Showing posts with label рдиेрдкाрд▓ी. Show all posts
Showing posts with label рдиेрдкाрд▓ी. Show all posts

рднीрд╖्рдо рдЙрдк्рд░ेрддी рдХी рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡िрддाрдПँ

рдХрд╡ि: рднीрд╖्рдо рдЙрдк्рд░ेрддी
рд╣िрди्рджी рдЕрдиुрд╡ाрдж: рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рд╢्рд░ेрд╖्рда
рд╕्рд░ोрдд: рдмрд╕, рдкрди्рдж्рд░рд╣ рдоिрдирдЯ (рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣)


1. рдХрд╡िрддा рдХा рдЙрдЬाрд▓ा

рд░ाрдд рдХे рджो рдмрдЬे
рдЕрдЪाрдирдХ рдЖँрдЦ рдЦुрд▓ी
рдЙрдардХрд░ рдмрдд्рддी рдЬрд▓ाрдпी
рдХрдорд░े рдоें рдЪाрд░ों рдУрд░ рджेрдЦा
рд╕рдм рдХुрдЫ рдпрдеाрд╡рдд рдеा рд╕ोрдП рд╣ुрдП
рдкрд▓ंрдЧ рдкрд░ рдиींрдж рднी рд╕ो рд░рд╣ी рдеी
рдЖрдзा рд░реЫाрдИ рдУреЭे। 

рдХिрди्рддु, рдЬिрд╕ рдЙрдЬाрд▓े рдХो рдоैं рдЦोрдЬ рд░рд╣ा рдеा
рдпрд╣ рд╡ो рдирд╣ीं рдеी
рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд╡ो рдХ्рдпा рдеी?

рдеोреЬी рджेрд░ рд╕ोрдЪा
рджूрд╕рд░े рдХрдорд░े рдоें рдЧрдпा рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдоें
рдХॉрдкी рдкрд▓рдЯा рдФрд░ рдХрд▓рдо рдЙрдаाрдпा
рдеोреЬी рджेрд░ рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдХा рдиृрдд्рдп рджेрдЦा
рдФрд░ рддृрдк्рдд рд╣ुрдЖ। 

рдХрд╡िрддा рдХा рдЙрдЬाрд▓ा
рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╕्рдкрд░्рд╢ рдЬैрд╕ा рдеा। 
***


рднीрд╖्рдо рдЙрдк्рд░ेрддी
2. рдЧрд╣рд░े рдз्рдпाрди рдЬैрд╕ा

рд╡ो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдУреЭा рд╣ुрдЖ 
рдЫाрддा рдирд╣ीं рдЖрд╕рдоाрди рд╣ै
рдЖрд╕рдоाрди рдоें рджेрдЦो-
рд╢ंрдХा, рдИрд░्рд╖्рдпा рдФрд░ рдЧुрд╕्рд╕े рдЬैрд╕ा
рдХोрдИ рднी рджाрдЧ рди рд╣ोрдХрд░
рдк्рд░рдлुрд▓्рд▓ рд╕рдкрдиे-рд╕ा рдХेрд╡рд▓ рдиीрд▓ा рдЕрдирди्рдд рд╣ै!
рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдиीрдЪे рд╡े рджोрдиों рд╣ैं
рдмाрдХी рджुрдиिрдпा рд╕े рдмेрдлिрдХ्рд░ рдЬोреЬी - рдЪрдХрд╡ा рдЪрдХрд╡ी!
рдФрд░ рд╣ैं рдЙрдирдХे рджिрд▓ों рдХी рдЖрд╡ाреЫ
рдЬीрд╡рди рдХा рдордзुрд░ рдоौрди рд╕ंрдЧीрдд

рдЕрд░े, рдХोрдИ рднी 
рдКँрдЪी рдЖрд╡ाреЫ рдХा рдкрдд्рдерд░ рдордд рдоाрд░ो рдЙрдзрд░
рдЧрд╣рд░े рдз्рдпाрди рдЬैрд╕ा
рд╕ृрдЬрди рдХी рд╕рдоाрдзि рдЯूрдЯ рд╕рдХрддी рд╣ै!
***


рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рд╢्рд░ेрд╖्рда
3. рд░ाрд╕्рддा рдмрдиाрддे рд╣ुрдП

рдоैं рдЬिрд╕ рд░ाрд╕्рддे рд╕े рдЖрдпा рдеा рд╡ो рдЕрдм рдирд╣ीं рд╣ै
рд╣ोрддा рднी рддो,
рд╡ो рдоुрдЭे рдЧрди्рддрд╡्рдп рддрдХ рдирд╣ीं рдкрд╣ुँрдЪाрддा

рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं - рддुрдо рдХрд╡िрддा рд▓िрдЦрддे рд╣ो
рддुрдо рдФрд░ों рддрдХ рд╣ाрде рдмреЭाрддे рд╣ो
рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╣ोंрдаों рдкрд░ рдЦिрд▓рддा рд╣ै рдЧुрд▓ाрдм
рдФрд░ рд▓ोрдЧों рдХो рдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рдмрдирдиे рдХो рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддी
рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╣ृрджрдп рд╕े рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ुрдЧрди्рдз!

