рдкрд╣рд▓ी рдоुрд▓ाреШाрдд рдХे рдаीрдХ рдЪौрджрд╣ рджिрди рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдЧाрдИ рдХрд░ рд▓ी। рд╣ाрдЗреЫेрдирдмрд░्рдЧ рд╕рдЧाрдИ рдХे рдмाрдж рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХो рдПрдХ рдкрдд्рд░ рдоें рд▓िрдЦрддे рд╣ैं-

рдХрд▓, рдЖрдкрдХा рдЕрдиुрдоोрджрди рдоाрдирддे рд╣ुрдпे- рдоैंрдиे рд╕рдЧाрдИ рдХрд░ рд▓ी। рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХे рд╕ाрде рджोрд╕्рддी рдмрдоुрд╢्рдХिрд▓ рдЪौрджрд╣ рджिрди рдкुрд░ाрдиी рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдк्рд░рдердорджृрд╖्рдЯрдпा рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рдЕрдХрд╕्рдоाрдд рд╢ुрд░ू рд╣ुрдпी рдмाрддрдЪीрдд рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рдоें рд╣рдоाрд░े рдмीрдЪ рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рдорд╣рдд्рддा рдХे рдоाрдорд▓ों рдоें рд╣рдоाрд░े рд╡िрдЪाрд░ों рдХे рдПрдХрд░ूрдк рд╣ोрдиे рдХी рдмाрдд рдЙрднрд░ рдХрд░ рд╕ाрдордиे рдЖрдИ। рдпрд╣ рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рд╕рдордЭрджाрд░ी, рдЬैрд╕े рдХि рдЗрд╕рдоें рдХिрд╕ी рдПрдХ рдХो рдмाрддрдЪीрдд рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиी рдеी рдЬो рдХि рдРрд╕े рд▓рдЧ рд░рд╣ा рд░рд╣ा рдеा рдХि рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп рдкрд╣рд▓े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ рд╣ै, рдпрд╣ рдмाрддрдЪीрдд рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЬрд▓्рджी рдЗрддрдиी рдЧрд╣рд░ी рд╣ो рдЧрдИ рдХि рдпрд╣ рдоुрдЭे рдЗрддрдиी рдк्рд░рдХृрддिрдХ рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧी рдХि рдоैंрдиे рдПрд▓िреЫाрдмेрде рд╕े рдкूрдЫा рдХि рдХ्рдпा рд╡рд╣ рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рдоेрд░े рд╕ाрде рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣ेрдЧी?  



рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдФрд░ рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдиे рдкрд╣рд▓ी рдоुрд▓ाреШाрдд рдХे рдаीрдХ 3 рдорд╣ीрдиे рдмाрдж рдЕрдкрдиी рд╢ाрджी рдХा рджिрди рддрдп рдХрд░ рджिрдпा। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХे рдмाрд░े рдоें рдпोрдЬрдиा рдмрдиाрдиे рд▓рдЧे। 15 рдоाрд░्рдЪ рдХो рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХो рдпрд╣ рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦा-

рдк्рд░िрдп рдПрд▓िреЫाрдмेрде!

рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдиा рдЕрдЬीрдм рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдоैं рддुрдо्рд╣ें рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ा рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦ рд░рд╣ा рд╣ूँ। рдпрд╣ рдоुрдЭे рдРрд╕ा рд▓рдЧ рд░рд╣ा рд╣ै рдЬैрд╕े рдоैं рддुрдо्рд╣ें рдХрдИ рд╕ाрд▓ों рд╕े рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦрддा рдЖ рд░рд╣ा рд╣ूँ, рдЬैрд╕े рдХрдИ рд╕ाрд▓ों рд╕े рд╣рдо рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рдирдЬрджीрдХ рдФрд░ рдкрд╣рдЪाрди рд╡ाрд▓े рд░рд╣े рд╣ैं, рдФрд░ рдЕрднी рдХा рд╣ाрд▓िрдпा рдЕрдХेрд▓ाрдкрди рдПрдХ рд╣рдоेрд╢ा рд╕ी рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд, рдФрд░ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХी рдЖрджी рд╕ाрдЭा рдЬिंрджрдЧी рдоें рдПрдХ рдЫोрдЯा рд╕ा рджрд░्рджрдиाрдХ рд╡्рдпрд╡рдзाрди рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдоेрд░ी рдЬिंрджрдЧी рдоें рдЗрддрдиी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╢ांрддि рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдЛрдгी рд╣ूँ, рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╣рд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХे рд╕ाрде рд╕рдордп рдХी рдУрд░ рдиреЫрд░ рдЧреЭाрдпे рд╣ूँ рдХि рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╣рдо рдЕрдкрдиी рдЬिंрджрдЧी рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЧंрднीрд░ рдФрд░ рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд рдХिрд╕्рдо рдХे рджैрдиिрдХ рдмрджрд▓ाрд╡ों рдоें рдЖрдиंрдж рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рдкाрдПंрдЧे।

рдЗрддрдиे рд╕рдм рдХुрдЫ рдХे рд▓िрдП рд╢ुрдХ्рд░िрдпा!


