Showing posts with label рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░. Show all posts
Showing posts with label рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░. Show all posts

‘рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп’ рд╡िрдиिрдмंрдз рдкुрд╕्рддрдХ рд╣ी рдирд╣ीं, рдЬ्рдЮाрди-рд╕ेрддु рднी

рдбॉ. рдХрди्рд╣ैрдпा рдд्рд░िрдкाрдаी

- рдХрди्рд╣ैрдпा рдд्рд░िрдкाрдаी

рд▓ेрдЦрдХ рднाрд░рдд рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп рдХे рдорд╣ाрдорд╣िрдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЬी рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХा рджाрдпिрдд्рд╡ рдиिрднा рдЪुрдХे рд╣ैं рдПрд╡ं рд╕ेрддु рд╕ंрдкाрджрди рдоंрдбрд▓ рдХे рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рд╕рджрд╕्рдп рд╣ैं। рдЖрдк рдЕрд╣िंрд╕ा рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╕рдорд░्рдердХ рдПрд╡ं рдЕрд╣िंрд╕рдХ рд╕рдн्рдпрддा рдХे рдкैрд░ोрдХाрд░ рднी рд╣ैं।

рдкुрд╕्рддрдХ: рднाрд░рддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдиिрд░्рдоाрддा: рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп
рд▓ेрдЦрдХ: рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ 
рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╡рд░्рд╖: 2021 
рдоूрд▓्рдп: ₹ 50 рд░ुрдкрдпे
рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा: 114 

рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╡िрдкुрд▓ рд╣ै, рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╡िрдзाрдУं рдоें рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдоें рд▓ेрдЦрди рдкाрдардХ рдФрд░ рдкुрд╕्рддрдХ рдХे рдмीрдЪ рдкाрда рдХा рд╕ेрддु рдмрдиाрддे рдЖрдпे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рднी рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд░рд╣े рд╣ैं। рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдХी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдкुрд╕्рддрдХ рднाрд░рддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдиिрд░्рдоाрддा: рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдкреЭрддे рд╣ुрдП рдпрд╣ी рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдПрдХ рдмिрдиिрдмंрдз рд╣ै рдЬिрд╕े рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी рдиे рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ुрди्рджрд░ рд▓рдХेрд╡рд░ рдоें рдЙрдирдХी рдЫрд╡ि рд╕рд╣िрдд рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдпा рд╣ै।

рдмрддौрд░ рд▓ेрдЦрдХ рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдиे рд╕्рд╡рдпं рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХी рднूрдоिрдХा рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рд╣ैं, рдЬिрдирдХी рдХृрддिрдпों рдоें рд╕्рдд्рд░ी рд╕рдоाрдЬ, рдЪрд░िрдд्рд░ рдиिрд░्рдоाрдг, рдЬीрд╡рди рд╕ंрдШрд░्рд╖, рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рддрдеा рдЖрдХाँрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд╕ंрд╡ेрджрдиा рдХो рдк्рд░рд╡рдг рджृрд╖्рдЯि рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдоिрд▓ी рд╣ै। рдХोрдИ рднी рд░рдЪрдиाрдХाрд░ рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдХे рдФрдЪिрдд्рдп рддрдеा рдоुрдж्рджों рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ंрд╡ेрджрдиा рд╕े рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рд╢्рди рдХрд░рддा рд╣ै। рд╕рд░्рдЬрдХ рдЙрд╕ рд╕рдд्рдп рдХा рдЦोрдЬ рдХрд░рддा рд╣ै рдЕрдкрдиी рд░рдЪрдиा рдоें рдЬो рдХिрд╕ी рди рдХिрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े рджूрд╕рд░ों рдХे рд▓िрдП рдкрд╣ेрд▓ी рдмрдиा рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдиे рднी рдЕрдкрдиी рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдЗрд╕ी рд╕рдд्рдп рдХी рдЦोрдЬ рдЕрдкрдиे рдмिрдиिрдмंрдз рдоें рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдПрдХ рдорд╣ाрди рд╕ंрд╕्рдХृрддрд╡िрдж рдХे рд░рдЪрдиा-рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕ृрдЬрди рдкрд░ рдмेрдмाрдХ рддрд░ीрдХे рд╕े рдкреЬрддाрд▓ рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХे рдЙрди рдкрд╣рд▓ुрдУं рдХो рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХिрдпा рд╣ै рдЬो рд╢ाрдпрдж рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдкाрдардХों рдХे рдмीрдЪ рдХुрддूрд╣рд▓ рдХे рд╡िрд╖рдп рдеे।