рдоैं рдХ्рдпा рдХрд╣ूँ!
рдоैं рддो рд░ाрд╕्рддा рдЦोрдЬрддे рд╣ुрдП рднрдЯрдХрддा рд░рд╣ा рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп
рдФрд░ рдЕрдм рдЬрд╣ाँ рдЬाрдиा рд╣ै рдоुрдЭे рдЙрд╕ рдУрд░
рд░ाрд╕्рддा рдмрдиा рд░рд╣ा рд╣ूँ।
***


4. рдоाँ рдФрд░ рдЖрд╕рдоाрди

рдЬрдм рдоाँ рдеी рддो
рдЖрд╕рдоाрди рдХेрд╡рд▓ рдЖрд╕рдоाрди рдеा
рдЪाँрдж рдХेрд╡рд▓ рдЪाँрдж
рддाрд░ें рдХेрд╡рд▓ рддाрд░ें
рдФрд░ рдзрд░рддी рдХेрд╡рд▓ рдзрд░рддी рдеी

рдоाँ рдХे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрдЬреЬ рдЧрдпा
рдоेрд░े рдШрд░ рдХा рдЫрдд
рд╡рд╣ीं рд╕े рджेрдЦрддा рд╣ूँ рдЯрдХрдЯрдХी рд▓рдЧाрдП
рд╕ाँрдЭ рдХा рдЖрд╕рдоाрди

рдоाँ рдХी рдмिрди्рджी-рд╕ा рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЪाँрдж
рддाрд░ें рдЙрдирдХी рдЙрдЬрд▓ी рдЖँрдЦें
рдмाрджрд▓ों рдХे рд╕рдлेрдж рд░ेрд╢े рдЙрдирдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж
рдЖрд╕рдоाрди рдХे рдлैрд▓ाрд╡ рдХो рдиाрдкा рд╣ी рдирд╣ीं рдЬा рд╕рдХрддा!
рдЕрдирди्рдд рд╣ै рд╡ो
рдФрд░ рдЬрдоीрди рдкрд░ рдЙрддрд░рддे рд╣ुрдП рдзрд░рддी рдоें рднी рдлैрд▓ा рд╣ुрдЖ рд╣ै

рдоाँ рдХे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж
рдЖрд╕рдоाрди рд╣ी рдоाँ рд╣ै।
***


5. рд╣рдеिрдпाрд░

рддुрдо рджुрд╢्рдорди рдХो рд╣рд░ाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ो
рддुрдо рджुрдиिрдпा рдХो рдЕрдкрдиे реШрджрдоों рдоें 
рдЭुрдХाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ो।

рдХिрд╕ рд╣рдеिрдпाрд░ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ोрдЧे?
рдЫोрдЯे
рдмреЬे
рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓े
рдирд╣ीं рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓े
рдЕрдиेрдХ рд╣ैं рд╣рдеिрдпाрд░।

рдоेрд░े рд▓िрдП рддो
рд╡िрдирдо्рд░рддा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо
рд╕рдмрд╕े рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╣ै।
***

рдХрд╡ि рдХा рдкрд░िрдЪрдп: рдиेрдкाрд▓ рдХे рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдмैंрдХ ‘рдиेрдкाрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдмैंрдХ’ рд╕े рдиिрджेрд╢рдХ рдкрдж рд╕े рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рднीрд╖्рдо рдЙрдк्рд░ेрддी рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡ि, рдиिрдмрди्рдзрдХाрд░, рдЙрдкрди्рдпाрд╕рдХाрд░ рдФрд░ рдЕрдиुрд╡ाрджрдХ рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдФрд░ рдиेрдкाрд▓ी рднाрд╖ा рдПрд╡ं рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╕्рдиाрддрдХोрдд्рддрд░ рдХी рдЙрдкाрдзिрдпाँ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рд╣ै। рдЙрдирдХी рдЕрдм рддрдХ рдХрд╡िрддा рдХी рдиौ рдкुрд╕्рддрдХें, рдиिрдмрди्рдз/рдпाрдд्рд░ा рдХी 13 рдкुрд╕्рддрдХें рдФрд░ рдПрдХ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╕рд╣िрдд 23 рдкुрд╕्рддрдХें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ैं। рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдиेрдкाрд▓ी рдоें рдЕрдиूрджिрдд рдХрд╡िрддा, рдХрд╣ाрдиी рдФрд░ рдмाрд▓ рдХрд╣ाрдиी рдХी 5 рдкुрд╕्рддрдХें рднी рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ैं। рдЙрдирдХी рдкुрд╕्рддрдХें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी, рд╕िँрд╣рд▓ा, рд╣िрди्рджी, рд╕рд░्рдмिрдпाрдИ, рдЬाрдкाрдиी, рддुрд░्рдХी рдФрд░ рдл़ाрд░рд╕ी рднाрд╖ा рдоें рдЕрдиूрджिрдд рдПрд╡ं рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдИ рд╣ैं। рдЙрдирдХी рдХрдИ рд░рдЪрдиाрдПँ рдмाрдЩ्рдЧрд▓ा, рдорд▓рдп, рд╕्рд▓ोрд╡ेрдиिрдпाрдИ, рдХрдо्рдмोрдбिрдпाрдИ, рдХोрд░िрдпрди, рд░ूрд╕ी, рдЪीрдиी, рд╕्рдкेрдиिрд╢, рдЕрд░рдмी, рдХрди्рдиреЬ, рддрдоिрд▓ рдЖрджि рд╕рд╣िрдд 15 рд╕े рдЕрдзिрдХ рднाрд╖ाрдУं рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдИ рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдПрд╢िрдпा рдФрд░ рдпूрд░ोрдк рдХे рдХрдИ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рд╕рдо्рдоेрд▓рдиों рдоें рдиेрдкाрд▓ рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХिрдпा рд╣ै। рдиेрдкाрд▓ рдЕрдХाрджрдоी рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдпोрдЬिрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХрд╡िрддा рдорд╣ोрдд्рд╕рд╡ рдХे рд╕्рд╡рд░्рдг рдкрджрдХ рд╡िрдЬेрддा, рднीрд╖्рдо рдХो рд╕ाрд░्рдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ (2019 рдФрд░ 2023), рдЧोрдкाрд▓ рдк्рд░рд╕ाрдж рд░िрдоाрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХाрд╡्рдп рдкुрд░рд╕्рдХाрд░, рдЙрдд्рддрдо рд╢ांрддि рдкुрд░рд╕्рдХाрд░, рдпुрд╡ा рд╡рд░्рд╖ рдоोрддी рдкुрд░рд╕्рдХाрд░, рд╢ंрдХрд░ рд▓ाрдоिрдЫाрдиे рдпुрд╡ा рдиिрдмंрдз рдкुрд░рд╕्рдХाрд░, рдХुрдоाрд░ рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕ृрдЬрди рдкुрд░рд╕्рдХाрд░, рд╕рд╕िрдж्рдзि рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХрд▓ाрд╢्рд░ी рдпुрд╡ा рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╕рд╣िрдд рдХрдИ рдЕрди्рдп рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ों рдПрд╡ं рд╕рдо्рдоाрдиों рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рдо्рдк्рд░рддि PEN рдЗрди्рдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдХे рдиेрдкाрд▓ рдЪैрдк्рдЯрд░ PEN рдиेрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖, рдиेрдкाрд▓ рд╕्рд░рд╖्рдЯा рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЖрдЬीрд╡рди рд╕рджрд╕्рдп, рдиेрдкाрд▓ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рджрди рдХे рдЖрдЬीрд╡рди рд╕рджрд╕्рдп рд╣ैं। рдХрд╡ि рднीрд╖्рдо рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ाрде рдХाрдардоांрдбू рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं।