рдЙрдзрд░ рдПрд▓िреЫाрдмेрде рднी рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ुрдИ рдХрдаिрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдлँрд╕ी рд╣ुрдИ рдеी। рдЙрдирдХे рдкिрддा рдХा рд░рд╡ैрдпा рд╣рдж рджрд░्рдЬे рдХा рдкिрддृрд╕рдд्рддाрдд्рдордХ рдеा। рд╡े рдЕрдкрдиी рдмेрдЯी рдХे рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рд╕े рдиिрдХाрд▓ рдЬाрдиे рдкрд░ рджुрдЦी рдФрд░ рдиाрд░ाреЫ рдеे। рдПрд▓िреЫाрдмेрде рд╣ाрдЗрдЬेрдмрд░्рдЧ рд╕े рдХрд╣рддी рд╣ैं, “рдШрд░ рдкрд░ рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдХрд▓्рдкрдиीрдп рдЖंрддрд░िрдХ рд╢рдХ्рддि рдХी реЫрд░ूрд░рдд рд╣ै।” рд╢ाрджी рдХे рддрдпрд╢ुрджा рджिрди рд╕े рдкाँрдЪ рд╕рдк्рддाрд╣ рдкрд╣рд▓े рд╡рд╣ рд╡ाрд░्рдирд░ рдХो рдкрдд्рд░ рдоें рд▓िрдЦрддी рд╣ै-

рдШрд░ рдкрд░ рдЖрдЬ рднी рд╡рд╣ी рджुрд░्рдЧрддि рд╣ै рдЬो рдмрдЪрдкрди рд╕े рд╣ी рд╣рдоेрд╢ा рдоेрд░े рд╕ाрде рд░рд╣ी рд╣ै। рд╡े рдХрднी рдирд╣ीं рдЬाрдирддे рдХि рдоुрдЭे рдЬीрд╡рди рдоें рдХिрд╕ рдмाрдд рд╕े рдорд╣ाрдирддрдо рдЦुрд╢ी рдоिрд▓рддी рд╣ै, рдФрд░ рдоैं рд▓ोрдЧों рдХे рдмाрд░े рдоें рдХ्рдпा рдкрд╕ंрдж рдХрд░рддी рд╣ूँ। рдоैं рдЙрди рд▓ोрдЧों рдоें рд╕े рдирд╣ीं рд╣ूँ рдЬो рд╕िрд░्рдл рдЕрдкрдиे рдЦुрдж рдоें рдЕрдХेрд▓े рд░рд╣рдХрд░ рдЦुрд╢ी рдХा рдЖрдиंрдж рд▓ूँ। рддुрдо्рд╣ाрд░ा рд╕ाрде рдХिрддрдиा рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै, рдХि рддुрдо рдоेрд░े рдкाрд╕ рд╣ो рдФрд░ рдХि рдоेрд░ा рд╕ाрд░ा рд╕рдмрдХुрдЫ рдЗрдХрдЯ्рдаा рдХрд░рдХे рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рд▓िрдП рдПрдХ рдРрд╕ा рддोрд╣рдлा рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ूँ! .....[..........]......

рд╢ुрдн рд░ाрдд्рд░ि рдоेрд░े рдк्рд░ेрдо,

рддुрдо рдоुрдЭे рдЗрддрдиे рдк्рдпाрд░े рд╣ो рдХि рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмिрдиा рдоैं рдпрд╣ाँ рдЦुрдж рдХो рдЕрд╕рд╣ाрдп рдкाрддी рд╣ूँ। рдоैं рддुрдорд╕े рдоिрд▓рдиे рдЕрдЧрд▓े рдкाँрдЪ рджिрди рдмाрдж рдлिрд░ рд╕े рдЖрдКँрдЧी।
рд▓ी.