рднाрд░рддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдиिрд░्рдоाрддा рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдоें рд╕рдЮ्рдЬрдп рдЬी рдиे рдкूрд░े рд╡िрдиिрдмंрдз рдХो рд╕ाрдд рдЕрдз्рдпाрдпों рдоें рд╡िрднрдХ्рдд рдХрд░рдХे рдкूрд░ी рдкुрд╕्рддрдХ рдХो рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рд╣ै। рдЬिрд╕рдоें рд╡рд╣ рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХी рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдЕрднिрд░ुрдЪि рдПрд╡ं рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╡िрдХाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा рд╣ै рддो рджूрд╕рд░े рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХे рдЬीрд╡рди рдХे рдкूрд░े рд░рдЪрдиाрдзрд░्рдоी рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рдд्рд╡ рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓ा рд╣ै। рддीрд╕рд░े рд╕े рдЫрдаे рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдХ्рд░рдорд╢ः рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХे рдЧрдж्рдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдиाрдЯ्рдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдЖрд▓ोрдЪрдиा рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рд╕рдоाрдЬ рджрд░्рд╢рди рдХो рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡िрдиिрдмंрдз рдХा рд╕ाрддрд╡ाँ рдЕрдз्рдпाрдп рдирд╡ीрди рдЙрдж्рднाрд╡рдиाрдУं рдФрд░ рдЙрди рд╡िрд╢िрд╖्рдЯिрддाрдУं рдХो рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЦुрдж рд╕рдЮ्рдЬрдп рдЬी рдиे рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рд╡िрд╢्рд╡ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЗрдирд╕े (рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдЬी рд╕े) рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै।

рд╡िрдиिрдмंрдз рдоें рд╕ुंрджрд░ рднाрд╡ рдоें рд╕ृрдЬिрдд рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд╕ाрд░ांрд╢, рдиिःрд╕ंрджेрд╣ рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХी рдХрд▓ाрдд्рдордХрддा рдХो рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдХुрд▓ 114 рдкृрд╖्рдаों рдоें рд░рдЪी рдЧрдпी рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ुंрджрд░ рдХृрддि рдЕрдм рдкाрдардХों рдХे рдмीрдЪ рдЖрдИ рд╣ै рддो рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ी рдкाрдардХों рдХे рдмीрдЪ рд▓ोрдХрдк्рд░िрдпрддा рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ेрдЧी। рдФрд░ рдХрд░े рднी рдХ्рдпों рдирд╣ीं? рд╡рд╕्рддुрддः рдХोрдИ рднी рдкुрд╕्рддрдХ рдЕрдкрдиे рдмुрдиाрд╡рдЯ рдФрд░ рд╢िрд▓्рдк рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдкाрдардХों рдХो рдЕрдкрдиी рдУрд░ рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рддी рд╣ै рдФрд░ рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЬी рдХी рдоेрд╣рдирдд рдФрд░ рдЙрдирдХा рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╢्рд░рдо рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдЬो рд▓рдЧा рд╣ै рдЙрд╕рд╕े рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдЧंрднीрд░ рдмрди рдкреЬी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рд╢ोрдз рдФрд░ рдмोрдз рджोрдиों рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп рдоिрд▓рддा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рднाрд╖ाрдЧрдд рдЗрд╕рдХी рд╕рдоृрдж्рдзрддा рднी рджिрдЦрддी рд╣ै рдФрд░ рдкाрдардХ рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд░рд╕ाрд╕्рд╡ाрджрди рдХрд░рдиा рдкрд╕ंрдж рдХрд░ेрдЧा।