(рдк्рд░рд╕्рддुрддि: рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ)   

рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡िрддाрдПँ: рдорд╣ेрд╢ рдкौрдб्рдпाрд▓ (рдЕрдиुрд╡ाрдж: рдЧोрдоा рджेрд╡ी рд╢рд░्рдоा)

рдорд╣ेрд╢ рдкौрдб्рдпाрд▓
рд╢्рд░рдоिрдХ рдХी рдХрд╡िрддा

рдЦुрд▓े рдоैрджाрди рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд╡ि рдЧोрд╖्рдаी рдоें
рдХрд╡िрд╡рд░ рдмाँрдЪ рд░рд╣े рдеे рд╢्рд░рдоिрдХ рдХी рдХрд╡िрддा
рдкाрд╕ рд╣ी рдмрдв़рдИ рдФрд░ рдордЬрджूрд░
рдЬрдЦ्рдоी–рдШिрд╕े рд╣ाрдеों рд╕े рдаोंрдХ рд░рд╣े рдеे рдХीрд▓ें।
рдХрд╡ि рдЬी рд╕рд╣рд╕ा рд░ूрдХ рдЧрдП
рдПрдХ рдиреЫрд░ рдЙрди рдкрд░ рдбाрд▓ी
рдлिрд░ рдЪिрд▓्рд▓ाрдП–
“рдмंрдж рдХрд░ो рдпрд╣ рд╢ोрд░!
рджेрдЦा рдирд╣ीं, рдоैं рдХрд╡िрддा рдмाँрдЪ рд░рд╣ा рд╣ूँ?”
рд░ूрдХ рдЧрдП рд╣ाрде рдПрдХाрдПрдХ рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे।
рдХрд╡ि рдХी рдХрд╡िрддा рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ुрдИ
рд▓ंрдмे рдЕंрддрд░ाрд▓ рдХे рдмाрдж–
рд╕рдмрдХे рдк्рд░рд╕्рдеाрди рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд
рд╢्рд░рдоिрдХों рдиे рдкुрдиः рд╢ुрд░ू рдХिрдпा
рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди–рдЧीрдд
рдкрддा рдирд╣ीं рдХрд╡ि рдЬी рдиे рдпрд╣ рд╕ुрдиा рдпा рдирд╣ीं!
рдЧोрдоा рджेрд╡ी рд╢рд░्рдоा
***


рдЖрдИрдиा

рдЖрдИрдиा
рдоूрдХ рдмрдпाрди рджेрддा рд░рд╣рддा рд╣ै
рдмाрд░–рдмाрд░
рд╣рдоाрд░े рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХा
рд╣рдоाрд░े рд╕ौрди्рджрд░्рдп рдХा।
рд╣рдо рдпрдХीрди рдХрд░рддे рд╣ैं
рд╣рд░ рдХ्рд╖рдг, рд╣рд░ рджिрди
рд╕ुрдирддे рд╣ैं рдЙрд╕рдХी рджрд▓ीрд▓ें
рдФрд░ рдЬिंрджा рд╣ोрди рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ैं।
рд╣рдо рдЬाрди рдЧрдП рд╣ैं–
рд╕рд╡ाрдХ рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рдХे рдмрдпाрди рд╕े рдЬ्рдпाрджा
рдоूрдХ рдЖрдИрдиे рдХा рдмрдпाрди
рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рдЬीрд╡ंрдд рд╣ोрддा рд╣ै। 
***


рд╕ुрдИ

рдирдЧ्рдирддा рд╣ो рддो
рд╕ुрдИ рдЬैрд╕ी–
рд╡рд╣ рдиंрдЧी рд╣ै рд╕рд░्рд╡ांрдЧ
рдкрд░ рдпुрдЧों рд╕े
рдоाрдирд╡ рдХी рд▓ाрдЬ рдвँрдХрдиे
рд╡рд╕्рдд्рд░ рд╕िрд▓рддी рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै
рдиिःрд╢рдм्рдж!
***


рдЬрдоीрди

рдЬрдоीрди рдордд рдЫोрдб़рдиा, рд╕ाрдеी
рдкाँрд╡ рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕्рдеाрди рдЪाрд╣िрдП।
рдкंрдЦ рд╣ोрдиे рдкрд░ рднी рдЪिрдбि़рдпाँ
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдбेрд░ा рдХрд╣ाँ рдбाрд▓рддी рд╣ैं
рджेрдЦो, рдмाрджрд▓ рднी рдШрд░ рд▓ौрдЯрддा рд╣ै
рдмाрд░िрд╢ рдмрдирдХрд░।