рдмрд╕ рдПрдХ рд╣ी рджिрди рдмाрдж рд╡рд╣ рдлिрд░ рдЕрдкрдиे рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдкрддि рдХो рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦрдХрд░ рдЕрдкрдиे рдк्рд░ेрдо рдХा рдЗреЫрд╣ाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै-
рдоैं рддो рдЗрд╕ рддрде्рдп рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдЕрдирднिрдЬ्рдЮ рд╣ी рдеी рдХि рдпрд╣ рд╣рдоाрд░े рдкрд╣рд▓े рдкрдд्рд░ рд╣ैं рдЬो рд╣рдо рдЖрдЬрдХрд▓ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХो рд▓िрдЦ рд░рд╣े рд╣ैं; рд╣рдордоें рдХिрддрдиा рдХुрдЫ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рд╕ाрдЭा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЖрдЬ, рдЕрдм рдоैं рдкрдд्рд░ рд▓ेрдЦрди рдХी рдЫुрдж्рд░рддा рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ूँ рдХ्рдпोंрдХि рдоेрд░ा рд╣ृрджрдп рдЖрдЬ рдЗрддрдиा рднрд░ा рд╣ै, рдФрд░ рдкрдд्рд░ рдХे рдЬрд░िрдпे рдЙрд╕рдХा рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЫोрдЯा рд╕ा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ी рдЖрдк рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдФрд░ рдЬрдм рдпрд╣ рдЖрдкрдХे рд╕ाрде рд╣ोрдЧा, рдпрд╣ рдХाрдлी рд╣рдж рддрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ोрдЧा, рдФрд░ рдЬрдм рдРрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै рддो рд╕рдЪ рдоें рдЦ्рдпाрд▓ों рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдУं рдХे рдкрд╣ाреЬ рдЬैрд╕े рдвेрд░ рдХे рдмीрдЪ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।

рдкрдд्рд░ рд░ोреЫ рдПрдХ рдУрд░ рд╕े рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рдкрд╣ुँрдЪрддे рд╣ैं। рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдХो рдЕрдкрдиे рдХाрдо рдкрд░ рдЧुрд╕्рд╕ा рдЖрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै, рдХाрдо рд╡िрдЪाрд░ों рдкрд░ рдЫाрдпा рд░рд╣рддा рд╣ै рдФрд░ рд╕ाрд░ा рд╕рдордп рд▓े рд▓ेрддा рд╣ै рдРрд╕े рдоें рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХे рдмाрд░े рдоें рди рд╕ोрдЪрдиा рднी рдПрдХ рдЦीрдЭ рдкैрджा рдХрд░рддा рд╣ै। рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдкрдд्рд░ рдоें рд▓िрдЦрддे рд╣ैं –
рддुрдо рдЬैрд╕े рд╣ी рдпрд╣ाँ рдЖрддी рд╣ो, рдоैं рд╡рд╣ рд╕рдмрдХुрдЫ рднूрд▓ рдЬाрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ рдЬो рд╕िрд░्рдл рд╣рдоाрд░े рдФрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ै। рдоुрдЭे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдпрд╣ рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ोрдЧा рдпрджि рднौрддिрдХी рдХो рдЗрди рдЧрд░्рдоिрдпों рдоें рдПрдХ рдХिрдиाрд░े рдоें рдзрдХेрд▓ рджिрдпा рдЬाрдпे, рдЬिрд╕े рдмाрдж рдоें рдкुрдиः рдЙрдаाрдпा рдЬाрдпे, рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдоुрдЭे рджुрдиिрдпाрд╡ी рдЧ्рд░рди्рдеों рдХे рдмрдЬाрдп рддुрдорд╕े рдмрд╣ुрдд рдХुрдЫ рдЕрдзिрдХ рд╕ीрдЦрдиा рд╣ै।

рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХा рдЬрд╡ाрдм рдЙрдирдХे рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХा рд╢рдЧुрди рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै-
рдпрджि рддुрдо рдЗрди рдЧрд░्рдоिрдпों рдоें рднौрддिрдХी рд╕े рдХुрдЫ рдЕрд╡рдХाрд╢ рд▓ेрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ो рддो, рдоेрд░े рдк्рд░िрдпрддрдо, рдпрд╣ рдк्рд░рдХृрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоेрд░े рд▓िрдП рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоें рд╣ोрдиे рдЬैрд╕ा рдПрд╣рд╕ाрд╕ рд╣ोрдЧा। рдФрд░ рддुрдо рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ो рдХि рдЬрдм рддुрдо рдХेрд╡рд▓ рднौрддिрдХी рдоें рдмрд╣ुрдд рд▓ंрдмा рд╕рдордп рдмिрддाрдУрдЧे рддो рдоैं рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рднी рдХрднी рдкрд░ेрд╢ाрди рдирд╣ीं рдХрд░ूंрдЧी। рднौрддिрдХी рддुрдо्рд╣ाрд░े рд▓िрдП реЫрд░ूрд░ी рд╣ै- рдФрд░ рдпрд╣ рдоैं рдЬाрдирддी рд╣ूँ। рдЬрдм рдоुрдЭे рдпрд╣ рдкрддा рд╣ै рдХि рддुрдо рдоुрдЭे рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддे рд╣ो рддो рдоैं рдЕрдкрдиे рджрдо рдкрд░ рдЕрдХेрд▓े рднी рдЕрдЪ्рдЫी рд╣ूँ।


рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рддीрди рд╕рдк्рддाрд╣ рдкрд╣рд▓े, рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХो рдкाрдиे рдХा рдЙрдд्рд╕рд╡ рдоाрдирддे рд╣ुрдпे рд╣ाрдЗреЫेрдирдмрд░्рдЧ рдХो рдпрд╣ рд▓िрдЦрддी рд╣ैं-
рдк्рд░िрдп, рдоैं рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕ोрдЪрддी рд╣ूँ рдХि рдпрд╣ рдХिрддрдиा рдЕрдЬीрдм рд╣ै рдХि рд╣рдоाрд░े рд╕рдм рдХुрдЫ рдХो рдЕрдЪाрдирдХ рд╕े рдаोрд╕ рдЖрдзाрд░ рдоिрд▓ рдЧрдпा, рд╕ाрд░े рдЦ्рд╡ाрдм рдЕрдЪाрдирдХ рд╕े рдпрдеाрд░्рде рдмрди рдЧрдпे рд╣ैं। рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдХрдо рд▓ोрдЧों рдХो рдРрд╕ा рдЕрдЪ्рдЫा рднाрдЧ्рдп рдоिрд▓рддा рд╣ोрдЧा!


рдЗрд╕ рдмीрдЪ рд╡ाрд░्рдирд░ рд╣ाрдЗреЫेрдирдмрд░्рдЧ рднी рдЕрдкрдиे рдмिрдЦрд░े рд╣ुрдпे реЩрдпाрд▓ों рдХो рд╕рдоेрдЯрддे рд╣ुрдпे рд▓िрдЦрддे рд╣ैं-
рдоेрд░े рд╡िрдЪाрд░ рд╣рдоेрд╢ा рд╣рдо рджोрдиों рдХे  рдЬीрд╡рди рдХे рдЧिрд░्рдж рдШूрдорддे рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдХि рд╣рдоाрд░े рд╕ाрдордиे рд╕ाрдЭा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХौрди рд╕े рд╣ैं, рдФрд░ 29рд╡ीं рдХा рдЗंрддреЫाрд░ рдХрд░рдиा рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдХिрддрдиा рдХрдаिрди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рд╕рдЪ рддो рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдоैं рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмिрдиा рдаीрдХ рд╕े рдЬी рдирд╣ीं рдкा рд░рд╣ा рд╣ूँ, рд╣ाрд▓ांрдХि рдоैं рдЦुрдж рдХो рд╣рдоेрд╢ा рдпрд╣ рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ूँ рдХि рд╕ाрдоाрди्рдп рдмुрдж्рдзिрдордд्рддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдоैं рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рд╕ाрд▓ों рд╕े рдРрд╕ा рдХрд░ рд╕рдХрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд░рд╣ा рд╣ूँ, рдЗрд╕рд▓िрдП рдРрд╕ा рдЕрдм рднी рд╕ंрднрд╡ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдпрд╣ рдордиःрд╕्рдеिрддि рдоूрд▓ рд░ूрдк рд╕े рдкрд╣ाреЬों рдХी рдПрдХ рдмреЬी рдпाрдд्рд░ा рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХी рдЙрди рд░ाрддों рдХी рдпाрдж рджिрд▓ाрддी рд╣ै, рдЬрдм рдЖрдк рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ुрдмрд╣ рдХे рдЙрдд्рд╕ाрд╣рдкूрд░्рд╡рдХ рдкूрд░्рд╡ाрдиुрдоाрди рдоें рдЕрдкрдиे рдмिрд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХрд░рд╡рдЯें рдмрджрд▓рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЖрдкрдХो рдпрд╣ рд╣рд▓्рдХी рд╕ी рдЫрдЯрдкрдЯाрд╣рдЯ рдХे рд╕ाрде рднी рд╣ोрддी рд╣ै рдХि рд╕рдм рдХुрдЫ рдаीрдХ рд╕े рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ो рдЬाрдпे। рдФрд░ рдаीрдХ рдЙрд╕ी рд╕рдордп рдЖрдк рдпрд╣ рдЕंрджाреЫा рд▓рдЧा рдкाрддे рд╣ैं рдХि рд╕рдм рдХुрдЫ рдаीрдХ-рдаाрдХ рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣ोрдЧा рдЬрдм рд╕ुрдмрд╣ рдЬाрдЧрдиे рдХे рдмाрдж рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХे рдмाрд╣рд░ рдкреЬी рдмрд░्рдл рдХो рд╣рдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ाрде рдоें рдХुрд▓्рд╣ाреЬी рдЙрдаाрдХрд░ рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рддे рд╣ैं। рдЬрдм рд╣рдо рдЕрдкрдиी рдЭीрд▓ рдХे рдХिрдиाрд░े рдЕंрдзेрд░े рдоें рд╕ाрде рд╣ोंрдЧे, рддो рд╕рдм рдХुрдЫ рдХिрддрдиा рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд рд╣ो рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै।