рдорджрдирдоोрд╣рдирдоाрд▓рд╡ीрдпрдХीрд░्рддिрдоंрдЬрд░ीрдиाрдЯрдХं, рдиंрджрдЧौрддाрдоीрдпрдо, рдХैрдХेрдпी-рд╡िрдЬрдпं, рд╕рдд्рдпрд╣рд░िрд╢्рдЪंрдж्рд░ोрджрдпрдо рдФрд░ рджाрд╕ुрдкрд░्рдгा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХे рд╕рдоाрдЬ рджрд░्рд╢рди рдХी рд╕ुрди्рджрд░ рдоीрдоांрд╕ा рд╕рдЮ्рдЬрдп рдЬी рдиे рдЕрдкрдиी рдЗрд╕ рдЫोрдЯी рд╕ी рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдХी рд╣ै рдЬो рди рдХेрд╡рд▓ рджृрд╖्рдЯाрди्рддों рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рд╕рдЬрдЧ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ै рдмрд▓्рдХि рд▓ेрдЦрдХ рдХे рднी рдмौрдж्рдзिрдХ рд╡िрдЪाрд░-рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рд╕рдоृрдж्рдзрддा рдХो рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддा рд╣ै। рд▓ेрдЦрдХ рдиे рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рдд्рд╡ рдХो рдкрд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдЙрдирдХे рдЙрди рд░рдЪрдиाрдУं рдкрд░ рд╡िрд╣ंрдЧрдо рджृрд╖्рдЯि рдбाрд▓рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी рд╣ै рддाрдХि рд╡рд╣ рдЙрдирдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рднौрдо рдЪिрди्рддрди рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХो рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рдХे।

рднाрд░рдд рдХे рд╡ैрджिрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рд╡ांрдЧ्рдордп рдХे рдЕрди्рдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рдЕрднी рднी рдкрд╣ुँрдЪ рд╕े рдмाрд╣рд░ рд╣ैं। рдЗрд╕рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╡рдЬрд╣ рдоेрд░ी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рднाрд╖ा рдХे рд╕ाрде рдЖрдо рд▓ोрдЧों рдХा рддाрджाрдд्рдо्рдп рдирд╣ीं рдмрди рдкा рд░рд╣ा рд╣ै। рдпрджि рдЖрдЬ рдЖंрдЧ्рд▓ рднाрд╖ा рд▓ोрдЧों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рднाрд╖ा рдмрди рдЧрдпी рд╣ै рдФрд░ рднाрд░рдд рдХी рдЕрдиेрдХों рднाрд╖ाрдПँ рдЕрдкрдиे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рдкрд╣рдЪाрди рдмрдирдХрд░ рдЕрдкрдиा рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдЦोрдЬ рд░рд╣ी рд╣ै рдФрд░ рднाрд░рдд рдХो рдЬोреЬрдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рдоाрдд्рд░ рднाрд╖ा рд╣िंрджी рднाрд░рдд рдоें рд░рд╣ рдЧрдпी рд╣ै рддो рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЬी рдиे рдЬो рд╣िंрджी рдоें рдЗрд╕ рд╡िрдиिрдмंрдз рдХा рдиिрдпोрдЬрди, рд▓ेрдЦрди, рд╢ोрдз рдФрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕ृрдЬрди рдХिрдпा рд╣ै, рддो рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рднाрд░рдд рдХे рдЕрдзिрдХांрд╢ рдкाрдардХों рдХे рд╣ाрдеों рдоें рдЬाрдПрдЧी рдФрд░ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рдкреЭрдХрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд▓ेрдЦрдХ рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдХे рдмाрд░े рдоें, рдЙрдирдХे рд░рдЪрдиाрдУं рдХे рдмाрд░ें рдЬाрди рд╕рдХेंрдЧे, рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्рдЫी рдмाрдд рд╣ै। 

рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдирдП рд╡िрдорд░्рд╢ों рдХो рд▓ेрдХрд░ рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдЪрд░्рдЪा рдХे рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрднिрди्рди рдПрдкिрдХ рд░рдЪрдиाрдУं рдХे рд╕ाрде рдЧाँрдзी рдЬैрд╕े рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХो рднी рдЕрдкрдиे рд░рдЪрдиा рдХे рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рдЦा। рд▓ेрдХिрди рд╡े рд╡िрд╖рдп рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЖрдпे рд╣ैं, рдЙрд╕рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рддो рдЗрд╕ рд╡िрдиिрдмंрдз рдоें рдоिрд▓ेрдЧा рдЬो рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдиे рд╕ृрдЬिрдд рдХिрдпा рд╣ै।

рд╕рдм рдоिрд▓ाрдХрд░ рдпрджि рджेрдЦा рдЬाрдП рддो рд╡िрдиिрдмंрдз рднाрд░рддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдиिрд░्рдоाрддा рд░ाрдордЬी рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдПрдХ рд╕рдоृрдж्рдз рдЪिрди्рддрди рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै। рдоेрд░ी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЗрд╕े рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдкाрдардХ рдХो рдкреЭрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрд╡рд╢्рдп рдкреЭрдиा рдЪाрд╣िрдП рдЬो рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕े рдЕрдиुрд░ाрдЧ рд░рдЦрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд░рдЪрдиाрдХाрд░ों рдХे рдмाрд░े рдоें рдХुрдЫ рдЬाрдирдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдоैं рдмрд╣ुрдд рджाрд╡े рдХे рд╕ाрде рдХрд╣ рд╕рдХрддा рд╣ूँ рдХि рд╕рдЬрдЧ, рд╕рд╣рдЬ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддрдиिрд╖्рда рднाрд╖ा рд╕े рдкрд░िрдкूрд░्рдг рдпрд╣ рд╡िрдиिрдмंрдз рди рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣рдгीрдп рд╣ै рдЕрдкिрддु рдЕрдкрдиे рдЬ्рдЮाрдиाрдиुрд╢ाрд╕рди рдоें рдпрджि рдирдИ рджृрд╖्рдЯि рдХे рд╕ाрде рдХोрдИ рдХुрдЫ рд╕ृрдЬिрдд рднी рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рддो рднी рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।


***

рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░

рдЬрди्рдоः 06 рдЬुрд▓ाрдИ, 1980, рдЧाрдЬीрдкुрд░ (рдЙ.рдк्рд░.)
рд╢िрдХ्рд╖ा: рдПрдо.рдП., рдиेрдЯ, рдкीрдПрдЪ-рдбी. рд╕ाрд╣िрдд्рдпाрдЪाрд░्рдп।

рдЕрдз्рдпाрдкрди рдХाрд░्рдп: рд╢्рд░ी рд╡िрд╢्рд╡рдиाрде рдкी.рдЬी. рдХॉрд▓ेрдЬ, рдХрд▓ाрди рд╕ुрд▓्рддाрдирдкुрд░ (рдЙ.рдк्рд░.) рдПрд╡ं рдоाँ рдоुрд░ाрддी рдмाрд▓िрдХा рдорд╣ाрд╡ि़рдж्рдпाрд▓рдп рдмрд▓рд░ाрдордкुрд░ рдЖрдЬрдордЧреЭ (рдЙ.рдк्рд░.) рдоें рдЕрдз्рдпाрдкрди