рдЬрдоीрди рдордд рдЫोрдб़рдиा рд╕ाрдеी
рдкाँрд╡ рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рд╕्рдеाрди рдЪाрд╣िрдП।
***


рдм्рд░рд╣्рдордкुрдд्рд░

рдм्рд░рд╣्рдордкुрдд्рд░ рджूрд░ рд╣ो рддो
рддीрд░्рде рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै
рдЬрдм рдШрд░ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै–
рддो рдХिрд╕्рд╕ा рдмрджрд▓ рдЬाрддा рд╣ै।
***


рдЕрдиुрд╡ाрджрдХ рдбॉ. рдЧोрдоा рджेрд╡ी рд╢рд░्рдоा рдХा рдкрд░िрдЪрдп
рд╣िंрджी рдПрд╡ं рдиेрдкाрд▓ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╕्рдиाрдд्рдХोрдд्рддрд░, рд╣िंрджी рдоें рджो рд╕्рд╡рд░्рдг рдкрджрдХ рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рдердо рд╢्рд░ेрдгी рддрдеा рднाрд░рддीрдп рдиेрдкाрд▓ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдмीрдПрдб рдПрд╡ं рдкीрдПрдЪрдбी। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдПрдкीрдПрд╕ рдиाрд░ंрдЧी, рдЧрд╡ाрд╣ाрдЯी рдоें рд╣िंрджी рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╡िрднाрдЧाрдз्рдпрдХ्рд╖ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ैं। 

рдХрд╡ि рдорд╣ेрд╢ рдкौрдб्рдпाрд▓ рдХा рдкрд░िрдЪрдп 
рдорд╣ेрд╢ рдкौрдб्рдпрд▓ рдиेрдкाрд▓ рдХे рдЪрд░्рдЪिрдд рдХрд╡ि, рд╕рдоाрд▓ोрдЪрдХ, рдХрдеाрдХाрд░ рддрдеा рдЕрдиुрд╡ाрджрдХ рд╣ैं। рд╡े рдиेрдкाрд▓ рдХे рдд्рд░िрднुрд╡рди рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдк्рд░ाрдз्рдпाрдкрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрдмрдж्рдз рд╣ैं।

рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡िрддाрдПँ: рдЪंрдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ

рдЪंрдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ
рдЪंрдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ рдХी рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡िрддाрдПँ рдЙрди्рд╣ीं рдж्рд╡ाрд░ा рд╣िंрджी рдоें рдЕрдиूрджिрдд

1. рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдЦुрд╢ी
 
рдХрднी-рдХрднाрд░
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдердХाрди рд╕े рдкंрдЦ рдЧрд▓рддा рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдк्рдпाрд╕ рд╕े рдЧрд▓ा рд╕ूрдЦрддा рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рднूрдЦ рд╕рддाрддी рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдмрд░рд╕ाрдд рднिрдЧोрддी рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдзूрдк рдЭुрд▓рд╕ाрддी рд╣ै
 
рдкрд░ंрддु рд╡рд╣ рдкрдХ्рд╖ी рдПрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░
рдЦुрд╢ी рд╕े рднрд░ी реЫिंрджрдЧी рдЙреЬрддा рд╣ै।
***
 
 
2.  рдЭुрдХрддे-рдЭुрдХрддे

 
рддुрдо рдЧोрджी рдХे рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдЪूрдордиे рдоाँ рдХे рд╣ोंрда рдЬैрд╕े рдирд╣ीं рдЭुрдХे
рдзрд░рддी рдХे рджрд░्рдж рдХो рд╕рд╣рд▓ाрдиे рдмाрджрд▓ рдЬैрд╕े рдирд╣ीं рдЭुрдХे
рдШूрдорддे-рдШूрдорддे рдердХी рдкृрде्рд╡ी рдХे рд╕िрд░ рдЬैрд╕े рдирд╣ीं рдЭुрдХे 
 
рддुрдо рдмोрдЧрдирд╡िрд▓िрдпा рдХी рд╕ुрди्рджрд░рддा рд╕े рд╕рдЬी рдбाрд▓ी рдЬैрд╕े рдирд╣ीं рдЭुрдХे
рдУрд╕ рд╕े рднीрдЧे рд╢ीрддрд▓ рдкрдд्рддे рдЬैрд╕े рдирд╣ीं рдЭुрдХे
рдЯीрд▓े рдкे рдЪांрдж рдХे рдЬैрд╕ा рджिрд▓ों рдоें рдк्рд░ेрдо рднрд░рдХрд░ рдирд╣ीं рдЭुрдХे 
 
рддुрдо рддो рдкрд╣ाреЬ рдХे рдКрдкрд░ рд╕े рдЯूрдЯрддे рдкрдд्рдерд░ рд╕े рдЭुрдХे
рд╕ूрдЦे рдкेреЬ рдЬैрд╕े рдЯूрдЯрддे рд╣ुрдП рдЭुрдХे
рдЭрд░рдиे рдЬैрд╕े, рдЪेрд╣рд░े рдХी рдЪрдордХ рдЧुрдоाрддे рд╣ुрдП рдЭुрдХे
 
рджोрд╕्рдд, рддुрдо рдЬрдм рдЭुрдХे рдЧрд▓рдд рдЭुрдХे।
***
  

3.  рдЬीрд╡рди рдХрд╡िрддा рд▓िрдЦрддा рд╣ै 

рдЬीрд╡рди рдПрдХ рдХрд╡ि рд╣ै
рдПрдХ рджिрди рдиिрдХрд▓рддा рд╣ै рдирдИ рдпाрдд्рд░ा рдоें
рдЫोрдб़ рдЬाрддा рд╣ै 
рдХрд╡िрддा рдХी рдЬैрд╕े рд╕ुрди्рджрд░ рдпाрджें।
 ***


4.  рд╕ंрдкрди्рдирддा
 
рдЗंрд╕ाрди рдХी рддीрди рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдПँ -
рд░ोрдЯी
рдХрдкреЬा
рдордХाрди 
 
рд░ोрдЯी –
рдЕрд▓рдЧ рд╕्рд╡ाрдж рдХी рд╣ै, рдЬो рд░ोрдЯी рдоैं рдЖрдЬрдХрд▓ рдЦाрддा рд╣ूँ 
рднूрд▓ рдЧрдпा рд╣ूँ рдоैं рднूрдЦ рдХा рдк्рдпाрд░ा рд╕ा рдЪेрд╣рд░ा 
 
рдХрдкрдб़ा -
рдкрд╣рд▓े рд╕े рдЕрдЪ्рдЫे-рдЕрдЪ्рдЫे  рдХрдкрдб़े рдкрд╣рдирддा рд╣ूँ
рдкрд░ рдирд╣ीं рдврдХ рд╕рдХा рдорди рдХा рд▓ाрд▓рдЪ 
 
рдордХाрди –
рд░рд╣рддा рд╣ूँ рдЖрдЬрдХрд▓ рднрд╡्рдп рдФрд░ рдКँрдЪे рдордХाрди рдоें
рдЬрд╣ाँ рд╕े рдЫोрдЯा рджिрдЦाрдИ рдкрдб़рддा рд╣ै рдЖрджрдоी।
***

(рдмूреЭे рдоांрдЭी рдХा рджेрд╢ рд╕े рд╕ाрднाрд░)




рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ
1. рдмाрдмा рдХा рдЪेрд╣рд░ा 
 
рдЙрд╕ рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рджो рдЖँрдЦें
рд╕ूрд░рдЬ рдФрд░ рдЪाँрдж-рд╕ी рдЪрдордХрддी рд╣ैं
рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рдПрдХ рдкрддंрдЧ
рдЙрдб़рддी рд░рд╣рддी рд╣ै
рд╡िрдкрдд्рддि рдХी рдЖँрдзी рд╕े рдЬूрдЭрддे
рдЦिрд▓рддे рд╣ैं рдСрд░्рдХिрдб рдФрд░ рдмुрд░ांрд╕ 
 
рдЙрд╕ рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рд╣рд░ рд╕ुрдмрд╣
рдирдП рджिрди рдХा рдмोрдЭ рдЙрдаाрдиे
рдПрдХ рд╕ूрд░рдЬ рдЙрдЧрддा рд╣ै
рдЬो рд╢ाрдо рдХो рджुःрдЦ рдХी рд▓рдХीрд░ों рдХो рдЫिрдкाрдП
рдЦुрд╢िрдпों рдХी рдЫोрдЯी-рдЫोрдЯी рдкोрдЯрд▓िрдпाँ рдЙрдаाрдП
рдЖрддे рд╣ैं рдЙрдЬिрдпाрд▓ा рдмрдиाрддे рд╣ुрдП рдШрд░-рдЖँрдЧрди 
 
рдЙрд╕ рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो
рдкрдв़рдиे рд╡ाрд▓ी рдЖँрдЦें рдЫोрдЯी рд╣ैं
рдЖрдд्рдорд╕рдо्рдоाрди рдЙрдаाрдП рдЦрдб़ी рдиाрдХ рджрдмी-рд╕ी рд╣ै
рд╕ुрдЦ-рджुःрдЦ рдлिрд╕рд▓рди рдЦेрд▓рддी рдЧाрд▓ें рдЭुрд░्рд░ीрджाрд░ рд╣ैं
рдоुрд╕्рдХुрд░ाрд╣рдЯ рд▓ेрдл्рдЯ-рдЯрд░ाрдЗрдЯ рдХрд░рддे рд╣ोрдаों рдкрд░ рджрд░ाрд░ें рдкрдб़ рдЧрдИ рд╣ैं
рдзूрдк рд╕े рдЭुрд▓рд╕ा рд╣ै рдоंрдЧोрд▓ рдкрд╣рдЪाрди
 
рдоुрдЭे рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧрддा рд╣ै
рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧрддा рд╣ै
рдЬрдм рд╕рдм рд▓ोрдЧ рд╕ुрдиाрддे рд╣ैं -
“рддेрд░ा рдЪेрд╣рд░ा, рдмिрд▓्рдХुрд▓ рддुрдо्рд╣ाрд░े рдмाрдмा рдХे рдЬैрд╕ा рд╣ै।”
***


2. рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдЦुрд╢ी
 
рдХрднी-рдХрднाрд░
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдердХाрди рд╕े рдкंрдЦ рдЧрд▓рддा рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдк्рдпाрд╕ рд╕े рдЧрд▓ा рд╕ूрдЦрддा рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рднूрдЦ рд╕рддाрддी рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдмрд░рд╕ाрдд рднिрдЧाрддी рд╣ै
рдЖрдХाрд╢ рдоें рдЙреЬрддे-рдЙреЬрддे, рдзूрдк рдЭुрд▓рд╕ाрддी рд╣ै
 
рдкрд░ंрддु рд╡рд╣ рдкрдХ्рд╖ी рдПрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░
рдЦुрд╢ी рд╕े рднрд░ी реЫिंрджрдЧी рдЙреЬрддा рд╣ै।
***


3. рдПрдХ рд╢ाрдо
 
рдмाрдЧों рдХे рд╕ौрди्рджрд░्рдп рдХो рд▓ूрдЯрдиे
рдХिрд╕ी рдЖрддрддाрдпी рдХे рдЬैрд╕े рдШुрд╕ рдЖрдИ рдЖँрдзी рдХो
рдХाрди рд╕े рдкрдХрдб़рдХрд░ рджिрд▓ рдоें рд░рдЦो
рдХिрд╕ी рдЙрдЬाрд▓े рднрд░े рджिрди 
рдмाрддें рдХрд░ेрдЧी рдЗрд╕ рдЕँрдзेрд░े рд╕рдордп рд╕े 
 