рдПрдХ рдмाрд░ рдЬрдм рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдФрд░ рдПрд▓िреЫाрдмेрде рд╕ाрде рдоें рд░ेрд▓-рдпाрдд्рд░ा рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рддो рдЦुрд╢ी рдоें рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдиे рдЧुрдирдЧुрдиाрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рдЕрдм рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдЙрддрдиी рд╕ुрд░ीрд▓ी рди рд╣ों рдпा рд╡ो рдЧीрдд рд╣ी рдмрд╣ुрдд рдХрдаिрди рд╣ो। рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдПрд▓िрдЬाрдмेрде рдХो рдЧाрдиा рдмंрдж рдХрд░ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХрд╣ рджिрдпा। рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХो рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдмрд╣ुрдд рд░ूрдЦा рдФрд░ рдЕрд╢िрд╖्рдЯ рд▓рдЧा рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд╕े рдЧीрдд рдХी рдЕрд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕рдордЭрдХрд░ рдЧाрдиा рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा। рдЙрд╕ рджिрди рдмाрдд рдЖрдИ-рдЧрдИ рд╣ो рдЧрдИ। рдордЧрд░ рдЕрдЧрд▓े рджिрди рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХी рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рдаेрд╕ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдоाрдлी рдоांрдЧी рдФрд░ рдЦुрдж рд╣ी рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рдХि рд╡े рдЬैрд╕े рд╣ैं рдЙрд╕рдХे рдЙрд▓рдЯ рдмрд╣ुрдд рджेрд░ рддрдХ рджिрдЦाрд╡ा рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे। рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдиे рдЕрдкрдиे рдЕрдЧрд▓े рдкрдд्рд░ рдоें рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдЬрд╡ाрдм рдФрд░ рднी рдХाрд╡्рдпाрдд्рдордХ рдЕंрджाреЫ рдоें рджिрдпा-
рдк्рд░िрдп, рдоैं рд╣рдоाрд░े рд╕ाрде-рд╕ाрде рдмिрддाрдпे рдЧрдП рд╕рдордп рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд░ूрдк рд╕े рдЦुрд╢ рд╣ूँ। рдоैं рдЗрд╕ рдмाрд░े рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫे рд╕े рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд╣ूँ рдХि рд╣рдо рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиे рд░िрд╢्рддे рдоें рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдЖрдЧे рдмреЭ рд░рд╣े рд╣ैं, рдпрд╣ рд░िрд╢्рддा рд╣рдоें рдХैрд╕े рдЖрдЧे рд▓े рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рд╣рд░ рд╕рдордп рдПрдХ рдорд╣ाрди рдХрджрдо рдХे рд╕ाрде। рдФрд░ рдЕрдм рдХिрд╕ी рднी, рдФрд░ рднी рдЕрдЪ्рдЫे рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣рдо рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЪрд▓рддे рд╣ुрдпे рдиिःрд╕ंрджेрд╣ рд╡рд╣ рд╕рдм рдкा рд▓ेंрдЧे рдЬो рдк्рд░ेрдо рдоें рд╕рдо्рднрд╡ рд╣ै। рдФрд░, рддुрдо рдЬाрдирддे рд╣ो, рдХि рдРрд╕ा рд╕рдордп рдЕрдм рдзीрд░े рдзीрд░े рд╡िрд░рд▓ рд╣ोрдиे рд▓рдЧा рд╣ै рдЬрдм рдоैं рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмाрд░े рдоें рдбрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ूँ рдФрд░ рддुрдо рдоुрдЭे рд▓ेрдХрд░ рдиिрд░ाрд╢ा рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ो। рд▓ोрдЧों рдиे рдоेрд░ी рддीрд╡्рд░рддा рдкрд░ рд╣рдоेрд╢ा рдЖрдкрдд्рддि рдЬрддाрдпी рд╣ै; рд▓ेрдХिрди рдоैं рдЬाрдирддी рд╣ूँ рдХि рдоेрд░े рд▓िрдП рдЗрд╕े рддुрдо्рд╣ें рд╣ी рдмाрд░-рдмाрд░ рдЕрдкрдиे рд╣ाрдеों рдоें рд▓ेрдХрд░ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЬрдм рднी рдоैं рд╕ंрджेрд╣ рдХрд░рддी рд╣ूँ рддो рд╡рд╣ рд╕ंрджेрд╣ рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рд╡рд╣ рд╕ंрджेрд╣ рдЗрд╕ рддрде्рдп рдХे рдХाрд░рдг рдЙрдкрдЬрддा рд╣ै рдХि рдоेрд░े рдЕंрджрд░ рдмрд╣ुрдд рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди рдирд╣ीं рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдпрджि рддुрдо рдоुрдЭे рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░ोрдЧे рддो рдоैं рдЕрдкрдиे рдЕंрджрд░ рдпрд╣ (рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди) рднी рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рд▓ूँрдЧी। рдоैं рд╕ोрдЪрддी рд╣ूँ рдХि рдоैं рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд╣ी рддрд░рд╣ рд╕े рдХुрдЫ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ूँ рдХि рдоैं рддुрдо्рд╣ें рдЗрддрдиा рдЕрдзिрдХ рдк्рдпाрд░ рдХрд░ूँ рдХि рддुрдо्рд╣ें рдЬрд▓्рджी рд╣ी рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╣ृрджрдп рдХी рдЕрдиंрдд рдЧрд╣рд░ाрдЗрдпों рддрдХ рдоेрд░े рдк्рдпाрд░ рднрд░ोрд╕ा рд╣ो рдЬाрдпे।

рд╡िрд╡ाрд╣ рд╕े рдаीрдХ 16 рджिрди рдкрд╣рд▓े “рдмрд╣ुрдд рд░ाрдд рдФрд░ рдердХाрд╡рдЯ” рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рд▓िрдЦрддे рд╣ुрдпे рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдЙрди рджोрдиों рдХे рд╕ाрдЭा рдЬीрд╡рди рдХा рдПрдХ рдЦाрдХा рдЦींрдЪрддे рд╣ुрдпे рд▓िрдЦрддी рд╣ैं-
рдПрдХ рдмाрд░ рд╣рдордиे рдЕрдкрдиे рд╡ाрд╣рди-рдЪाрд▓рдХ рдХो рд╕्рдЯेрд╢рди рдкрд░ рд╣ी рдЫोреЬ рджिрдпा рдФрд░ рддрдм рд╣рдо рдЕрдХेрд▓े рд╣ी рд╢ाрдо рдХो рдЧाреЬी рдЬंрдЧрд▓ рдоें рдЦुрдж рдЪрд▓ाрдХрд░ рд▓े рдЧрдП, рдЬрд╣ाँ рд╣рдордиे рдПрдХ рдмाрд░ рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рджेрдЦा рдеा - рдоेрд░े рдк्рд░ेрдо, рддрдм рд╣рдоाрд░े рд╕ाрдордиे рдПрдХ рдкूрд░ी реЫिंрджрдЧी рд╣ोрдЧी рдФрд░ рдоुрдЭे рдкूрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ुंрджрд░ рд╣ोрдЧी। [.............]
рд╣рдоें рд╣рдоेрд╢ा рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХी рдЬिрддрдиी рдЕрдзिрдХ рд╕ंрднрд╡ рд╣ो рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП, рдЗрддрдиी рдХि рд╣рдо рдЬी рдЧрдИ рдЬिंрджрдЧी рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдХो рдЕрдкрдиे рд╣ाрдеों рд╕े рди рдлिрд╕рд▓ рдЬाрдиे рджें।

рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рдаीрдХ рджो рд╕рдк्рддाрд╣ рдкрд╣рд▓े рд╡ाрд░्рдирд░ рдиे рднी рдЙрдирдХी рд╕ाрдЭा рдЬिंрджрдЧी рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ рдкрдд्рд░ рдоें рд▓िрдЦ рднेрдЬे, рдХ्рдпा рдЗрд╕े рдПрдХ рд╡िрд╡ाрд╣ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХा рд╡рдЪрди рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕े рдк्рдпाрд░ рдоें рдбूрдмा рд╣ुрдЖ рдЗंрд╕ाрди рдЕрдкрдиी рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдкрдд्рдиी рд╕े рд╕े рд╕ाрдЭा рдХрд░рддा рд╣ै?-
рд╣рдоाрд░ी рдЬिंрджрдЧी рднрд░ рдХा рд╕ाрде рдЕрдЧрд▓े рдЪौрджрд╣ рджिрдиों рдоें рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै- рдоैं рдЕрдкрдиे рдорди-рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХो рдЗрд╕ рдмाрдд рдХे рдЪाрд░ों рдУрд░ рд▓рдкेрдЯ рдирд╣ीं рд╕рдХрддा; рд▓ेрдХिрди рдпрджि рдРрд╕ा рдирд╣ीं рд╣ोрддा рддो рдоैं рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдХुрдЫ рдФрд░ рдмेрд╣рддрд░ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा рдеा। рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоें рдоैं рдмрд╣ुрдд рд╕ोрдЪूंрдЧा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдзाрд░рдг рддрд░ीрдХे рд╕े рдХрд╣ूँ рддो рдЦुрд╢ рд░рд╣ूँрдЧा, рдФрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ूंрдЧा рдХि рддुрдо рдоेрд░े рд╕ाрде рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рд╣ो। рд▓ेрдХिрди рдмाрдж рдоें рд╣рдо рдЪाрд╣ेंрдЧे рдХि рд╣рдо рдПрдХ рд╕ाрдЭा рдЬिंрджрдЧी рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ें, рджिрдоाрдЧ рдоें рд╣рдоेрд╢ा рдпрд╣ рд░рдЦें рдХि рдЛрдЬुрддा рд╕рд░्рд╡ोрдкрд░ि рд╣ै, рдХि рдЬिंрджрдЧी рдХा рдиिрдЪोреЬ рд╣рдоेрд╢ा рдк्рд░ेрдо, рд╕ंрдЧीрдд рдФрд░ рдХाрдо рдХे рдкीрдЫे рд╕ाрдл-рд╕ाрдл рджिрдЦाрдИ рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рдПрдХ рд╣ी рд╕рдк्рддाрд╣ рдкрд╣рд▓े, рд╡िрд╡ाрд╣-рдмंрдзрди рдоें рдмंрдзрдиे рд╡ाрд▓े рдЬोреЬे рдХो рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдПрдХ рдЙрдкрд╣ाрд░ рдоिрд▓ा - рдкिрдпाрдиो рдкрд░ рдЪाрд░ рд╣ाрдеों рд╕े рдмрдЬाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдмीрдаोрд╡рди рдХे рдкिрдпाрдиो-рд╕ंрдЧीрдд рдХे рдЖрда рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг, рдЬो рдХि рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХे рджाрджाрдЬी рдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдеी। рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдиे рдоुрд╕рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдпे рд╡ाрд░्рдирд░ рд╕े рдХрд╣ा, “рдоैं рд╕ोрдЪрддी рд╣ूँ рдХि рдоैं рд╢ाрдпрдж рд╣ी рдЗрд╕े рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╕ाрде рдмैрдардХрд░ рдмрдЬा рдкाрдКँрдЧी!” рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рддीрди рджिрди рдкрд╣рд▓े рд╡ाрд░्рдирд░ рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдЕрдкрдиी рдирд░्рдо рднाрд╡рдиाрдПँ рдлिрд░ рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдХे рд╕ाрде рд╕ाрдЭा рдХीं рдЬो рдХि рдмाрд╣рд░ рд╕े рднрд▓े рд╣ी рд░ूрдЦी рд▓рдЧें рдордЧрд░ рдЕंрджрд░ рд╕े рдЙрдирдоें рдЖрдЧे рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд рдЬीрд╡рди рдХे рдЙрдЪ्рдЪ рдЕрд░्рдеों рдХा рдиिрдЪोреЬ рднрд░ा рд╣ै-
рдоुрдЭे рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рджृреЭ-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рд╣рдо рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рдЬोреЬी рд╣ैं рдФрд░ рд╣рдо рд╕ाрде рд░рд╣рдХрд░ рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЕрдкрдиे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд╣ोрдиे рдХे рд╕ाрде рдмреЭिрдпा рди्рдпाрдп рдХрд░ рдкाрдпेंрдЧे।

рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рдмाрдж рдХे рдкрд╣рд▓े рджो рд╕ाрд▓ों рддрдХ рддो рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдФрд░ рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рд╕ाрде рд░рд╣े। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХो рдЕрдкрдиा рдкूрд░ा рд╕рдордп рджिрдпा। рд╕ाрде рд░рд╣рдиे рдХे рдХाрд░рдг рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦрдиे рдХे рднी рдХोрдИ рдоौрдХे рди рдеे। рд╕рди 1937 рдХे рдЕंрдд рдоें рдПрд▓िреЫाрдмेрде рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЧрд░्рднрд╡рддी рд╣ुрдИं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЬुреЬрд╡ाँ рдмрдЪ्рдЪे рдкैрджा рд╣ुрдпे, рдЬिрдирдХे рдиाрдо рдЙрди рд▓ोрдЧों рдиे рд╡ोрд▓्реЮ्рдЧेंрдЧ рдФрд░ рдоाрд░िрдпा рд░рдЦे। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╡ाрд░्рдирд░ рдЦुрд╢ी рдоें рдЕрдкрдиे рднाрдИ рдХे рд╕ाрде рд╕्рдХीрдЗंрдЧ рдХрд░рдиे рдЪрд▓े рдЧрдП। рдирдП рд╕ाрд▓ рдХी рд╢ाрдо рдХो рд╡ाрд░्рдирд░ рдиे рдкрд╣ाреЬों рд╕े рдЕрдкрдиी рдк्рд░िрдп рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦा-
рдоेрд░ी рдоीрдаी рд╕ी рдк्рд░िрдп рд▓ी...,
рддुрдо्рд╣ाрд░े рдЬрд░िрдпे рдкिрдЫрд▓ा рд╕ाрд▓ рдоेрд░े рдЬीрд╡рди рдоें рдХिрддрдиी рдЦूрдмрд╕ूрд░рддी рд▓ाрдпा! рдФрд░ рддрдм рднी рдоुрдЭे рдпрд╣ рд╕рдм рдЕрдм рднी рдПрдХ рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоाрдд्рд░ рд╣ी рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдмाрдж рдоे рдФрд░ рднी рдЕрдзिрдХ рдЦूрдмрд╕ूрд░рддी рдФрд░ рд╕ंрдЧ-рд╕ाрде рдЖрдПрдЧा; рд╣рдо рд╕ाрде рд╕ाрде рдЕрдм рдЕрдкрдиी рд╕ाрдЭा рдЬिंрджрдЧी рдХो рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рдЖрдХाрд░ рджेрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ैं। рдоैं рдЖрдЧे рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдХी рддрд░рдл рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЙрдо्рдоीрдж рд╕े рджेрдЦ рд░рд╣ा рд╣ूँ।

рдпрд╣ рд╡рд╣ рд╕рдордп рдеा рдЬрдм рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡рдпुрдж्рдз рдХी рдЪिंрдЧाрд░िрдпाँ рднреЬрдХрдиा рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИं рдеीं। рд╕рдордп рдХे рдЖрдХाрд╢ рдоें рдпुрдж्рдз рдХी рдзुंрдз рддैрд░ рд░рд╣ी рдеी। рдПрд▓िреЫाрдмेрде рд▓ी рдиे рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдХो рдпрд╣ рдЙрдд्рддрд░ рджिрдпा-
рдоेрд░े рдк्рд░ेрдо!
рддुрдо्рд╣ाрд░े рдк्рдпाрд░ рднрд░े рдорд░्рдорд╕्рдкрд░्рд╢ी рдкрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рд╣рдЬाрд░ों рдмाрд░ рд╢ुрдХ्рд░िрдпा।
рдоुрдЭे рднी рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ी рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдФрд░ рдХि рдЗрд╕ рд╕ाрд▓ рдХे рдЕंрдд рддрдХ рдЕрднी рдФрд░ рдЕрдзिрдХ, рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рдмेрд╣рддрд░ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдоैं рдЗрд╕рдХे рд╕рдкрдиे рджेрдЦрддी рд╣ूँ, рдоैं рдЕрдХ्рд╕рд░ рдШрдмрд░ा рдЬाрддी рд╣ूँ; рдФрд░ рдоैं рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рдЙрдо्рдоीрдж рднрд░ी рдиреЫрд░ों рд╕े рджेрдЦрдиे рдоें рд╣िрдЪрдХрддी рд╣ूँ। рднрд╡िрд╖्рдп рдбрд░ाрд╡рдиे рджृрд╢्рдпों рд╕े рднрд░ा рд╣ै। рдоैं рднрд░ोрд╕ा рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддी рдХि рдЗрд╕рдХे рдмрджрд▓े рд╣рдоे реЫрд░ूрд░ рдХोрдИ рднाрд░ी рдХीрдордд рдирд╣ीं рдЪुрдХाрдиी рдкреЬेрдЧी, рджेрдЦो рд▓ोрдЧ рдЖрдЬ рдХैрд╕े рдЬी рд░рд╣े рд╣ैं: рдЕрдкрдиे рдШрдоंрдб рдоें рд╕рдмрдХी рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдХрд░ рджेрдиे рд╡ाрд▓े, рдЕрдкрдиे рдЙрди्рдоुрдХ्рдд рдФрд░ рдХ्рд░ोрдзी рдирд╢े рдоें, рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рдореЫाрдХ рдмрдиाрддे рд╣ुрдпे। рдФрд░ рддрдм рдЗрд╕рдоें рд╣рдо рд╕рдм рдХो рдХिрд╕ी рднी рд╕्рдеिрддि рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиा рдкреЬेрдЧा। рдЗрд╕рд▓िрдП рдоैं рд╣рдоाрд░े рд╡рд░्рддрдоाрди рдХो рдЬिрддрдиा рднी рд╕ंрднрд╡ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рд╣ाрд▓िрдпा рд╕ौंрджрд░्рдп рдХे рд╕ाрде рд╕ँрдЬोрдХрд░ рд░рдЦ рд▓ेрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ूँ। рдФрд░ рдпрд╣ рд╣рдоाрд░े рд╣ृрджрдпों рдХी рдЕрдиंрдд рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЦुрд╢ рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рд╣ै। рдХ्рдпों, рдХ्рдпा рдРрд╕ा рдирд╣ीं рд╣ै?