рдк्рд░рдХाрд╢рди:
рджрдг्рдбिрд╕ूрдХ्рддिрд░рдд्рдирдо् - 2016, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдХाрд╡्рдпों рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХा рджैрд╡ рд╕्рд╡рд░ूрдк-2011, рджрдг्рдбिрдХाрд▓ीрди рдЬрди-рдЬीрд╡рди 2009 рдПрд╡ं рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп-рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢ोрдз рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдоें рд▓рдЧрднрдЧ рдкрдЪрдкрди рд╢ोрдзрд▓ेрдЦ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╡ рдкрдЪाрд╕ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп-рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢ोрдз-рд╕ंрдЧोрд╖्рдаिрдпों рдоें рд╕рдоाрдЧрдо।

рд╕рдо्рдкाрджрди:
рд╕рдо्рдкाрджрдХ: рдкрд░िрд╢ीрд▓рди: рдП рд░िрд╕рд░्рдЪ рдЬрд░्рдирд▓, рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी (рдЙ.рдк्рд░.), рдк्рд░рдмрди्рдз-рд╕рдо्рдкाрджрдХ: рдиाрдЯ्рдпрдо्, рд╕ाрдЧрд░ (рдо.рдк्рд░.), рд╕рд╣-рд╕рдо्рдкाрджрдХ: Untouchables Through The Ages (Vedic to Modern), 2012, Myths Motives and Symbols in Indian Art and Culture - 2011, рдкрд░рдо्рдкрд░ा, рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि- 2010, рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджीрдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा-рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि- 2009
рд╕рдо्рдк्рд░рддि: рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╡िрднाрдЧ, рдбॉ. рд╣рд░ीрд╕िंрд╣ рдЧौрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рд╕ाрдЧрд░ (рдо.рдк्рд░.) рдоें 28.05.2013 рд╕े рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЖрдЪाрд░्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд।

рдЪрд▓рднाрд╖: +91 898 971 3997; рдИрдоेрд▓: drkumarsanjaybhu@gmail.com

рдкुрд╕्рддрдХ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा: рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдХे рдЖрд▓ोрдХ рдоें рд▓ेрдЦрдХ рдХी рдПрдХ рдиाрдЯ्рдп-рдоीрдоांрд╕ा

рд╕рдоीрдХ्рд╖рдХ: рдбॉ. рдЧोрдкाрд▓ рд▓ाрд▓ рдоीрдгा


рдкुрд╕्рддрдХ: рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдХा рдиाрдЯ्рдп рджрд░्рд╢рди
рд▓ेрдЦрдХ: рдбॉ. рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░
рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рд╕рдд्рдпрдо рдкрдм्рд▓िрд╢िंрдЧ рд╣ाрдЙрд╕, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╡рд░्рд╖-2018
рдкृрд╖्рда: 142
рдоूрд▓्рдп: ₹400

рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╡ाрдб्.рдордп рд╡िрд╢ाрд▓ рдЬ्рдЮाрди рд░ाрд╢ि рдХो рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рд╡ाрд╣рдордпрддा рдПрдХ рдЕрдоृрддрдирдж рдХी рднांрддि рд╣ै рддрдеा рдиाрдЯ्рдп рджрд░्рд╢рди рдХрд▓-рдХрд▓ рдиिрдиाрдж рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ुрдзाрд░рд╕ рд╕े рдУрдд-рдк्рд░ोрдд рдЧंрдЧा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХी рдкाрд╡рди рдзाрд░ा рдоें рдЕрд╡рдЧाрд╣рди рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЬ्рдЮाрди рд░ूрдк рдоें рд╢рдм्рдж рдПрд╡ं рднाрд╡ рдХी рдЕрдж्рднुрдд рдордгि рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। рд╕рд╣рд╕्рд░ों рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдХाрд▓рдЦрдг्рдб рдоें рдЗрд╕ рдкрд╡िрдд्рд░ рдорди्рджाрдХिрдиी рдХी рд╕ंрдЬीрд╡рдиी рдзрд░ा рдк्рд░рдЦрдг्рдбों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рд╣ोрдХрд░ рд╡िрд▓ुрдк्рдд рди рд╣ो рдЬाрдП рдЗрд╕ рд▓िрдП рд╕рдд्рдпрд╡рддी рдкुрдд्рд░ рдХृрд╖्рдг рдж्рд╡ैрдпрдкाрдпрди рдпाрдиि рд╡ेрджрд╡्рдпाрд╕ рдиे рдкुрд░ाрдгों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЬिрд╕рдоें рдк्рд░рдоुрдЦрддः рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдХो рдк्рд░рдпाрдЧрд░ाрдЬ рдХी рднांрддि рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд▓ाрдХрд░ рдЬ्рдЮाрдирд░ूрдкी рдХुрдо्рдн рдХा рдЖрдХाрд░ рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा। рдЬिрд╕рдоें рд╕рджिрдпों рд╕े рд╣ी рдк्рд░рд╡ाрд╣рдоाрди рдЬрди-рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдПрд╡ं рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдЪेрддрдиा рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдоाрдз्рдпрдо рдпрд╣ рдиाрдЯ्рдпрдХрд▓ा рд╣ी рд░рд╣ी рд╣ै।

рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░
рдбॉ. рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░, рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЖрдЪाрд░्рдп, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╡िрднाрдЧ, рдбॉ. рд╣рд░ीрд╕िंрд╣ рдЧौрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рд╕ाрдЧрд░ (рдо.рдк्рд░.) рдХी рдЖрд▓ोрдЪ्рдп рдкुрд╕्рддрдХ "рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдХा рдиाрдЯ्рдп рджрд░्рд╢рди" рдХेрд╡рд▓ рдиाрдЯ्рдп рдзрд░्рдоों рдХा рдкрд░िрдЪрдп рд╣ी рдирд╣ीं рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддी рдЕрдкिрддु рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдиाрдЯ्рдп рдорд╣ाрдд्рдо्рдп рдХा рдк्рд░рдХाрд╢рди рднी рдХрд░рддी рд╣ै। рдиाрдЯ्рдп рджрд░्рд╢рди рдХрдИ рд╕िрдж्рдзांрддों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рдПрд╡ं рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рднी рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЪрд▓рддे рд╣ैं। рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдоें рдЬिрддрдиे рднी рдиाрдЯ्рдпрдЧрдд рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдмрддाрдП рдЧрдпे рд╣ै। рд╡рд╣ рд╕рднी рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдХ्рд░рдордмрдж्рдз рд░ूрдк рд╕े рд╕ाрдд рдЕрдз्рдпाрдпों рдоें рдЖрдЪाрд░्рдпों рдХे рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд╕ाрде рд╕рдХ्рд╖्рдорддрдпा рд╡िрд╡ेрдЪिрдд рд╣ै। рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоूрд▓рддः рд▓ोрдХ рдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╕े рд╕्рдеूрд▓ рдФрд░ рд╕्рдеूрд▓ рд╕े рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдХे рдЪрдХ्рд░िрдпा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै। рдЬो рд▓ोрдХ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ी рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдмрдирддा рд╣ै। рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдХा рдкрд░िрдЪрдп, рдиाрдЯ्рдп рд╕्рд╡рд░ूрдк рдПрд╡ं рднेрдж рдкूрд░्рд╡рд░ंрдЧ, рд╡ाрд╕्рддु рд╡िрдзाрди, рдкाрдд्рд░ рдпोрдЬрдиा, рдЕрднिрдирдп рдПрд╡ं рд░рд╕ рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХो рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░рдиे рдХा рдХाрд░्рдп рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдХрд░рддी рд╣ै। рд▓ेрдЦрдХ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд░рд╕ рдХो рдм्рд░рд╣्рдоाрдирди्рдж рдХे рд░ूрдк рдоें рдЪिрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рддрдеा рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдм्рд░рд╣्рдо рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдиाрдо рдЪैрддрди्рдп, рдЪрдордд्рдХाрд░, рдЕрдерд╡ा рд░рд╕ рд╣ै। рд▓ेрдЦрдХ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдмреЬे рдордиोрдпोрдЧ рдкूрд░्рд╡рдХ рд░рд╕ рдХी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддा рдХो рд╕िрдж्рдз рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै - рд▓рдХ्рд╖्рдоीрд░िрд╡ рд╡िрдиाрдд्рдпाрдЧाрди्рди рд╡ाрдгी рднाрддि рдиीрд░рд╕ा। (рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг 339/9)