рдЖँрдЦों рдХे рдХिрдиाрд░े рд╕े рдЧिрд░рддे рдЖँрд╕ू рдХो
рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЧिрд░рдиे рдордд рджो
рдЖँрд╕ुрдУं рд╕े рднрд░ी рдЙрд╕ рдЬрдоीрди рдкрд░ рдЙрдаी рдзूрд▓
рдЕрд╕ंрддुрд╖्рдЯि рдоें рдПрдХ - рджो рдХрджрдо рдЪрд▓рдХрд░
рдЕрд╕рд╣рдорддि рдоें рд╣ाрде рдЙрдаाрдПрдЧी
 
рдЧाрд▓ों рдкे рдлिрд╕рд▓рддी рдЙрди рдоुрд╕्рдХुрд░ाрд╣рдЯों рдХा
рд╕ुрди्рджрд░ рдЪिрдд्рд░ рджिрд▓ рдХे рдХैрдирд╡ाрд╕ рдоें рд╕рдЬाрдУ рджोрд╕्рдд
рд╕рдордп рдХे рдЖрд╕рдоाрди рдкрд░ рдХिрд╕ी рд░ोрдЬ
рдоुрд╕्рдХुрд░ाрд╣рдЯ рдХा рдпрд╣ рдкंрдЫी рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдХे рдкंрдЦ рдлैрд▓ाрдП
рднрд░ेрдЧा рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рдЙрдб़ाрди 
 
рдЬीрд╡рди рдХी рд▓рдп рдЧाрддे-рдЧाрддे
рдоृрдд рдШोрд╖िрдд рдЧीрддों рдоें рдирдпा рдк्рд░ाрдг рднрд░рдХрд░
рдз्рд╡рд╕्рдд рд╕्рд╡рдк्рди рдорд╣рд▓ों рдХो рдлिрд░ рд╕े рдЦрдб़ा рдХрд░ो
рдкेрдб़ों рдХो рд╕ुрд╕्рддाрдиे рджो
рдЬो рдердХे рд╣ैं рддूрдлाрди рд╕े рдЬूрдЭрддे
рдкрд╣ाрдб़ рдХे рдКрдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪे рд╕ूрд░рдЬ рдХो рдордд рд░ोрдХो 
рд╡ो рдЙрджрдп рд╣ोрдЧा рдХрд▓ рдлिрд░ рдирдИ рд╕ुрдмрд╣ 
 
рдпाрдд्рд░ा рдХрд░рдХे рд▓ौрдЯ рд░рд╣े рдкैрд░
рдердХाрди рдоिрдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рдШрд░-рдЖँрдЧрди рдоें рдЖрдП рд╣ैं
рдШोंрд╕рд▓ों рдХो рдЖрддे рдкंрдЫी рдлिрд░ рдЫुрдПँрдЧे рдирдпे рдХ्рд╖िрддिрдЬ 
рдЬीрд╡рди рдХे рдердХे рд╕рдордп рдоें рдЙрдЬाрд▓े рдХो
рдорди рдХे рд▓ैंрдкрдкोрд╕्рдЯ рдоें рд▓рдЯрдХाрдХрд░
рдмाрдд рдХрд░ेंрдЧे рдЗрд╕ рдЕрди्рдзेрд░े рд╕े
 
рдЗрд╕ рд╢ाрдо рдЕрдкрдиी
рдЫोрдЯी-рдоोрдЯी рдЦुрд╢िрдпों рдХा рдЬोреЬ-рдШрдЯाрд╡ рдХрд░ो 
рд╣िрд╕ाрдм рд▓рдЧाрдУ рд╕ुрдЦ-рджुःрдЦ рдХा
рдЪाрд╣рдд рдХी рддрд░ंрдЧें рдЙрдаाрдП рдШाрд╡ों рдХो рджрд░рдХिрдиाрд░ рдХрд░рдХे
рд╣िрдо्рдордд рдХा рдПрдХ рдирдпा рдкौрдзा рдЙрдЧ рдЖрдП 
рдЙрдоंрдЧ рдХी рд▓рд╣рд░ рдЪрд▓े
рдЬीрд╡рди рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рд╕े рдЬीрдиा рд╣ै।
***

 
4. рдЧीрдд рдЧाрддा рд╣ै рдЬीрд╡рди 
 
рднूрдХंрдк рдоें рдЯूрдЯे рд╣ुрдП рдШрд░ рдХी рдЦिрдб़рдХी рдкрд░
рдЖрдХрд░ рдмैрдарддा рд╣ै рд╣рд░ा рдкрд╣ाрдб़
рдЙрдЬाрдб़ рдмाрдЧ рдоें рдЙрдЬिрдпाрд░ा рдкोрддрдХрд░ рдЬाрддी рд╣ै рдзूрдк
рдЬंрдЧрд▓ рдоें рд╕ुрдЧрди्рдз рдлैрд▓ाрдП рдЙрдб़рддी рд╣ै рд╣рд╡ा
рдХрд╣ीं рдХुрдЫ рди рд╣ुрдЖ рдЬैрд╕े рдРрд╕े рдмрд╣рддी рд╣ैं рдирджिрдпाँ 
рдЭूрдорддे рд░рд╣рддे рд╣ैं рдкेрдб़-рдкौрдзे 
 
рдХ्рд╖िрддिрдЬ рдХे рдЪрдордХीрд▓े рдЖрдЗрдиे рдоें
рд╣िрдордирдж рд╕े рдЯूрдЯा рдЕрдкрдиा рдЪेрд╣рд░ा рджेрдЦрддा рд╣ै рд╣िрдоाрд▓рдп
рдХिрд╕ी рдмीрдоाрд░ рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдЦुрд╢ рдХрд░рдиे рдЬैрд╕ा 
рдЕрди्рдзेрд░े рдоें рдЯिрдордЯिрдоाрддे рд╣ैं рддाрд░े
рдЕрди्рдзेрд░ी рд╢ाрдо, рдердХे рдордЬрджूрд░ рдХो рд░ाрд╕्рддा рджिрдЦाрдиे
рдЖ рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै рдЖрд╕рдоाрди рдоें рдЪрдордХीрд▓ा рдЪाँрдж 
 
рджिрд▓ рдХे рдХोрдиे–рдХोрдиे рдоें
рдЙрдб़рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं рдЙрдоंрдЧों рдХे рдкंрдЫी
рд╕ूрдЦे рджिрд▓ों рдоें рдмрдв़рддी рд░рд╣рддी рд╣ैं рдЪाрд╣рддों рдХी рдХोंрдкрд▓ें
рдЧुрдм्рдмाрд░ेрд╡ाрд▓े рдХे рдЪाрд░ों рдУрд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХी рднीрдб़ рдЬैрд╕ा
рдкрд▓рдХों рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдЬрдоा рд╣ोрддे рд╣ैं рдЙрдЬिрдпाрд░े
 
рдЫाрддी рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЬोрд╢ीрд▓ी рд╣рд╡ा рдХे рдЭोंрдХे рдЖрддे рд╣ैं
рдЖँрд╕ुрдУं рдХी рд╡рд░्рд╖ा рдоें рднी рд╕рдордп рдирдпा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдЪрд▓ाрддा рд╣ै
рд╕ूрдЦी рдкрд╣ाрдб़िрдпों рдкрд░ рд╕рдЬрддा рд╣ै рдЗрди्рдж्рд░рдзрдиुрд╖
рдЕрдХेрд▓े рдкрд╣ाрдб़ рдХो рдЖрд▓िंрдЧрди рдоें рдмाँрдзрдиे
рджूрд░ рджेрд╢ рд╕े рдЖрддा рд╣ै рдк्рд░ेрдоी рдмाрджрд▓ рдХा рдЭुрдг्рдб 
 
рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ рдЙрд▓рдЭрддी рд░рд╣рддी рд╣ैं
рдпाрдд्рд░ाрдПँ рдЯूрдЯрддी рд░рд╣рддी рд╣ैं
рдкрд░ рд╣рд░ेрдХ рд╕ुрдмрд╣ рдЙрдо्рдоीрдж рдХा рдирдпा рд╕ूрд░рдЬ рдЙрдЧрддा рд╣ै
рджाрд╡ाрдирд▓ рд╕े рдЬрд▓े рдХुंрджे рдкрд░ рдмैрдаे рдПрдХ рдкंрдЫी рдЬैрд╕ा
рдЧीрдд рдЧाрддा рд░рд╣рддा рд╣ै рдЬीрд╡рди।

рдХाрд╡्рдпाрдиुрд╡ाрдж: рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ (рдиेрдкाрд▓ी рд╕े рд╣िंрджी)

рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ
1. рдЬрдм рд╣рдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं 

рдЖрдЬрдХрд▓ рдЬрдм рд╣рдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं
рдЪेрд╣рд░े рдФрдкрдЪाрд░िрдХрддाрдПँ рдУрдв़рдХрд░ рдЖрддे рд╣ैं
рджिрд▓ рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╕े рдЦुрд▓рддे рд╣ैं
рдЬ्рдпाрджा рд╣ी рдиिрдкुрдг рдмрдирддी рд╣ैं рдЗрддрд░ाрддी рдЦुрд╢िрдпाँ।

рдЖрдЬрдХрд▓ рдЬрдм рд╣рдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं 
рд╣ोрдаों рдкे рдХाрдЧрдЬी рд╣ँрд╕ी рдЦिрд▓рддी рд╣ैं
рджुःрдЦ-рджрд░्рдж рдЪुрдкрдЪाрдк рдЫिрдк рдЬाрддे рд╣ैं
рдХि, рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं рд╣рдоाрд░े рдЕрднाрд╡।

рдЖрдЬрдХрд▓ рдЬрдм рд╣рдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं
рдХृрдд्рд░िрдо рдоुрд╕्рдХुрд░ाрд╣рдЯों рдХी рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी рд▓рдЧрддी рд╣ैं
рдХुрдЫ рджेрд░ рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдЧीрддों рдХो рдЧाрддे 
рд░рд╣рддी рд╣ै рд╕рдм рдХो рдЫूрдЯрдиे рдХी рдЬрд▓्рджी। 

рдЖрдЬрдХрд▓ рдЬрдм рд╣рдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं
рдЦिрд▓рддे рдирд╣ी рд╣ैं рджिрд▓ों рдоें рдлूрд▓।  
***


2. рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рдмрдЪ्рдЪे рдЦेрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं

рдЫोрдЯे–рдЫोрдЯे рдмрдЪ्рдЪे рдоिрдЯ्рдЯी рдоें рдЦेрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं
рд▓рдХрдб़ी рдФрд░ рддिрдирдХों рдХे рдШрд░ рдмрдиे рд╣ैं
рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рд╣ी рдмрд░्рддрди,
рдеाрд▓ी–рдХрдЯोрд░ी, рдмाрд▓्рдЯी рдФрд░ рдкрддीрд▓े рд╣ैं।

рдмрдЪ्рдЪे рдкाрдиी рдоें рдЦेрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं
рдкाрдиी рдХे рдКрдкрд░ рдХाрдЧрдЬ рдХी рдиाрд╡ рдоें рдЦुрд╢ी рдЪрд▓ा рд░рд╣े рд╣ैं
рддрд░рдмрддрд░ рдкाрдиी рд╕े рднीрдЧे рд╣ैं।

рдмрдЪ्рдЪे рдлूрд▓ рдЪुрди рд░рд╣े рд╣ैं
рдХाрдиों рдоें, рдмाрд▓ों рдоें рд░ंрдЧ-рдмिрд░ंрдЧे рдлूрд▓ рд▓рдЧा рд░рдЦे рд╣ैं 
рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде рдХी рд▓рдб़ाрдИ-рдЭрдЧрдб़ा рднूрд▓рдХрд░।

рдмрдЪ्рдЪे рд╡ृрдж्рдз-рд╡ृрдж्рдзा рд╕े рдЫेрдб़рдЦाрдиी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं
рд╕ाрде рдоें рдЙрдЫрд▓рддे рдФрд░ рдиाрдЪрддे рд╣ैं
рдЗрдирдХे рдЪेрд╣рд░े рдХी рдЭुрд░्рд░िрдпों рдоें рдХुрдЫ рдвूंрдв рд░рд╣े рд╣ैं
рджेрдЦ рд░рд╣े рд╣ैं рд╕рдлेрдж рдмाрд▓ों рдХा рд░рд╣рд╕्рдп।

рдмрдЪ्рдЪे рдЬीрд╡рди рдХे рдирдЬрджीрдХ рд▓рдЧрддे рд╣ैं
рдХिрд╕ी рдбрд░ рд╡ рдЪिрди्рддा рд╕े рджूрд░  
рд░рдорддे рд╣ैं рдпे рдмрдЪ्рдЪे рдЕрд▓рдЧ рджुрдиिрдпा рдоें।

рдЕрдЧрд░
рдЗрди рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдкाрд╕ рдЬाрддे рд╣ैं рдЖрдк
рд╡े рд╕ंрджेрд╣ рдХрд░рддे рд╣ैं
рд╡े рдбрд░ рдЬाрддे рд╣ैं
рд╡े рдЪिрд▓्рд▓ाрддे рд╣ैं
рд╡े рдк्рд░рддिрд░ोрдз рдХрд░рддे рд╣ैं
рд╡े рд░ोрддे рд╣ैं
рдЙрд╕ рд╕рдордп
рдмрдЪ्рдЪे рдПрдХ рд╕ुрди्рджрд░ рджुрдиिрдпा рдХो рдмрдЪाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं
рдЬिрд╕рдХो рд╣ै рд╣рдо рд▓ोрдЧों рд╕े рдбрд░। 
***


3. рдмाрдХी рджेрд╢

рдЙрдзрд░ рджेрд╢ рдХी рдмрд╣ुрдд рдпाрдж рдЖрддी рд╣ै рдХрд╣рдХрд░
рдЬिрддрдиा рд╣ो рд╕рдХा 
рдХुрдЫ рджेрд╢ рдХो рдХांрдзे рдкे рдЙрдаाрдХрд░ рд▓े рдЧрдП 
рджेрд╢ рд╕े рджूрд░, рдЬीрдиा рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै рдХрд╣рдХрд░
рдХुрдЫ рджेрд╢ рдХो рдЖँрдЦों рдоें рдЫिрдкाрдХрд░ рд▓े рдЧрдпे
рдкрд░рджेрд╢ рддो рджूрд╕рд░ों рдХा рд╣ै рдХрд╣рдХрд░
рдХुрдЫ рджेрд╢ рдХो рджिрд▓ों рдоे рд╕рдо्рднाрд▓ рдХрд░ рд▓े рдЧрдпे 
рдЙрдзрд░ рддो рджेрд╢ рдХी рдмрд╣ुрдд рдпाрдж рдЖрддी рд╣ै рдХрд╣рдХрд░
рдХुрдЫ рджेрд╢ рдХो рджिрд▓ों рдоें рднрд░рдХрд░ рд▓े рдЧрдпे
рдХुрдЫ рдЙрдкрд╣ाрд░ рдмрдиाрдХрд░ рд▓े рдЧрдпे
рдХुрдЫ рд╕ीрдиे рдкे рд╕рдЬाрдХрд░ рд▓े рдЧрдпे
рдХुрдЫ  рджिрдоाрдЧ рдХी рджीрд╡ाрд░ों рдкे рдЪिрдкрдХाрдХрд░ рд▓े рдЧрдпे
рдмрд╣ुрддेрд░े, рдЕрдиेрдХ рддрд░ीрдХों рд╕े рджेрд╢ рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓े рдЧрдпे।

рдЗрдзрд░ рдмाрдХी рдмрдЪा рджेрд╢
рджुрдЦрддा рд░рд╣рддा рд╣ै
рдЗрди рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХी рдпाрдж рдоें।


рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ

рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡ि рд╣ैं। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╡िрджेрд╢ी рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рд╕िрд▓рд╕िрд▓े рдоें рдмрд╣рд░ाрдЗрди рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ рдХा рдкрд╣рд▓ा рдХрд╡िрддा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рд╕рди् 2007 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рдеा। рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЪिрдд рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡िрддाрдУं рдХा рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдЕрдиुрд╡ाрдж рджूрд╕рд░े рдХрд╡िрддाрд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рди् 2020 рдоें рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЪрди्рдж्рд░ рдЧुрд░ुрдЩ्рдЧ рдХрд╡िрддा рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЕрдиुрд╡ाрдж рдоें рднी рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣िрди्рджी, рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдФрд░ рдЕрд░рдмी рдХрд╡िрдпों рдХी рдХрд╡िрддाрдУं рдХा рдиेрдкाрд▓ी рднाрд╖ा рдоें рдЕрдиुрд╡ाрдж рдХिрдпा рд╣ै। рдиेрдкाрд▓ी рдХрд╡िрддा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдпोрдЧрджाрди рдХे рд▓िрдпे рдЙрди्рд╣ें “рдЕрд╕्рд╡ीрдХृрдд рд╡िрдЪाрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╕рдо्рдоाрди” рд╕े рд╕рди् 2016 рдоें рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा।

рд▓ेрдЦрдХрд╡ृंрдж