рдЕрд░्рдеाрдд् рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдмिрдиा рджाрди рдХी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╢ोрднिрдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХрд╡िрддा рднी рд░рд╕ों рдХे рдмिрдиा рд╢ोрднिрдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд▓ेрдЦрдХ рдиे рдиाрдЯ्рдп рднेрдж-рдЙрдкрднेрдж, рдкूрд░्рд╡рд░ंрдЧ, рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा, рд╡ाрд╕्рддुрд╡िрдзाрди рд░ूрдк рдоें рдЕрд░्рде рдк्рд░рдХृрддि, рдХाрд░्рдпाрд╡рд╕्рдеा, рдкंрдЪрд╕рди्рдзिрдпों рдЖрджि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै। рдкाрдд्рд░ों рдХे рд░ूрдк рдоें рдиाрдпрдХ, рдиाрдпिрдХा, рдЕрди्рдпрдкाрдд्рд░ рдХा рд╡िрдзिрд╡рдд рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЕрднिрдирдп рдЗрдд्рдпाрджि рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднी рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рднी рдЕрди्рдпрддрдо् рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рдХрд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХि 'рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдг рдХा рдиाрдЯ्рдпрджрд░्рд╢рди' рдЧाрдЧрд░ рдоें рд╕ाрдЧрд░ рднрд░рдиे рдХे рд╕рдоाрди рд╣ै। рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдкрдХ्рд╖ों рдкрд░ рд╣ी рдЬ्рдпाрджा рдмрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा। рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдкрдХ्рд╖ рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╡िрднिрди्рди рдиाрдЯрдХो рдоें рдЕрдЧ्рдиिрдкुрд░ाрдгोрдХ्рдд рдиाрдЯ्рдп рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХो рдпрджि рджрд░्рд╢ाрдпा рдЧрдпा рд╣ोрддा рддो рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдЧाрдо्рднीрд░्рдп рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ुрдЖ рд╣ोрддा рдРрд╕ा рдоेрд░ा рдоाрдирдиा рд╣ै।

рдбॉ. рд╕рдЮ्рдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдХी рдЖрд▓ोрдЪ्рдп рд╡िрдж्рдпाрдиुрд░ाрдЧ рдПрд╡ं рджृрд╖्рдЯि рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рд╕рд╣рдЬ рдПрд╡ं рд╕्рдкрд╖्рдЯ рднाрд╖ा рдХे рд░ूрдк рдоें рджिрдЦрд▓ाрдИ рдкреЬрддी рд╣ै। рд▓ेрдЦрдХ рдиे рдЕрдиेрдХ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдЧूрдв рд╡िрд╖рдп рдХो рднी рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕рд░рд▓рддा рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрдпिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдоैं рд▓ेрдЦрдХ рдХी рдк्рд░рддिрднा рдк्рд░рдХрд░्рд╖ рдХी рдХाрдордиा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХी рдЖрд▓ोрдЪрдХ рд╕рдоाрдЬ рдХी рдУрд░ рд╕े рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХрд░рддा рд╣ूँ।

рд▓ेрдЦрдХ рдЬेрдПрдирдпू рдоें рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдЪ्рдпрд╡िрдж्рдпा рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ंрд╕्рдеाрди рд╕े рд╕рдо्рдмрдж्рдз рд╣ैं।
рдкрддा: рдбॉ. рдЧोрдкाрд▓ рд▓ाрд▓ рдоीрдгा, рдРрд╕ोрд╕िрдПрдЯ рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдЪ्рдпрд╡िрдж्рдпा рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ंрд╕्рдеाрди, рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ु рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी